Adhyaya 177

Verse 1

सूत उवाच । तथान्यापि च तत्रास्ति गौरी वै पञ्चपिंडिका । लक्ष्म्या संस्थापिता चैव मानुषत्वंव्यवस्थया

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവിടെ മറ്റൊരു രൂപവും ഉണ്ട്—‘പഞ്ചപിണ്ഡികാ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയായ ഗൗരി. മനുഷ്യഹിതത്തിനായുള്ള ക്രമപ്രകാരം സ്വയം ലക്ഷ്മീ അവളെ സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 2

तस्या दर्शनमात्रेण नारी सौभाग्यमामुयात् । ज्येष्ठे मासि सिते पक्षे वृषस्थे च दिवाकरे

അവളുടെ ദർശനമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ സ്ത്രീക്ക് സൗഭാഗ്യം ലഭിക്കുന്നു—വിശേഷിച്ച് ജ്യേഷ്ഠമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ, സൂര്യൻ വൃഷഭരാശിയിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ।

Verse 3

तस्या उपरि नारी या जलयन्त्रं दधाति वै । स्राव्यमाणं दिवानक्तं सौभाग्यं परमं लभेत्

അവളുടെ മീതെ സ്ത്രീ ആരെങ്കിലും ജലയന്ത്രം സ്ഥാപിച്ച്, പകലും രാത്രിയും വെള്ളം തുള്ളിത്തുള്ളിയായി ഒഴുകുമാറാക്കിയാൽ, അവൾ പരമ സൗഭാഗ്യം പ്രാപിക്കും।

Verse 4

यत्फलं लभते नारी समस्तैर्विहितैर्व्रतैः । गौरीसमुद्भवैश्चैव दानैर्दत्तैस्तदिष्टजैः । तत्फलं लभते सर्वं जलयन्त्रस्य कारणात्

വിധിപൂർവം അനുഷ്ഠിച്ച എല്ലാ വ്രതങ്ങളാലും, ഗൗരീസംബന്ധമായ അവൾക്ക് പ്രിയമായ ദാനങ്ങളാലും സ്ത്രീക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഫലം—ആ മുഴുവൻ ഫലവും ജലയന്ത്രം സ്ഥാപിക്കുന്നതുകൊണ്ടുതന്നെ ലഭിക്കുന്നു।

Verse 5

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्त्रीभिः सौभाग्यकारणात् । जलयन्त्रं विधातव्यं ज्येष्ठे गौर्याः प्रयत्नतः

അതുകൊണ്ട് സൗഭാഗ്യഹേതുവായി സ്ത്രീകൾ പരമശ്രമത്തോടെ, പ്രത്യേകിച്ച് ജ്യേഷ്ഠമാസത്തിൽ, ഗൗരിദേവിക്കായി ഭക്തിയോടും ജാഗ്രതയോടും കൂടി ജലയന്ത്രം ഒരുക്കണം।

Verse 6

किं व्रतैर्नियमैर्वापि स्त्रीणां ब्राह्मणसत्तमाः । जपैर्होमैः कृतैरन्यैर्बहुक्लेशकरैश्च तैः

ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, സ്ത്രീകൾക്ക് വ്രതനിയമങ്ങൾ എന്തിന്? അതുപോലെ ഏറെ ക്ലേശകരമായ ജപം, ഹോമം മുതലായ മറ്റു കർമങ്ങൾ എന്തിന്?

