Adhyaya 3

Verse 1

सूत उवाच । श्रुत्वा हिमाचलो वाक्यं वसिष्ठस्य महात्मनः । चिन्तयामास तत्कार्यं विवरस्य प्रपूरणे

സൂതൻ പറഞ്ഞു—മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഹിമാചലൻ ആ വിവരം പൂരിപ്പിക്കേണ്ട കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് ആലോചിച്ചു.

Verse 2

चिरं विचार्य तमृषिमिदमाह नगोत्तमः । क उपायो नगानां वै तत्र गंतुं वदस्व मे

ദീർഘം ആലോചിച്ച ശേഷം നഗോത്തമൻ ആ ഋഷിയോട് പറഞ്ഞു—പർവ്വതങ്ങൾ അവിടേക്ക് പോകുവാൻ എന്ത് ഉപായമുണ്ട്? എനിക്കു പറയുക.

Verse 3

पक्षच्छेदस्तु शक्रेण सर्वेषां च पुरा कृतः । तस्मादस्य मुनिश्रेष्ठ कार्यस्य पश्य निश्चयम्

പുരാതനകാലത്ത് ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) എല്ലാ പർവ്വതങ്ങളുടെയും ചിറകുകൾ മുറിച്ചുകളഞ്ഞിരുന്നു. അതിനാൽ, ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ഈ കാര്യസിദ്ധിക്കുള്ള ഉറച്ച മാർഗം ആലോചിച്ച് നിശ്ചയിക്കൂ.

Verse 4

वसिष्ठ उवाच । अस्त्युपायो नगानां तु तत्र नेतुं महानग । तवायं तनयस्तत्र विख्यातो नंदिवर्द्धनः

വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാനഗമേ, പർവ്വതങ്ങളെ അവിടേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ ഒരു ഉപായമുണ്ട്. അവിടെ നിന്റെ പുത്രൻ ‘നന്ദിവർദ്ധനൻ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധൻ; അവൻ തന്നെയാണ് ഇത് സാധിപ്പിക്കുക.

Verse 5

तस्यार्बुद इति ख्पातो वयस्यः परमं प्रियः । नागः प्राणभृतां श्रेष्ठः खेचरोऽपि च वीर्यवान्

അവനു ‘അർബുദ’ എന്നു പ്രസിദ്ധനായ അതിപ്രിയ സഖാവുണ്ട്—അവൻ ഒരു നാഗൻ, ജീവികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ആകാശചരനും, മഹാവീര്യസമ്പന്നനും ആകുന്നു.

Verse 6

स वा ऊर्ध्वगतिः क्षिप्रं क्षणान्नेष्यत्यसंशयः । लीलया सर्वकृत्येषु तं विदित्वाऽहमागतः

അവൻ ഊർദ്ധ്വഗതിയിൽ അതിവേഗൻ; ഒരു ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ (അവയെ) കൊണ്ടുപോകും—സംശയമില്ല. എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും അവന്റെ ലീലാമയ കഴിവ് അറിഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ വന്നത്.

Verse 7

आदेशो दीयतामस्य दुःखं कर्तुं च नार्हसि । अवश्यं यदि भक्तोऽसि तत्र प्रेषय सत्वरम्

അവനോട് ആജ്ഞ നൽകുക; അവനെ ദുഃഖിപ്പിക്കുന്നത് യുക്തമല്ല. നീ ഈ ധർമ്മകാര്യത്തിൽ സത്യമായി ഭക്തനാണെങ്കിൽ, അവനെ അവിടേക്ക് ഉടൻ അയയ്ക്കുക.

Verse 8

सूत उवाच । वसिष्ठस्य वचः श्रुत्वा हिमवान्पुत्रवत्सलः । दुःखेन महताऽविष्टश्चिंतयामास भूधरः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—വസിഷ്ഠന്റെ വചനങ്ങൾ കേട്ടപ്പോൾ, പുത്രവാത്സല്യമുള്ള ഹിമവാൻ മഹാദുഃഖത്തിൽ ആകുലനായി പർവ്വതരാജൻ ഗാഢമായി ചിന്തിച്ചു.

