
അധ്യായം 39-ൽ പ്രഹ്ലാദൻ ദ്വാദശിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശുഭനാമങ്ങൾ പറഞ്ഞുതുടങ്ങി, പ്രതിദിനം പുണ്യം വർധിക്കുന്നത് ഹവിഷ്-സദൃശ നൈവേദ്യസമർപ്പണവും വിഷ്ണുവിന്റെ രാത്രിജാഗരണവും (ജാഗരണം) മുഖേനയാണെന്ന്—പ്രത്യേകിച്ച് ശാലഗ്രാമശിലയുടെ മുമ്പിൽ—ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഇരട്ട തിരികളോടെയുള്ള നെയ്യ്വിളക്കുകൾ, ശാലഗ്രാമത്തെ പുഷ്പങ്ങളാൽ മൂടൽ, ചക്രചിഹ്നിതമായ വൈഷ്ണവ പ്രതിമയ്ക്ക് അഭ്യംഗപൂർവക പൂജ—ചന്ദനം, കർപ്പൂരം, കൃഷ്ണാഗരു, കസ്തൂരി മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച്—എന്നിങ്ങനെ ആചാരസഹായങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ഫലശ്രുതിയിൽ ദ്വാദശീ ജാഗരണഫലം മഹാതീർത്ഥപുണ്യം, യജ്ഞ-വ്രതങ്ങൾ, വേദാധ്യയനം, പുരാണശ്രവണം/പഠനം, തപസ്സ്, ആശ്രമധർമ്മാചരണം എന്നിവയുടെ സമസ്ത പുണ്യത്തോടു തുല്യമെന്ന് പറയുന്നു; പ്രാമാണിക വക്തൃപരമ്പരയിലൂടെ ഈ ഉപദേശം പകർന്നതാണെന്നും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സൂതൻ ശ്രദ്ധയോടെ ഈ ആചാരം സ്വീകരിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ദ്വാരകയുടെ മഹിമ—യാത്ര അസാധ്യമെങ്കിൽ പോലും മനസ്സിലെ സ്മരണം, ജപം, വീട്ടിലെ പാരായണം എന്നിവകൊണ്ട് ഫലം ലഭിക്കും—എന്ന് വിശദമാക്കുന്നു. വൈഷ്ണവർക്ക് ദാനം, ശ്രവണം, ദ്വാദശീ ജാഗരണസമയത്തെ പ്രത്യേക പാരായണം എന്നിവ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു; സ്ഥിരഭക്തിയാൽ വീട്ടിൽ പല തീർത്ഥങ്ങളും ദേവതകളും വസിക്കുന്നുവെന്ന പവിത്രസാന്നിധ്യഭാവവും പറയുന്നു. അവസാനത്തിൽ വൈഷ്ണവരെ അപമാനിക്കൽ, ചൂഷണപരമായ പ്രവൃത്തികൾ, പവിത്രവൃക്ഷങ്ങൾക്ക്—പ്രത്യേകിച്ച് അശ്വത്ഥത്തിന്—ഹാനി വരുത്തൽ എന്നിവ നിഷിദ്ധം; മറിച്ച് ന്യഗ്രോധം, ധാത്രി, തുളസി എന്നിവ നട്ടു സംരക്ഷിക്കുന്നത് മഹാപുണ്യമെന്ന് പ്രശംസിക്കുന്നു. കലിയുഗത്തിൽ നിത്യവിഷ്ണുപാരായണവും ഭാഗവതഗാനവും ശ്രേഷ്ഠധർമ്മം; ഗോപീചന്ദന തിലകം (ധാരണം-ദാനം) ദ്വാദശീ ജാഗരണം എന്നിവയുടെ മഹിമയും, പ്രതിദിനം “ദ്വാരകാ” എന്നു ഉച്ചരിക്കുന്നത് തീർത്ഥസദൃശ പുണ്യം നൽകുന്നതുമാണ് ഉപസംഹാരം.
