Adhyaya 64

Verse 1

। सूत उवाच । चमत्कारी पुरा देवी तत्रैवास्ति द्विजोत्तमाः । चमत्कारनरेंद्रेण स्थापिता श्रद्धया पुरा

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, അതേ സ്ഥലത്ത് ‘ചമത്കാരീ’ എന്ന ദേവി വിരാജിക്കുന്നു. പുരാതനകാലത്ത് ‘ചമത്കാര’ എന്ന രാജാവ് ശ്രദ്ധയോടെ അവളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു।

Verse 2

यया स महिषः पूर्वं निहतो दानवो रणे । कौमारव्रतधारिण्या मायाशतसहस्रधृक्

അവളാൽ തന്നെയാണ് ആ മഹിഷരൂപ ദാനവൻ മുൻപ് യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ടത്—അവൾ കൗമാരവ്രതധാരിണി, ശതസഹസ്ര മായാശക്തികളെ ധരിക്കുന്നവൾ।

Verse 3

यदा तन्निर्मितं तत्र पुरं तेन महात्मना । तस्य संरक्षणार्थाय तदा सा स्थापिता द्विजाः

ആ മഹാത്മാവ് അവിടെ ആ നഗരം നിർമ്മിച്ചപ്പോൾ—ഹേ ദ്വിജന്മാരേ—ആ നഗരത്തിന്റെ സംരക്ഷണാർത്ഥം അവളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു।

Verse 4

पुरस्य तस्य रक्षार्थं तथा तत्पुरवासिनाम् । सर्वेषां ब्राह्मणेंद्राणां भक्त्या भावितचेतसाम्

ആ നഗരത്തിന്റെ രക്ഷയ്ക്കും, അവിടത്തെ നിവാസികളുടെ സംരക്ഷണത്തിനും—പ്രത്യേകിച്ച് ഭക്തിയാൽ ഭാവിതചിത്തരായ എല്ലാ ബ്രാഹ്മണേന്ദ്രന്മാർക്കുമായി—(ദേവി പ്രതിഷ്ഠിതയായി നിലകൊള്ളുന്നു)।

Verse 5

यस्तामभ्यर्चयेत्सम्यङ्महानवमिवासरे । कृत्स्नं संवत्सरं तस्य न भयं जायते क्वचित्

മഹാനവമി ദിനത്തിൽ ആ ദേവിയെ യഥാവിധി ആരാധിക്കുന്നവന്‍, സമ്പൂർണ്ണ വർഷം എവിടെയും ഭയം ഉദിക്കുകയില്ല.

Verse 6

भूतप्रेतपिशाचेभ्यः शत्रुतश्च विशेषतः । रोगेभ्यस्तस्करेभ्यश्च दुष्टेभ्योऽन्येभ्य एव च

ഭൂത-പ്രേത-പിശാചുകളിൽ നിന്ന്, പ്രത്യേകിച്ച് ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന്; രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന്, കള്ളന്മാരിൽ നിന്ന്, മറ്റ് ദുഷ്ടരിൽ നിന്നുമെല്ലാം (രക്ഷ ലഭിക്കുന്നു).

Verse 7

यंयं काममभिध्यायञ्छुक्लाष्टम्यां नरः शुचिः । तां पूजयति सद्भक्त्या स तमाप्नोत्यसंशयम्

ശുദ്ധനായ മനുഷ്യൻ ശുക്ലപക്ഷ അഷ്ടമിയിൽ ഏത് ഏത് ആഗ്രഹം ധ്യാനിച്ച് ആ ദേവിയെ സദ്ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കുന്നുവോ, അവൻ അത് സംശയമില്ലാതെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 8

निष्कामः सुखमाप्नोति मोक्षं नास्त्यत्र संशयः । तस्या देव्याः प्रसादेन सत्यमेतन्मयोदितम्

നിഷ്കാമനായ ഭക്തൻ സുഖം പ്രാപിക്കുന്നു; മോക്ഷത്തെക്കുറിച്ച് ഇവിടെ സംശയമില്ല. ആ ദേവിയുടെ പ്രസാദത്താൽ ഇതു സത്യമെന്നു ഞാൻ ഉച്ചരിച്ചു.

