Adhyaya 78

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । ब्रह्मणा कतमे स्थाने तत्र सूत कृतं तपः । वालखिल्यैश्च तैः सर्वैर्मुनिभिः शंसितव्रतैः

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ സൂതാ! അവിടെ ഏത് സ്ഥലത്താണ് ബ്രഹ്മാവ് തപസ് ചെയ്തത്? വ്രതങ്ങളിൽ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട ആ എല്ലാ വാലഖില്യ മുനിമാരും എവിടെയാണ് തപസ് ചെയ്തത്?

Verse 2

सूत उवाच । तस्या वायव्यदिग्भागे हरवेद्या द्विजोत्तमाः । सम्यक्छ्रद्धाप्रयत्नेन ब्रह्मणा विहितं तपः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! ആ ഹരവേദിയുടെ വായവ്യ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്) ഭാഗത്ത് ബ്രഹ്മാവ് യഥാർത്ഥ ശ്രദ്ധയും പരിശ്രമവുംകൊണ്ട് തപസ് അനുഷ്ഠിച്ചു.

Verse 3

पश्चिमे वालखिल्यैश्च जपस्नानपरायणैः । तत्राश्चर्यमभूद्यद्वै पूर्वं ब्राह्मण सत्तमाः । आश्रमे चतुरास्यस्य तद्वो वक्ष्यामि सांप्रतम्

പശ്ചിമഭാഗത്ത് മന്ത്രജപവും സ്നാനവും അനുഷ്ഠിക്കുന്ന വാലഖില്യ ഋഷിമാരുടെ ഇടയിൽ, ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, പുരാതനകാലത്ത് ചതുരാസ്യൻ (ബ്രഹ്മാവ്) എന്നവന്റെ ആശ്രമത്തിൽ ഒരു അത്ഭുതം സംഭവിച്ചു. അതു ഇപ്പോൾ നിങ്ങളോട് പറയുന്നു.

Verse 4

तत्र दुश्चारिणी काचिद्रात्रौ ब्राह्मणवंशजा । देवदत्तं समासाद्य वल्लभं रमते सदा

അവിടെ ബ്രാഹ്മണവംശജനയായ ഒരു ദുഷ്ചാരിണി സ്ത്രീ രാത്രിയിൽ ദേവദത്തൻ എന്ന പ്രിയനെ സമീപിച്ച് അവനോടൊപ്പം എപ്പോഴും രമിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 5

अज्ञाता पतिना मात्रा तथान्यैरपि बांधवैः । कृष्णपक्षं समासाद्य विजने हृष्टमानसा

ഭർത്താവിനും മാതാവിനും മറ്റു ബന്ധുക്കൾക്കും അറിയാതെ അവൾ കൃഷ്ണപക്ഷം തിരഞ്ഞെടുത്തു, നിർജനസ്ഥാനത്ത് ഹർഷിതമനസ്സോടെ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 6

कस्यचित्त्वथ कालस्य दृष्टा सा केनचि द्द्विजाः । तत्रस्था जारसंयुक्ता स्वभर्तुश्च निवेदिता

കുറച്ച് കാലത്തിന് ശേഷം ഒരു ദ്വിജൻ അവളെ അവിടെ പ്രിയനോടൊപ്പം കണ്ടു; ആ വിവരം അവളുടെ ഭർത്താവിനോട് അറിയിച്ചു.

Verse 7

अथासौ कोपसंयुक्तस्तस्या भर्ता सुनिष्ठुरैः । वाक्यैस्तां गर्हयामास प्रहारैश्चाप्य ताडयत्

അപ്പോൾ അവളുടെ ഭർത്താവ് കോപത്തിൽ മുങ്ങി, അത്യന്തം കഠിനവാക്കുകളാൽ അവളെ നിന്ദിച്ചു; അടികളാൽ പോലും തല്ലി.