Verse 1
श्रीप्रह्लाद उवाच । जया च विजया चैव जयंती पापनाशिनी । उन्मीलिनी वंजुली च त्रिस्पृशा पक्षवर्द्धिनी
ശ്രീ പ്രഹ്ലാദൻ പറഞ്ഞു—ജയാ, വിജയാ, പാപനാശിനിയായ ജയന്തീ; ഉന്മീലിനീ, വഞ്ജുലീ, ത്രിസ്പൃശാ, പക്ഷവർദ്ധിനീ।
Verse 2
पुण्यं सर्वपुराणानां ते लभंते दिनेदिने । पक्वान्नं ये प्रकुर्वंति हविर्द्धान्यसमुद्भवम्
ഹവിർധാന്യത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ പക്വാന്നം ഭക്തിയോടെ നൈവേദ്യമായി ഒരുക്കുന്നവർ ദിനംപ്രതി സർവ്വപുരാണങ്ങളിലും പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു।
Verse 3
जागरे पद्मनाभस्य घृतेनैव सुपाचितम् । वर्तिद्वयसमायुक्तं दीपं घृतसमन्वितम्
പദ്മനാഭന്റെ ജാഗരണത്തിൽ നെയ്യാൽ നന്നായി തയ്യാറാക്കിയ, രണ്ട് തിരികളോടുകൂടിയ, നെയ്യ് നിറഞ്ഞ ദീപം അർപ്പിക്കണം।
Verse 4
यः कुर्य्याज्जागरे विष्णोः शालिग्रामशिलाग्रतः । शालग्रामशिलाग्रे तु ये प्रकुर्वंति जागरम्
ശാലിഗ്രാമശിലയുടെ സന്നിധിയിൽ വിഷ്ണുവിന് ജാഗരണം ചെയ്യുന്നവൻ—അതായത് ശാലിഗ്രാമശിലയുടെ മുമ്പിൽ രാത്രിജാഗരണം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവർ—(മഹാപുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു)।
Verse 5
कुर्वंति नृत्यवाद्ये च लोकानां रंजनाय च । संछादयंति कुसुमैः शालिग्रामशिलां च ये
ജനങ്ങളുടെ ആനന്ദത്തിനായി നൃത്തവും വാദ്യവും ഒരുക്കി, ശാലിഗ്രാമശിലയെ പുഷ്പങ്ങളാൽ മൂടി പൂജിക്കുന്നവർ പുണ്യകർമ്മികളായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു।
Verse 6
चक्रांकितां विशेषेण प्रतिमां वैष्णवीं द्विजाः । चंदनं च सकर्पूरं कृष्णागुरुसमन्वितम्
ഹേ ദ്വിജന്മാരേ! ചക്രചിഹ്നം പതിഞ്ഞ വൈഷ്ണവ പ്രതിമയെ പ്രത്യേകമായി പൂജിക്കുവിൻ; കർപ്പൂരസഹിത ചന്ദനം, കൃഷ്ണാഗുരു ചേർത്ത് സുഗന്ധമാക്കി അർപ്പിക്കുവിൻ।
Verse 7
युक्तं मृगमदेनापि यः करोति विलेपनम् । द्वादश्यां देवदेवस्य रात्रौ जागरणे सदा
മൃഗമദം (കസ്തൂരി) ചേർത്ത ലേപനം പോലും ആരെങ്കിലും ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ ദ്വാദശിയുടെ രാത്രിയിൽ ദേവദേവനുവേണ്ടി നിരന്തരം ജാഗരണം ചെയ്ത് മഹാപുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു।
Verse 8
तस्य पुण्यं प्रवक्ष्यामि संक्षेपेण च वोऽग्रतः । तत्फलं कोटितीर्थे तु उज्जयिन्यां महालये
ആ ആചരണത്തിന്റെ പുണ്യം ഞാൻ നിങ്ങളുടെ മുമ്പിൽ സംക്ഷേപമായി പറയുന്നു; അതിന്റെ ഫലം ഉജ്ജയിനിയിലെ മഹാലയത്തിലെ കോടിതീർത്ഥഫലത്തോട് തുല്യം।
Verse 9
वाराणस्यां कुरुक्षेत्रे मथुरायां त्रिपुष्करे । अयोध्यायां प्रयागे च तीर्थे सागरसंगमे
