
ഈ അധ്യായത്തിൽ പണ്ഡിതബ്രാഹ്മണരുടെ സഭ വേദവ്യാഖ്യാനം, കർമ്മകാണ്ഡചർച്ച, വാദപ്രതിവാദം എന്നിവയിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നതായി വര്ണിക്കുന്നു. അവിടെ എത്തിയ ഋഷി ദുർവാസാവ് ശംഭുവിന്റെ ആയതനം/പ്രാസാദം സ്ഥാപിക്കാൻ യോജ്യമായ സ്ഥലം ചോദിക്കുന്നു; എന്നാൽ പാണ്ഡിത്യഗർവവും വാദാസക്തിയും മൂലം സഭ മറുപടി നൽകുന്നില്ല. ജ്ഞാനം, ധനം, കുലം—ഈ മൂന്ന് മദങ്ങളുടെ അഹങ്കാരം കണ്ട ദുർവാസാവ് ദീർഘകാല സാമൂഹ്യകലഹം ഉണ്ടാകുമെന്ന് ശാപം നൽകുന്നു. അപ്പോൾ വൃദ്ധബ്രാഹ്മണനായ സുശീലൻ ഋഷിയെ പിന്തുടർന്ന് ക്ഷമ ചോദിക്കുകയും ക്ഷേത്രനിർമ്മാണത്തിനായി ഭൂമി സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ദുർവാസാവ് അത് സ്വീകരിച്ച് മംഗളകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി ശിവപ്രാസാദം പണിയിക്കുന്നു. എന്നാൽ മറ്റു ബ്രാഹ്മണർ സുശീലന്റെ ഏകപക്ഷീയ ദാനത്തിൽ കോപിച്ച് അവനെ സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റുകയും, ക്ഷേത്രപ്രവർത്തനം നിന്ദിച്ച് ‘കീർത്തിയിലും പേരിലും അപൂർണ്ണം’ എന്നു പറഞ്ഞ് ‘ദുഃശീല’ എന്ന പേരിൽ അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നിരുന്നാലും അവസാനം ആ ക്ഷേത്രം പ്രശസ്തമാകുന്നു—അതിന്റെയൊരു ദർശനം മാത്രം പാപനാശം വരുത്തുമെന്നു പറയുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ശുക്ലാഷ്ടമിയിൽ മദ്ധ്യലിംഗദർശനം ചെയ്ത് ധ്യാനിക്കുന്നവൻ നരകലോകങ്ങൾ കാണുകയില്ല. വിനയം-പ്രായശ്ചിത്തം എന്നിവയുടെ മഹത്വവും, ഗർവ-വിഭേദങ്ങളുടെ ദോഷവും, പ്രതിഷ്ഠയും ലിംഗദർശനവും ഉള്ള ദൈവികശക്തിയും ഈ അധ്യായം ഉറപ്പിക്കുന്നു.
Verse 2
। सूत उवाच । अथापश्यत्स विप्राणां वृन्दं वृन्दारकोपमम् । संनिविष्टं धरापृष्ठे लीलाभाजि द्विजोत्तमाः । एके वेदविदस्तत्र वेदव्याख्यानतत्पराः । परस्परं सुसंक्रुद्धा विवदंति जिगीषवः
സൂതൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ അദ്ദേഹം ദേവഗണങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള വിപ്രന്മാരുടെ വലിയൊരു കൂട്ടം കണ്ടു; ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, അവർ ആ ലീലാസ്ഥലത്തിൽ ഭൂമിയുടെ മേൽ ഇരുന്നിരുന്നു. അവിടെ ചിലർ വേദവിദർ, വേദവ്യാഖ്യാനത്തിൽ തത്പരർ; എന്നാൽ പരസ്പരം അത്യന്തം ക്രുദ്ധരായി വാദിച്ചു, ഓരോരുത്തനും ജയിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച്.
Verse 3
यज्ञविद्याविदोऽन्येऽपि यज्ञाख्यानपरायणाः । तत्र विप्राः प्रदृश्यंते शतशो ब्रह्मवादिनः
മറ്റുള്ളവരും യജ്ഞവിദ്യ അറിയുന്നവർ, യജ്ഞാഖ്യാനങ്ങളിൽ പരായണരായിരുന്നു. അവിടെ ബ്രഹ്മവാദികളായ നൂറുകണക്കിന് വിപ്രന്മാർ ദൃശ്യമായി.
