Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

Devanagari script

वसन्ते कपिलः सूर्यो ग्रीष्मे काञ्चनसप्रभः । श्वेतवर्णश्च वर्षासु पांडुः शरदि भास्करः

Transliteration

vasante kapilaḥ sūryo grīṣme kāñcanasaprabhaḥ | śvetavarṇaśca varṣāsu pāṃḍuḥ śaradi bhāskaraḥ

Translation

വസന്തത്തിൽ സൂര്യൻ കപിലവർണ്ണനായും, ഗ്രീഷ്മത്തിൽ കാഞ്ചനപ്രഭയോടെ ദീപ്തനായും ഭാസിക്കുന്നു. വർഷാകാലത്ത് ശ്വേതവർണ്ണനായി ദൃശ്യമാകുന്നു; ശരത്തിൽ ഭാസ്കരൻ പാണ്ഡുപ്രഭയോടെ പ്രകാശിക്കുന്നു।

Word by Word

• वसन्ते: in spring
• वसन्ते: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वसन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; कालाधिकरण

• कपिलः: tawny, brownish
• कपिलः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कपिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (सूर्यस्य)

• सूर्यः: the Sun
• सूर्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ग्रीष्मे: in summer
• ग्रीष्मे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ग्रीष्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कालाधिकरण

• काञ्चनसप्रभः: having golden-like radiance
• काञ्चनसप्रभः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: काञ्चन (प्रातिपदिक) + स (अव्यय/उपमानार्थक) + प्रभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘काञ्चन-स-प्रभ’ = ‘काञ्चनसदृशी प्रभा यस्य’ (उपमान-तत्पुरुष/बहुव्रीह्यर्थे विशेषणवत् प्रयोग)

• श्वेतवर्णः: white-colored
• श्वेतवर्णः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्वेत (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘श्वेत-वर्ण’ = ‘श्वेतः वर्णः यस्य’ (कर्मधारय, विशेषण)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक)

• वर्षासु: in the rainy season(s)
• वर्षासु: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वर्षा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; कालाधिकरण

• पाण्डुः: pale, whitish
• पाण्डुः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाण्डु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (भास्करस्य)

• शरदि: in autumn
• शरदि: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शरद् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कालाधिकरण

• भास्करः: the Sun (Bhāskara)
• भास्करः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सूर्यपर्याय

Speaker

Skanda (deduced, descriptive stuti in Prabhāsa Māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Audience of sages/devotees (contextual)

Visual Art Cues

Scene: A six-panel seasonal mandala around Sūrya: spring tawny, summer golden, monsoon white, autumn pale-bright—each with corresponding sky, flora, and light quality; Prabhāsa shoreline/temple silhouettes in the distance.

Characters & Entities

• Sūrya
• Bhāskara
• Vasanta
• Grīṣma
• Varṣā
• Śarad

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The deity is experienced through time and nature; Sūrya’s seasonal manifestations reveal cosmic rhythm worthy of contemplation and worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra contextually, through continued praise of Bhāskara worship central to this chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; the verse provides contemplative description (stuti) of the Sun’s seasonal appearances.