Verse 8

अथ सा धार्ष्ट्यमासाद्य स्त्रीस्वभावं समाश्रिता । प्रोवाच बाष्पपूर्णाक्षी दीनांजलिपुटा स्थिता

അപ്പോൾ അവൾ ധൈര്യം കൈവരിച്ചു, സ്ത്രീസ്വഭാവത്തെ ആശ്രയിച്ച്, കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ, ദീനയായി കൈകൂപ്പി നിന്നുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു।

Verse 9

किं मां दुर्जनवाक्येन त्वं ताडयसि निष्ठुरैः । प्रहारैर्दोषनिर्मुक्तां त्वत्पादप्रणतां विभो

ഹേ വിഭോ! ദുഷ്ടരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് നീ എന്തിന് എന്നെ ക്രൂര പ്രഹാരങ്ങളാൽ അടിക്കുന്നു? ഞാൻ ദോഷമുക്തയും നിന്റെ പാദങ്ങളിൽ പ്രണതയുമാണ്।

Verse 10

अहं त्वां शपथं कृत्वा भक्षयित्वाऽथ वा विषम् । प्रविश्य हव्यवाहं वा करिष्ये प्रत्ययान्वितम्

ഞാൻ ശപഥം ചെയ്ത് നിന്നെ വിശ്വസിപ്പിക്കും—അല്ലെങ്കിൽ വിഷം കഴിച്ച്, അല്ലെങ്കിൽ ഹവ്യവാഹനായ അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിച്ച്; തെളിവോടെ അത് ചെയ്യും।

Verse 11

अथ तां ब्राह्मणः प्राह यदि त्वं पापवर्जिता । पुरतो देवविप्राणां कुरु दिव्यग्रहं स्वयम्

അപ്പോൾ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ അവളോട് പറഞ്ഞു—നീ പാപവിമുക്തയാണെങ്കിൽ, ദേവന്മാരുടെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും മുമ്പിൽ നീ തന്നെ ദിവ്യപരീക്ഷ നടത്തുക।

Verse 12

सा तथेति प्रतिज्ञाय साहसेन समन्विता । दिव्यग्रहं ततश्चक्रे यथोक्तविधिना सती

ആ സതി ‘തഥാസ്തു’ എന്നു പ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത്, ധൈര്യത്തോടെ നിറഞ്ഞവളായി, നിർദ്ദേശിച്ച വിധിപ്രകാരം അപ്പോൾ ദിവ്യപരീക്ഷ നിർവഹിച്ചു।

Verse 13

शुद्धिं च प्राप्ता सर्वेषां बन्धूनां च द्विजन्मनाम् । पुरतश्च गुरूणां च देवानामपि पापकृत्

പാപം ചെയ്തവളായിരുന്നാലും അവൾ ബന്ധുക്കളുടെയും ദ്വിജന്മാരുടെയും ഗുരുക്കന്മാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും സന്നിധിയിൽ ശുദ്ധി (നിർദോഷത) പ്രാപിച്ചു.

Verse 14

एतस्मिन्नन्तरे तस्याः साधुवादो महानभूत् । धिक्छब्दश्च तथा पत्युः सर्वैर्दत्तः सुगर्हितः

അപ്പോൾ അവളുടെ പക്ഷത്ത് മഹാ ‘സാധുവാദം’ ഉയർന്നു; അതുപോലെ എല്ലാവരും കഠിനമായി നിന്ദിച്ച ഭർത്താവിനോട് ‘ധിക്’ എന്ന ധിക്കാരവും മുഴങ്ങി.

Verse 15

अहो पापसमाचारो दुष्टोऽयं ब्राह्मणाधमः । अपापां धर्मपत्नीं यो मिथ्यादोषेणयोजयेत्

അയ്യോ, എത്ര പാപാചാരം! ഈ ദുഷ്ട ബ്രാഹ്മണാധമൻ നിർദോഷയായ ധർമ്മപത്നിയിലേയ്ക്ക് മിഥ്യാദോഷം ചുമത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു.

Verse 16

एवं स निन्द्यमानस्तु सर्वलोकैर्द्विजोत्तमाः । कोपं चक्रे ततो वह्निं समुद्दिश्य सदुःखितः

ഇങ്ങനെ എല്ലാവരാലും നിന്ദിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, അവൻ അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി കോപിച്ചു അഗ്നിദേവനിലേക്കു തന്റെ രോഷം തിരിച്ചു.