Verse 9

तामाराध्य गताः पूर्वं सिद्धिं भूरिर्महीभुजः । ब्राह्मणाश्च तथान्येऽपि योगिनः परमेश्वरीम्

ആ പരമേശ്വരി ദേവിയെ ആരാധിച്ച് പൂർവകാലത്ത് അനേകം രാജാക്കന്മാർ മഹാസിദ്ധി പ്രാപിച്ചു; ബ്രാഹ്മണരും മറ്റ് യോഗികളും അങ്ങനെ തന്നേ (സിദ്ധി നേടി).

Verse 11

तस्या आयतने पूर्वमाश्चर्यमभवन्महत् । यत्तद्वः कीर्तयिष्यामि शृणुध्वं सुसमाहिताः

ആ ദേവിയുടെ ആലയത്തിൽ പൂർവകാലത്ത് ഒരു മഹത്തായ അത്ഭുതം സംഭവിച്ചു. അത് ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറയാം—നിങ്ങൾ ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ ശ്രവിക്കുവിൻ.

Verse 12

आसीच्चित्ररथोनाम पूर्वं पार्थिवसत्तमः । दशार्णाधिपतिः ख्यातः सर्वशत्रुनिबर्हणः

പൂർവകാലത്ത് ചിത്രരഥൻ എന്നൊരു ഉത്തമ രാജാവ് ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ ദശാർണത്തിന്റെ പ്രസിദ്ധ അധിപതി; സർവ്വശത്രുക്കളെയും നശിപ്പിക്കുന്നവൻ.

Verse 13

शुक्लाष्टम्यां सदा भक्त्या स तस्याः श्रद्धयान्वितः । अष्टोत्तरशतं यावत्प्रचकार प्रदक्षिणाम्

ശുക്ലപക്ഷ അഷ്ടമിയിൽ അവൻ നിത്യം ഭക്തിയും ശ്രദ്ധയുംകൊണ്ട് വന്ന്, ആ ദേവിയെ നൂറ്റെട്ടു പ്രാവശ്യം വരെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു.

Verse 14

ततः प्रणम्य तां देवीं संप्रयाति पुनर्गृहम् । सैन्येन चतुरंगेण समंतात्परिवारितः

പിന്നീട് ആ ദേവിയെ പ്രണാമം ചെയ്ത് അവൻ വീണ്ടും ഗൃഹത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു; ചതുരംഗ സൈന്യം അവനെ എല്ലാദിക്കിലും ചുറ്റിപ്പറ്റി നിന്നു.

Verse 15

एवं तस्य नरेंद्रस्य प्रदक्षिणरतस्य च । जगाम सुमहान्कालो देव्या भक्तिरतस्य च

ഇങ്ങനെ പ്രദക്ഷിണയിൽ രതനായി ദേവീഭക്തിയിൽ ലീനനായ ആ നരേന്ദ്രന്റെ ജീവിതത്തിൽ മഹത്തായ കാലം കടന്നുപോയി.

Verse 16

कस्यचित्त्वथ कालस्य स राजा तत्र संगतः । अपश्यद्ब्राह्मणश्रेष्ठान्देवीगृहसमाश्रितान्

പിന്നീട് ഒരു സമയത്ത് ആ രാജാവ് അവിടെ എത്തി; ദേവീമന്ദിരത്തിന്റെ പ്രാകാരത്തിൽ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ കണ്ടു।

Verse 17

अग्रस्थांस्तान्द्विजान्सर्वान्नमश्चक्रे समाहितः

സമാഹിതചിത്തനായി, മുൻനിരയിൽ നിന്നിരുന്ന ആ എല്ലാ ദ്വിജന്മാർക്കും അദ്ദേഹം നമസ്കരിച്ചു।

Verse 18

ततस्तैः सहितैस्तत्र सहासीनः कथाः शुभाः । राजर्षीणां पुराणानां विप्रर्षीणां चकार ह

പിന്നീട് അവരോടൊപ്പം അവിടെ ഇരുന്ന് അദ്ദേഹം മംഗളകരമായ കഥാസംഭാഷണങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു—പുരാതന രാജർഷിമാരുടെയും വിപ്രർഷിമാരുടെയും പുരാണകഥകൾ.