Verse 7

स्त्रीणां ब्राह्मणशार्दूला जलेयन्त्रे धृते सति । गौर्या उपरि सद्भक्त्या वृषस्थे तीक्ष्णदीधितौ

ഹേ ബ്രാഹ്മണശാർദൂലാ, തೀಕ್ಷ്ണകിരണങ്ങളുള്ള സൂര്യൻ വൃഷഭരാശിയിൽ നിൽക്കുന്ന വേളയിൽ, ഗൗരിയുടെ മേൽ സദ്ഭക്തിയോടെ ജലയന്ത്രം സ്ഥാപിച്ചാൽ സ്ത്രീകൾക്ക് ഫലസിദ്ധി ഉറപ്പായിരിക്കും।

Verse 8

नैवं संजायते वंध्या काकवन्ध्या न जायते । न दौर्भाग्यसमोपेता सप्तजन्मांतराणि सा

ഇങ്ങനെ അവൾ വന്ധ്യയാകുകയില്ല; ‘കാക-വന്ധ്യത’യും ഉണ്ടാകുകയില്ല; കൂടാതെ അവൾ ഏഴ് ജന്മാന്തരങ്ങൾ വരെ ദൗർഭാഗ്യബാധിതയാകുകയുമില്ല।

Verse 9

ऋषय ऊचुः । गौरी चतुर्भुजा प्रोक्ता दृश्यते परमेश्वरी । पञ्चपिंडा कथं जाता ह्येतं नः संशयं वद

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഗൗരി പരമേശ്വരി ചതുര്ഭുജയായി പ്രസിദ്ധയും അങ്ങനെ തന്നേ ദർശനീയയുമാണ്. എന്നാൽ ‘പഞ്ചപിണ്ഡാ’ എന്ന രൂപം എങ്ങനെ ഉദിച്ചു? ഞങ്ങളുടെ ഈ സംശയം നീക്കുക।

Verse 10

सूत उवाच । यदा च प्रलयो भावि तदा त्मानं करोत्यसौ । पश्चपिंडीमयं विप्राः कुरुते रूपमुत्तमम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—പ്രളയകാലം വരുമ്പോൾ, ഹേ ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ആ ദേവി സ്വയം അഞ്ചുപിണ്ഡമയമായ അത്യുത്തമ രൂപം ധരിക്കുന്നു।

Verse 11

एषा सा परमा शक्तिः सर्वं व्याप्य सुरेश्वरी । तया सर्वमिदं व्याप्तं त्रैलोक्यं सचराचरम्

അവളാണ് പരമശക്തി—ദേവന്മാരുടെ അധീശ്വരി, സർവ്വവ്യാപിനി. അവളാൽ ഈ സമസ്ത ത്രൈലോക്യം ചരാചരങ്ങളോടുകൂടി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 12

पृथिव्यापश्च तेजश्च वायुराकाशमेव च । सृष्ट्यर्थं रक्षयेदेषा ततः स्यात्पंचपिंडिका

പൃഥ്വി, ജലം, തേജസ്, വായു, ആകാശം—ഈ അഞ്ചിനെയും സൃഷ്ടിക്കായി അവൾ സംരക്ഷിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവൾ ‘പഞ്ചപിണ്ഡികാ’ എന്നറിയപ്പെടുന്നു।

Verse 13

यदस्यां पूजितायां तु प्रत्यक्षायां प्रजायते । सहस्रत्रिगुणं तच्च यत्र स्यात्पञ्चपिण्डिका

അവൾ പ്രത്യക്ഷമായി നിലകൊള്ളുമ്പോൾ അവളെ പൂജിച്ചതാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം, പഞ്ചപിണ്ഡികാ ഉള്ള ആ സ്ഥലത്ത് സഹസ്രഗുണവും പിന്നെയും ത്രിഗുണവും ആയി വർധിക്കുന്നു।

Verse 14

ज्येष्ठे मासि विशेषेण जलयंत्रार्चनेन च । अत्र वः कीर्तयिष्यामि त्विति हासं पुरातनम्

ജ്യേഷ്ഠ മാസത്തിൽ പ്രത്യേകമായി, ജലയന്ത്രാർചനയാലും—ഇവിടെ ഞാൻ നിങ്ങളോട് ഈ പുരാതനാഖ്യാനം വിവരിക്കും।

Verse 15

यद्वृत्तं काशिराजस्य भार्याया द्विजसत्तमाः । यच्च प्रोक्तं पुरा लक्ष्म्या विष्णवे परिपृष्टया

