
ഈ അധ്യായത്തിൽ സാരസ്വതൻ ഗൃഹസ്ഥർക്കായി ശുദ്ധിയും മംഗളപ്രഗതിയും നേടുന്ന പ്രായോഗിക ധർമ്മക്രമം ഉപദേശിക്കുന്നു. ശുഭ–അശുഭ കർമ്മമിശ്രിതം അതിക്രമിക്കുക സ്ഥിരമായ സത്കർമ്മമില്ലാതെ ദുഷ്കരമാണെന്ന് പറഞ്ഞ്, നിത്യ-നൈമിത്തിക കർത്തവ്യങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു—പുനഃപുനഃ സ്നാനം, ഹരി-ഹര പൂജ, സത്യവും ഹിതകരവുമായ വാക്ക്, ശേഷിയനുസരിച്ച ദാനം, പരനിന്ദയും വ്യഭിചാരവും ഒഴിവാക്കൽ, മദ്യം, ചൂതാട്ടം, കലഹം, ഹിംസ എന്നിവയിൽ സംയമം. കാലവിശേഷങ്ങളിൽ വ്രതാചരണങ്ങൾ വിശദീകരിച്ച്, വിധിപൂർവ്വം ചെയ്ത സ്നാനം, ദാനം, ജപം, ഹോമം, ദേവപൂജ, ദ്വിജാർചന എന്നിവയുടെ ഫലം ‘അക്ഷയം’ ആകുന്നു എന്ന് ഊന്നുന്നു. തുടർന്ന് ദാനങ്ങളുടെ വകഭേദങ്ങൾ വിശദമായി പറയുന്നു—ഗോദാനം, വൃഷഭ/അശ്വ/ഗജദാനം, ഗൃഹദാനം, സ്വർണം-വെള്ളി, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, അന്നം, യജ്ഞസാമഗ്രി, പാത്രങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, യാത്രാസഹായം, നിത്യ അന്നദാനം മുതലായവ. ഓരോ ദാനത്തിനും പാപമോചനം, സ്വർഗീയ വാഹനപ്രാപ്തി, യമപഥത്തിൽ സംരക്ഷണം എന്നീ ഫലങ്ങൾ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ശ്രാദ്ധാചാരത്തിലെ ശിഷ്ടാചാരവും നിശ്ചയിക്കുന്നു—ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്നവരുടെ യോഗ്യത, ശ്രദ്ധയുടെ അനിവാര്യത, സന്ന്യാസിയും അതിഥിയും ആദരിക്കപ്പെടണം—എന്നിവ; അവസാനം വരാനിരിക്കുന്ന ‘യാത്രാവിധി’യിലേക്കുള്ള സൂചനയോടെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
Verse 1
सारस्वत उवाच । छित्त्वा शुभाशुभं कर्म मुक्तिमिच्छेच्छिवां ततः । इदं न शक्यते कर्त्तुं शुभं कार्यं तदा नरैः
സാരസ്വതൻ പറഞ്ഞു—ശുഭവും അശുഭവും ആയ കർമ്മങ്ങളെ ഛേദിച്ച് പിന്നെ ശിവന്റെ മംഗളമയമായ മുക്തി ആഗ്രഹിക്കണം. എന്നാൽ ഈ നില മനുഷ്യർക്കു എളുപ്പമല്ല; അതുകൊണ്ട് അപ്പോൾ സത്യമായ പുണ്യകർമ്മം ആചരിക്കണം।
Verse 2
उत्थायोत्थाय स्नातव्यं पूज्यौ हरिहरौ स्वयम् । सत्यं वाच्यं हितं कार्यं दानं देयं स्वशक्तितः
വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് സ്നാനം ചെയ്യണം; സ്വയം ഹരി-ഹരന്മാരെ പൂജിക്കണം. സത്യം പറയണം, ഹിതം ചെയ്യണം, സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് ദാനം നൽകണം।
