Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

संप्राप्य भारतं खंडं मानुषं जन्म चोत्तमम् । धन्यो ददाति यो धेनुं स नरः सूर्यमण्डलम् । भित्त्वा याति विमानेन गम्यमानो गवादिभिः

saṃprāpya bhārataṃ khaṃḍaṃ mānuṣaṃ janma cottamam | dhanyo dadāti yo dhenuṃ sa naraḥ sūryamaṇḍalam | bhittvā yāti vimānena gamyamāno gavādibhiḥ

ഭാരതഖണ്ഡത്തിൽ ഉത്തമമായ മനുഷ്യജന്മം പ്രാപിച്ച് ധേനുവിനെ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ധന്യൻ. അവൻ സൂര്യമണ്ഡലം ഭേദിച്ച് ദിവ്യവിമാനത്തിൽ, ഗോകളാദികളാൽ അനുഗമിക്കപ്പെട്ട് ഗമിക്കുന്നു.

saṃprāpyahaving attained
saṃprāpya:
Kriya (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√prāp (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; उपसर्गः सम्; अर्थः ‘प्राप्य/लभित्वा’
bhāratamBhārata (India)
bhāratam:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootbhārata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
khaṇḍamregion/portion
khaṇḍam:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootkhaṇḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; भāratam इत्यस्य विशेष्य/अपपदसम्बन्धः
mānuṣamhuman
mānuṣam:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootmānuṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘janma’ इत्यस्य विशेषणम्
janmabirth
janma:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootjanman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
uttamamexcellent
uttamam:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘janma’ इत्यस्य विशेषणम्
dhanyaḥblessed/fortunate
dhanyaḥ:
Karta (Subject)
TypeAdjective
Rootdhanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; ‘sa naraḥ’ इत्यस्य विशेषणम्
dadātigives
dadāti:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√dā (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
dhenuma cow
dhenum:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootdhenu (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘yaḥ’ इत्यस्य प्रत्युदाहरणम्
naraḥman/person
naraḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
sūryamaṇḍalamthe solar sphere
sūryamaṇḍalam:
Karma (Goal/Object)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक) + maṇḍala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/गन्तव्य), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सूर्यस्य मण्डलम्)
bhittvāhaving pierced/broken through
bhittvā:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√bhid (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; अर्थः ‘भित्त्वा/विदार्य’
yātigoes
yāti:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√yā (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
vimānenaby an aerial car
vimānena:
Karana (Instrument)
TypeNoun
Rootvimāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
gamyamānaḥbeing led/being taken
gamyamānaḥ:
Karta (Subject qualifier)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शानच्/मान (present passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘sa naraḥ’ इत्यस्य विशेषणम्
gavādibhiḥby cows and others
gavādibhiḥ:
Karana (Agent/means in passive)
TypeNoun
Rootgo (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/सह), बहुवचन; ‘go-ādi’ इति समाहार/समुच्चयार्थः, तृतीया बहुवचन

Skanda (deduced from Skanda Purāṇa māhātmya narration context)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A radiant vimāna rises toward the blazing solar orb; the donor ascends, while cows and calves appear as auspicious escorts in the sky; below, the tīrtha and the act of go-dāna is faintly visible.

B
Bhārata-khaṇḍa
D
Dhenū (cow)
S
Sūrya-maṇḍala
V
Vimāna

FAQs

Human birth in Bhārata is meant for dharma; go-dāna is praised as a deed that elevates one to higher realms.

The broader praise belongs to Vastrāpatha-kṣetra within Prabhāsa Khaṇḍa, where such gifts are extolled.

The giving of a dhenu (milch cow) as dāna, presented as a supremely meritorious act.