ആ ഫലം വാരാണസി, കുരുക്ഷേത്രം, മഥുര, ത്രിപുഷ്കരം; അയോധ്യ, പ്രയാഗം, കൂടാതെ സാഗരസംഗമ തീർത്ഥത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യത്തോട് തുല്യം।
Verse 10
सर्वपुण्येषु तीर्थेषु देवतायतनेषु च । कृतैर्यज्ञायुतैस्तत्र व्रतदानैश्च पुष्कलैः
ഈ പുണ്യം എല്ലാ പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളിലും ദേവാലയങ്ങളിലും ലഭിക്കുന്ന പുണ്യത്തോട് തുല്യം—അവിടെ അനവധി യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തിയതുപോലെയും, സമൃദ്ധമായ വ്രതങ്ങളും ഉദാര ദാനങ്ങളും നൽകിയതുപോലെയും।
Verse 11
वेदैरधीतैर्यत्पुण्यं पुराणैश्चावगाहितैः । तपोभिश्चरितैः पुण्यं सम्यगाश्रम पालनैः
വേദാധ്യയനത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം, പുരാണങ്ങളെ ആഴത്തിൽ അഭ്യസിക്കുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ഫലം, തപസ്സാചരണത്തിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന പുണ്യം, കൂടാതെ സ്വന്തം ആശ്രമധർമ്മം സമ്യക്മായി പാലിക്കുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം—അതിനൊപ്പമുള്ളതുതന്നെ (ഇതിലൂടെ) ലഭിക്കുന്നു.
Verse 12
यत्फलं मुनिभिः प्रोक्तं वेदव्यासेन पुत्रक । तत्फलं जागरे विष्णोः पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः
പ്രിയ പുത്രകാ! മുനികളും വേദവ്യാസനും പ്രസ്താവിച്ച ഏത് ഫലമോ, ശുക്ലപക്ഷമായാലും കൃഷ്ണപക്ഷമായാലും—വിഷ്ണുവിനായി ജാഗരണം ചെയ്താൽ അതേ ഫലം ലഭിക്കുന്നു.
Verse 13
हैमवत्यै पुरा प्रोक्तं कैलासे शूलपाणिना । नारदाय पुरा प्रोक्तं ब्रह्मणा मत्समीपतः
പണ്ടുകാലത്ത് കൈലാസത്തിൽ ശൂലപാണി (ശിവൻ) ഇത് ഹൈമവതിയോട് പ്രസ്താവിച്ചു; അതുപോലെ ഏറെ മുമ്പ് ബ്രഹ്മാവ് എന്റെ സന്നിധിയിലേ തന്നെ നാരദനോട് ഇത് ഉപദേശിച്ചു.
Verse 14
अरुणेन वज्रहस्ताय कथितं पृच्छते पुरा । द्वादशीजागरस्योक्तं फलं विप्रा मया च वः । तत्कुरुध्वं द्विजा यूयं जागरं विष्णुवासरे
പണ്ടുകാലത്ത് ചോദിച്ചപ്പോൾ അരുണൻ വജ്രഹസ്തനോട് ഇത് പറഞ്ഞു. ഓ വിപ്രന്മാരേ! ദ്വാദശീ-ജാഗരണത്തിന്റെ ഫലം ഞാനും നിങ്ങളോട് പ്രസ്താവിച്ചു. അതിനാൽ ഓ ദ്വിജന്മാരേ, വിഷ്ണുവാസരത്തിൽ ഈ ജാഗരണം ആചരിക്കുവിൻ.
Verse 15
सूत उवाच । इत्युक्त्वा ब्राह्मणान्प्राह बलिं पौत्रं स्वकं ततः । त्वमपि श्रद्धया पौत्र कुरु जागरणं हरेः
സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം അദ്ദേഹം ബ്രാഹ്മണന്മാരോട് സംസാരിച്ചു; പിന്നെ തന്റെ പൗത്രൻ ബലിയോട് പറഞ്ഞു—“പൗത്രാ! നീയും ശ്രദ്ധയോടെ ഹരിയുടെ ജാഗരണം ചെയ്യുക.”