Verse 17

शापं दातुं मतिं चक्रे ततो वह्नेः सुदुःखितः । अब्रवीत्परुषं वाक्यं निन्दमानः पुनःपुनः

പിന്നീട് അഗ്നിദേവനെക്കുറിച്ച് അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി അവൻ ശാപം നൽകാൻ തീരുമാനിച്ചു; വീണ്ടും വീണ്ടും നിന്ദിച്ചു കഠിനവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 18

मया स्वयं प्रदृष्टेयं जारेण सह संगता । त्वया वह्ने सुपापेयं न कस्माद्भस्मसात्कृता

ഞാൻ തന്നേ അവളെ പരപുരുഷനോടൊപ്പം സംഗമിക്കുന്നതായി കണ്ടു. ഹേ അഗ്നിദേവാ, ഈ മഹാപാപിനിയെ നീ എന്തുകൊണ്ട് ഭസ്മമാക്കിയില്ല?

Verse 19

तस्मात्त्वां पापकर्माणमसत्यपक्षपातिनम् । असंदिग्धं शपिष्यामि रौद्रशापेन सांप्रतम्

അതിനാൽ പാപകർമ്മം ചെയ്യുന്നവനും അസത്യത്തിന്റെ പക്ഷം പിടിക്കുന്നവനുമായ നിന്നെ ഞാൻ ഇപ്പോൾ സംശയമില്ലാതെ ഭയങ്കര ശാപത്തോടെ ശപിക്കുന്നു.

Verse 20

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संक्रुद्धस्य द्विजन्मनः । सप्तार्चिर्भयसंत्रस्तः कृतांजलिरुवाच तम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—കോപിച്ച ബ്രാഹ്മണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് സപ്താർചി (അഗ്നി) ഭയത്തോടെ വിറച്ചു; കൈകൂപ്പി അവനോട് പറഞ്ഞു.

Verse 21

अग्निरुवाच । नैष दोषो मम ब्रह्मन्यन्न दग्धा तव प्रिया । कृतागसाऽपि मे वाक्यं शृणुष्वात्र स्फुटेरितम्

അഗ്നി പറഞ്ഞു—ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, നിന്റെ പ്രിയയെ ദഹിപ്പിക്കാതിരുന്നത് എന്റെ കുറ്റമല്ല. അവൾ കുറ്റം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുക; ഞാൻ ഇവിടെ വ്യക്തമായി പറയുന്നു.

Verse 22

अनया परकांतेन कृतः सह समागमः । चिरं कालं द्विज श्रेष्ठ त्वया ज्ञाताद्य वासरे

ഈ സ്ത്രീ മറ്റൊരു പുരുഷനോടൊപ്പം ദീർഘകാലമായി സംഗമബന്ധം പുലർത്തിയിട്ടുണ്ട്, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ; എന്നാൽ അത് നിനക്ക് ഇന്ന് മാത്രമാണ് അറിഞ്ഞത്.

Verse 23

परं यस्माद्विशुद्धैषा मया दग्धा न सा द्विज । कारणं तच्च ते वच्मि शृणुष्वैकमनाः स्थितः

എന്നാൽ അവൾ ഇപ്പോൾ വിശുദ്ധയായതിനാൽ, ഹേ ദ്വിജാ, ഞാൻ അവളെ ദഹിപ്പിച്ചില്ല. അതിന്റെ കാരണം ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു—ഏകാഗ്രചിത്തനായി നിന്നുകൊണ്ട് കേൾക്കുക.

Verse 24

यत्रानया कृतः संगः परकांतेन वै द्विज । तस्मिन्नायतने ब्रह्मा रुद्रशीर्षो व्यवस्थितः

ഹേ ദ്വിജാ, അവൾ പരകാന്തനോടു സംഗം ചെയ്ത അതേ പുണ്യായതനത്തിൽ, രുദ്രശീർഷം (രുദ്രന്റെ ഛിന്ന ശിരസ്സിന്റെ ചിഹ്നം) ധരിച്ച് ബ്രഹ്മാവ് സ്വയം സ്ഥാപിതനായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 25

तत्र कृत्वा रतं चित्रं परकांतसमं तदा । पश्यति स्म ततो रुद्रं ब्रह्ममस्तकसंस्थितम्

അവിടെ പരകാന്തനോടു തുല്യമായൊരു വിചിത്ര രതിക്രിയ നടത്തി, പിന്നെ അവൾ ബ്രഹ്മന്റെ മസ്തകത്തിൽ സ്ഥിതനായ രുദ്രനെ ദർശിച്ചു.