Verse 9

मैनाकस्तनयोऽस्माकं प्रविष्टः सागरे भयात् । ज्येष्ठं तु सर्वथा चाथ वसिष्ठो नेतुमागतः । किं कृत्यमधुनाऽस्माकं कथं श्रेयो भविष्यति

“ഞങ്ങളുടെ പുത്രൻ മൈനാകൻ ഭയത്താൽ സമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; ഇപ്പോൾ വസിഷ്ഠൻ ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ ജ്യേഷ്ഠ പർവ്വതത്തെ കൊണ്ടുപോകാൻ വന്നിരിക്കുന്നു. ഇനി ഞങ്ങൾ എന്തു ചെയ്യണം? ഞങ്ങളുടെ ശ്രേയസ് എങ്ങനെ ലഭിക്കും?”

Verse 10

इतः शापभयं तीव्रमितो दुःखं च पुत्रजम् । वरं पुत्रवियोगोऽस्तु न शापो द्विजसंभवः

“ഒരു വശത്ത് ഭീകര ശാപഭയം, മറുവശത്ത് പുത്രവിയോഗജന്യ ദുഃഖം. ദ്വിജനിൽ നിന്നുള്ള ശാപത്തേക്കാൾ പുത്രവിയോഗം തന്നെ ശ്രേയസ്.”

Verse 11

स एवं निश्चयं कृत्वा नंदिवर्धनमुक्तवान् । गच्छ त्वं पुत्र मे वाक्याद्वसिष्ठस्याश्रमं प्रति

ഇങ്ങനെ നിശ്ചയം ചെയ്ത് അദ്ദേഹം നന്ദിവർധനനോട് പറഞ്ഞു—“പുത്രാ, എന്റെ വചനപ്രകാരം വസിഷ്ഠാശ്രമത്തിലേക്ക് പോകുക.”

Verse 12

तत्रास्ति विवरो रौद्रस्तं प्रपूरय सत्वरम् । अर्बुदं नागमादाय मित्रं प्राणभृतां वरम्

“അവിടെ ഒരു ഭയങ്കരമായ പിളർപ്പ് ഉണ്ട്—അതിനെ വേഗത്തിൽ നിറയ്ക്കുക. കൂടാതെ ജീവികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും മിത്രസ്വരൂപനുമായ അർബുദ നാഗനെ കൂടെ കൊണ്ടുപോകുക.”

Verse 13

नंदिवर्द्धन उवाच । पापीयान्स विभो देशः फलमूलैर्विवर्जितः । पालाशैः खादिरैराढ्यो धवैः शाल्मलिभिस्तथा

നന്ദിവർദ്ധനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ പ്രഭോ! ആ ദേശം അത്യന്തം കഠിനം, ഫലവും മൂലവും ഇല്ലാത്തത്; എങ്കിലും അവിടെ പലാശവും ഖദിരവും ധാരാളം, ധവയും ശാല്മലിയും കൂടി കനത്തിരിക്കുന്നു.

Verse 14

सुनिष्ठुरैर्नृपशुभिर्भिल्लैश्च विविधैरपि । नद्यो वहंति नो तत्र दुष्टा लोकाश्च वासिनः । नार्होऽहं पर्वतश्रेष्ठ तत्र गंतुं कथंचन

ആ ദേശം അത്യന്തം നിഷ്ഠുരരായ മനുഷ്യരാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു—നീച രാജാക്കന്മാരും പലവിധ ഭില്ലരും. അവിടെ നദികൾ ഒഴുകുന്നില്ല; താമസക്കാരും ദുഷ്ടരാണ്. ഹേ പർവ്വതശ്രേഷ്ഠാ! ഞാൻ എങ്ങനെയും അവിടെ പോകാൻ യോഗ്യനല്ല.