Verse 3
परापवादभीरुत्वं परदारान्विवर्जयेत् । सुवर्णभूमिहरणब्रह्मदेवस्ववर्जनम्
മറ്റുള്ളവർക്കു അപവാദം വരുത്തുന്നതിനെ ഭയപ്പെടണം; പരസ്ത്രീയെ വെടിയണം. സ്വർണം അല്ലെങ്കിൽ ഭൂമി കവർച്ച ചെയ്യുന്നതും, ബ്രാഹ്മണരുടെതും ദേവസ്വവും ആയ സമ്പത്ത് അപഹരിക്കുന്നതും—ഇവയെല്ലാം വर्जിക്കണം।
Verse 4
ब्राह्मणस्त्रीनरेंद्राणां बालवृद्धतपस्विनाम् । पितृमातृगुरूणां च नाप्रियं मनसा वदेत्
ബ്രാഹ്മണർ, സ്ത്രീകൾ, രാജാക്കന്മാർ, കുട്ടികൾ, വയോധികർ, തപസ്വികൾ—അതുപോലെ പിതാവ്, മാതാവ്, ഗുരു എന്നിവരോടും—മനസ്സിലും അപ്രീതികരമായ കടുത്ത വാക്കുകൾ പറയരുത്।
Verse 5
देशकालपरिज्ञानं पात्रापात्रविवेचनम् । छाया नृणां न वक्तव्या तक्राग्नींधनकांजिकम्
ദേശ-കാലം അറിഞ്ഞ് പാത്ര-അപാത്ര വിവേചനം പുലർത്തണം. മറ്റുള്ളവരുടെ ‘നിഴൽ’ (നിന്ദാവാക്കുകൾ) പറയരുത്; കൂടാതെ മോര്, അഗ്നി, ഇന്ധനം, കാഞ്ചി തുടങ്ങിയ തുച്ഛ കാര്യങ്ങളിൽ അനാവശ്യമായി സംസാരിക്കരുത്।
Verse 6
औषधं शाकमर्थिभ्यो दातव्यं गृह मेधिभिः । एकादशीपंचदशीचतुर्दश्यष्टमीषु च
ഗൃഹസ്ഥർ ആവശ്യക്കാരെ ഔഷധവും ശാകവും (പച്ചക്കറികളും) ദാനം ചെയ്യണം—പ്രത്യേകിച്ച് ഏകാദശി, പൗർണ്ണമി, ചതുര്ദശി, അഷ്ടമി ദിവസങ്ങളിൽ।
Verse 7
अमावास्याव्यतीपातसंक्रांतिग्रहणेषु च । वैधृते पितृमात्रोश्च क्षयाहदिवसेषु च
അതുപോലെ അമാവാസി, വ്യതീപാതം, സംക്രാന്തി, ഗ്രഹണം, വൈധൃതി, കൂടാതെ പിതാവിന്റെയും മാതാവിന്റെയും ക്ഷയാഹ (ശ്രാദ്ധ-തിഥി) ദിവസങ്ങളിലും (ഇത്തരം ധർമ്മകർമ്മങ്ങളും ദാനങ്ങളും) ചെയ്യണം।
Verse 8
युगादिमन्वादिदिने गृहे कार्यो महोत्सवः । तीर्थे वा गमनं कार्यं गृहाच्छतगुणं यतः
യുഗാദി, മന്വാദി ദിവസങ്ങളിൽ വീട്ടിൽ മഹോത്സവം നടത്തണം, അല്ലെങ്കിൽ തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്യണം; കാരണം തീർത്ഥത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം വീട്ടിലേതിനെക്കാൾ ശതഗുണം।
Verse 9
इद्रियाणां जयः कार्यो मद्यं द्यूतं विवर्जयेत् । विवादं गमनं युद्धं गृही यत्नेन वर्जयेत्
ഇന്ദ്രിയജയം നേടാൻ പരിശ്രമിക്കുകയും മദ്യവും ചൂതാട്ടവും ഉപേക്ഷിക്കുകയും വേണം. ഗൃഹസ്ഥൻ വഴക്ക്, അശ്രദ്ധയായ അലച്ചിൽ, യുദ്ധം എന്നിവ ശ്രദ്ധയോടെ ഒഴിവാക്കണം.