Verse 26

ततः प्रक्षालयत्यंगं कुण्डे तत्राग्रतः स्थिते । कृतपापापि तेनैषा शुद्धिं याति शुचिस्मिता

പിന്നീട് അവൾ മുന്നിൽ തന്നെയുണ്ടായിരുന്ന ആ കുണ്ഡത്തിൽ തന്റെ ദേഹം കഴുകി. പാപം ചെയ്തിരുന്നാലും, ആ കർമം മൂലം അവൾ ശുദ്ധി പ്രാപിച്ചു—മൃദുസ്മിതയുള്ള അവൾ.

Verse 27

अत्र पूर्वं विपाप्माऽभूद्ब्रह्मा लोकपितामहः । सतीवक्त्रं समालोक्य कामार्तोऽपि स पापकृत्

ഇവിടെ പൂർവകാലത്ത് ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് പാപസ്പർശം പ്രാപിച്ചു; സതിയുടെ മുഖം കണ്ടു കാമാർത്തനായി പാപകർമ്മം ചെയ്തു.

Verse 28

तस्मान्नास्त्यत्र मे दोषः स्वल्पोऽपि द्विजसत्तम । रुद्रशीर्षप्रभावोऽयं तस्य कुण्डोदकस्य च

അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദ്വിജസത്തമാ, ഇവിടെ എനിക്കു ലേശമെങ്കിലും ദോഷമില്ല. ഇത് രുദ്രശീർഷത്തിന്റെ പ്രഭാവവും ആ പുണ്യകുണ്ഡജലത്തിന്റെ ശക്തിയും ആകുന്നു.

Verse 29

तस्मादेनां समादाय संशुद्धां पापवर्जिताम् । गृहं गच्छ द्विजश्रेष्ठ सत्यमेतन्मयो दितम्

അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, അവളെ—സമ്പൂർണ്ണമായി ശുദ്ധിയും പാപവിമുക്തിയും നേടിയവളായി—സ്വീകരിച്ച് ഗൃഹത്തിലേക്ക് പോകുക. ഞാൻ പറഞ്ഞത് സത്യമാകുന്നു.

Verse 30

ब्राह्मण उवाच । या मया सहसा दृष्टा स्वयमेव हुताशन । परकांतेन तां नाद्य शुद्धामपि गृहं नये

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: ഹേ ഹുതാശനാ (അഗ്നേ), ഞാൻ പെട്ടെന്ന് എന്റെ കണ്ണാൽ പരകാന്തനോടൊപ്പം കണ്ട അവളെ, ശുദ്ധയായാലും ഇന്നും ഗൃഹത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുകയില്ല.

Verse 31

इत्युक्त्वा च द्विजश्रेष्ठस्तां त्यक्त्वापि शुचिव्रतः । जगाम स्वगृहं पश्चात्तथा जग्मुर्जना गृहान्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ—ശുചിവ്രതനായിരുന്നിട്ടും—അവളെ ഉപേക്ഷിച്ച് പിന്നീട് സ്വന്തം വീട്ടിലേക്കു പോയി; അതുപോലെ ജനങ്ങളും തങ്ങളുടെ വീടുകളിലേക്കു പിരിഞ്ഞു.

Verse 32

सापि तेन परित्यक्ता पतिना हृष्टमानसा । ज्ञात्वा तत्तीर्थमाहात्म्यं वैश्वानरमुखेरितम्

ഭർത്താവാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടും അവൾ ഹർഷചിത്തയായി തന്നെയിരുന്നു; കാരണം വൈശ്വാനരൻ (അഗ്നി) തന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്ന് പ്രസ്താവിച്ച ആ തീർത്ഥമാഹാത്മ്യം അവൾ അറിഞ്ഞിരുന്നു.

Verse 33

तेनैव परकांतेन विशेषेण रतिक्रियाम् । तस्मिन्नायतने चक्रे कुण्डे तोयावगाहनम्

അതേ പരകാന്തനോടുകൂടെ അവൾ വിശേഷവിധത്തിൽ വീണ്ടും രതി-ക്രിയ ചെയ്തു; അതേ പുണ്യായതനത്തിലെ കുണ്ഡജലത്തിൽ അവഗാഹന-സ്നാനവും ചെയ്തു।