Verse 16
द्वारका मनसा ध्याता पापं वर्षशतान्वितम् । कीर्तनाच्छतजन्मोत्थं दहते नात्र संशयः
ദ്വാരകയെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചാൽ നൂറുവർഷം സഞ്ചിതമായ പാപം നശിക്കുന്നു. അവളുടെ കീർത്തനത്താൽ നൂറുജന്മജന്യ പാപവും ദഹിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
Verse 17
पापं जन्मसहस्रोत्थं पदमात्रेण गच्छताम् । द्वारका हरते नूनं मुक्तिः कृष्णस्य दर्शनात्
അവളുടെ ദിശയിൽ ഒരു പടി മാത്രം നീങ്ങുന്നവരുടെ സഹസ്രജന്മജന്യ പാപം ദ്വാരക നിശ്ചയമായി ഹരിക്കുന്നു. കൃഷ്ണദർശനത്തിൽ നിന്നു മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു.
Verse 18
न शक्नोति यदा गंतुं द्वारकां चैव मानवः । माहात्म्यं पठनीयं तु द्वारकासंभवं गृहे
മനുഷ്യന് ദ്വാരകയിലേക്കു പോകാൻ കഴിയാത്തപ്പോൾ, ദ്വാരകാസംബന്ധമായ മാഹാത്മ്യം വീട്ടിൽ തന്നെ നിർബന്ധമായി പാരായണം ചെയ്യണം.
Verse 19
दातव्यं वैष्णवानां तु श्रोतव्यं भक्तिभावतः । द्वादश्यां च विशेषेण पठनीयं तु जागरे
ഇത് വൈഷ്ണവർക്കു ദാനം ചെയ്യണം; ഭക്തിഭാവത്തോടെ ശ്രവണം ചെയ്യണം. പ്രത്യേകിച്ച് ദ്വാദശിയിൽ രാത്രി ജാഗരണത്തിൽ ഇത് പാരായണം ചെയ്യണം.
Verse 20
द्वारका संभवं पुण्यं स संप्राप्नोति मानवः । प्रसादाद्वासुदेवस्य सत्यंसत्यं च भाषितम्
വാസുദേവന്റെ പ്രസാദത്താൽ മനുഷ്യൻ ദ്വാരകാസംബന്ധമായ പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു. ഇത് സത്യം—സത്യമായിട്ടാണ് ഉച്ചരിച്ചത്.
Verse 21
गृहे संतिष्ठते नित्यं मथुरा द्वारका तथा । अवंती च तथा माया प्रयागं कुरुजांगलम्
ആരുടെ ഗൃഹത്തിൽ നിത്യം മഥുരയും ദ്വാരകയും വസിക്കുന്നുവോ, അവിടെയേ അവന്തിയും മായയും, പ്രയാഗവും കുരുജാംഗലവും എന്നും നിലകൊള്ളുന്നു।
Verse 22
त्रिपुष्करं नैमिषं च गंगाद्वारं च सौकरम् । चंद्रेशं चैव केदारं तथा रुद्रमहालयम्
ത്രിപുഷ്കരം, നൈമിഷം, ഗംഗാദ്വാരം, സൗകരം; അതുപോലെ ചന്ദ്രേശം, കേടാരം, രുദ്രന്റെ മഹാലയം—ഇവയൊക്കെയും ആ മഹിമയിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു।
Verse 23
वस्त्रापथं महादेवं महाकालं तथैव च । भूतेश्वरं भस्मगात्रं सोमनाथमुमापतिम्
വസ്ത്രാപഥം, മഹാദേവൻ, മഹാകാലൻ; ഭസ്മധാരി ഭൂതേശ്വരൻ, ഉമാപതി സോമനാഥൻ—ഈ ശിവസ്വരൂപങ്ങളെയാണ് ഇവിടെ സ്മരിക്കുന്നത്।