Verse 19

ततः कस्मिन्कथांते स पृष्टस्तैर्द्विजसत्तमैः । कौतूहलसमोपेतैर्विनयावनतः स्थितः

പിന്നീട് ഒരു കഥയുടെ അവസാനം, കൗതുകം നിറഞ്ഞ ആ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണന്മാർ അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു; അദ്ദേഹം വിനയത്തോടെ തലകുനിച്ച് നിന്നു।

Verse 20

राजन्पृच्छामहे सर्वे त्वां वयं कौतुकान्विताः । तस्मात्कीर्तय चेद्गुह्यं न तत्तव व्यवस्थितम्

‘ഹേ രാജാവേ, ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും കൗതുകത്തോടെ നിങ്ങളോട് ചോദിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഇത് നിങ്ങള്ക്ക് മാത്രം സൂക്ഷിക്കേണ്ട രഹസ്യമല്ലെങ്കിൽ, ദയവായി പ്രസ്താവിക്കണം.’

Verse 21

मासिमासि सदाष्टम्यां त्वं शुक्लायां सुदूरतः । आगत्य देवतायाश्च प्रकरोषि प्रदक्षिणाम्

ഓരോ മാസവും ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ അഷ്ടമിനാൾ നീ വളരെ ദൂരത്തിൽ നിന്ന് വന്ന് ദേവിയുടെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നു.

Verse 22

यत्नेनान्याः परित्यज्य सर्वाः पूजादिकाः क्रियाः । नूनं वेत्सि फलं कृत्स्नं यत्प्रदक्षिणसंभवम्

നീ പരിശ്രമത്തോടെ മറ്റു എല്ലാ പൂജാദിക്രിയകളും ഉപേക്ഷിച്ചു; അതിനാൽ പ്രദക്ഷിണയിൽ നിന്നു ജനിക്കുന്ന സമ്പൂർണ്ണ ഫലം നീ തീർച്ചയായും അറിയുന്നു.

Verse 23

राजोवाच सत्यमेतद्द्विजश्रेष्ठा यद्भवद्भिरुदाहृतम् । रहस्यमपि वक्तव्यं युष्माकं सांप्रतं मया

രാജാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, നിങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ചതെല്ലാം സത്യം. ഇപ്പോൾ നിങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച ഒരു രഹസ്യവും ഞാൻ വെളിപ്പെടുത്തേണ്ടതാണ്.

Verse 24

अहमास शुकः पूर्वमस्मिन्नायतने शुभे । देव्याः पश्चिमदिग्भागे कुलायकृतसंश्रयः

മുമ്പ് ഈ ശുഭമായ ആലയത്തിൽ ഞാൻ ഒരു ശുകൻ (കിളി) ആയിരുന്നു; ദേവിയുടെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് കൂടുണ്ടാക്കി അവിടെ ആശ്രയിച്ചു.

Verse 25

तत्र निर्गच्छतो नित्यं कुर्वतश्चप्रवेशनम् । प्रदक्षिणाभवद्देव्या नित्यमेव द्विजोत्तमाः

അവിടെ ഞാൻ നിത്യവും പുറത്തുപോയി വീണ്ടും അകത്ത് പ്രവേശിച്ചു; ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, അത് എപ്പോഴും ദേവിയുടെ പ്രദക്ഷിണമായിത്തീർന്നു.

Verse 26

ततः कालेन मे मृत्युः संजातोऽत्रैव मंदिरे । तत्प्रभावेण संजातो राजा जातिस्मरोऽत्र हि

പിന്നീട് കാലക്രമത്തിൽ എന്റെ മരണം ഈ തന്നെയുള്ള ക്ഷേത്രത്തിൽ സംഭവിച്ചു. അതിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ ഈ സ്ഥലത്തുതന്നെ ഞാൻ മുൻജന്മസ്മൃതിയോടെ രാജാവായി ജനിച്ചു.