Verse 34

अथान्ये परलोकस्य भीत्याऽतीव व्यवस्थिताः । विमुखाः परदारेषु नार्यश्चापि पतिव्रताः

അപ്പോൾ മറ്റുള്ളവർ പരലോകഭയത്താൽ അത്യന്തം നിയന്ത്രിതരായി; അവർ പരദാരങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുഖരായി, സ്ത്രീകളും പതിവ്രതകളായി ഭർത്തൃനിഷ്ഠയായി നിലകൊണ്ടു।

Verse 35

दूरतोऽपि समभ्येत्य ते सर्वे तत्र मंदिरे । रुद्रशीर्षाभिधानं च प्रचक्रुः सुरतोत्सवम्

ദൂരത്തുനിന്നും വന്നിട്ടും അവർ എല്ലാവരും ആ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഒന്നിച്ചു; ‘രുദ്രശീർഷ’ എന്ന പേരിലുള്ള സുരതോത്സവം അവർ വിധിപൂർവ്വം നടത്തി।

Verse 36

निमज्जंति ततः कुण्डे तस्मिन्पातकनाशने । भवंति पापनिर्मुक्ता रुद्रशीर्षावलोकनात्

അതിനുശേഷം അവർ പാതകനാശകമായ ആ കുണ്ഡത്തിൽ മുങ്ങി സ്നാനം ചെയ്യുന്നു; ‘രുദ്രശീർഷ’ ദർശനത്താൽ അവർ പാപമുക്തരാകുന്നു।

Verse 37

एतस्मिन्नंतरे नष्टो धर्मः पत्नीसमुद्भवः । पुरुषाणां ततः स्त्रीणां निजकांतासमुद्भवः

ഇതിനിടയിൽ ഭാര്യാനിഷ്ഠയിൽ നിന്നുയർന്ന ധർമ്മം നശിച്ചു; അതുപോലെ പുരുഷന്മാരിലും സ്ത്രീകളിലും തങ്ങളുടെ സ്വന്തം പ്രിയകാന്തയോടുള്ള ഏകനിഷ്ഠധർമ്മവും ലുപ്തമായി।

Verse 38

यो यां पश्यति रूपाढ्यां नारीमपि कुलोद्भवाम् । स तत्रानीय संहृष्टो भजते द्विजसत्तमाः

ഏതു പുരുഷൻ രൂപസമ്പന്നയായ—കുലജന്മയായ സ്ത്രീയെയെങ്കിലും—കാണുന്നുവോ, അവൻ ആനന്ദത്തോടെ അവളെ അവിടെ കൊണ്ടുവന്ന് കാമസംഗമം ആചരിക്കുന്നു, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ।

Verse 39

तथा नारी सुरूपाढ्यं यं पश्यति नरं क्वचित् । सापि तत्र समानीय कुरुते सुरतोत्सवम्

അതുപോലെ, ഒരു സ്ത്രീ എവിടെയെങ്കിലും സുന്ദരനായ പുരുഷനെ കണ്ടാൽ, അവളും അവനെ അവിടെ കൊണ്ടുവന്ന് കാമരതിയുടെ ഉത്സവം നടത്തുന്നു।

Verse 40

लिप्यते न च पापेन कथंचित्तकृतेन च । नरो वा यदि वा नारी तत्तीर्थस्य प्रभावतः

ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ പുരുഷനോ സ്ത്രീയോ—എങ്ങനെയായാലും ചെയ്ത ദോഷത്താലും—പാപത്തിൽ ലിപ്തരാകുന്നില്ല।

Verse 41

कस्यचित्त्वथ कालस्य तत्र राजा विदूरथः । आनर्त्तविषये जज्ञे वार्धक्यं च क्रमाद्ययौ

പിന്നീട് കുറെ കാലത്തിനു ശേഷം ആനർത്ത്തദേശത്ത് വിദൂരഥൻ എന്ന രാജാവ് ജനിച്ചു; അവൻ ക്രമേണ വാർദ്ധക്യത്തിലേക്ക് എത്തി।

Verse 42

तस्य भार्याऽभवत्तन्वी तरुणी वररूपधृक् । पश्चिमे वयसि प्राप्ते प्राणेभ्योऽपि गरीयसी

അവന്റെ ഭാര്യ സുന്ദരമായ ദേഹയഷ്ടിയോടെ, യൗവനവതിയായി, അതുല്യരൂപധാരിണിയായി ഉണ്ടായിരുന്നു; അവൻ വാർദ്ധക്യത്തിലേക്ക് എത്തിയപ്പോൾ അവൾ അവന്നു ജീവനെക്കാളും പ്രിയയായി।