Verse 15

अथोवाच वसिष्ठस्तं संत्रस्तं नंदिवर्द्धनम् । मा भीः कार्या त्वया तत्र देशे दौष्ट्यात्कथंचन

അപ്പോൾ വസിഷ്ഠൻ ഭയന്ന നന്ദിവർദ്ധനനോട് പറഞ്ഞു—ആ ദേശത്തിന്റെ ദുഷ്ടത കാരണം നീ എങ്ങനെയും ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല.

Verse 16

तव मूर्ध्नि सदा वासो मम तत्र भविष्यति । तीर्थानि सरितो देवाः पुण्यान्यायतनानि च

നിന്റെ ശിഖരത്തിൽ എന്റെ വാസം എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും. അവിടെ തീർത്ഥങ്ങളും പുണ്യനദികളും ദേവന്മാരും പുണ്യപ്രദമായ ക്ഷേത്രസ്ഥാനങ്ങളും ഉദ്ഭവിക്കും.

Verse 17

वृक्षाश्च विविधाकाराः पत्रपुष्पफलान्विताः । सदा तत्र भविष्यंति मृगाश्च विहगाः शुभाः

അവിടെ പലവിധ രൂപങ്ങളുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കും; ഇല, പൂ, ഫലം എന്നിവകൊണ്ട് സമൃദ്ധം. ശുഭമായ മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും അവിടെ വസിക്കും.

Verse 18

अहमेवानयिष्यामि तवार्थे च महेश्वरम् । तदा स्थास्यंति वै तत्र सर्वे देवाः सवासवाः

നിന്റെ ഹിതാർത്ഥം ഞാൻ തന്നേ അവിടെ മഹേശ്വരനെ കൊണ്ടുവരാം. അപ്പോൾ ഇന്ദ്രനോടുകൂടി എല്ലാ ദേവന്മാരും നിശ്ചയമായി അവിടെ വസിക്കും.

Verse 19

सूत उवाच । वसिष्ठस्य वचः श्रुत्व संहृष्टो नंदिवर्द्धनः । अर्बुदं नागमासाद्य वाक्यमेतदुवाच ह

സൂതൻ പറഞ്ഞു—വസിഷ്ഠന്റെ വചനം കേട്ട് നന്ദിവർധനൻ ആനന്ദിതനായി. നാഗരാജൻ അർബുദനെ സമീപിച്ച് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 20

तत्र यावोऽद्य भद्रं ते वयस्य विनयान्वित । एतत्कार्यमहं मन्ये सांप्रतं द्विजसंभवम्

വരിക, ഇന്നുതന്നെ അവിടെ പോകാം—വിനയസമ്പന്നനായ സുഹൃത്തേ, നിനക്ക് മംഗളം ഉണ്ടാകട്ടെ. എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഈ കാര്യം ഇപ്പോൾ ദ്വിജധർമ്മത്തിൽ നിന്നുയർന്ന സമയോചിതമായതാണ്.

Verse 21

अर्बुद उवाच । अहं तत्रागमिष्यामि स्नेहात्ते पर्वतात्मज । तत्रैव च वसिष्यामि त्वया सार्द्धमसंशयम्

അർബുദൻ പറഞ്ഞു—പർവതാത്മജാ, നിനക്കുള്ള സ്നേഹത്താൽ ഞാൻ അവിടെ വരും. സംശയമില്ലാതെ നിനക്കൊപ്പം അവിടെയേ വസിക്കും.

Verse 22

किं त्वहं प्रणयाद्भ्रातर्वक्ष्यामि यद्वचः शृषु । प्रणयान्नान्यथा कार्यं यद्यहं तव संमतः

എന്നാൽ സഹോദരാ, സ്നേഹവശാൽ ഞാൻ ഒരു അപേക്ഷ പറയുന്നു—എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കുക. നമ്മുടെ ബന്ധം കൊണ്ടു, ഞാൻ നിനക്ക് സമ്മതമാണെങ്കിൽ ഈ കാര്യം മറ്റെങ്ങനെ ചെയ്യരുത്.

