Adhyaya 128

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सागरादित्यमुत्तमम् । भैरवेशात्पश्चिमतो रुद्रान्मृत्युञ्जयात्तथा

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവി! തുടർന്ന് ഉത്തമനായ സാഗരാദിത്യനിലേക്കു പോകുക; അത് ഭൈരവേശന്റെ പടിഞ്ഞാറും, അതുപോലെ രുദ്ര-മൃത്യുഞ്ജയന്റെയും പടിഞ്ഞാറും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു।

Verse 2

कामेशाद्दक्षिणाग्नेये नातिदूरे व्यवस्थितम् । सर्व रोगप्रशमनं दारिद्र्यौघविघातकम् । प्रतिष्ठितं महादेवि सगरेण महात्मना

കാമേശന്റെ തെക്ക്-അഗ്നേയ ദിശയിൽ, അതിദൂരമല്ലാതെ, ആ പുണ്യസ്ഥലം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അത് എല്ലാ രോഗങ്ങളും ശമിപ്പിക്കുകയും ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ പ്രളയധാരയെ തകർക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഹേ മഹാദേവി! മഹാത്മാവായ സഗരൻ അതിനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു।

Verse 3

षष्टिपुत्रसहस्राणि यः प्रापारातिसूदनः । सूर्यं तत्र समाराध्य सगरः पृथिवीपतिः

ഹേ അരാതിസൂദനേ! ഭൂമിപതിയായ സഗരൻ അവിടെ സൂര്യനെ സമ്യകമായി ആരാധിച്ച് അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാരെ പ്രാപിച്ചു।

Verse 4

य एष सागरो देवि योजनायतविस्तरः । आयतोऽशीतिसाहस्रं योजनानां प्रकीर्तितः

ഹേ ദേവി, ഈ സാഗരം യോജനാമാനത്തിൽ അതിവിസ്തൃതമാണ്; ഇതിന്റെ ആയതം എൺപതിനായിരം യോജനകളെന്ന് പ്രസിദ്ധമാണ്.

Verse 5

अस्मिन्मन्वन्तरे क्षिप्तः सागरैश्च चतुर्दिशम् । तस्येदं कीर्तितं देवि नाम सागरसंज्ञितम्

ഹേ ദേവി, ഈ മന്വന്തരത്തിൽ അവൻ നാലുദിക്കുകളിലേക്കും സാഗരങ്ങളാൽ ക്ഷിപ്തനായി വ്യാപിച്ചു; അതുകൊണ്ട് ഈ സ്ഥലം ‘സാഗര’ എന്ന നാമത്തിൽ കീര്ത്തിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 6

यस्याद्यापीह गायन्ति पुराणे प्रथितं यशः । तेनायं स्थापितो देवो भास्करो वारितस्करः

പുരാണപ്രസിദ്ധമായ യശസ്സുള്ളവന്റെ കീർത്തി ഇന്നും ഇവിടെ ജനങ്ങൾ പാടുന്നു; അവനാൽ തന്നെയാണ് കള്ളരെ തടയുന്ന ഈ ഭാസ്കരദേവൻ സ്ഥാപിതനായത്.

Verse 7

तं दृष्ट्वा न जडो नान्धो न दरिद्रो न दुःखितः । न चैवेष्टवियोगी स्यान्न रोगी नैव पापकृत्

അവനെ ദർശിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ ജഡബുദ്ധിയാകുകയില്ല, അന്ധനാകുകയില്ല, ദരിദ്രനോ ദുഃഖിതനോ ആകുകയില്ല; പ്രിയവിയോഗവും ഉണ്ടാകില്ല, രോഗിയാകില്ല, പാപകർത്താവും ആകില്ല.

Verse 8

माघे मासि महादेवि सिते पक्षे जितेन्द्रियः । षष्ठ्यामुपोषितो भूत्वा रात्रौ तस्याग्रतः स्वपेत्

ഹേ മഹാദേവി, മാഘമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച് ഷഷ്ഠി തിഥിയിൽ ഉപവസിച്ച്, രാത്രിയിൽ അവന്റെ (ഭാസ്കരന്റെ) മുമ്പിൽ ശയിക്കണം.