Verse 10
स्नानं दानं जपो होमो देवपूजा द्विजार्चनम् । अक्षयं जायते सर्वं विधिवच्चेद्भवेत्कृतम्
സ്നാനം, ദാനം, ജപം, ഹോമം, ദേവപൂജ, ദ്വിജാർചന—ഇവയെല്ലാം വിധിപൂർവം ചെയ്താൽ അവയുടെ പുണ്യഫലം അക്ഷയമാകുന്നു.
Verse 11
एकापि गौः प्रदातव्या वस्त्रालंकारभूषणा । दोग्ध्री सवत्सा तरुणी द्विजमुख्याय कल्पिता
ഒറ്റ പശുവെങ്കിലും ദാനം ചെയ്യണം—വസ്ത്രവും ആഭരണവും ധരിപ്പിച്ച, പാലുതരുന്ന യുവ പശുവിനെ കിടാവോടുകൂടെ, ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജനു വിധിപൂർവം സമർപ്പിക്കണം.
Verse 12
संप्राप्य भारतं खंडं मानुषं जन्म चोत्तमम् । धन्यो ददाति यो धेनुं स नरः सूर्यमण्डलम् । भित्त्वा याति विमानेन गम्यमानो गवादिभिः
ഭാരതഖണ്ഡത്തിൽ ഉത്തമമായ മനുഷ്യജന്മം പ്രാപിച്ച് ധേനുവിനെ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ധന്യൻ. അവൻ സൂര്യമണ്ഡലം ഭേദിച്ച് ദിവ്യവിമാനത്തിൽ, ഗോകളാദികളാൽ അനുഗമിക്കപ്പെട്ട് ഗമിക്കുന്നു.
Verse 13
सप्त जन्मानि पापानि कृत्वा पापीह चाधमः । एको ददाति यो धेनुं मुच्यते सर्वपातकैः
ഏഴ് ജന്മങ്ങളിലായി പാപങ്ങൾ ചെയ്ത അധമനാണെങ്കിലും, ഒരു ധേനുവിനെ ദാനം ചെയ്താൽ അവൻ സർവ്വ മഹാപാതകങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകുന്നു.
Verse 14
यदा स नीयते बद्धो यममार्गेण किंकरैः । तदा नंदा समागत्य स्वं पुत्रमिव पश्यति
അവൻ ബന്ധിതനായി യമമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ യമകിങ്കരന്മാർ കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ, നന്ദാ എത്തി അവനെ സ്വന്തം പുത്രനെന്നപോലെ ദർശിക്കുന്നു.
Verse 15
विजित्य हुंकृतेनैव तान्दूतान्दूरतः स्थितान् । गोप्रदं तं समादाय प्रयाति शिवमन्दिरम्
അവൾ വെറും ഹുങ്കാരധ്വനിയാൽ ദൂരത്ത് നിന്നിരുന്ന ദൂതന്മാരെ ജയിച്ച്, ആ ഗോദാതാവിനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് ശിവമന്ദിരത്തിലേക്ക് പ്രയാണം ചെയ്യുന്നു.
Verse 16
वृषो धर्म हति प्रोक्तो येन मुक्तः स मुच्यते । गोषु मध्ये पितॄन्सर्वान्हरमुद्दिश्य वा हरिम्
വൃഷഭനെ ‘അധർമ്മഹന്താവ്’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു; ആരാൽ ആരെ മോചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുവോ, അവൻ നിശ്ചയമായും മോചിതനാകുന്നു. പശുക്കളുടെ മദ്ധ്യേ സർവ്വ പിതൃകളെയും ഹരൻ (ശിവൻ) അല്ലെങ്കിൽ ഹരി (വിഷ്ണു) എന്നവർക്കായി സമർപ്പിച്ച് ആരാധിക്കണം.