Verse 27

एतस्मात्कारणाद्दूरात्समभ्येत्य प्रदक्षिणाम् । करोम्यस्या द्विजश्रेष्ठा देवतायाः समाहितः

ഈ കാരണത്താൽ, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഞാൻ ദൂരത്തുനിന്നും വന്നും ഏകാഗ്രചിത്തനായി ഈ ദേവിയുടെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നു.

Verse 28

पुरा भक्तिविहीनेन कुलाये वसता मया । कृता प्रदक्षिणा देव्यास्तेन जातोऽस्मि भूपतिः

മുമ്പ് ഞാൻ ഭക്തിവിഹീനനായി കൂടിൽ മാത്രം വസിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും ദേവിയുടെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു; അതിനാലാണ് ഞാൻ രാജാവായി ജനിച്ചത്.

Verse 29

अधुना श्रद्धया युक्तो यत्करोमि प्रदक्षिणाम् । किं मे भविष्यति श्रेयस्तन्न वेद्मि द्विजोत्तमाः

ഇപ്പോൾ ഞാൻ ശ്രദ്ധയോടെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നു; അതിനാൽ എനിക്ക് ഏതു മഹാശ്രേയസ് ലഭിക്കുമെന്നത്—എനിക്ക് അറിയില്ല, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ.

Verse 30

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा तस्य ते विप्रा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । साधुवादं तथा चक्रुस्तस्य भूपस्य हर्षिताः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ആ രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ ബ്രാഹ്മണർ അത്ഭുതത്തോടെ കണ്ണുകൾ വിരിച്ച്, സന്തോഷത്തോടെ ആ നൃപനെ പ്രശംസിച്ചു.

Verse 31

ततः स पार्थिवः सर्वान्प्रणम्य द्विजसत्तमान् । अनुज्ञाप्य ययौ तूर्णं स्वगृहाय ससैनिकः

അനന്തരം ആ രാജാവ് എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരെയും പ്രണമിച്ച്, അവരുടെ അനുവാദം നേടി, സൈന്യസഹിതം വേഗത്തിൽ സ്വന്തം രാജഭവനത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു।

Verse 32

अधुना श्रद्धया युक्तो यः करोति प्रदक्षिणाम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो लभते वांछितं फलम्

ഇപ്പോൾ ശ്രദ്ധയോടെ ആരെങ്കിലും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്‌താൽ, അവൻ സകല പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമൊഴിഞ്ഞ് അഭിലഷിത ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 33

ततः प्रभृति ते विप्राः सर्वे भक्तिपुरःसराः । तस्याः प्रदक्षिणां चक्रुस्तथान्ये मुक्तिहेतवे

അന്നുമുതൽ ഭക്തിയെ മുൻനിർത്തി ആ ബ്രാഹ്മണന്മാർ അവളുടെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു; മറ്റുള്ളവരും മോക്ഷഹേതുവായി അതുപോലെ ചെയ്തു।

Verse 34

प्राप्ताश्च परमां सिद्धिं वांछितां तत्प्रभावतः । इह लोके परे चैव दुर्लभां त्रिदशैरपि

അതിന്റേ പ്രഭാവത്താൽ അവർ അഭിലഷിച്ച പരമസിദ്ധി ഇഹലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും പ്രാപിച്ചു; അത് ദേവന്മാർക്കും ദുർലഭമാണ്।

Verse 35

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तां देवीमिह संश्रयेत् । सर्वकामप्रदां नृणां तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताम्

അതുകൊണ്ട് സകല ശ്രമത്തോടെയും ഇവിടെ ആ ദേവിയെ ശരണം പ്രാപിക്കണം; അവൾ ആ ക്ഷേത്രത്തിൽ സ്ഥാപിതയായി മനുഷ്യർക്കു സർവകാമങ്ങളും നൽകുന്നു।

Verse 6410

यस्तस्याः श्रद्धयोपेतः प्रकरोति प्रदक्षिणाम् । नित्यं संवत्सरं यावत्तिर्यग्योनौ न स व्रजेत्

ശ്രദ്ധയോടെ ഒരു വർഷം മുഴുവൻ നിത്യമായി അവൾക്കു പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നവൻ തിർയക്-യോനി, അഥവാ മൃഗജന്മം ഒരിക്കലും പ്രാപിക്കുകയില്ല।