
Rishi: Ṛgvedic provenance (AV 20 is a borrowing-book)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-type praise-lineation (Ṛgvedic style; exact meter requires full verse-context).
AV 20.38 हे ऋग्वेदीय सामग्रीवरून घेतलेले इंद्र-स्तुतीसूक्त आहे. यज्ञात इंद्राला आवाहन करून, त्याला बर्हिसावर आसन देऊन, समुदायाच्या अधिक तीव्र स्तवनाने त्याची कृपा मिळवणे हा याचा हेतू आहे. सोम-अर्पण, ऋत्विजांची (याजकांची) वैधता, तसेच गाथागायक, स्तोत्रघडविणारे कवी आणि “वाणी” अशा अनेक स्वरांच्या प्रशंसेला अग्रस्थानी ठेवून, हे सूक्त समृद्धी व विजय वाढविणारे शक्तिवर्धक ठरते आणि यजमानांना इंद्राच्या जयी सामर्थ्याशी संलग्न करते.
Mantra 1
आ या॑हि सुषु॒मा हि त॒ इन्द्र॒ सोमं॒ पिबा॑ इ॒मम्। एदं ब॒र्हिः स॑दो॒ मम॑
इथे ये; कारण हे इंद्रा, तुझ्यासाठी हा परम-आनंददायक (पान) आहे—हा सोम पान कर. हे बर्हिस्; हे माझे आसन (तुझ्यासाठी) सज्ज आहे.
Mantra 2
आ त्वा॑ ब्रह्म॒युजा॒ हरी॒ वह॑तामिन्द्र के॒शिना॑ । उप॒ ब्रह्मा॑णि नः शृणु
ब्रह्माने जुळवलेले, हे केशिन (दीर्घकेशी) इंद्रा, ते दोन हरि (तांबूसवर्ण) अश्व तुला इथे आणोत. आमची ब्रह्मे (पवित्र वचने/मंत्र) ऐक.
Mantra 3
ब्र॒ह्माण॑स्त्वा व॒यं यु॒जा सो॑म॒पामि॑न्द्र सो॒मिनः॑ । सु॒ताव॑न्तो हवामहे
आम्ही ब्राह्मण, हे इंद्रा—सोमपायी, सोमिन (सोमसंपन्न), सुतावंत (पिळलेल्या सोमरसाने युक्त)—तुला जुळवून तुझे आवाहन करतो.
Mantra 4
इन्द्र॒मिद् गा॒थिनो॑ बृ॒हदिन्द्र॑म॒र्केभि॑र॒र्किणः॑ । इन्द्रं॒ वाणी॑रनूषत
इंद्रालाच—होय, इंद्रालाच—गाथा-गायक, महान, स्तुती करतात; इंद्राचीच अर्किण (ऋचा-रचयिता) आपल्या अर्क (ऋचा) यांनी; इंद्राचीच वाणी विधिपूर्वक गाऊन प्रशंसा करतात.
Mantra 5
इन्द्र॒ इद्धर्योः॒ सचा॒ संमि॑श्ल॒ आ व॑चो॒युजा॑ । इन्द्रो॑ व॒ज्री हि॑र॒ण्ययः॑
इंद्र—दोन हरि (बय घोडे) यांच्यासह, घट्ट संमिश्र होऊन—आमच्या वाणीने युक्त होऊन—इथे येतो. वज्रधारी इंद्र सुवर्ण-दीप्त आहे.
Mantra 6
इन्द्रो॑ दी॒र्घाय॒ चक्ष॑स॒ आ सूर्यं॑ रोहयद् दि॒वि। वि गोभि॒रद्रि॑मैरयत्
इंद्राने दीर्घकाळ टिकणाऱ्या दृष्टीसाठी सूर्याला दिवि (आकाशात) आरोहण करविले; आणि गोभिः (गायीं) सह त्याने अद्रि (शिला/पर्वत) फोडून वेगळा केला.
To bring Indra to the rite, have him drink the pressed Soma, and secure his favor so the sacrificers gain strength, prosperity, and victory.
Barhis marks the prepared divine seat (presence), and Soma is the offering that delights and empowers Indra—together they make the invitation ritually complete.
It is Atharvavedic in compilation (Book 20) but largely Ṛgvedic in origin and style; it functions in AV as a powerful Indra-stuti for prosperity and martial support.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.