Verse 9

विबुद्धस्त्वथ सप्तम्यां भक्त्या भानुं समर्चयेत् । ब्राह्मणान्भोजयेद्भक्त्या वित्तशाठ्यं विवर्जयेत्

അതിനുശേഷം സപ്തമി തിഥിയിൽ പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് ഭക്തിയോടെ ഭാനുവായ സൂര്യനെ സമർചിക്കണം. ഭക്തിയോടെ ബ്രാഹ്മണരെ ഭോജനിപ്പിക്കുകയും ധനകാര്യത്തിൽ വഞ്ചനയും കഞ്ഞിത്തനവും ഉപേക്ഷിക്കുകയും വേണം.

Verse 10

सुतप्तेनेह तपसा यज्ञैर्वा बहुदक्षिणैः । तां गतिं न नरा यान्ति यां गताः सूर्यमाश्रिताः

ഇവിടെ കഠിനതപസ്സു ചെയ്താലും, അല്ലെങ്കിൽ ധാരാളം ദക്ഷിണയോടുകൂടിയ യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തിയാലും, മനുഷ്യർ ആ ഗതിയെ പ്രാപിക്കുകയില്ല; സൂര്യനെ ആശ്രയിച്ചവർ പ്രാപിക്കുന്ന ഗതിയേ അതു.

Verse 11

भक्त्या तु पुरुषैः पूजा कृता दूर्वांकुरैरपि । भानुर्ददाति हि फलं सर्वयज्ञैः सुदुर्लभम्

മനുഷ്യർ ദൂർവാ പുല്ലിന്റെ മുളകളാൽ മാത്രം പോലും ഭക്തിയോടെ പൂജ ചെയ്താൽ, ഭാനു എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളാലും ലഭിക്കാൻ അത്യന്തം ദുർലഭമായ ഫലം നിശ്ചയമായി നൽകുന്നു.

Verse 12

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सूर्यमेवाभिपूजयेत् । जनकादयो यथा सिद्धिं गता भानुं प्रपूज्य च

അതുകൊണ്ട് എല്ലാ പരിശ്രമത്തോടെയും സൂര്യനെയേ പ്രത്യേകമായി പൂജിക്കണം; ജനകാദികൾ ഭാനുവിനെ യഥാവിധി പൂജിച്ച് സിദ്ധി പ്രാപിച്ചതുപോലെ.

Verse 13

सर्वात्मा सर्वलोकेशो देवदेवः प्रजापतिः । सूर्य एव त्रिलोकस्य मूलं परमदैवतम्

സൂര്യൻ തന്നെയാണ് സർവാത്മാവ്, സർവലോകേശ്വരൻ, ദേവദേവൻ, പ്രജാപതി. അവൻ തന്നെയാണ് ത്രിലോകത്തിന്റെ മൂലവും പരമദൈവതവും.

Verse 14

वसन्ते कपिलः सूर्यो ग्रीष्मे काञ्चनसप्रभः । श्वेतवर्णश्च वर्षासु पांडुः शरदि भास्करः

വസന്തത്തിൽ സൂര്യൻ കപിലവർണ്ണനായും, ഗ്രീഷ്മത്തിൽ കാഞ്ചനപ്രഭയോടെ ദീപ്തനായും ഭാസിക്കുന്നു. വർഷാകാലത്ത് ശ്വേതവർണ്ണനായി ദൃശ്യമാകുന്നു; ശരത്തിൽ ഭാസ്കരൻ പാണ്ഡുപ്രഭയോടെ പ്രകാശിക്കുന്നു।

Verse 15

हेमन्ते ताम्रवर्णस्तु शिशिरे लोहितो रविः । एवं वर्णविशेषेण ध्यायेत्सूर्यं यथाक्रमम्

ഹേമന്തത്തിൽ സൂര്യനെ താമ്രവർണ്ണനായി, ശിശിരത്തിൽ രവിയെ ലോഹിതവർണ്ണനായി ധ്യാനിക്കണം. ഇങ്ങനെ ഋതുക്രമപ്രകാരം വർണ്ണവിശേഷത്തോടെ സൂര്യധ്യാനം ചെയ്യുക।

Verse 16

पूजयित्वा विधानेन यतात्मा संयतेन्द्रियः । पठेन्नामसहस्रं तु सर्वपातकनाशनम्

വിധിപ്രകാരം പൂജ ചെയ്ത്, ആത്മസംയമവും ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹവും ഉള്ളവനായി, സർവ്വപാതകനാശകമായ നാമസഹസ്രം പാരായണം ചെയ്യണം।

Verse 17

देव्युवाच । नाम्नां सहस्रं मे ब्रूहि प्रसादाञ्छंकर प्रभो । तुल्यं नामसहस्रस्य किमप्यन्यत्प्रकीर्तय