Verse 24
कोटिलिंगं त्रिनेत्रं च देवं भृगुवनेचरम् । दीपेश्वरं महानादं देवं चैवाचलेश्वरम्
കോടിലിംഗം, ത്രിനേത്രൻ, ഭൃഗുവനത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവൻ; ദീപേശ്വരൻ, മഹാനാദൻ, അചലേശ്വരൻ—ഈ ശൈവ തീർത്ഥരൂപങ്ങൾ ഇവിടെ കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു।
Verse 25
ब्रह्मादयः सुरगणा गृहे तिष्ठंति सर्वदा । पितरो नागगंधर्वा मुनयः सिद्धचारणाः
ആ ഗൃഹത്തിൽ ബ്രഹ്മാദി ദേവഗണങ്ങൾ സദാ വസിക്കുന്നു; പിതൃകൾ, നാഗങ്ങൾ, ഗന്ധർവ്വങ്ങൾ, മുനികൾ, സിദ്ധർ, ചാരണർ എന്നിവരും കൂടെ।
Verse 26
तीर्थानि यानि कानि स्युरश्वमेधादयो मखाः । कृष्णजन्माष्टमीं पौत्र यः करोति विशेषतः
എത്ര തീർത്ഥങ്ങളുണ്ടായാലും, അശ്വമേധാദി യാഗങ്ങളുണ്ടായാലും—ഹേ പൗത്രാ, പ്രത്യേക ഭക്തിയോടെ ശ്രീകൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമി ആചരിക്കുന്നവൻ അവയൊക്കെയുടെയും സംക്ഷിപ്ത പുണ്യഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 27
यथा भागवतं शास्त्रं तथा भागवतो नरः । उभयोरंतरं नास्ति हरहर्योस्तथैव च
ഭാഗവത ശാസ്ത്രം എങ്ങനെയോ, ഭാഗവത ഭക്തനും അങ്ങനെ തന്നെ; ഇരുവർക്കും തമ്മിൽ ഭേദമില്ല. അതുപോലെ ഹരനും ഹരിയും തമ്മിലും വ്യത്യാസമില്ല.
Verse 28
नीलीक्षेत्रं तु यो याति मूलकं भक्षयेत्तु यः । नैवास्ति नरकोद्धारं कल्पकोटिशतैरपि
ആരെങ്കിലും നീലീ-ക്ഷേത്രത്തിൽ ചെന്നു മൂലകം (മുള്ളങ്കി) ഭക്ഷിച്ചാൽ, അവന് നരകത്തിൽ നിന്നുള്ള മോചനം കോടി കോടി കല്പങ്ങളിലുപോലും ലഭിക്കുകയില്ല.
Verse 29
नीलीकर्म तु यः कुर्य्याद्ब्राह्मणो लोभमोहितः । नाप्नोति सुकृतं किंचित्कुर्य्याद्वा रसविक्रयम्
ലോഭമോഹിതനായ ബ്രാഹ്മണൻ ‘നീലീ-കർമ്മം’ ചെയ്താൽ അവന് അല്പവും പുണ്യം ലഭിക്കില്ല; അതുപോലെ ‘രസം’ വിൽപ്പനയായി വ്യാപാരം ചെയ്താലും (പുണ്യഹാനിയേ).
Verse 30
प्रसीदति न विश्वात्मा वैष्णवे चापमानिते । अश्वत्थं छेदयेद्यो वै एकैकस्मिंश्च पर्वणि
വൈഷ്ണവനെ അപമാനിക്കുമ്പോൾ വിശ്വാത്മാവ് പ്രസന്നനാകുന്നില്ല. കൂടാതെ ആരെങ്കിലും അശ്വത്ഥ (അരയാൽ) വൃക്ഷം വെട്ടുകയാണെങ്കിൽ—പ്രത്യേകിച്ച് ഓരോ പർവ്വദിനത്തിലും—അവൻ മഹാപാപഭാഗിയാകുന്നു.
