Adhyaya 79

Verse 1

। सूत उवाच । तस्यैव दक्षिणे भागे वालखिल्यैः प्रतिष्ठितम् । लिंगमस्ति सुविख्यातं सर्वपातकनाशनम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു: അതിന്റെ തന്നെ തെക്കുഭാഗത്ത് വാലഖില്യ ഋഷികൾ പ്രതിഷ്ഠിച്ച, സർവ്വപാതകനാശകമായ പ്രസിദ്ധ ലിംഗം ഉണ്ട്.

Verse 2

यमाराध्य च तैः पूर्वं शक्रामर्षसमन्वितैः । गरुडो जनितः पक्षी ख्यातो विष्णुरथोऽत्र यः

ശക്രനോടുള്ള അമർഷം നിറഞ്ഞ് അവർ മുൻപ് ആരെ ആരാധിച്ചുവോ, ആ ആരാധനാഫലമായി ഗരുഡൻ എന്ന പക്ഷി ജനിച്ചു; ഇവൻ ഇവിടെ വിഷ്ണുവിന്റെ വാഹനം എന്നായി പ്രസിദ്ധൻ.

Verse 3

ऋषय ऊचुः । कथं तेषां समुत्पन्नः शक्रस्योपरि सूतज । प्रकोपो वालखिल्यानां संजज्ञे गरुडः कथम्

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു: ഹേ സൂതപുത്രാ! ശക്രനോടുള്ള അവരുടെ കോപം എങ്ങനെ ഉദ്ഭവിച്ചു? വാലഖില്യരുടെ ആ രോഷത്തിൽ നിന്ന് ഗരുഡൻ എങ്ങനെ ജനിച്ചു?

Verse 4

सूत उवाच । पुरा प्रजापतिर्दक्षस्तस्मिन्क्षेत्रे सुशोभने । चकार विधिवद्यज्ञं संपूर्णवरदक्षिणम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—പുരാതനകാലത്ത് ആ അതിശയ ശോഭനമായ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രജാപതി ദക്ഷൻ വിധിപൂർവ്വം യജ്ഞം നടത്തി; അത് ഉത്തമ ദക്ഷിണകളാൽ സമ്പൂർണ്ണമായിരുന്നു।

Verse 5

ततः शक्रादयो देवाः सहायार्थं निमंत्रिताः । दक्षेण मुनयश्चैव तथा राजर्षयोऽमलाः

അതിനുശേഷം സഹായാർത്ഥം ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) മുതലായ ദേവന്മാരെ ക്ഷണിച്ചു; ദക്ഷൻ മുനിമാരെയും നിർമല രാജർഷിമാരെയും കൂടി ആഹ്വാനിച്ചു।

Verse 6

तथा वेदविदो विप्रा यज्ञकर्मविचक्षणाः । गृहस्थाश्रमिणो ये च ये चारण्यनिवासिनः

അതുപോലെ വേദവിദരും യജ്ഞകർമ്മത്തിൽ നിപുണരുമായ വിപ്രന്മാർ—ഗൃഹസ്ഥാശ്രമികളായവരും അരണ്യനിവാസികളായവരും—എല്ലാവരും ക്ഷണിക്കപ്പെട്ടു।

Verse 7

अथ ते वालखिल्याख्या मुनयः संशितव्रताः । एकां समिधमादाय साहाय्यार्थं प्रजापतेः । प्रस्थिता यज्ञवाटं तं भारार्ताः क्लेशसंयुताः

അപ്പോൾ വ്രതത്തിൽ ദൃഢരായ ‘വാലഖില്യ’ എന്ന മുനിമാർ, ഓരോരുത്തരും ഒരു സമിധ എടുത്തുകൊണ്ട് പ്രജാപതിയെ സഹായിക്കാനായി ആ യജ്ഞവാടത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു; ഭാരത്തിൽ വലയുകയും ക്ലേശത്തിൽ പീഡിതരാകുകയും ചെയ്തു।

Verse 8

अथ तेषां समस्तानां मार्गे गोष्पदमागतम् । जलपूर्णं समायातमकालजलदागमे

അപ്പോൾ അവരുടെ എല്ലാവരുടെയും വഴിയിൽ അകാലമായി മഴമേഘങ്ങൾ വന്നതിനാൽ വെള്ളം നിറഞ്ഞ ഗോഷ്പദം (പശുവിന്റെ കുളമ്പടയാള കുഴി) പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു।

