Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 35

Devanagari script

अन्नं वस्त्रं फलं तोयं तक्रं शाकं घृतं मधु । पत्रं पुष्पं तथोपानत्कंथां यष्टिं कमंडलुम्

Transliteration

annaṃ vastraṃ phalaṃ toyaṃ takraṃ śākaṃ ghṛtaṃ madhu | patraṃ puṣpaṃ tathopānatkaṃthāṃ yaṣṭiṃ kamaṃḍalum

Translation

അന്നം, വസ്ത്രം, ഫലം, ജലം, തൈര്‍വെള്ളം (തക്രം), ശാകം, ഘൃതം, മധു, ഇലയും പുഷ്പവും; കൂടാതെ പാദുക, കന്ത, യഷ്ടി, കമണ്ഡലു—ഇവയും ദാനയോഗ്യം.

Word by Word

• अन्नम्: food
• अन्नम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्; दान-वस्तु-समुच्चयः

• वस्त्रम्: cloth, garment
• वस्त्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• फलम्: fruit
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• तोयम्: water
• तोयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तोय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• तक्रम्: buttermilk
• तक्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• शाकम्: vegetables, greens
• शाकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शाक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• घृतम्: ghee
• घृतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• मधु: honey
• मधु: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• पत्रम्: leaf
• पत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• पुष्पम्: flower
• पुष्पम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुष्प (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• तथा: also, likewise
• तथा: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय/एवम्-अर्थे)

• उपानत्: footwear, sandals
• उपानत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उपानत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘उपानह्/उपानत्’ (footwear)

• कन्थाम्: cloak, blanket
• कन्थाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कन्था (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• यष्टिम्: staff
• यष्टिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• कमण्डलुम्: water-pot
• कमण्डलुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कमण्डलु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: वस्त्रापथ-क्षेत्र

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: दान-शाला/धर्मशाला में विविध दान-वस्तुएँ—अन्न, वस्त्र, फल, जल-घट, तक्र-पात्र, शाक, घृत-मधु; दाता इन्हें पंक्तिबद्ध रखकर वितरित कर रहा है

Characters & Entities

• Vastrāpatha Kṣetra
• Prabhāsa Kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is enacted through tangible support—nourishment, sheltering items, and devotional offerings like flowers.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vastrāpatha Kṣetra in Prabhāsa Khaṇḍa, where such dāna is praised as spiritually potent.

What ritualistic prescription is mentioned?

A catalogue of recommended dāna items: food, drink, clothing, and ascetic/traveler necessities.