Verse 31
मन्वंतराणि तावंति रौरवे वसतिर्भवेत् । अरिष्टकाष्ठैर्दैत्येंद्र कार्य्यं यः कुरुते क्वचित् । न पूजामर्घदानं च तस्य गृह्णाति भास्करः
അത്രയും മന്വന്തരങ്ങൾ വരെ അവന്റെ വാസം റൗരവ നരകത്തിൽ തന്നെയാകും. ഹേ ദൈത്യേന്ദ്രാ, ആരെങ്കിലും ഒരിക്കലെങ്കിലും അരിഷ്ടകാഷ്ഠം ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തി ചെയ്താൽ, ഭാസ്കരൻ (സൂര്യൻ) അവന്റെ പൂജയും അർഘ്യദാനവും സ്വീകരിക്കുകയില്ല।
Verse 32
छेदापकस्य चार्के तु च्छेदकस्य च दैत्यज । शतं जन्मानि दारिद्यं जायते च सरोगता
ഹേ ദൈത്യപുത്രാ, അർക്ക (ആക) ചെടി മുറിപ്പിക്കുന്നവനും സ്വയം മുറിക്കുന്നവനും—ഇരുവർക്കും നൂറു ജന്മങ്ങൾ ദാരിദ്ര്യവും രോഗബാധയും ഉണ്ടാകും।
Verse 33
रोपयेत्पालयेद्यो वै सूर्य्यवृक्षं नरोत्तमः । सप्तकल्पं वसेत्सोऽत्र समीपे भास्करस्य हि
സൂര്യന്റെ പവിത്രവൃക്ഷം നട്ടു പരിപാലിക്കുന്ന ശ്രേഷ്ഠനായ മനുഷ്യൻ, ഇവിടെ ഭാസ്കരൻ (സൂര്യൻ) സന്നിധിയിൽ ഏഴ് കല്പങ്ങൾ വസിക്കും।
Verse 34
रोपितैर्देववृक्षैस्तु यत्फलं लक्षकोटिभिः । न्यग्रोधवृक्षेणैकेन रोपितेन फलं हि तत्
ലക്ഷകോടി ദേവവൃക്ഷങ്ങൾ നട്ടാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം, ഒരൊറ്റ ന്യഗ്രോധ (വട) വൃക്ഷം നട്ടാലും അതേ ഫലമായി ലഭിക്കുന്നു।
Verse 35
धात्रीद्रुमेऽप्येवमेव फलं भवति रोपिते । तुलसीरोपणे चैव अधिकं चापि सुव्रत । अमरत्वं च ते यांति नात्र कार्य्या विचारणा
ധാത്രീ (നെല്ലിക്ക) വൃക്ഷം നട്ടാലും അതുപോലെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു. എന്നാൽ തുളസി നട്ടാൽ അതിലും അധിക പുണ്യം, ഹേ സുവ്രതാ; അവർ അമരത്വവും പ്രാപിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയം വേണ്ട।
Verse 36
द्वारकां कलिकाले तु प्रातरुत्थाय कीर्तयेत् । स सर्वपापनिर्मुक्तः स्वर्गं याति न संशयः
കലിയുഗത്തിൽ പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് ദ്വാരകയെ കീർത്തിക്കണം. അവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കും—സംശയമില്ല.
Verse 37
रोहिणीसहिता ये न द्वादशी समुपोषिता । महापातकसंयुक्तः कल्पांते नाकमाप्नुयात्
രോഹിണിയോടു ചേർന്ന ദ്വാദശിയിൽ യാർ വിധിപൂർവ്വം ഉപവാസം ആചരിക്കാത്തുവോ, അവൻ മഹാപാതകങ്ങളിൽ ലിപ്തനായി കല്പാന്തത്തിലും സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുകയില്ല.
Verse 38
वासरः को विना सूर्य्यं विना सोमेन का निशा । विना वृक्षेण को ग्रामो द्वादशी किं व्रतं विना
സൂര്യനില്ലാതെ പകൽ എന്ത്? ചന്ദ്രനില്ലാതെ രാത്രി എന്ത്? വൃക്ഷമില്ലാതെ ഗ്രാമം എന്ത്? വ്രതമില്ലാതെ ദ്വാദശി എന്ത്?
Verse 39
गृहं च नरकं तस्य यमदण्डं द्वितीयकम् । न यत्र पठते नित्यं विष्णोर्नामसहस्रकम्
എവിടെ നിത്യവും വിഷ്ണു-നാമസഹസ്രം പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നില്ലയോ, ആ ഗൃഹം തന്നേ നരകമാണ്; യമദണ്ഡത്തിന്റെ രണ്ടാം രൂപം കൂടിയാണ്.
Verse 40
नरकं च भवेत्तस्य द्वितीयं यमशासनम् । नैव भागवतं यत्र पुराणं गीयते कलौ । अन्धकूपेषु क्षिप्यंते ज्वलितेषु हुताशने
കലിയുഗത്തിൽ എവിടെ ഭാഗവതപുരാണം ഗാനം ചെയ്യപ്പെടുന്നില്ലയോ, ആ സ്ഥലം നരകമാകുന്നു—യമശാസനത്തിന്റെ രണ്ടാം രൂപം. (അവർ) അന്ധകൂപങ്ങളിലേക്കും ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയിലേക്കും എറിയപ്പെടുന്നു.