Verse 4
अन्ये ब्राह्मणशार्दूला वेदांगेषु विचक्षणाः । प्रवदंति च संदेहान्वृन्दानामग्रतः स्थिताः
മറ്റുള്ളവർ ബ്രാഹ്മണശാർദൂലന്മാർ, വേദാംഗങ്ങളിൽ നിപുണർ; അവർ വൃന്ദങ്ങളുടെ മുൻപിൽ നിന്നുകൊണ്ട് സംശയങ്ങൾ തുറന്നുപറഞ്ഞു ചർച്ച ചെയ്തു.
Verse 5
वेदाभ्यासपराश्चान्ये तारनादेन सर्वशः । नादयंतो दिशां चक्रं तत्र सम्यग्द्विजोत्तमाः
മറ്റു ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർ വേദാഭ്യാസത്തിൽ ലീനരായി, ‘താര’ നാദം എല്ലാടവും മുഴക്കി അവിടെ ദിക്കുചക്രം മുഴുവൻ പ്രതിധ്വനിപ്പിച്ചു.
Verse 6
अन्ये कौतूहलाविष्टाः संचरान्विषमान्मिथः । पप्रच्छुर्जहसुश्चान्ये ज्ञात्वा मार्गप्रवर्तिनम्
മറ്റുള്ളവർ കൗതുകത്തിൽ ആകുലരായി, അസമമായ വഴികളിലൂടെ ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും സഞ്ചരിച്ചു; ചിലർ ചോദിച്ചു, ചിലർ വഴിപ്രവർത്തകനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ചിരിച്ചു.
Verse 7
स्मृतिवादपराश्चान्ये तथान्ये श्रुतिपाठकाः । संदेहान्स्मृतिजानन्ये पृच्छंति च परस्परम्
ചിലർ സ്മൃതിവാദപ്രവചനത്തിൽ തൽപരരായിരുന്നു, ചിലർ ശ്രുതിപാഠകർ; സ്മൃതിജ്ഞർ തങ്ങളുടെ സംശയങ്ങളെക്കുറിച്ച് പരസ്പരം ചോദിച്ചു.
Verse 8
कीर्तयंति तथा चान्ये पुराणं ब्राह्मणोत्तमाः । वृद्धानां पुरतस्तत्र सभामध्ये व्यवस्थिताः
അതുപോലെ മറ്റുള്ള ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണന്മാരും അവിടെ മൂപ്പന്മാരുടെ മുമ്പിൽ സഭാമദ്ധ്യേ ഇരുന്ന് ആ പുരാണം പാരായണം ചെയ്ത് കീർത്തിച്ചു।
Verse 9
अथ तान्स मुनिर्दृष्ट्वा ब्राह्मणान्संशितव्रतान् । अभिवाद्य ततः प्राह सादरं विनयान्वितः
അപ്പോൾ മുനി വ്രതത്തിൽ ദൃഢരായ ആ ബ്രാഹ്മണരെ കണ്ടു ആദരത്തോടെ വന്ദിച്ച് വിനയത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു।
Verse 10
मम बुद्धिः समुत्पन्ना शम्भोरायतनं प्रति । कर्तुं ब्राह्मणशार्दूलास्तस्मात्स्थानं प्रदर्श्यताम्
എനിക്ക് ശംഭുവിന്റെ ആലയം പണിയണമെന്ന നിശ്ചയം ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഹേ ബ്രാഹ്മണശാർദൂലന്മാരേ, യോജ്യമായ സ്ഥലം കാണിച്ചുതരുക।
Verse 11
तवाहं देवदेवस्य शम्भोः प्रासादमुत्तमम् । विधायाराधयिष्यामि तमेव वृषभध्वजम्
നിനക്കായി ഞാൻ ദേവദേവനായ ശംഭുവിന്റെ ഉത്തമ പ്രാസാദം (ക്ഷേത്രം) പണിതു, വൃഷഭധ്വജനായ ആ प्रभുവിനെ തന്നേ ആരാധിക്കും।
Verse 12
स एवं जल्पमानोऽपि मुहुर्मुहुरतंद्रितः । न तेषामुत्तरं लेभे शुभं वा यदि वाशुभम्
അവൻ ക്ഷീണമില്ലാതെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും, അവരിൽ നിന്ന് ശുഭമോ അശുഭമോ യാതൊരു മറുപടിയും ലഭിച്ചില്ല।
Verse 13
ततः कोपपरीतात्मा समुनिस्तान्द्विजोत्तमान् । शशाप तारशब्देन यथा शृण्वंति कृत्स्नशः
അപ്പോൾ കോപം മൂടിയ മനസ്സോടെ ആ മുനി, കഠിനമായ ‘താര’ ധ്വനി ഉച്ചരിച്ച് ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരെ ശപിച്ചു; അത് എല്ലാവർക്കും വ്യക്തമായി കേൾക്കപ്പെട്ടു.
