Atharva Veda 2.25.5: Kanda 2, Anuvaka 3, Sukta 25, Mantra 5

Sukta 25

Sanskrit (Devanagari)

परा॑च एना॒न् प्र णु॑द॒ कण्वा॑न् जीवित॒योप॑नान्। तमां॑सि॒ यत्र॒ गच्छ॑न्ति॒ तत् क्र॒व्यादो॑ अजीगमम्

Sanskrit recitationAtharva Veda 2.25.5

IAST Transliteration

parā́ca enā́n prá ṇuda kánvān jīvitayópanān | tamā́ṃsi yátra gáchanti tát kravyā́do ajīgamam ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Drive ye these forth and far away—these Kánvas, life-besetters, near-approachers. Unto the darkness where they wend, thither have I dispatched the flesh-devourer.

Translation

यांना हाकलून द्या—दूर, फार दूर—या कण्वांना; जीवनाला पीडा देणारे, जवळ येऊन घात करणारे। ज्या अंधारात ते जातात, तिकडेच मी ‘क्रव्याद’ (मांसभक्षक) याला पाठविले आहे.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पराचः: turned away; averted
• पराचः: कर्म
• Type: Adjective
• Root: पराञ्च् (प्रातिपदिक) < परा + अञ्च्

• एनान्: these (persons/ones)
• एनान्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) — एतद्/इदम्-श्रुति

• प्र: forth; forward; away
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• णुद: drive (them) away
• णुद: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नुद् (धातु) ‘to push/drive’

• कण्वान्: the Kaṇvas (a class/people so called)
• कण्वान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: कण्व (प्रातिपदिक; जन/ऋषि-नाम)

• जीवितयूपनान्: those who fasten/attach (others) to life; life-binding (ones)
• जीवितयूपनान्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: जीवितयूपन (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास) = जीवित + यूपन

• तमांसि: darknesses; dark regions
• तमांसि: कर्तृ (गच्छन्ति-क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: तमस् (प्रातिपदिक)

• यत्र: where
• यत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)

• गच्छन्ति: go
• गच्छन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) ‘to go’

• तत्: that (place/condition)
• तत्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• क्रव्यादः: the flesh-eater (demon/ghoul)
• क्रव्यादः: कर्तृ (अजीगमम्-क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: क्रव्याद् (प्रातिपदिक; ‘flesh-eater’)

• अजीगमम्: I sent/caused to go; I drove (it) away
• अजीगमम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) ‘to go’ (सन्नन्त/इच्छार्थ-आवृत्तिः: जिगमिष्/जिगम्-आधारः)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (specific r̥ṣi attribution for AV 2.25 varies by anukramaṇī traditions; commonly treated as Atharvan/Angiras-type in apotropaic corpora)

Devata: Apotropaic force directed against Kravyād and life-harming near-approachers (rakṣas/piśāca-type); the ‘darkness’ functions as the receiving locus

Chandas: Anuṣṭubh (4 pādas of ~8 syllables; Atharvanic anuṣṭubh with minor irregularities)

Mantra Rasa

Primary: raudra

Secondary: bhayankara