Verse 17
सूर्यब्रह्मपुरे वासो जायते ब्रह्मवासरे । दृढं ककुद्मिनं संतं युवानं भारसाधनम्
ബ്രഹ്മദിവസത്തിൽ സൂര്യ-ബ്രഹ്മപുരത്തിൽ വാസം ലഭിക്കുന്നു. (ദാനമായി) ദൃഢമായ, കകുദമുള്ള, ശാന്തമായ, യുവാവായ, ഭാരവഹനസമർത്ഥനായ വൃഷഭനെ നൽകണം.
Verse 18
हलक्षमं बलीवर्दं दत्त्वा विप्राय पर्वसु । तमारुह्य नरो याति गोलोकं शिवसंनिधौ
പർവ്വദിനങ്ങളിൽ വിപ്രനു ഉഴവിന് യോഗ്യമായ ബലിവർദനെ ദാനം നൽകി, അതിൽ ആരോഹണം ചെയ്ത് മനുഷ്യൻ ശിവസന്നിധിയിൽ ഗോളോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 19
अश्वं सास्तरणं दत्त्वा खलीनेन च संयुतम् । अश्वराजबलात्स्वर्गे मोदते ब्राह्मवासरम्
ജീനാസ്തരണത്തോടും കടിവാളും സജ്ജീകരണങ്ങളും ചേർന്ന കുതിര ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, ആ ‘അശ്വരാജ’ത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു ദിവസത്തോളം ആനന്ദിക്കുന്നു।
Verse 20
गजदानाद्गजेंद्रेण नीयते नंदनं वनम् । पृथिव्यां सागरांतायामेष राजा भविष्यति
ആന ദാനം ചെയ്താൽ ഗജേന്ദ്രൻ അവനെ നന്ദനവനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു; സമുദ്രപരിധിയുള്ള ഈ ഭൂമിയിൽ അവൻ രാജാവാകുന്നു।
Verse 21
गृहं सोपस्करं दत्त्वा विप्राय गृहमेधिने । लभते नंदने दिव्यं विमानं सार्वकामिकम्
ഗൃഹസ്ഥനായ ബ്രാഹ്മണന് ഉപകരണങ്ങളോടുകൂടിയ വീട് ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, നന്ദനത്തിൽ സർവകാമസിദ്ധി നൽകുന്ന ദിവ്യ വിമാനം പ്രാപിക്കുന്നു।
Verse 22
द्रव्यं पृथिव्यां परमं सुवर्णं हृष्यंति देवा यदि दीयते ततः । सूर्योपि तस्मै रुचिरं विमानं ददाति तावद्भ्रमतेऽत्र यावत्
ഭൂമിയിലെ പരമധനം സ്വർണ്ണമാണ്; അത് ദാനം ചെയ്താൽ ദേവന്മാർ ഹർഷിക്കുന്നു. ആ ദാതാവിന് സൂര്യനും മനോഹരമായ ദിവ്യ വിമാനം നൽകുന്നു; ഈ പുണ്യം നിലനിൽക്കുന്നത്രയും അവൻ അതിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു।
Verse 23
रौप्यं पितॄणामतिवल्लभं तद्दत्त्वा नरो निर्मलतामुपैति । सोमस्य लोकं लभते स तावद्भुवे निवद्धा ऋषयो हि यावत्
വെള്ളി പിതൃകൾക്ക് അത്യന്തം പ്രിയമാണ്; അത് ദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ നിർമലത പ്രാപിക്കുന്നു. ഋഷികൾ ഭൂമിയിൽ നിയതബന്ധമായി നിലനിൽക്കുന്നത്രയും അവൻ സോമലോകം ലഭിക്കുന്നു।