Verse 14
दुर्वासा उवाच । विद्यामदो धनमदस्तृतीयोऽभिजनोद्भवः । एते मदावलिप्तानामेत एव सतां दमाः
ദുർവാസാ പറഞ്ഞു—വിദ്യാമദം, ധനമദം, മൂന്നാമതായി ഉന്നതകുലജന്യമായ മദം—ഇവയാണ് അഹങ്കാരികളെ മലിനമാക്കുന്ന മത്തതകൾ; എന്നാൽ സജ്ജന്മാർക്ക് ഇവ തന്നെയാണ് സംയമത്തിന്റെ ഉപായങ്ങൾ.
Verse 15
तत्र येऽपि हि युष्माकं मदा एव व्यवस्थिताः । यतस्ततोऽन्वयेऽप्येवं भविष्यति मदान्विताः
നിങ്ങളിൽ ഇത്തരമദങ്ങളിൽ മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നവർ എവിടെയെല്ലാം പോയാലും, അവരുടെ വംശപരമ്പരയിലും ഇതേ അവസ്ഥ തന്നെ ഉണ്ടാകും; അവർ മദസഹിതരായിരിക്കും.
Verse 16
सदा सौहृदनिर्मुक्ताः पितरोऽपि सुतैः सह । भविष्यंति पुरे ह्यस्मिन्किं पुनर्बांधवादयः
ഈ നഗരത്തിൽ പിതാക്കന്മാരും പുത്രന്മാരോടുകൂടി എപ്പോഴും സൗഹൃദരഹിതരായിരിക്കും; പിന്നെ മറ്റു ബന്ധുക്കളെക്കുറിച്ച് എന്തുപറയണം?
Verse 17
एवमुक्त्वा स विप्रेन्द्रो निवृत्तस्तदनन्तरम् । अपमानं परं प्राप्य ब्राह्मणानां द्विजोत्तमाः
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ വിപ്രേന്ദ്രൻ ഉടൻ തന്നെ പിന്മാറി. ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർ ബ്രാഹ്മണന്മാരാൽ പരമ അപമാനം പ്രാപിച്ച് അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
Verse 18
अथ तन्मध्यगो विप्र आसीद्वृद्धतमः सुधीः । सुशील इति विख्यातो वेदवेदांगपारगः
അപ്പോൾ അവരുടെ മദ്ധ്യേ അതിവൃദ്ധനും സുമേധാവുമായ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; ‘സുശീലൻ’ എന്നു പ്രസിദ്ധൻ, വേദവും വേദാംഗങ്ങളും പാരംഗതൻ.
Verse 19
स दृष्ट्वा तं मुनिं क्रुद्धं गच्छंतमपमानितम् । सत्वरं प्रययौ पृष्ठे तिष्ठ तिष्ठेति च ब्रुवन्
അപമാനിതനായി ക്രുദ്ധനായി പോകുന്ന ആ മുനിയെ കണ്ടപ്പോൾ, അവൻ വേഗത്തിൽ പിന്നാലെ ചെന്നു, “നിൽക്കൂ, നിൽക്കൂ” എന്നു വിളിച്ചു പറഞ്ഞു.
Verse 20
अथासाद्य गतं दूरं प्रणिपत्य मुनिं च सः । प्रोवाच क्षम्यतां विप्र विप्राणां वचनान्मम
പിന്നീട് ദൂരെയെത്തിയ മുനിയെ സമീപിച്ച് സാഷ്ടാംഗ നമസ്കാരം ചെയ്ത് പറഞ്ഞു—“ഹേ വിപ്ര, ഞങ്ങൾ ബ്രാഹ്മണർ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കാരണം ദയവായി ക്ഷമിക്കണം.”
Verse 21
एतैः स्वाध्यायसंपन्नैर्न श्रुतं वचनं तव । नोत्तरं तेन संदत्तं सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्
സ്വാധ്യായസമ്പന്നരായ ഇവരും നിങ്ങളുടെ വാക്ക് കേട്ടില്ല; നിങ്ങള്ക്ക് മറുപടിയും നൽകിയില്ല; ഇതു സത്യമെന്നു ഞാൻ പറയുന്നു.