ദേവി പറഞ്ഞു— ഹേ പ്രഭു ശങ്കരാ, പ്രസാദത്തോടെ എനിക്ക് നാമസഹസ്രം പറഞ്ഞുതരണമേ. നാമസഹസ്രത്തോട് തുല്യഫലം നൽകുന്ന മറ്റൊന്നും കൂടി പ്രസ്താവിക്കണമേ।

Verse 18

ईश्वर उवाच । अलं नामसहस्रेण पठस्वैवं शुभं स्तवम् । यानि गुह्यानि नामानि पवित्राणि शुभानि च । तानि ते कीर्तयिष्यामि प्रयत्नादवधारय

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു— നാമസഹസ്രം മതി; അതിന് പകരം ഈ ശുഭസ്തവം പാരായണം ചെയ്യുക. ഗുഹ്യവും പവിത്രവും മംഗളകരവുമായ നാമങ്ങൾ ഞാൻ നിനക്കു പ്രസ്താവിക്കും; നീ പരിശ്രമത്തോടെ ശ്രദ്ധിച്ചു ഗ്രഹിക്കണം।

Verse 19

विकर्तनो विवस्वांश्च मार्तण्डो भास्करो रविः । लोकप्रकाशकः श्रीमांल्लोकचक्षुर्ग्रहेश्वरः

വികർത്തനൻ, വിവസ്വാൻ, മാർത്താണ്ഡൻ, ഭാസ്കരൻ, രവി—അവൻ ലോകങ്ങളെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവൻ, ശ്രീമാൻ, ലോകത്തിന്റെ കണ്ണ്, ഗ്രഹങ്ങളുടെ അധിപൻ।

Verse 20

लोकसाक्षी त्रिलोकेशः कर्त्ता हर्त्ता तमिस्रहा । तपनस्तापनश्चैव शुचिः सप्ताश्ववाहनः

അവൻ ലോകസാക്ഷി, ത്രിലോകേശൻ, കർത്താവും ഹർത്താവും, തമസ്സിനെ ഹരിക്കുന്നവൻ; തപനൻ-താപനൻ, ശുചി, സപ്താശ്വവാഹനൻ।

Verse 21

गभस्तिहस्तो ब्रह्मा च सर्वदेवनमस्कृतः । एकविंशतिरित्येष स्तव इष्टो महात्मनः

ഗഭസ്തിഹസ്തൻ, ബ്രഹ്മാ, സർവ്വദേവന്മാർ നമസ്കരിക്കുന്നവൻ—ഇങ്ങനെ ഈ സ്തവം ഇരുപത്തൊന്ന് (നാമങ്ങൾ) ഉൾക്കൊള്ളുന്നതും മഹാത്മാവിന് പ്രിയവും ആകുന്നു।

Verse 22

शरीरारोग्यदश्चैव धनवृद्धियशस्करः । स्तवराज इति ख्यातस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः

ഇത് ശരീരാരോഗ്യം നൽകുന്നു, ധനവർദ്ധനയും യശസ്സും പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. ‘സ്തവരാജൻ’ എന്നു പ്രസിദ്ധം; ത്രിലോകത്തും വിശ്രുതം।

Verse 23

यश्चानेन महादेवि द्वे संध्येऽस्तमनोदये । स्तौत्यर्कं प्रयतो भूत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते । सर्वकामसमृद्धात्मा सूर्यलोकं स गच्छति

ഹേ മഹാദേവി! ഈ സ്തവംകൊണ്ട് അസ്തമയവും ഉദയവും എന്ന രണ്ടു സന്ധ്യാകാലങ്ങളിൽ নিয়മത്തോടെ സൂര്യനെ സ്തുതിക്കുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനാകും; സർവ്വകാമസമൃദ്ധനായി സൂര്യലോകത്തിലേക്ക് ഗമിക്കും।

Verse 24

इत्येवं कथितं देवि माहात्म्यं सागरार्कजम् । श्रुतं दुःखौघशमनं महापातकनाशनम्

ഹേ ദേവി, ഇങ്ങനെ സാഗരാർകന്റെ മഹാത്മ്യം പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടു. ഇതു ശ്രവിക്കുന്നത് ദുഃഖപ്രവാഹം ശമിപ്പിക്കുകയും മഹാപാതകങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 128

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये सागरादित्यमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टाविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതി-സാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിൽ, ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്ര-മാഹാത്മ്യത്തിനകത്ത് ‘സാഗരാദിത്യ മാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന നൂറ്റി ഇരുപത്തെട്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.