Verse 24
श्रीखंडकर्पूरसमाकुलानि तांबूलरत्नादिफलानि दत्त्वा । पुष्पाणि वस्त्राणि सुखेन याति साकं शशांकं दिवि देववृंदैः
ശ്രീഖണ്ഡ-കർപ്പൂരമിശ്രിത സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, താംബൂലം, രത്നാദി ഫലങ്ങൾ എന്നിവ അർപ്പിച്ച്, പുഷ്പങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും സമർപ്പിക്കുന്നവൻ ആനന്ദത്തോടെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു—ദേവവൃന്ദങ്ങളുടെ നടുവിൽ ശശാങ്കൻ (ചന്ദ്രൻ) സഹിതം।
Verse 25
तक्रोदकतैलघृतदुग्धेक्षुरसमधूनि यो दद्यात् । खर्जूरखंडद्राक्षावातामांजीरकैः साकम्
ആർ മോര്, ജലം, എണ്ണ, നെയ്യ്, പാല്, കരിമ്പിന് നീര്, തേന് എന്നിവ ദാനം ചെയ്ത്, ഈന്തപ്പഴം, ഖണ്ഡം (പഞ്ചസാര), ഉണക്കമുന്തിരി, ബദാം, അത്തിപ്പഴം എന്നിവയോടുകൂടി അർപ്പിക്കുന്നുവോ—അവന് മഹാപുണ്യം ലഭിക്കുന്നു।
Verse 26
दर्भाक्षतमृद्गोमयदूर्वायज्ञोपवीतानि । तिलचर्मसूर्यपिटकं दत्त्वा ख्यातश्चिरं स्वर्गे
ദർഭ, അക്ഷതം, മണ്ണ്, ഗോമയം, ദൂർവ, യജ്ഞോപവീതം എന്നിവയും, എള്ള്, ചർമ്മം, സൂര്യഛത്രം (സൂര്യപിടകം) എന്നിവയും ദാനം ചെയ്താൽ, അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ദീർഘകാലം പ്രസിദ്ധനാകും।
Verse 27
आत्माहाराच्चतुर्भागं सिद्धान्नाद्यदि दीयते । हन्तकारः स तं दत्त्वा ध्रुवं याति ध्रुवालये
ആരെങ്കിലും തന്റെ നിത്യാഹാരത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് പാകം ചെയ്ത അന്നമായി ദാനം ചെയ്താൽ, ആ ദാതാവ് അത് അർപ്പിച്ച് നിശ്ചയമായി ധ്രുവന്റെ അചല ധാമത്തിലെത്തുന്നു।
Verse 28
आत्माहारप्रमाणेन प्रत्यहं गोषु दीयते । गवाह्निकं तासु दत्त्वा नरो याति सुरालयम्
ആരെങ്കിലും പ്രതിദിനം തന്റെ ആഹാരത്തിന്റെ അളവിനൊപ്പമത്രയും പശുക്കൾക്ക് നൽകുകയാണെങ്കിൽ, അവർക്കു ആ ദിനപങ്ക് അർപ്പിച്ച് മനുഷ്യൻ ദേവലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു।
Verse 29
कंडनीपेषणीचुल्लीमार्जनीभिश्च यत्कृतम् । पापं गृही क्षालयति ददद्भिक्षां दिनं प्रति
അരയ്ക്കൽ, ഇടിക്കൽ, അടുപ്പുപണി, തൂത്തുവാരൽ എന്നിവകൊണ്ട് ഗൃഹസ്ഥൻ ചെയ്യുന്ന പാപം, പ്രതിദിനം ഭിക്ഷാദാനം നൽകി കഴുകിമാറ്റുന്നു।
Verse 30