Verse 22
तस्माद्भूमिर्मया दत्ता शंभुहर्म्यकृते तव । अस्मिन्स्थाने द्विजश्रेष्ठ प्रासादं कर्तुमर्हसि
അതുകൊണ്ട് ശംഭുവിന്റെ ക്ഷേത്ര-പ്രാസാദ നിർമ്മാണത്തിനായി ഞാൻ നിങ്ങള്ക്ക് ഭൂമി നൽകിയിരിക്കുന്നു. ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ, ഈ സ്ഥലത്തുതന്നെ പ്രാസാദം പണിയുവാൻ നിങ്ങൾ അർഹൻ.
Verse 23
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दुर्वासा हर्षसंयुतः । क्षितिदानोद्भवां चक्रे स्वस्ति ब्राह्मणसत्तमाः । प्रासादं निर्ममे पश्चात्तस्य वाक्ये व्यवस्थितः
ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഹർഷഭരിതനായ ദുര്വാസാവ് ഭൂദാനത്തിൽ നിന്നുയർന്ന മംഗളാശീർവാദം പ്രസ്താവിച്ചു. പിന്നെ തന്റെ വാക്കിൽ സ്ഥിരനായി ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ പിന്നീട് ദേവാലയപ്രാസാദം നിർമ്മിച്ചു.
Verse 24
अथ ते ब्राह्मणा ज्ञात्वा सुशीलेन वसुन्धरा । देवतायतनार्थाय दत्ता तस्मै तपस्विने
അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണർ, ദേവതയുടെ ആലയം പണിയുന്നതിനായി സുശീലൻ ആ തപസ്വിക്ക് ഭൂമി ദാനമായി നൽകിയതായി അറിഞ്ഞു.
Verse 25
सर्वे कोपसमायुक्ताः सुशीलं प्रति ते द्विजाः
ആ എല്ലാ ദ്വിജബ്രാഹ്മണരും കോപം നിറഞ്ഞ് സുശീലനോടു വിരോധമായി തിരിഞ്ഞു.
Verse 26
ततः प्रोचुः समासाद्य येन शप्ता दुरात्मना । वयं तस्मै त्वया दत्ता प्रासादार्थं वसुन्धरा
പിന്നീട് അവർ അവന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു പറഞ്ഞു—“ആ ദുഷ്ടാത്മാവ് ഞങ്ങളെ ശപിച്ചു; നീ അവനേയ്ക്ക് പ്രാസാദനിർമ്മാണാർത്ഥം ഈ ഭൂമി ദാനമായി നൽകി.”
Verse 27
तस्मात्त्वमपि चास्माकं बाह्य एव भविष्यसि । सुशीलोऽपि हि दुःशीलो नाम्ना संकीर्त्यसे बुधैः
“അതുകൊണ്ട് നീയും ഞങ്ങളുടെ സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടും. പേരിൽ സുശീലനായാലും, ബുദ്ധിമാന്മാർ നിന്നെ ‘ദുശീലൻ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കും.”
Verse 28
एषोऽपि तापसो दुष्टो यः करोति शिवालयम् । नैव तस्य भवेत्सिद्धिश्चापि वर्षशतैरपि
ശിവാലയം പണിയുന്ന ആ തപസ്വിയും ദുഷ്ടനാണ്. നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും അവന് സിദ്ധി ലഭിക്കയില്ല.
Verse 29
तथा कीर्तिकृतां लोके कीर्तनं क्रियते नरैः । ततः संपश्यतां चास्य कीर्तिर्नास्य तु दुर्मतेः
ലോകത്തിൽ യഥാർത്ഥ കീർത്തി നേടിയവരെ ജനങ്ങൾ കീർത്തിക്കുന്നു; എന്നാൽ എല്ലാവരും കാണുമ്പോഴും ഈ ദുർമതിക്ക് നിലനിൽക്കുന്ന കീർത്തി ഉണ്ടാകില്ല.
Verse 30
एष दुःशीलसंज्ञो वै तव नाम्ना भविष्यति । प्रासादो नाममात्रेण न संपूर्णः कदाचन
നിന്റെ പേരിനാലേ ഇത് ‘ദുഃശീല’ എന്നറിയപ്പെടും. ഈ പ്രാസാദം പേരിനുള്ള പ്രാസാദം മാത്രം; ഒരിക്കലും പൂർണ്ണമാകില്ല.
