Sukta 36
Rishi: Atharvanic tradition (maṇi-hymn corpus)
Devata: Maṇi (amulet) personified; allied with Tejas/Varcas as powers
Chandas: Anuṣṭubh (predominant cadence)
हे लघु मणि-सूक्त ताईताला “शत-निवारक” शक्ती म्हणून प्रतिष्ठित करून, यक्ष्मा (क्षय/क्षीण करणारा रोग), राक्षस आणि वारंवार होणाऱ्या भूत/आत्म-पीडांना हाकलून लावते असे घोषित करते. मणिला तेजस् (अग्निसदृश सामर्थ्य) आणि वर्चस् (दीप्त प्रतिष्ठा) यांच्याशी जोडून, धारणकर्त्याचे शारीरिक बळ, सामाजिक मानमरातब आणि त्याच्या भोवतीचे रक्षणकारी तेज पुनर्स्थापित होते. सूक्तातील पुनरुक्त “शत” सूत्र हे विधीतील तीव्रता वाढवणारे साधन ठरून, सर्व दिशांनी पूर्ण व बहुविध संरक्षणाचा दावा दृढ करते.
Mantras
Mantra 1
शतवारो मणिः। श॒तवा॑रो अनीनश॒द् यक्ष्मा॒न् रक्षां॑सि॒ तेज॑सा । आ॒रोह॒न् वर्च॑सा स॒ह म॒णिर्दु॑र्णाम॒चात॑नः
शतवार मणी—हा शतवार मणी आपल्या तेजस्वी सामर्थ्याने यक्ष्मा (क्षयरोग) व रक्षांसि (दुष्ट-भूत) यांना दूर हाकलतो. वर्चस् (दीप्ती) घेऊन उन्नत होत, दुर्नाम (अपयश/कुप्रसिद्धी)ही नष्ट करतो.
Mantra 2
शॄङ्गा॑भ्यां॒ रक्षो॑ नुदते॒ मूले॑न यातुधा॒न्यः । मध्ये॑न॒ यक्ष्मं॑ बाधते॒ नैनं॑ पा॒प्माति॑ तत्रति
आपल्या दोन शिंगांनी हा रक्षः (दुष्ट दैत्य) दूर ढकलतो; आपल्या मुळाने यातुधानी (जादूगारण/डायन) हिला. आपल्या मध्यभागाने यक्ष्मा रोखतो; मग कोणताही पाप्मा (अनिष्ट/दुष्टता) त्याच्याजवळून जाण्याचे धाडस करत नाही.
Mantra 3
ये यक्ष्मा॑सो अर्भ॒का म॒हान्तो॒ ये च॑ श॒ब्दिनः॑ । सर्वा॑न् दुर्णाम॒हा म॒णिः श॒तवा॑रो अनीनशत्
यक्ष्मा लहान असोत वा मोठे, आणि जे शब्द करणारे (शब्दिनः) असोत—त्या सर्वांना दुर्नाम-हंता शतवार मणीने निश्चयाने दूर हाकलले आहे.
Mantra 4
श॒तं वी॒रान॑जनयच्छ॒तं यक्ष्मा॒नपा॑वपत्। दु॒र्णाम्नः॒ सर्वा॑न् ह॒त्वाव॒ रक्षां॑सि धूनुते
त्याने शंभर वीरांना जन्म दिला; शंभर यक्ष्मा (क्षयरोग) दूर फेकले. ‘दुर्णाम’ (कुप्रसिद्ध/अशुभ-नावाचे) सर्वांना ठार करून, तो राक्षसांना खाली व दूर झटकून टाकतो.
Mantra 5
हिर॑ण्यशृङ्ग ऋष॒भः शा॑तवा॒रो अ॒यं म॒णिः । दु॒र्णाम्नः॒ सर्वां॑स्तृ॒ड्ढ्वाव॒ रक्षां॑स्यक्रमीत्
सुवर्ण-शिंगांचा, वृषभासारखा, शत-वार (शत-रक्षक) असा हा मणी आहे. ‘दुर्णाम’—दुष्ट-नावधारी सर्वांना चिरडून, राक्षसी शक्तींना तुडवत दूर हाकलून दिले आहे.
Mantra 6
श॒तम॒हं दु॒र्णाम्नी॑नां गन्धर्वाप्स॒रसां॑ श॒तम्। श॒तं श॑श्व॒न्वती॑नां श॒तवा॑रेण वारये
दुर्णामींचे शंभर—गंधर्व व अप्सरांचेही शंभर—होय, पुन्हा पुन्हा परत येणाऱ्यांचेही शंभर; शत-वार (शत-रक्षक) याने मी त्यांना आडवून दूर ठेवतो.
Frequently Asked Questions
In AV 19.36 the maṇi is both an amulet-object and a personified power. It is spoken of as acting with tejas and varcas to protect, heal, and restore reputation.
It targets yakṣma (wasting illness), rakṣasas and other hostile forces, recurring or returning afflictions, and durṇāman—an ominous ‘ill-name’ or social stigma that clings to a person.
“Hundred” functions as ritual intensification: it signifies totality and many-directional coverage. Saying ‘a hundred’ repeatedly builds the sense of complete warding and prevents relapse or return.
Ask anything about Sukta 36 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.