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! കാശിരാജന്റെ ഭാര്യയെ സംബന്ധിച്ചുണ്ടായ വൃത്താന്തം ഞാൻ പറയാം; വിഷ്ണു ചോദിച്ചപ്പോൾ ലക്ഷ്മി പണ്ടു പറഞ്ഞ വചനവും ശ്രവിക്കുവിൻ।

Verse 16

लक्ष्मी रुवाच । काशिराजः पुरा ह्यासीज्जयसेन इति श्रुतः । तस्य भार्यासहस्रं तु ह्यासीद्रूपसमन्वितम्

ലക്ഷ്മി അരുളിച്ചെയ്തു—പണ്ടുകാലത്ത് കാശിയിൽ ‘ജയസേനൻ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ ഒരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു. അവനു രൂപസമ്പന്നമായ ആയിരം ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു।

Verse 17

अथ चान्या प्रिया तेन लब्धा भार्या सुशोभना । मनुष्यत्वव्यवस्थाया मम चांशकला हि या । सुता मद्राधिराजस्य विष्वक्सेनस्य धीमतः

അതിനുശേഷം അവനു മറ്റൊരു പ്രിയപ്പെട്ട, അത്യന്തം ശോഭനമായ ഭാര്യ ലഭിച്ചു—മനുഷ്യലോകക്രമത്തിൽ അവൾ എന്റെ തന്നെ അംശകല ആയിരുന്നു. അവൾ ധീമാനായ മദ്രാധിരാജൻ വിഷ്വക്സേനന്റെ പുത്രി.

Verse 18

सा गत्वा प्रातरुत्थाय शुभे गंगातटे तदा । पञ्चपिंडात्मिकां गौरीं कृत्वा कर्द्दमसंभवाम्

അവൾ പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് അന്ന് ശുഭമായ ഗംഗാതീരത്തേക്ക് ചെന്നു; പുണ്യകർത്തമത്തിൽ നിന്നു പഞ്ചപിണ്ഡാത്മികയായ ഗൗരിയുടെ രൂപം നിർമ്മിച്ചു।

Verse 19

ततः संपूजयामास मन्त्रैः पंचभिरेव च । ततो गन्धैः परैर्माल्यैर्धूपै र्वस्त्रैः सुशोभनैः

അതിനുശേഷം അവൾ അഞ്ചു മന്ത്രങ്ങളാൽ ദേവിയെ സമ്പൂർണ്ണമായി പൂജിച്ചു. പിന്നെ ഉത്തമ ഗന്ധങ്ങൾ, മാലകൾ, ധൂപം, മനോഹര വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവ അർപ്പിച്ച് ദേവിയെ ആരാധിച്ചു।

Verse 20

नैवेद्यैः परमान्नैश्च गीतैर्नृत्यैः प्रवादितैः । ततो विसृज्य तां देवीं तदुद्देशेन वै ततः

നൈവേദ്യവും ഉത്തമാന്നവിഭവങ്ങളും ഗീത-നൃത്ത-വാദ്യനാദങ്ങളുമായി അവൾ പൂജ നടത്തി. തുടർന്ന് ദേവിയെ ഭക്ത്യാദരത്തോടെ വിസർജിച്ച്, അവൾക്കായി സ്വീകരിച്ച വ്രതാചാരപ്രകാരം പിന്നെ മുന്നേറി.

Verse 21

दत्त्वा दानानि भूरीणि गौरिणीनां द्विजन्मनाम् । ततश्च गृहमभ्येति भूरिवादित्रनिःस्वनैः

പൂജ്യരായ ദ്വിജന്മാർക്ക് ധാരാളം ദാനങ്ങൾ നൽകി, അനേകം വാദ്യങ്ങളുടെ മുഴക്കത്തിനിടയിൽ അവൾ ഗൃഹത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരുന്നു.