Verse 31
यस्मात्सौहृदनिर्मुक्ताः कृतास्तेन वयं द्विजाः । मदैस्त्रिभिः समायुक्ताः सर्वान्वयसमन्विताः
കാരണം അവൻ ഞങ്ങളെ ദ്വിജന്മാരെ സൗഹൃദത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തി—ഞങ്ങൾ ഉത്തമ വംശപരമ്പരയോടും ത്രിവിധ മദങ്ങളോടും സമന്വിതരായിരുന്നിട്ടും—അതുകൊണ്ട് (ഈ ഫലം സംഭവിക്കും).
Verse 32
तस्मादेषोऽपि पापात्मा भविष्यति स कोपभाक् । तप्तं तप्तं तपो येन संप्रयास्यति संक्षयम्
അതുകൊണ്ട് ഈ പാപാത്മാവും കോപത്തിന്റെ പങ്കാളിയാകും; അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ചെയ്ത തപസ്സ് അവസാനം നശിച്ചുപോകും.
Verse 33
एवमुक्त्वाथ ते विप्राः कोपसंरक्तलोचनाः । दुःशीलं संपरित्यज्य प्रविष्टाः स्वपुरे ततः
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള ആ ബ്രാഹ്മണർ ദുഃശീലനെ ഉപേക്ഷിച്ച് പിന്നെ തങ്ങളുടെ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
Verse 34
दुःशीलोऽपि बहिश्चक्रे गृहं तस्य पुरस्य च । देवशर्मा यथापूर्वं संत्यक्तः पुरवासिभिः
ദുഃശീലനും ആ നഗരത്തിന് പുറത്തായി അവന്റെ വീട് വെച്ചു; ദേവശർമൻ മുൻപുപോലെ തന്നെ നഗരവാസികൾ ഉപേക്ഷിച്ചവനായി തുടരന്നു.
Verse 35
तस्यान्वयेऽपि ये जातास्ते बाह्याः संप्रकीर्तिताः । बाह्याः क्रियासु सर्वासु सर्वेषां पुरवासिनाम्
അവന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവരും ‘ബാഹ്യർ’ എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു; നഗരവാസികളുടെ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളിലും ആചാരങ്ങളിലും അവർ എല്ലാവർക്കും സമൂഹത്തിന് പുറത്തുള്ളവരായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു.
Verse 36
सूत उवाच । एवं तेषु द्विजेंद्रेषु शापं दत्त्वा गतेषु च । दुर्वासाः प्राह दुःशीलं कोपसंरक्तलो चनः
സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ആ ദ്വിജേന്ദ്രർ ശാപം നൽകി പോയശേഷം, കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള ദുർവാസാവ് ദുഃശീലനോട് പറഞ്ഞു.
Verse 37
मम सिद्धिं गता मंत्राः समर्थाः शत्रुसंक्षये । आथर्वणास्तथा चान्ये वेदत्रयसमुद्भवाः
എന്നാൽ മന്ത്രങ്ങൾ സിദ്ധി പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അവ ശത്രുനാശത്തിന് സമർത്ഥമാണ്—ആഥർവണ മന്ത്രങ്ങളും, ത്രിവേദത്തിൽ നിന്നുദ്ഭവിച്ച മറ്റ് മന്ത്രങ്ങളും.
