Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 27

आत्माहाराच्चतुर्भागं सिद्धान्नाद्यदि दीयते । हन्तकारः स तं दत्त्वा ध्रुवं याति ध्रुवालये

ātmāhārāccaturbhāgaṃ siddhānnādyadi dīyate | hantakāraḥ sa taṃ dattvā dhruvaṃ yāti dhruvālaye

ആരെങ്കിലും തന്റെ നിത്യാഹാരത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് പാകം ചെയ്ത അന്നമായി ദാനം ചെയ്താൽ, ആ ദാതാവ് അത് അർപ്പിച്ച് നിശ്ചയമായി ധ്രുവന്റെ അചല ധാമത്തിലെത്തുന്നു।

आत्माहारात्from one’s own food-intake
आत्माहारात्:
अपादान (Source/From)
TypeNoun
Rootआत्माहार (प्रातिपदिक; आत्मन् + आहार)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (आत्मनः आहारः)
चतुर्भागम्a fourth part
चतुर्भागम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootचतुर्भाग (प्रातिपदिक; चतुर् + भाग)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (चतुर्णां भागः)
सिद्धान्नात्from cooked food
सिद्धान्नात्:
अपादान (Source/From)
TypeNoun
Rootसिद्धान्न (प्रातिपदिक; सिद्ध + अन्न)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; समासः कर्मधारयः (सिद्धम् अन्नम्)
यदिif
यदि:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formसम्बन्ध-अव्यय; शर्तार्थक (conditional particle)
दीयतेis given
दीयते:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), कर्मणि-प्रयोग (Passive), प्रथम-पुरुष, एकवचन
हन्तकारःa killer; slayer
हन्तकारः:
कर्ता (Subject/Agent)
TypeNoun
Rootहन्तकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
सःhe
सः:
कर्ता (Subject/Agent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तम्that (share)
तम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
पूर्वक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भाव (Gerund/Absolutive); पूर्वकालिक क्रिया
ध्रुवम्certainly
ध्रुवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग (क्रियाविशेषणरूपेण)
यातिgoes
याति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
ध्रुवालयेto the abode of Dhruva
ध्रुवालये:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootध्रुवालय (प्रातिपदिक; ध्रुव + आलय)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (ध्रुवस्य आलयः)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A householder-pilgrim divides his cooked meal into four parts, offers one portion respectfully to a guest/ascetic; above, the Pole Star realm is depicted as a steady luminous sphere, with Dhruva seated in meditation, symbolizing the ‘dhruva-ālaya’.

D
Dhruva
D
Dhruvaloka (Dhruvālayā)

FAQs

True dāna begins with one’s own share; disciplined generosity leads to a ‘fixed’ spiritual destiny symbolized by Dhruva’s abode.

Vastrāpatha-kṣetra in Prabhāsa Khaṇḍa, where such prescriptions are praised.

Daily anna-dāna: giving one-fourth of one’s own prepared food.