Verse 41
द्विषंति ये भागवतं न कुर्वंति दिनं हरेः । यमदूतैश्च नीयन्ते तथा भूमौ भवंति ते
ഭാഗവതത്തെ ദ്വേഷിക്കുകയും ഹരിയുടെ പുണ്യദിനം ആചരിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ യമദൂതന്മാർ കൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നു; പിന്നെയും ഭൂമിയിൽ പുനർജന്മം പ്രാപിക്കുന്നു।
Verse 42
वाच्यमानं न शृण्वंति हरेश्चरितमुत्तमम् । करपत्रैश्च पीड्यंते सुतीव्रैर्यम शासनात्
ഹരിയുടെ ഉത്തമചരിതം പാരായണം ചെയ്യുമ്പോൾ കേൾക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുന്നവർ യമശാസനപ്രകാരം അതിതീക്ഷ്ണമായ കരപത്രസദൃശ ശസ്ത്രങ്ങളാൽ പീഡിതരാകുന്നു।
Verse 43
निन्दां कुर्वंति ये पापा वैष्णवानां महात्मनाम् । तेषां निरयपातस्तु यावदाभूतसंप्लवम्
മഹാത്മാക്കളായ വൈഷ്ണവരെ നിന്ദിക്കുന്ന പാപികൾക്ക് നരകപാതം മഹാപ്രളയം വരെയും നിലനിൽക്കും।
Verse 44
गोकोटितीर्थादधिकं स्नानं तत्राधिकं भवेत् । ये पश्यंति महापुण्या गोपीचंदनमृत्तिकाम् । गंगास्नानफलं तेषां जायते नात्र संशयः
അവിടെയുള്ള സ്നാനം കോടിക്കണക്കിന് തീർത്ഥങ്ങളേക്കാളും അധിക ഫലദായകമാണെന്ന് പറയുന്നു. മഹാപുണ്യന്മാർ ഗോപീചന്ദന മൃതികയെ ദർശിച്ചാൽ ഗംഗാസ്നാനഫലം ലഭിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല।
Verse 45
वैष्णवानां प्रयच्छंति गोपीचं दनमृत्तिकाम् । येषां ललाटे तिलकः गोपीचंदनसंभवम्
വൈഷ്ണവർക്ക് ഗോപീചന്ദന മൃതിക നൽകുകയും, ലലാടത്തിൽ ഗോപീചന്ദനജന്യ തിലകം ധരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ ധന്യരാണ്।
Verse 46
गोपीचंदनपुंड्रेण द्वादश्यां जागरे कृते । विष्णोर्नामसहस्रस्य पाठेन मुक्तिमाप्नुयात्
ഗോപീചന്ദനത്തിൽ നിന്നുള്ള വൈഷ്ണവ തിലകം നെറ്റിയിൽ ധരിച്ചു, ദ്വാദശിയിൽ ജാഗരണം ചെയ്ത് വിഷ്ണുവിന്റെ സഹസ്രനാമം പാരായണം ചെയ്താൽ മോക്ഷം പ്രാപിക്കും।
Verse 47
ये नित्यं प्रातरुत्थाय वैष्णवानां तु कीर्तनम् । गोमतीस्मरणं कुर्युः कृष्णतुल्या न संशयः
ആർ നിത്യവും പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് വൈഷ്ണവരുടെ കീർത്തനം ചെയ്ത് ഗോമതി നദിയെ സ്മരിക്കുമോ, അവർ കൃഷ്ണതുല്യരാകും—സംശയമില്ല।
Verse 48
ये नित्यं प्रातरुत्थाय द्वारकेति वदंति च । तीर्थकोटिभवं पुण्यं लभंते च दिनेदिने
ആർ നിത്യവും പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് ‘ദ്വാരകാ’ എന്നു ഉച്ചരിക്കുമോ, അവർ ദിനംപ്രതി കോടി തീർത്ഥയാത്രകളിൽ നിന്നുള്ള പുണ്യത്തുല്യമായ പുണ്യം പ്രാപിക്കും।