Verse 43

न तस्याः स जराग्रस्तश्चित्ते वसति पार्थिवः । तस्मिंस्तीर्थे समागत्य वांछितं रमते नरः

ജരാബാധിതനായ ആ രാജാവ് അവളുടെ ഹൃദയത്തിൽ വസിച്ചില്ല. എന്നാൽ ആ തീർത്ഥത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ തന്റെ അഭീഷ്ടസിദ്ധിയുടെ ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 44

पार्थिवोऽपि परिज्ञाय तस्यास्तच्च विचेष्टितम् । कोपाविष्टस्ततो गत्वा तस्मिन्क्षेत्रे सुशोभने

അവളുടെ പെരുമാറ്റവും ചെയ്ത പ്രവൃത്തിയും രാജാവ് അറിഞ്ഞപ്പോൾ ക്രോധാവേശത്തിലായി. പിന്നെ ഉടൻ തന്നെ ആ ശോഭയുള്ള പുണ്യക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോയി എത്തി.

Verse 45

तत्कुण्डं पूरयामास ततः पांशूत्करैर्द्रुतम् । बभंज तं च प्रासादं ततः प्रोवाच दारुणम्

അവൻ മണ്ണുപൊടിക്കൂമ്പാരങ്ങളാൽ ആ കുണ്ടം വേഗത്തിൽ നിറപ്പിച്ചു. ആ പ്രാസാദവും തകർത്തു; പിന്നെ കഠിനമായ വാക്ക് ഉച്ചരിച്ചു.

Verse 46

यश्चैतत्पूरितं कुण्डं पांशुना निखनिष्यति । प्रासादं च पुनश्चैनं करिष्यति पुनर्नवम्

ആർ ഈ പൊടിയാൽ നിറഞ്ഞ കുണ്ടം മണ്ണിൽ പൂട്ടിക്കളയുമോ, ആർ ഈ പ്രാസാദം വീണ്ടും പണിതുയർത്തി പുതുക്കുമോ—

Verse 47

परदारकृतं पापं तस्य संपत्स्यतेऽखिलम् । यदत्र प्रकरिष्यंति मानवाः काममोहिताः

പരസ്ത്രീസംബന്ധത്തിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന മുഴുവൻ പാപവും അവനിലേക്കുതന്നെ പതിക്കും—ഇവിടെ കാമമോഹിതരായ മനുഷ്യർ എന്തു ചെയ്താലും.

Verse 48

सूत उवाच । एवं स पार्थिवः प्रोच्य तामादाय ततः प्रियाम् । जगाम स्वगृहं पश्चात्प्रहृष्टेनांतरात्मना

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ രാജാവ് തന്റെ പ്രിയയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട്, അന്തർമനസ്സിൽ ആനന്ദത്തോടെ പിന്നെ സ്വന്തം ഗൃഹത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.

Verse 49

अथ तां विरतां ज्ञात्वा सोऽन्यचित्तां प्रियां नृपः । यत्नेन रक्षयामास विश्वासं नैव गच्छति

അവൾ വിരക്തയായി, പ്രിയയുടെ മനസ്സ് മറ്റിടത്താണെന്ന് അറിഞ്ഞ രാജാവ് ഏറെ പരിശ്രമിച്ച് അവളെ കാത്തു; എങ്കിലും വിശ്വാസം തിരികെ വന്നില്ല.

Verse 50

अन्यस्मिन्दिवसे शस्त्रं सूक्ष्मं वेण्यां निधाय सा । जगाम शयनं तस्य वधार्थं वरवर्णिनी

മറ്റൊരു ദിവസം ആ സുന്ദരി തന്റെ മുടിവേണിയിൽ സൂക്ഷ്മമായ ആയുധം ഒളിപ്പിച്ച്, അവനെ വധിക്കാനായി അവന്റെ ശയനസ്ഥാനത്തേക്ക് ചെന്നു.

Verse 51

ततस्तेन समं हास्यं कृत्वा क्षत्रियभावजम् । सुरतं रुचिरैर्भावैर्हावैर्भूरिभिरेव च

പിന്നീട് ക്ഷത്രിയഭാവത്തിന് യോജിച്ച വിധത്തിൽ അവനോടൊപ്പം ഹാസ്യം ചെയ്തു; മനോഹരമായ ഭാവങ്ങളോടും ധാരാളം ഹാവഭാവങ്ങളോടും കൂടി സുഖസംഭോഗത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു.