Verse 9

ततस्तरीतु कामास्ते क्लिश्यमाना इतस्ततः । समिद्भारश्रमोपेता देवराजेन वीक्षिताः

അപ്പോൾ അവർ കടക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും കഷ്ടപ്പെട്ടു. സമിധകളുടെ ഭാരത്തിൽ ക്ഷീണിച്ചവരെ ദേവരാജൻ ഇന്ദ്രൻ ശ്രദ്ധിച്ചു.

Verse 10

गच्छता तेन मार्गेण मखे दक्षप्रजापतेः । ततश्चिरं समालोक्य स्मितं कृत्वा स कौतुकात् । जगामाथ समुल्लंघ्य ऐश्वर्यमदगर्वितः

ദക്ഷപ്രജാപതിയുടെ യാഗത്തിലേക്കുള്ള ആ വഴിയിൽ പോകുമ്പോൾ അവൻ അവരെ ദീർഘനേരം നോക്കി; പിന്നെ വെറും കൗതുകത്തോടെ പുഞ്ചിരിച്ച്, ഐശ്വര്യമദഗർവത്തിൽ ഉന്മത്തനായി, ചാടി കടന്നു പോയി.

Verse 11

ततस्ते कोपसंयुक्ताः शक्राद्दृष्ट्वा पराभवम् । निवृत्य स्वाश्रमं गत्वा चक्रुर्मंत्रं सनिश्चयम्

അപ്പോൾ ശക്രനിൽ നിന്നുള്ള അപമാനം കണ്ട അവർ ക്രോധത്തോടെ നിറഞ്ഞു. തിരികെ സ്വന്തം ആശ്രമത്തിൽ ചെന്നു ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ മന്ത്രകർമ്മം നടത്തി.

Verse 12

शाक्रं पदं समासाद्य यस्मादेतेन पाप्मना । अतिक्रांता वयं सर्वे तस्मात्पात्यः स सत्पदात्

‘ശക്രപദം പ്രാപിച്ചിട്ടും ഈ പാപി നമ്മളെ എല്ലാവരെയും ലംഘിച്ചു; അതിനാൽ അവനെ ആ സത്പദത്തിൽ നിന്ന് വീഴ്ത്തണം.’

Verse 13

अन्यः शक्रः प्रकर्तव्यो मंत्रवीर्यसमुद्भवः । आथर्वणैर्महासूक्तैराभिचारिकसंभवैः

‘മന്ത്രവീര്യത്തിൽ നിന്നു ജനിക്കുന്ന മറ്റൊരു ഇന്ദ്രനെ സൃഷ്ടിക്കണം—ആഥർവണ മഹാസൂക്തങ്ങളാൽ, അഭിചാരിക ക്രിയകളിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ചവയാൽ.’

Verse 14

येन व्यापाद्यते तेन शक्रोऽयं मदगर्वितः । मखमाहात्म्यसंपन्नः स्वल्पबुद्धिपरा क्रमः

ഏതു ഉപായം കൊണ്ടോ മദഗർവത്തിൽ മത്തനായ ഈ ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) നശിക്കുമോ, അതേ ഉപായം കൊണ്ടുതന്നെ അവൻ നശിക്കട്ടെ. യാഗമാഹാത്മ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിട്ടും അവന്റെ പെരുമാറ്റം ക്ഷുദ്രബുദ്ധിക്കു കീഴിലാണ്.

Verse 16

गर्भोपनिषदेनैव नीलरुद्रैर्द्विजोत्तमाः । रुद्रशीर्षेण काम्येन विष्णुसूक्तयुतेन चं

ദ്വിജോത്തമന്മാർ ഗർഭോപനിഷത്ത്, നീലരുദ്ര മന്ത്രങ്ങൾ, കാമ്യമായ രുദ്രശീർഷം, കൂടാതെ വിഷ്ണുസൂക്തം ചേർത്ത് ആ കർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ചു.