Verse 22

यथायथा च तां पूजां तस्या गौर्या करोति सा । तथातथा तु सौभाग्यं तस्याश्चाप्यधिकं भवेत्

അവൾ ഗൗരിയുടെ ആ പൂജ ഏതു വിധത്തിൽ, എത്രമാത്രം ചെയ്യുന്നതോ, അത്രത്തോളം അവളുടെ സൗഭാഗ്യം വർധിക്കുന്നു—ഇനിയും ഇനിയും അധികമാകുന്നു.

Verse 23

सर्वासां च सपत्नीनां सौभाग्यं वाधिकं भवेत्

എല്ലാ സഹപത്നിമാരിലും അവളുടെ സൗഭാഗ്യം ഏറ്റവും മേന്മയുള്ളതും അധികവുമായിത്തീരുന്നു.

Verse 24

अथ तस्याः सपत्न्यो याः सर्वा दुःखसमन्विताः । दृष्ट्वा सौभाग्यवृद्धिं तां तस्या एव दिनेदिने

അപ്പോൾ ദുഃഖഭാരിതരായ അവളുടെ എല്ലാ സഹപത്നിമാരും, അവളുടെ സൗഭാഗ്യം ദിനംപ്രതി വർധിക്കുന്നതു കണ്ടു…

Verse 25

एकाः प्रोचुः कर्म चैतद्यदेषा कुरुते सदा । मृन्मयांश्च समादाय पूजयेत्पंचपिंडकान्

ചിലർ പറഞ്ഞു—ഇതുതന്നെ അവളുടെ നിത്യകർമ്മം; അവൾ മണ്ണുപിണ്ഡങ്ങൾ എടുത്ത് അഞ്ചു പിണ്ഡകങ്ങളെ പൂജിക്കുന്നു।

Verse 26

अन्यास्तां मंत्रसंसिद्धां प्रवदंति महर्षयः । अन्या वदन्ति पुण्यानि ह्यस्याः पूर्वकृतानि च

മറ്റുള്ളവർ പറഞ്ഞു—മഹർഷിമാർ അവളെ ‘മന്ത്രസംസിദ്ധ’ എന്നു പ്രസ്താവിച്ചു; മറ്റുചിലർ—ഇത് അവളുടെ മുൻകൃത പുണ്യങ്ങളുടെ ഫലമെന്നു പറഞ്ഞു।

Verse 27

एवं तासां सुदुःखानां महान्कालो जगाम ह । कस्यचित्त्वथ कालस्य सर्वाः संमंत्र्य ता मिथः

ഇങ്ങനെ അത്യന്തം ദുഃഖിതരായ ആ സ്ത്രീകൾക്ക് ദീർഘകാലം കടന്നു; പിന്നെ ഒരുകാലത്ത് അവർ എല്ലാവരും തമ്മിൽ ആലോചിച്ചു।

Verse 28

तस्याः संनिधिमाजग्मुस्तस्मिन्नेव जलाशये । यत्र सा पूजयेद्गौरीं कृत्वा तां पञ्च पिंडिकाम्

അപ്പോൾ അവർ എല്ലാവരും അവളുടെ സമീപത്തേക്ക്, അതേ ജലാശയത്തിലേക്ക് എത്തി; അവിടെ അവൾ അഞ്ചു ചെറിയ പിണ്ഡികകൾ ഉണ്ടാക്കി ഗൗരിയെ പൂജിക്കുമായിരുന്നു।

Verse 29

ततः सर्वाः समालोक्य त्यक्त्वा गौरीप्रपूजनम् । संमुखी प्रययौ तूर्णं कृतांजलिपुटा स्थिता

അവരെ എല്ലാവരെയും കണ്ടപ്പോൾ അവൾ ഗൗരീപൂജ നിർത്തി വേഗത്തിൽ അവരുടെ മുന്നിലേക്ക് ചെന്നു; കൈകൂപ്പി ഭക്തിയോടെ നിന്നു।

Verse 30

स्वागतं वो महा भागा भूयः सुस्वागतं च वः । कृत्यं निवेद्यतां शीघ्रं येनाशु प्रकरोम्यहम्

ഹേ മഹാഭാഗ്യവതികളേ, നിങ്ങളെ സ്വാഗതം—വീണ്ടും സുസ്വാഗതം. ചെയ്യേണ്ട കാര്യം വേഗം അറിയിക്കൂ; ഞാൻ അതു ഉടൻ നിർവഹിക്കും.