Verse 52

ततो निद्रावशं प्राप्तं तं नृपं सा नृपप्रिया । स्ववेण्याः शस्त्रमादाय निजघान सुनिर्दया

പിന്നീട് രാജാവ് നിദ്രാവശനായപ്പോൾ, രാജപ്രിയ തന്റെ വേണിയിൽ നിന്നുള്ള ആയുധം എടുത്ത്, അത്യന്തം നിർദയയായി അവനെ പ്രഹരിച്ചു വധിച്ചു.

Verse 53

एवं तस्य फलं जातं सद्यस्तीर्थस्य भंगजम् । आनर्ताधिपते रौद्रं सर्वलोकविगर्हितम्

ഇങ്ങനെ തീർത്ഥഭംഗത്തിൽ നിന്നു തത്സമയം ഫലം ജനിച്ചു; അത് ആനർത്താധിപതിക്കു രൗദ്രസ്വഭാവമായും സർവ്വലോകനിന്ദിതമായും സംഭവിച്ചു।

Verse 54

अद्यापि तत्र देवेशो रुद्रशीर्षः स तिष्ठति । लिंगभेदभयात्तेन न स भग्नो द्विजोत्तमाः

ഇന്നും അവിടെ ദേവേശൻ ‘രുദ്രശീർഷ’ എന്ന നാമത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നു. ലിംഗഭേദം (ക്ഷതി) സംഭവിക്കുമെന്ന ഭയത്താൽ, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, അവൻ തകർക്കപ്പെട്ടില്ല।

Verse 55

यस्तस्य पुरतः स्थित्वा जपेद्रुद्रशिरः शुचिः । माघशुक्लचतुर्दश्यां पूजयित्वा स्रगादिभिः

ആർ ശുചിയായി അതിന്റെ മുമ്പിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ‘രുദ്രശിരഃ’ ജപിക്കുകയും, മാഘ ശുക്ല ചതുര്ദശിയിൽ മാലാദികളാൽ പൂജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവോ—

Verse 56

वांछितं लभते चाशु तस्येशस्य प्रभावतः । अष्टोत्तरशतं यावद्यो जपेत्पुरतः स्थितः

ആ ഈശ്വരന്റെ പ്രഭാവത്താൽ അവൻ ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം വേഗം ലഭിക്കുന്നു; അവന്റെ മുമ്പിൽ നിന്നുകൊണ്ട് നൂറ്റെട്ട് പ്രാവശ്യം വരെ ജപിച്ചാൽ.

Verse 57

रुद्रशीर्षं न संदेहः स याति परमां गतिम् । एकवारं नरो यो वा तत्पुरः पठति द्विजः

‘രുദ്രശീർഷ’ ജപത്തിൽ സംശയമില്ല—അവൻ പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു. മനുഷ്യനായാലും ദ്വിജനായാലും, അതിന്റെ മുമ്പിൽ ഒരിക്കൽ പോലും പാരായണം ചെയ്താൽ—

Verse 58

नित्यं दिनकृतात्पापान्मुच्यते द्विजसत्तमाः । एतद्वः सर्वमाख्यातं रुद्रशीर्षसमुद्भवम्

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! അവൻ നിത്യം ദിനത്തിൽ ചെയ്ത പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു. ഇങ്ങനെ രുദ്രശീർഷത്തിന്റെ ഉദ്ഭവവിവരം മുഴുവനും നിങ്ങളോട് ഞാൻ പറഞ്ഞു.

Verse 59

माहात्म्यं सर्वपापानां सद्यो नाशनकारकम् । मंगलं परमं ह्येतदायुष्यं कीर्तिवर्धनम् । रुद्रशीर्षस्य माहात्म्यं तस्माच्छ्रोतव्यमादरात्

ഈ മഹാത്മ്യം സർവ്വപാപങ്ങളെയും ക്ഷണത്തിൽ നശിപ്പിക്കുന്നതാണ്. ഇത് പരമ മംഗളകരം, ആയുഷ്‌വರ್ಧകം, കീർത്തിവർധകം. അതിനാൽ രുദ്രശീർഷ മഹാത്മ്യം ആദരത്തോടെ ശ്രവിക്കണം.