Verse 17

निधाय कलशं मध्ये मंडलस्योदकावृतम् । होमांते तत्र संस्पर्शं चक्रुस्तस्य जलैः शुभैः

മണ്ഡലത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ജലാവൃതമായ കലശം സ്ഥാപിച്ച്, ഹോമാന്തത്തിൽ അവിടെത്തന്നെ അതിന്റെ ശുഭജലത്തോടെ സ്പർശ/പ്രോക്ഷണവിധി ചെയ്തു.

Verse 18

एतस्मिन्नंतरे शक्रः प्रपश्यति सुदारुणान् । उत्पातानात्मनाशाय जायमानान्समंततः

അപ്പോഴുതന്നെ ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) തന്റെ നാശത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന അത്യന്തം ഭീകരമായ അപശകുനങ്ങൾ എല്ലാടവും ഉദ്ഭവിക്കുന്നതായി കണ്ടു.

Verse 19

वामो बाहुश्च नेत्रं च मुहुः स्फुरति चास्य वै । न च पश्यति नासाग्रं जिह्वाग्रं च तथा हनुम्

അവന്റെ ഇടത് ഭുജവും കണ്ണും വീണ്ടും വീണ്ടും തിടുക്കി; കൂടാതെ അവന് തന്റെ മൂക്കിന്റെ അഗ്രം, നാവിന്റെ അഗ്രം, അതുപോലെ ഹനു (താടി/താടെല്ല്)യും കാണാനായില്ല.

Verse 20

शिरोहीनां तथा छायां गगने भास्करद्वयम् । अरुंधतीं ध्रुवं चैव न च विष्णुपदानि सः

അവൻ ശിരസ്സില്ലാത്ത നിഴലും ആകാശത്തിൽ രണ്ട് സൂര്യന്മാരും കണ്ടു. അരുന്ധതിയെയും ധ്രുവനെയും വിഷ്ണുവിന്റെ പാദചിഹ്നങ്ങളെയും പോലും അവൻ കണ്ടില്ല.

Verse 21

न च मंदं न चाकाशे संस्थितां स्वर्धुनीं हरिः । स्वपन्पश्यति कृष्णांगीं नित्यं नारीं धृतायुधाम्

അവൻ ചന്ദ്രനെയും കണ്ടില്ല; ആകാശത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന സ്വർഗ്ഗഗംഗയെയും കണ്ടില്ല. ഉറക്കത്തിൽ അവൻ എപ്പോഴും ആയുധധാരിണിയായ കൃഷ്ണാംഗിയായ സ്ത്രീയെ കണ്ടുകൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 22

मुक्तकेशीं विवस्त्रां च कृष्णदंतां भयानकाम् । तान्दृष्ट्वा स महोत्पातान्देवराजो बृहस्पतिम्

അവൻ ഭയാനകയായ ഒരു സ്ത്രീയെ കണ്ടു—അഴിച്ചുവിട്ട മുടി, വിവസ്ത്ര, കറുത്ത പല്ലുകൾ. ഇത്തരമൊരു മഹോത്പാതം കണ്ട ദേവരാജൻ ഇന്ദ്രൻ ബൃഹസ്പതിയിലേക്കു തിരിഞ്ഞു.

Verse 23

पप्रच्छ भयसंत्रस्तः किमेतदिति मे गुरो । जायंते सुमहोत्पाता दुर्निमित्तानि वै पृथक्

ഭയത്തിൽ വിറച്ച് അവൻ ചോദിച്ചു—“എൻ ഗുരോ, ഇതെന്താണ്? മഹോത്പാതങ്ങൾ ഉയരുന്നു; പലവിധ ദുർനിമിത്തങ്ങൾ വേർവേറായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.”

Verse 24

किं मे भविष्यति प्राज्ञ विनाशः सांप्रतं वद । किं वा त्रैलोक्य राज्यस्य किं वा वित्तादिकस्य च

“ഹേ പ്രാജ്ഞ, എനിക്ക് എന്ത് സംഭവിക്കും? ഉടൻ പറയുക—വിനാശമോ? ത്രിലോക്യാധിപത്യത്തിന് എന്താകും, എന്റെ ധനാദികൾക്ക് എന്താകും?”