ग्रासमात्रा भवेद्भिक्षा सा नित्यं यत्र दीयते । तद्गृहं गृहमन्यच्च स्मशानमिव दृश्यते
എവിടെ നിത്യം ഒരു ഗ്രാസമാത്രം ഭിക്ഷ മാത്രം നൽകുന്നുവോ, ആ ഗൃഹവും അതുപോലെയുള്ള മറ്റുഗൃഹങ്ങളും ശ്മശാനത്തെപ്പോലെ നിർജ്ജീവമായി തോന്നും।
Verse 31
कुम्भान्सोदकसिद्धान्नांश्छत्रोपानत्कमंडलुम् । अंगुलीयकवासांसि दत्त्वा याति नरो दिवि
ജലകുംഭങ്ങൾ, ജലസഹിതം പാകം ചെയ്ത അന്നം, കുട, പാദുക, കമണ്ഡലു, കൂടാതെ മോതിരങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും ദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു।
Verse 32
श्रांतस्य यानं तृषितस्य पानमन्नं क्षुधार्त्तस्य नरो नरेन्द्र । दत्त्वा विमानेन सुरांगनाभिः संस्तूयमानस्त्रिदिवं स याति
ഹേ നരേന്ദ്രാ! ക്ഷീണിതന് യാത്രാവാഹനം, ദാഹിതന് പാനം, വിശപ്പുള്ളവന് അന്നം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, ദേവാംഗനമാർ പുകഴ്ത്തുന്ന ദിവ്യവിമാനത്തിൽ ത്രിദിവത്തിലേക്ക് ഉയരും।
Verse 33
भोजनं सततं देयं यथाशक्त्या घृत प्लुतम् । तन्मया हि यतः प्राणा अतः पुष्यंति प्राणिनः
ഭക്ഷണം നിരന്തരം ദാനം ചെയ്യണം, യഥാശക്തി നെയ്യാൽ സമൃദ്ധമാക്കി; കാരണം പ്രാണൻ അതിനാൽ തന്നെയാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്, അതുകൊണ്ട് ജീവികൾ അന്നാൽ പുഷ്ടരാകുന്നു।
Verse 34
क्षुत्पीडा महती लोके ह्यन्नं तद्भेषजं स्मृतम् । तेन सा शांतिमायाति ततोन्नं देयमुत्तमम्
ലോകത്തിൽ ക്ഷുധയുടെ പീഡ മഹത്താണ്; അതിന്റെ ഔഷധമായി അന്നം സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അന്നംകൊണ്ട് ആ ദുഃഖം ശമിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് അന്നദാനം പരമദാനമാണ്.
Verse 35
अन्नं वस्त्रं फलं तोयं तक्रं शाकं घृतं मधु । पत्रं पुष्पं तथोपानत्कंथां यष्टिं कमंडलुम्
അന്നം, വസ്ത്രം, ഫലം, ജലം, തൈര്വെള്ളം (തക്രം), ശാകം, ഘൃതം, മധു, ഇലയും പുഷ്പവും; കൂടാതെ പാദുക, കന്ത, യഷ്ടി, കമണ്ഡലു—ഇവയും ദാനയോഗ്യം.
Verse 36
छत्रपात्रे व्रतं विद्या अक्षमाला सुरार्चनम् । कन्या कुशोपवीतानि बीजौषधगृहाणि च
ഛത്രവും പാത്രങ്ങളും, വ്രതാനുഷ്ഠാനത്തിന് സഹായം, വിദ്യാദാനം, അക്ഷമാല, ദേവാരാധന; കൂടാതെ കന്യാദാനം, കുശോപവീതം, വിത്തും ഔഷധവും സൂക്ഷിക്കുന്ന ഭണ്ഡാരങ്ങൾ—ഇവയും ദാനം.