Verse 23

मन्नाम्ना ख्यातिमायातु नान्यत्किंचिद्वृणोम्यहम् । ततः सोऽपि प्रतिज्ञाय आरूढस्तस्य चोपरि । प्रणम्य पितरौ चैव प्रतस्थे मुनिना सह

“എന്റെ നാമംകൊണ്ട് യശസ് വ്യാപിക്കട്ടെ; മറ്റൊന്നും ഞാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നില്ല.” പിന്നെ അവനും പ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് അവന്റെ മേൽ കയറി. മാതാപിതാക്കളെ പ്രണാമം ചെയ്ത് മുനിയോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.

Verse 24

दिव्यैर्वृक्षैः शुभैः पूर्णैर्नदीनिर्झरसंकुलैः । मधुरैर्विहगैर्युक्तो मृगैः सौम्यैः समन्वितः

ആ സ്ഥലം ദിവ്യവും മംഗളകരവുമായ വൃക്ഷങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞു, നദികളും വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും നിറഞ്ഞുകവിഞ്ഞു; മധുരകൂജനമുള്ള പക്ഷികളുടെ നാദം മുഴങ്ങി, ശാന്തമായ മൃഗങ്ങളാൽ ശോഭിച്ചു.

Verse 25

मुक्तोऽर्बुदेन तत्रैव विवरे मुनिवाक्यतः । समस्तस्तत्रानासाग्रं गतः पर्वतसत्तमः

മുനിയുടെ വചനപ്രകാരം അവിടെയേ ആ ഗുഹാവിവരത്തിൽ അർബുദൻ അവനെ വിമുക്തനാക്കി. അപ്പോൾ ആ ശ്രേഷ്ഠ പർവത-നാഗൻ പൂർണ്ണമായി പുറത്തുവന്ന് ആ വഴിയുടെ മുഖത്തോളം എത്തി.

Verse 26

विमुक्तो विवरे तस्मिन्नर्बुदेन महात्मना । परिपूर्णे महारौद्रे संतुष्टो मुनिपुंगवः

ആ വിശാലവും ഭയാനകവുമായ ഗുഹാവിവരത്തിൽ മഹാത്മാവായ അർബുദൻ വിമുക്തനാക്കിയപ്പോൾ പോലും, മുനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ മുനിപുംഗവൻ സന്തുഷ്ടനായി.

Verse 27

ब्रवीच्चार्बुदं नागं वरं वरय सुव्रत । परितुष्टोऽस्मि ते भद्र कर्मणानेन पन्नग

അവൻ അർബുദ നാഗനോട് പറഞ്ഞു—“ഹേ സുവ്രത, ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ഹേ ഭദ്ര പന്നഗ, ഈ കർമ്മംകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നിൽ പ്രസന്നനാണ്.”

Verse 28

अर्बुद उवाच । एष एव वरोऽस्माकं यत्त्वं तुष्टो महामुने । अवश्यं यदि दातव्यं तच्छृणुष्व द्विजोत्तम

അർബുദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാമുനേ! നിങ്ങൾ പ്രസന്നനായതുതന്നെ ഞങ്ങളുടെ വരം. എങ്കിലും നിർബന്ധമായി വരം നൽകേണ്ടതാണെങ്കിൽ, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, കേൾക്കുക.

Verse 29

यच्चैतच्छिखरे ह्यस्मिन्निर्झरं निर्मलोदकम् । नागतीर्थमिति ख्यातिं भूतले यातु सर्वतः

ഈ ശിഖരത്തിലെ ഈ നിർമലജലധാര ഭൂതലമൊട്ടാകെ ‘നാഗതീർത്ഥം’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധിയാകട്ടെ.