Verse 25

बृहस्पतिरुवाच । ये त्वया मदमत्तेन वालखिल्या महर्षयः । उल्लंघिताः स्थिता मार्गे गोष्पदं तर्त्तुमिच्छवः

ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു—ഹേ ഇന്ദ്രാ! ഗർവമദത്തിൽ മത്തനായി നീ വഴിയിൽ നിന്നിരുന്ന വാലഖില്യ മഹർഷിമാരെ ചാടിക്കടന്ന് അപമാനിച്ചു; അവർ ഗോഖുരചിഹ്നമത്രം ചെറിയ ജലവും കടക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു അവിടെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു।

Verse 26

तैरेवाथर्वणैर्मंत्रैस्त्वकृतेऽस्ति शचीपते । कृतो होमः सुसंपूर्णः कलशश्चाभिमंत्रितः

ഹേ ശചീപതേ! അതേ അതർവണ മന്ത്രങ്ങളാൽ നിനക്കെതിരായി കർമ്മം ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു; ഹോമം പൂർണ്ണമായി സമാപിച്ചു, കലശവും മന്ത്രാഭിമന്ത്രിതമായി।

Verse 27

युष्माकं सुविनाशाय सर्वदेवाधिनायकः । भविष्यति न संदेहो मंत्रैराथर्वणैर्हरिः

നിങ്ങളുടെ സമ്പൂർണ്ണ വിനാശത്തിനായി, സർവ്വദേവാധിനായകരുടെ അധിനായകനായ ഹരി അതർവണ മന്ത്രബലത്താൽ നിശ്ചയമായി പ്രാദുർഭവിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 28

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सहस्राक्षो भयान्वितः । दक्षं गत्वा च दीनास्यः प्रोवाच तदनंतरम्

ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് സഹസ്രാക്ഷനായ ഇന്ദ്രൻ ഭയാകുലനായി; ദക്ഷന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു, ദീനമുഖത്തോടെ ഉടൻതന്നെ പിന്നെ അവനോട് പറഞ്ഞു।

Verse 29

अस्मन्नाशाय मुनिभिर्वालखिल्यैः प्रजापते । प्रोद्यमो विहितः सम्यक्छक्रस्यान्यस्य वै कृते

ഹേ പ്രജാപതേ! വാലഖില്യ മുനിമാർ നമ്മുടെ നാശത്തിനായി വിധിപൂർവ്വം ഉദ്യമം ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇത് മറ്റൊരു ശക്രൻ—മറ്റൊരു ഇന്ദ്രന്റെ വേണ്ടി തന്നെയാണ് ചെയ്യപ്പെടുന്നത്।

Verse 30

तान्वारय स्वयं गत्वा यावन्नो जायते परः । शक्रोऽस्मद्ध्वंसनार्थाय नास्ति तेषामसाध्यता

നീ തന്നെ ചെന്നു അവരെ തടയുക, മറ്റൊരു ഇന്ദ്രൻ ജനിക്കുന്നതിന് മുമ്പേ. നമ്മുടെ നാശത്തിനായി അവർക്കു അസാധ്യം ഒന്നുമില്ല.

Verse 31

अथ दक्षो द्रुतं गत्वा शक्राद्यैरमरैर्वृतः । प्रहसंस्तानुवाचेदं विनयेन समन्वितः

അപ്പോൾ ദക്ഷൻ ഇന്ദ്രാദി അമരന്മാർ ചുറ്റിനിന്നുകൊണ്ട് വേഗത്തിൽ ചെന്നു. പുഞ്ചിരിയോടെ, വിനയസമ്പന്നനായി, അവരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 32

किमेतत्क्रियते विप्राः कर्म रौद्रतमं महत् । त्रैलोक्यं व्याकुलं येन सर्वमेतद्व्यवस्थितम्

ഹേ വിപ്ര ഋഷിമാരേ, ഇതെന്താണ് ചെയ്യുന്നത്—മഹത്തായതും അത്യന്തം രൗദ്രഫലമുള്ളതുമായ ഈ കർമ്മം? ഇതാൽ ത്രിലോകം കലങ്ങുകയും ഈ മുഴുവൻ കലാപം ഉയരുകയും ചെയ്തു.

