Opening the text

Rishi: Atharvanic tradition (late book; r̥ṣi attribution variable in anukramaṇīs)
Devata: Hiraṇya (as amulet) with Agni as source of tejas
Chandas: Anuṣṭubh (approx.)
AV 19.26 हा संक्षिप्त आथर्वणीय मंत्र-उपचार आहे. यात हिरण्य (सोने) हे रक्षणकारी ताईत म्हणून अभिषिक्त केले असून त्याचे तेज अग्नीपासून उद्भवते असे सांगितले आहे. सुवर्ण वलय/अलंकार जाणून, प्रतिष्ठापित करून व धारण केल्याने साधक आयुष्य (दीर्घायुष्य), वर्चस् (तेज/कांत), ओजस् (वीर्य), आणि बल (शक्ती) यांची प्राप्ती इच्छितो; वार्धक्य व मृत्यू यांना वाक्प्रयोगाने “दूर ठेवले” जाते. पुढे वरुण, बृहस्पती आणि इंद्र यांच्या सार्वभौम ज्ञानाचा आधार घेऊन या ताईताच्या प्रभावकारितेला मंत्र अधिकृत ठरवतो.
Mantra 1
हिरण्यधारणम्। अ॒ग्नेः प्रजा॑तं॒ परि॒ यद्धिर॑ण्यम॒मृतं॑ द॒ध्रे अधि॒ मर्त्ये॑षु । य ए॑न॒द् वेद॒ स इदे॑नमर्हति ज॒रामृ॑त्युर्भवति॒ यो बि॒भर्ति॑
(हिरण्यधारणम्) अग्नीपासून उत्पन्न झालेले हे हिरणे—अमृत—मर्त्यांच्या अंगावर वलयासारखे धारण केले जाते. जो यास जाणतो तोच खरोखर यास पात्र ठरतो; जो हे धारण करतो त्याच्यासाठी जरा–मृत्यू (वार्धक्य व मृत्यू) दूर सारल्यासारखे होतात.
Mantra 2
यद्धिर॑ण्यं॒ सूर्ये॑ण सु॒वर्णं प्र॒जाव॑न्तो॒ मन॑वः॒ पूर्व॑ ईषि॒रे। तत् त्वा॑ च॒न्द्रं वर्च॑सा॒ सं सृ॑ज॒त्यायु॑ष्मान् भवति॒ यो बि॒भर्ति॑
सूर्यामुळे सुवर्णवर्ण झालेले ते हिरण्य, प्रजावंत प्राचीन मनूंनी पूर्वीच अभिलाषिले. तेच हिरण्य आपल्या तेजाने तुला—हे चंद्रा—पूर्णपणे संयोगित करते; जे ते धारण करतो तो आयुष्मान, दीर्घायुषी होतो.
Mantra 3
आयु॑षे त्वा॒ वर्च॑से॒ त्वौज॑से च॒ बला॑य च । यथा॑ हिरण्य॒तेज॑सा वि॒भासा॑सि॒ जनाँ॒ अनु॑
आयुष्यासाठी मी तुला प्रतिष्ठित करतो; तेज (वर्चस्) यासाठी तुला प्रतिष्ठित करतो; ओज आणि बल यासाठीही. ज्यायोगे सुवर्ण-तेजाने तू लोकांमध्ये प्रकट होऊन उजळून निघशील.
Mantra 4
यद् वेद॒ राजा॒ वरु॑णो॒ वेद॑ दे॒वो बृह॒स्पतिः॑ । इन्द्रो॒ यद् वृ॑त्र॒हा वेद॒ तत् त॑ आयु॒ष्यं भुव॒त् तत् ते॑ वर्च॒स्यं भुवत्
राजा वरुण जे जाणतो, देव बृहस्पती जे जाणतो, वृत्रहंता इंद्र जे जाणतो—ते तुझ्यासाठी आयुष्यदायक होवो; ते तुझ्यासाठी वर्चस्य (तेजदायक) होवो.
To consecrate and wear gold as a protective amulet that promotes long life (āyus), splendour (varcas), vigour (ojas), and strength (bala), while averting decline and danger.
Because the hymn treats gold’s brilliance (tejas) as Agni-born—Agni is the cosmic source of radiance that is ‘condensed’ into wearable hiraṇya.
No. The essential item is clean gold worn as an ornament/amulet; simple purification with water and focused recitation while placing it on the body is the basic procedure.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.