Verse 37
सस्यं क्षेत्रं यज्ञपात्रं योगपट्टं च पादुके । कृष्णाजिनं बुद्धिदानं धर्मादेशकथानकम्
ധാന്യവും കൃഷിഭൂമിയും, യജ്ഞപാത്രങ്ങൾ, യോഗപട്ടവും പാദുകയും, കൃഷ്ണാജിനം; കൂടാതെ ബുദ്ധിദാനം, ധർമ്മോപദേശകഥനം—ഇവയും ദാനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
Verse 38
अथैतत्संततं देयं तेन श्रेयो महद्भवेत् । सर्वपापक्षयं कृत्वा दाता याति शिवालयम्
അതുകൊണ്ട് ഈ ദാനങ്ങൾ നിരന്തരം നൽകണം; അതിനാൽ മഹത്തായ ശ്രേയസ് ലഭിക്കും. സർവ്വപാപക്ഷയം വരുത്തി ദാതാവ് ശിവാലയത്തിലേക്ക് പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 39
श्राद्धे गृहस्था भोक्तव्याः कुलीना वेदपारगाः । अक्रोधनाः स्नानशीलाः स्वदेशाचारतत्पराः
ശ്രാദ്ധസമയത്ത് ഗൃഹസ്ഥർ സുകുലജന്മന്മാരും വേദപാരംഗതരുമായ, ക്രോധരഹിതരും സ്നാന-ശൗചനിഷ്ഠരുമായ, സ്വദേശാചാരത്തിൽ തത്പരരുമായവരെ ഭോജനിപ്പിക്കണം।
Verse 40
आमंत्र्य पूर्वदिवसे निरीहा अपि ये द्विजाः । अलोलुपा व्याधिहीना न तु ये ग्रामयाजिनः
മുൻദിവസം തന്നെ ക്ഷണിച്ച്, നിർീഹരായാലും ലോഭരഹിതരും രോഗഹീനരുമായ ദ്വിജരെ വിളിക്കണം; എന്നാൽ ഗ്രാമയാജനം തൊഴിൽമാക്കുന്നവരെ വിളിക്കരുത്।
Verse 41
तेषां पुरः प्रदातव्यं पिंडदानं विधानतः । श्राद्धं श्रद्धाविहीनेन कृतमप्यकृतं भवेत्
അവരുടെ സന്നിധിയിൽ വിധിപ്രകാരം പിണ്ഡദാനം നൽകണം. ശ്രദ്ധയില്ലാതെ ചെയ്ത ശ്രാദ്ധം ചെയ്തിട്ടും ചെയ്തതല്ലാത്തതുപോലെ ആകുന്നു.
Verse 42
तस्माच्छ्रद्धान्वितैः श्राद्धं कर्त्तव्यं क्रोधवर्जितैः । वानप्रस्थो ब्रह्मचारी पथिकस्तीर्थसेवकः
അതിനാൽ ശ്രദ്ധയോടെ, ക്രോധം വിട്ട് ശ്രാദ്ധം ചെയ്യണം. വാനപ്രസ്ഥൻ, ബ്രഹ്മചാരി, പഥികൻ, തീർത്ഥസേവകൻ—ഇവർ ആദരണീയരാണ്.
Verse 43
अतिथिर्वैश्वदेवांते स पूज्यः श्राद्धकर्मणि । सर्वदा यतयः पूज्याः स्वशक्त्या गृहमेधिभिः
വൈശ്വദേവത്തിന്റെ അവസാനം വന്ന അതിഥിയെ ശ്രാദ്ധകർമ്മത്തിൽ പൂജ്യനായി കരുതി ആദരിക്കണം. കൂടാതെ ഗൃഹസ്ഥർ തങ്ങളുടെ ശേഷിയനുസരിച്ച് യതികളെ എപ്പോഴും പൂജിക്കണം.
Verse 44
यात्राविधिमथो वक्ष्ये सेतिहासं नृपोत्तम
ഹേ നൃപോത്തമാ! ഇനി ഞാൻ തീർത്ഥയാത്രയുടെ വിധിയും അതോടൊപ്പം ഉള്ള പവിത്ര പുരാതനചരിത്രവും വിവരിക്കും।