Verse 33

अथ ते दक्षमालोक्य समायातं स्वमाश्रयम् । संमुखाश्चाभ्ययुस्तूर्णं प्रगृहीतार्घ्यपाणयः

അപ്പോൾ അവർ തങ്ങളുടെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് വന്ന ദക്ഷനെ കണ്ടു, ഉടൻ തന്നെ മുന്നോട്ട് വന്നു; കൈകളിൽ അർഘ്യം പിടിച്ച് സ്വീകരിക്കാൻ ചെന്നു.

Verse 34

अर्घ्यं दत्त्वा यथान्यायं पूजां कृत्वाथ भक्तितः । प्रोचुश्च प्रणता भूत्वा स्वागतं ते प्रजापते

വിധിപ്രകാരം അർഘ്യം നൽകി, ഭക്തിയോടെ പൂജ നടത്തി, അവർ നമസ്കരിച്ചു പറഞ്ഞു—“ഹേ പ്രജാപതേ, സ്വാഗതം.”

Verse 35

आदेशो दीयतां शीघ्रं यदर्थमिह चागतः । अपि प्राणप्रदानेन करिष्यामः प्रियं तव

വേഗം ആജ്ഞ നൽകുക—നിങ്ങൾ ഇവിടെ ഏതു കാര്യമെന്നു വന്നു? പ്രാണത്യാഗം ചെയ്താലും നിങ്ങളുടെ പ്രിയകാര്യമാണ് ഞങ്ങൾ ചെയ്യുക.

Verse 36

दक्ष उवाच । एतद्रौद्रतमं कर्म सर्वदेवभयावहम् । त्याज्यं युष्माभिरव्यग्रैरेतदर्थमिहागतः

ദക്ഷൻ പറഞ്ഞു—ഇത് അത്യന്തം രൗദ്രമായ കർമ്മം; സർവ്വദേവന്മാർക്കും ഭയം വരുത്തുന്നതു. നിങ്ങൾ അവ്യഗ്രരായി ഇതു ഉപേക്ഷിക്കണം; അതിനായിട്ടാണ് ഞാൻ ഇവിടെ വന്നത്.

Verse 37

मुनय ऊचुः । वयं शक्रेण ते यज्ञे समायाताः सुभक्तितः । उल्लंघिता मदोद्रेकात्कृत्वा हास्यं मुहुर्मुहुः

മുനിമാർ പറഞ്ഞു—ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) പറഞ്ഞതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ സുദ്ഭക്തിയോടെ നിങ്ങളുടെ യജ്ഞത്തിലേക്ക് വന്നു. എന്നാൽ അഹങ്കാരോദ്രേകത്തിൽ ഞങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും പരിധി ലംഘിച്ച് പുനഃപുനഃ പരിഹസിച്ചു.

Verse 38

शक्रोच्छेदाय चास्माभिः शकोऽन्यो वीर्यमंत्रतः । प्रारब्धः कर्तुमत्युग्रैर्होमांतश्च व्यवस्थितः

ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) നശിപ്പിക്കാനായി ഞങ്ങൾ മന്ത്രവീര്യത്താൽ മറ്റൊരു ‘ശക്ര’നെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു; അത്യന്തം ഉഗ്രസങ്കൽപ്പത്തോടെ ഹോമാന്തം വരെ നടത്താൻ ഒരുക്കമായി നിന്നു.

Verse 39

तत्कथं मंत्रवीर्यं तत्क्रियते मोघमित्यहो । वेदोक्तं च विशेषेण तस्मादत्र वद प्रभो

അപ്പോൾ, അയ്യോ, ആ മന്ത്രവീര്യം എങ്ങനെ മോഘമാക്കാൻ കഴിയും? ഇത് പ്രത്യേകമായി വേദത്തിൽ പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ, പ്രഭോ, ഇവിടെ ഞങ്ങൾക്ക് വിശദീകരിച്ച് പറയുക.

Verse 40

त्वमेव यदि शक्तः स्यादन्यथा कर्तुमेव हि । कुरुष्व वा स्वयं नाथ नास्माकं शक्तिरीदृशी

ഇത് മറ്റെങ്ങനെങ്കിലും ചെയ്യാൻ ശക്തി നിനക്കേ ഉണ്ടെങ്കിൽ, തീർച്ചയായും അങ്ങനെ ചെയ്യുക. അല്ലെങ്കിൽ, ഹേ നാഥാ, നീ തന്നേ ഇത് സിദ്ധിപ്പിക്കൂ—ഞങ്ങൾക്ക് അത്തരമൊരു ശക്തിയില്ല.

