Sukta 11
Rishi: Traditionally Atharvanic/anonymous (late AV benedictory strata)
Devata: Ādityas–Rudras–Vasus (collective), with ‘divine and earthly’ witnesses
Chandas: Triṣṭubh (late, benedictory style)
AV 19.11 हे उत्तरकालीन अथर्वणिक शांती–पौष्टिक आशीर्वादसूक्त आहे. ते चालू असलेल्या विधीला सर्वव्यापी मंगलता (शम्) यांत ‘स्थापित’ करते आणि अनेक वर्गांच्या शक्तींची संमती बोलावून सूक्ष्म अडथळे दूर करते. ‘सत्याचे अधिपती’ अशा नैतिक–विश्वात्मक रक्षकांपासून धनलक्षणे (घोडे, गायी), पितृसमर्थन, तसेच समुद्र व पाताळी सर्प यांसारख्या गहन/सीमांत शक्तींपर्यंत याचा विस्तार आहे. अखेरीस आदित्य–रुद्र–वसु आणि सर्व दैवी व भौम साक्षीदारांनी नुकतेच केलेले ब्रह्मन् ऐकावे व त्यास अनुमोदन द्यावे, अशी विनंती करते.
Mantras
Mantra 1
शान्तिः। शं नः॑ स॒त्यस्य॒ पत॑यो भवन्तु॒ शं नो॒ अर्व॑न्तः॒ शमु॑ सन्तु॒ गावः॑ । शं न॑ ऋ॒भवः॑ सु॒कृतः॑ सु॒हस्ताः॒ शं नो॑ भवतु पि॒तरो॒ हवे॑षु
शान्तिः। आम्हांस कल्याण होवो—सत्याचे स्वामी (सत्यस्य पतयः) प्रसन्न होवोत; आम्हांस कल्याण होवो—आमचे अश्व कल्याणमय असोत, आणि आमच्या गायीही कल्याणमय असोत. आम्हांस कल्याण होवो—सुकृत, सुहस्त असे ऋभवः प्रसन्न होवोत; आम्हांस कल्याण होवो—पितर आमच्या हवेṣu (आह्वानांत) प्रसन्न होवोत.
Mantra 2
शं नो॑ दे॒वा वि॒श्वदे॑वा भवन्तु॒ शं सर॑स्वती स॒ह धी॒भिर॑स्तु । शम॑भि॒षाचः॒ शमु॑ राति॒षाचः॒ शं नो॑ दि॒व्याः पार्थि॑वाः॒ शं नो॒ अप्याः॑
आम्हांस कल्याण होवो—विश्वदेव आम्हांवर प्रसन्न असोत; सरस्वतीही प्रेरित धीं (धीभिः) सहित आम्हांकरिता शुभ असो. अभिषाच (मोहिनी/जादू करणारे) यांच्यापासून कल्याण; रातिषाच (दान बिघडविणारे/अडविणारे) यांच्यापासूनही कल्याण; दिव्य शक्तींपासून आम्हांला कल्याण, पार्थिव शक्तींपासून कल्याण; आणि आप्य (जलसंबंधी) शक्तींपासूनही आम्हांला कल्याण होवो.
Mantra 3
शं नो॑ अ॒ज एक॑पाद् दे॒वो अ॑स्तु॒ शमहि॑र्बु॒ध्न्यः॑१ शं स॑मु॒द्रः । शं नो॑ अ॒पां नपा॑त् पे॒रुर॑स्तु॒ शं नः॒ पृश्नि॑र्भवतु दे॒वगो॑पा
आम्हांस कल्याण होवो—देव अज एकपाद् आम्हांकरिता शुभ असो; अहिर्बुध्न्य (गहनाचा सर्प) आम्हांला कल्याणकारी ठरो; समुद्रही आम्हांला कल्याण ठरो. आम्हांस कल्याण होवो—अपां नपात्, पेरु, आम्हांकरिता शुभ असो; पृश्निही आम्हांकरिता शुभ असो—देवगोपा (देवांची रक्षक/देवांनी रक्षित).
Mantra 4
आ॒दि॒त्या रु॒द्रा वस॑वो जुषन्तामि॒दं ब्रह्म॑ क्रि॒यमा॑णं॒ नवी॑यः । शृ॒ण्वन्तु॑ नो दि॒व्याः पार्थि॑वासो॒ गोजा॑ता उ॒त ये य॒ज्ञिया॑सः
आदित्य, रुद्र, वसु—हे नव्याने क्रियमान होत असलेल्या या ब्रह्म (मंत्र/प्रार्थना) मध्ये प्रसन्न होवोत. दिव्य आणि पार्थिव जन आमचे वचन ऐकोत; गोजाता (गोवंशज)ही, आणि जे यज्ञिय (यज्ञास योग्य) आहेत ते सर्वही.
Mantra 5
ये दे॒वाना॑मृ॒त्विजो॑ य॒ज्ञिया॑सो॒ मनो॒र्यज॑त्रा अ॒मृता॑ ऋत॒ज्ञाः । ते नो॑ रासन्तामुरुगा॒यम॒द्य यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः
हे देवांचे ऋत्विज (यज्ञपुरोहित), यज्ञास योग्य, मनूचे वंदनीय, अमृत, ऋत (धर्म/नियम) जाणणारे! ते आजच आम्हांस उरुगाय (विस्तृत-गामी/महिमावंत) प्रदान करो; आणि तुम्ही सदैव स्वस्ति-रूप कल्याणकारी रक्षणांनी आमचे रक्षण करा.
Mantra 6
तद॑स्तु मित्रावरुणा॒ तद॑ग्ने॒ शं योर॒स्मभ्य॑मि॒दम॑स्तु श॒स्तम्। अ॒शी॒महि॑ गा॒धमु॒त प्र॑ति॒ष्ठां नमो॑ दि॒वे बृ॑ह॒ते साद॑नाय
असेच होवो, मित्र-वरुणा; असेच, अग्ने. हे आमच्यासाठी ‘शं’ ‘योर’—कल्याण व कुशल—सु-प्रशंसित ठरो. आम्ही दृढ आधार व प्रतिष्ठा प्राप्त करो. उंच, महान दिव्यधाम—बृहती दिवि या आसनास नमस्कार.
Frequently Asked Questions
It is used as a general śānti (pacification) and paustika (welfare) recitation to calm disturbances and to secure that a rite or prayer is heard, approved, and therefore effective.
The hymn aims at total coverage: social-cosmic order, ancestral continuity, material prosperity, and the pacification of liminal forces. By making all of them ‘witnesses,’ it prevents any realm from becoming a source of obstruction.
No specific substances are required by the hymn itself. It functions primarily through spoken śānti formulas and the act of requesting universal hearing and assent; simple cleanliness and focused recitation are the main ‘procedures.’
Ask anything about Sukta 11 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