Verse 38
तस्मादेतत्पुरं कृत्स्नं पशुपक्षि समन्वितम् । नाशमद्य नयिष्यामि यथा शत्रोर्हि दुष्टकः
അതുകൊണ്ട് ഇന്ന് ഞാൻ ഈ മുഴുവൻ നഗരത്തെയും—മൃഗപക്ഷികളോടുകൂടി—ദുഷ്ടശത്രുവിനെ നശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ നാശത്തിലേക്കു നയിക്കും।
Verse 39
दुःशील उवाच । नैतद्युक्तं नरश्रेष्ठ तव कर्तुं कथंचन । ब्राह्मणानां कृते कर्म ब्राह्मणस्य विशेषतः
ദുഃശീലൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ! നീ ഏതുവിധേനയും ഇത് ചെയ്യുന്നത് യുക്തമല്ല; ഇത് ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ നിമിത്തം ചെയ്യപ്പെടുന്ന കര്മ്മമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ സംബന്ധിച്ച്।
Verse 40
निघ्नंतो वा शपंतो वा वदंतो वापि निष्ठुरम् । पूजनीयाः सदा विप्रा दिव्यांल्लोकानभीप्सुभिः
അവർ അടിച്ചാലും, ശപിച്ചാലും, കഠിനവാക്കുകൾ പറഞ്ഞാലും—ദിവ്യലോകങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ബ്രാഹ്മണരെ എപ്പോഴും പൂജ്യരായി ആദരിക്കണം।
Verse 41
ब्राह्मणैर्निर्जितैर्मेने य आत्मानं जयान्वितम् । तामिस्रादिषु घोरेषु नरकेषु स पच्यते
ബ്രാഹ്മണന്മാർ ജയിച്ചിട്ടും താൻ ജയവാനാണെന്ന് കരുതുന്നവൻ താമിസ്രാദി ഭീകര നരകങ്ങളിൽ ദഹിക്കപ്പെടുന്നു।
Verse 42
आत्मनश्च पराभूतिं तस्माद्विप्रात्सहेत वै । य इच्छेद्वसतिं स्वर्गे शाश्वतीं द्विजसत्तम
അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദ്വിജസത്തമാ! സ്വർഗത്തിൽ ശാശ്വത വാസം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ബ്രാഹ്മണന്റെ കൈകളാൽ സംഭവിക്കുന്ന സ്വന്തം അപമാന-പരാഭവവും സഹിക്കണം।
Verse 43
एतेषां ब्राह्मणेंद्राणां क्षेत्रे सिद्धिं समागताः । मंत्रास्ते तत्कथं नाशं त्वमेतेषां करिष्यसि
ഈ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണേന്ദ്രന്മാരുടെ പരമപുണ്യമായ ക്ഷേത്രത്തിൽ ആ മന്ത്രങ്ങൾ സിദ്ധി പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അപ്പോൾ നീ ഇവരെയോ ഈ സ്ഥലത്തെയോ എങ്ങനെ നശിപ്പിക്കും?
Verse 44
ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चौरे भग्नवते तथा । निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः
ബ്രഹ്മഹന്താവിനും സുരാപാനിക്കും കള്ളനും വിശ്വാസഭംഗം ചെയ്യുന്നവനും സദ്ജനങ്ങൾ പ്രായശ്ചിത്തം വിധിച്ചിട്ടുണ്ട്; എന്നാൽ കൃതഘ്നനു പ്രായശ്ചിത്തമില്ല.
Verse 45
तस्मात्कोपो न कर्तव्यः क्षेत्रे चात्र व्यवस्थितैः । क्षमां कुरु मुनिश्रेष्ठ कृपां कृत्वा ममोपरि
അതുകൊണ്ട് ഈ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ വസിക്കുന്നവർ കോപിക്കരുത്. ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, എന്നോടു കരുണ കാണിച്ച് ക്ഷമിക്കണമേ.
Verse 46
सूत उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय तत्र कृत्वावसत्तपः । प्राप्तश्च परमां सिद्धिं दुर्लभां त्रिदशैरपि
സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവൻ ‘തഥാസ്തു’ എന്നു സമ്മതിച്ച് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; അവിടെ താമസിച്ച് തപസ്സു അനുഷ്ഠിച്ചു. ദേവന്മാർക്കും ദുർലഭമായ പരമസിദ്ധി അവൻ പ്രാപിച്ചു.
Verse 47
दुःशीलाख्यः क्षितौ सोऽपि प्रासादः ख्याति मागतः । यस्य संदर्शनादेव नरः पापात्प्रमुच्यते
ഭൂമിയിൽ ‘ദുഃശീല’ എന്ന പേരിലുള്ള ആ പ്രസാദവും പ്രസിദ്ധി നേടി; അതിന്റെ ദർശനം മാത്രത്താൽ മനുഷ്യൻ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.
Verse 48
तस्य मध्यगतं लिंगं शुक्लाष्टम्यां सदा नरः । यः पश्यति क्षणं ध्यात्वा नरकं स न पश्यति
അതിന്റെ മദ്ധ്യത്തിലുള്ള ലിംഗത്തെ ശുക്ലാഷ്ടമി നാളിൽ ആരെങ്കിലും ക്ഷണമാത്രം ധ്യാനിച്ച് ദർശിച്ചാൽ, അവൻ നരകം കാണുകയില്ല.