Verse 30

अत्रैवाहं वसिष्यामि मित्रस्नेहात्सदा मुने । तत्र स्नात्वा दिवं यातु मानवस्त्वत्प्रसादतः

ഹേ മുനേ! മിത്രസ്നേഹത്താൽ ഞാൻ എപ്പോഴും ഇവിടെതന്നെ വസിക്കും. നിങ്ങളുടെ പ്രസാദത്താൽ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത മനുഷ്യൻ സ്വർഗം പ്രാപിക്കട്ടെ.

Verse 31

अपि वंध्या च या नारी स्नानमात्रं समाचरेत् । सा स्यात्पुत्रवती विप्र सुखसौभाग्यसंयुता

ഹേ വിപ്രാ! വന്ധ്യയായ സ്ത്രീ പോലും അവിടെ സ്നാനമാത്രം ആചരിച്ചാൽ, അവൾ പുത്രവതിയായി സുഖസൗഭാഗ്യങ്ങളാൽ സമ്പന്നയാകും.

Verse 32

वसिष्ठ उवाच । या वंध्यास्मिञ्जले पूर्णे स्नानमात्रं करिष्यति । सापि पुत्रमवाप्नोति सर्वलक्षणलक्षितम्

വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു—ഈ പുണ്യപൂർണ്ണ ജലത്തിൽ വന്ധ്യയായ സ്ത്രീ സ്നാനമാത്രം ചെയ്താൽ പോലും, അവൾക്കും സർവ്വശുഭലക്ഷണങ്ങളാൽ അടയാളപ്പെട്ട പുത്രൻ ലഭിക്കും.

Verse 33

नभसः शुक्लपंचम्यां फलैः पूजां करोति च । अपि वर्षशता नारी सा भविष्यति पुत्रिणी

നഭസ് മാസത്തിലെ ശുക്ല പഞ്ചമിയിൽ ഫലങ്ങളാൽ പൂജ ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീ, നൂറുവർഷം സന്താനമില്ലാതിരുന്നാലും സന്താനവതിയാകും.

Verse 34

येऽत्र स्नानं करिष्यंति ह्यस्मिंस्तीर्थे च भक्तितः । यास्यंति ते परं स्थानं जरामरणवर्जितम्

ഇവിടെ ഈ തീർത്ഥത്തിൽ ഭക്തിയോടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർ ജരാമരണവിരഹിതമായ പരമസ്ഥാനത്തെ പ്രാപിക്കും.

Verse 35

श्राद्धं चात्र करिष्यंति पंचम्यां ये समाहिताः । मासे नभसि तीर्थस्य फलं तेषां भविष्यति

നഭസ് മാസത്തിലെ പഞ്ചമിയിൽ ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ ഇവിടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവർക്ക് ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ പൂർണ്ണഫലം ലഭിക്കും.

Verse 36

सूत उवाच । एवं दत्त्वा वरं तस्य वसिष्ठो भगवान्मुनिः । नंदिवर्द्धनमभ्येत्य वाक्यमेतदुवाच ह

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ അവനു വരം നൽകി ഭഗവാൻ മുനി വസിഷ്ഠൻ നന്ദിവർധനനെ സമീപിച്ച് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 37

वरं च व्रियतां वत्स परितुष्टोऽस्मि तेऽनघ । विनयात्सौहृदात्सर्वं दास्यामि यत्सुदुर्ल्लभम्

വത്സാ, വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക; ഹേ നിർമലനേ, ഞാൻ നിന്നിൽ പ്രസന്നനാണ്. നിന്റെ വിനയവും സ്നേഹവും കൊണ്ടു അത്യന്തം ദുർലഭമായതും ഞാൻ നല്കും.