Verse 41

दक्ष उवाच । सत्यमेतन्महाभागा यद्युष्माभिः प्रकीर्तितम् । नान्यथा शक्यते कर्तुं वेदमन्त्रोद्भवं बलम्

ദക്ഷൻ പറഞ്ഞു: ഹേ മഹാഭാഗന്മാരേ, നിങ്ങൾ പ്രസ്താവിച്ചത് സത്യമാണ്. വേദമന്ത്രങ്ങളിൽ നിന്നുയരുന്ന ബലത്തെ മറ്റെങ്ങനെങ്കിലും ആക്കാൻ കഴിയില്ല.

Verse 42

तद्य एष कृतो होमो युष्माभिर्वेदमंत्रतः । देवराजार्थमव्यग्रैः कलशश्चाभिमंत्रितः

അതുകൊണ്ട്, നിങ്ങൾ വേദമന്ത്രങ്ങളാൽ നിർവഹിച്ച ഈ ഹോമവും, ദേവരാജന്റെ ഹിതാർത്ഥം അവ്യഗ്രചിത്തത്തോടെ അഭിമന്ത്രിച്ച ഈ കലശവും—നിഷ്ഫലമാകുകയില്ല.

Verse 43

सोऽयं मद्वचनाद्राजा भविष्यति पतत्रिणाम् । तेजोवीर्यसमोपेतः शक्रादपि सुवीर्यवान्

എന്റെ വചനത്താൽ ഇവൻ പക്ഷികളുടെ രാജാവാകും; തേജസ്സും വീര്യവും സമ്പന്നനായി, ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ)നേക്കാളും അധികം പരാക്രമശാലിയാകും.

Verse 44

एतस्य देवराजस्य क्षंतव्यं मम वाक्यतः । तत्कृतं मूढभावेन यदनेन विचेष्टितम्

എന്റെ വചനപ്രകാരം ഈ ദേവരാജനെ ക്ഷമിക്കണം. അവൻ ചെയ്ത ഏതൊരു അനാചാരവും മൂഢഭാവവും മോഹവും മൂലമായിരുന്നു.

Verse 45

एवमुक्त्वाथ तेषां तं सहस्राक्षं भयातुरम् । दर्शयामास दक्षस्तु विनयावनतं स्थितम्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ദക്ഷൻ ഭയത്താൽ വ്യാകുലനായ സഹസ്രാക്ഷൻ (ഇന്ദ്രൻ) വിനയത്തോടെ തലകുനിഞ്ഞ് അവിടെ നിൽക്കുന്നതു അവർക്കു കാണിച്ചു।

Verse 46

तेऽपि दृष्ट्वा सहस्राक्षं वेपमानं कृतांजलिम् । प्रोचुर्माऽतिक्रमं शक्र ब्राह्मणानां करिष्यसि

അവരും കൈകൂപ്പി വിറയ്ക്കുന്ന സഹസ്രാക്ഷൻ (ഇന്ദ്രൻ)നെ കണ്ടു പറഞ്ഞു— “ഹേ ശക്രാ, ബ്രാഹ്മണന്മാരോടു അതിക്രമം ചെയ്യരുത്.”

Verse 47

भूयो यदि दिवेशानामाधिपत्यं प्रवांछसि । अपि मन्दोऽपि मूर्खोऽपि क्रियाहीनोऽपि वा द्विजः । नावज्ञेयो बुधैः क्वापि लोकद्वय मभीप्सुभिः

നീ വീണ്ടും ദേവന്മാരുടെ അധിപത്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഇതറിക— ദ്വിജൻ മന്ദനായാലും, മൂഢനായാലും, ക്രിയാഹീനനായാലും; ഇഹപരലോകക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ജ്ഞാനികൾ അവനെ എവിടെയും അവജ്ഞിക്കരുത്।

Verse 48

इन्द्र उवाच । अज्ञानाद्यदि वा ज्ञानाद्यन्मया कुकृतं कृतम् । तत्क्षंतव्यं द्विजैः सर्वैर्विशेषाद्दक्ष वाक्यतः

ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു— അജ്ഞാനത്താലോ അറിഞ്ഞുകൊണ്ടോ ഞാൻ ചെയ്ത ഏതൊരു കുകൃത്യവും, എല്ലാ ദ്വിജരും ക്ഷമിക്കണം; പ്രത്യേകിച്ച് ദക്ഷന്റെ വാക്കനുസരിച്ച്।

Verse 49

प्रगृह्यतां वरोऽस्माकं यः सदा वर्तते हृदि । प्रदास्यामि न संदेहो नादेयं विद्यते मम

എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ എപ്പോഴും നിങ്ങള്ക്കായി നിലകൊള്ളുന്ന വരം സ്വീകരിക്കൂ. ഞാൻ തീർച്ചയായും നൽകും— സംശയമില്ല; എനിക്ക് നൽകാനാകാത്തത് ഒന്നുമില്ല।

Verse 50

मुनय ऊचुः । अस्मिन्कुण्डे नरो होमं यः कुर्याच्छ्रद्धयाऽन्वितः । एतल्लिंगं समभ्यर्च्य तस्याऽस्तु हृदि वांछितम्

മുനികൾ പറഞ്ഞു—ശ്രദ്ധയോടെ ഈ കുണ്ഡത്തിൽ ഹോമം ചെയ്ത് ഈ ലിംഗത്തെ വിധിപൂർവ്വം ആരാധിക്കുന്നവന്റെ ഹൃദയത്തിലെ ആഗ്രഹം സഫലമാകട്ടെ।

Verse 51

इन्द्र उवाच । एतल्लिंगं समभ्यर्च्य योऽत्र होमं करिष्यति । कुंडेऽत्र वांछितं सद्यः सफलं स हि लप्स्यते

ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു—ഇവിടെ ഈ ലിംഗത്തെ ആരാധിച്ച് ഈ കുണ്ഡത്തിൽ ഹോമം ചെയ്യുന്നവൻ തന്റെ ഇഷ്ടഫലം ഉടൻ തന്നെ സഫലമായി പ്രാപിക്കും।

Verse 52

निष्कामो वाऽथ संपूज्य लिंगमेतच्छुभावहम् । प्रयास्यति परां सिद्धिं त्रिदशैरपि दुर्लभाम्

അല്ലെങ്കിൽ നിഷ്കാമനായവനും ഈ ശുഭാവഹമായ ലിംഗത്തെ സമ്പൂർണ്ണമായി പൂജിച്ചാൽ, ദേവന്മാർക്കും ദുർലഭമായ പരമസിദ്ധി പ്രാപിക്കും।

Verse 53

सूत उवाच । एवमुक्त्वा सहस्राक्षो वालखिल्यान्मुनीश्वरान् । ऐरावतं समारुह्य दक्षयज्ञे ततो गतः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം സഹസ്രാക്ഷനായ ഇന്ദ്രൻ വാലഖില്യ മുനീശ്വരന്മാരോട് വിടപറഞ്ഞ് ഐരാവതത്തിൽ കയറി പിന്നെ ദക്ഷയജ്ഞത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 54

दक्षोऽपि विधिवद्यज्ञं चकार द्विजसत्तमाः । संहृष्टैर्वालखिल्यैस्तैरुपविष्टैः समीपतः

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! ദക്ഷനും വിധിപൂർവ്വം യജ്ഞം നടത്തി; സന്തോഷഭരിതരായ വാലഖില്യ മുനികൾ സമീപത്ത് ഉപവിഷ്ടരായിരുന്നു।

Verse 158

ततस्ते शुचयो भूत्वा स्कंदसूक्तेन पावकम् । जुहुवुश्च दिवारात्रौ क्षुरिकोक्तेन सोद्यमाः

അപ്പോൾ അവർ ശുദ്ധരായി സ്കന്ദസൂക്തം ജപിച്ച് പാവകാഗ്നിയിൽ ആഹുതികൾ അർപ്പിച്ചു. ക്ഷുരിക ഉപദേശിച്ച രീതിയിൽ അവർ പരിശ്രമത്തോടെ പകലും രാത്രിയും ഹോമം നടത്തി.