Verse 38

नंदिवर्द्धन उवाच । तवास्तु वचनं सत्यं पूर्वोक्तं मुनिसत्तम । सांनिध्यं जायतामत्र अवश्यं तव सर्वदा

നന്ദിവർദ്ധനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, നിങ്ങൾ മുമ്പ് അരുളിച്ച വചനം സത്യമാകട്ടെ. ഇവിടെ നിങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം നിശ്ചയമായി എപ്പോഴും നിലനില്ക്കട്ടെ.

Verse 39

यथाहमर्बुदेत्येवं ख्यातिं गच्छामि भूतले । प्रसादाच्चैव ते भूयादेतन्मे मनसि स्थितम्

കൂടാതെ നിങ്ങളുടെ പ്രസാദത്താൽ ഞാൻ ഭൂതലത്തിൽ ‘അർബുദ’ എന്ന നാമത്താൽ തന്നെ പ്രസിദ്ധി പ്രാപിക്കട്ടെ—ഇതുതന്നെ എന്റെ മനസ്സിൽ ദൃഢമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 40

सूत उवाच । एवमस्त्विति तं प्रोच्य वसिष्ठो भगवान्मुनिः । चक्रे स्वमाश्रमं तत्र तस्य वाक्येन नोदितः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവനോട് ‘ഏവമസ്തു’ എന്നു പറഞ്ഞു, ഭഗവാൻ മുനി വസിഷ്ഠൻ അവന്റെ വാക്കാൽ പ്രേരിതനായി അവിടെ തന്റെ ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 41

पनसैश्चंपकैराम्रैः प्रियंगुबिल्वदाडिमैः । नानापक्षिसमायुक्तो देवगन्धर्वसेवितः

ആ സ്ഥലം ചക്ക, ചമ്പകം, മാവ്, പ്രിയംഗു, ബിൽവം, മാതളം എന്നീ വൃക്ഷങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; നാനാവിധ പക്ഷികളാൽ സമൃദ്ധവും ദേവ-ഗന്ധർവന്മാർ സേവിക്കുന്നതുമായിരുന്നു.

Verse 42

तस्थौ तत्र मुनिश्रेष्ठो ह्यरुंधत्या समन्वितः । गोमतीमानयामास तपसा मुनिसत्तमः

അവിടെ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ അരുന്ധതിയോടുകൂടെ വസിച്ചു; തന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ആ മുനിസത്തമൻ ഗോമതി (നദി)യെ അവിടെ എത്തിച്ചു.

Verse 43

यस्यां स्नात्वा दिवं यांति अतिपापकृतो नराः । माघमासे विशेषेण मकरस्थे दिवाकरे

ആ ഗോമതിയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ മഹാപാപികളായ മനുഷ്യരും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു—വിശേഷിച്ച് മാഘമാസത്തിൽ, സൂര്യൻ മകരരാശിയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ।

Verse 44

येत्र स्नानं करिष्यंति ते यास्यंति परां गतिम्

ആ പുണ്യസ്ഥാനത്ത് സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർ പരമഗതി (പരമപദം) പ്രാപിക്കും।

Verse 45

माघमासे विशेषेण तिलदानं करोति यः । तिलसंख्यानि वर्षाणि स्वर्गे तिष्ठति मानवः

മാഘമാസത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് എള്ളുദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, നൽകിയ എള്ളുകളുടെ എണ്ണത്തിനൊത്ത വർഷങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കും।

Verse 46

बहुना किमिहोक्तेन स्तानमात्रं समाचरेत्

ഇവിടെ അധികം പറയുന്നതെന്തിന്? പുണ്യസ്നാനം മാത്രം ആചരിക്കട്ടെ।

Verse 47

वसिष्ठस्य मुखं दृष्ट्वा पुनर्जन्म न विद्यते । अरुंधती पूजनीया पूजनीया विशेषतः

വസിഷ്ഠമുനിയുടെ മുഖദർശനം ചെയ്താൽ പുനർജന്മമില്ല. അരുന്ധതി പൂജനീയയാണ്—വിശേഷമായി പൂജനീയയാണ്।