Verse 31

सपत्न्य ऊचुः । वयं सर्वाः समायाताः कौतुके तवांतिकम् । दौर्भाग्यवह्निनिर्दग्धास्तव सौभाग्यजेनच

സപത്നിമാർ പറഞ്ഞു: കൗതുകത്താൽ ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും നിന്റെ അടുക്കലേക്ക് വന്നിരിക്കുന്നു. ഞങ്ങളുടെ ദുർഭാഗ്യാഗ്നിയിൽ ദഗ്ധരായി, നിന്റെ സൗഭാഗ്യത്തിന്റെ തേജസ്സാൽ ആകർഷിതരായി ഇവിടെ എത്തി.

Verse 32

तस्माद्वद महाभागे मृन्मयां पंचपिंडिकाम् । नित्यमर्चयसि त्वं किं सौभा ग्यस्य विवर्धनम्

അതുകൊണ്ട്, ഹേ മഹാഭാഗ്യവതീ, പറയുക—നീ നിത്യം അർച്ചിക്കുന്ന മണ്ണിൽ നിർമ്മിച്ച ആ ‘പഞ്ചപിണ്ഡിക’ എന്താണ്? അത് സ്ത്രീസൗഭാഗ്യം എങ്ങനെ വർധിപ്പിക്കുന്നു?

Verse 33

किं ते कारणमेतद्धि किं वा मन्त्रसमुद्भवः । प्रभावोऽयं महाभागेगुह्यं चेन्नो वदस्व नः

ഇതിനുള്ള കാരണം എന്താണ്? അല്ലെങ്കിൽ ഈ പ്രഭാവം മന്ത്രജന്യമോ? ഹേ മഹാഭാഗ്യവതീ, ഇത് രഹസ്യമാക്കേണ്ടതല്ലെങ്കിൽ ഞങ്ങളോട് പറയുക.

Verse 34

पद्मावत्युवाच । रहस्यं परमं गुह्यं यत्पृष्टास्मि शुभाननाः । अवक्तव्यं वदिष्यामि भवतीनां तथापि च

പദ്മാവതി പറഞ്ഞു: ഹേ ശുഭമുഖികളേ, നിങ്ങൾ എന്നോട് പരമ രഹസ്യവും അത്യന്തം ഗൂഢവുമായ കാര്യം ചോദിച്ചു. പറയരുതാത്തതായാലും, നിങ്ങള്ക്കായി ഞാൻ അതു പറയാം.

Verse 35

गौरीपूजनकाले तु यस्माच्चैव समागताः । सर्वा मम भगिन्यः स्थ ईर्ष्याधर्मो न मेऽस्ति च

ഗൗരീപൂജാകാലത്ത് നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഇവിടെ ഒന്നിച്ചുകൂടിയിരിക്കുന്നു; നിങ്ങൾ എല്ലാവരും എനിക്ക് സഹോദരിമാരുപോലെ. എനിക്കുള്ളിൽ അസൂയാഭാവം ഇല്ല.

Verse 36

अहमासं पुरा कन्या पुरे कुसुमसंज्ञिते । वीरसेनस्य शूद्रस्य वणिक्पुत्रस्य धीमतः । तेन दत्ताऽस्मि धर्मेण विवाहार्थं महात्मना

മുമ്പ് ഞാൻ ‘കുസുമ’ എന്ന നഗരത്തിൽ ഒരു കന്യയായിരുന്നു. വണിക്‌കുലത്തിൽ ജനിച്ച് ശൂദ്രസ്ഥിതിയുള്ള ജ്ഞാനിയായ വീരസേനനു, ആ മഹാത്മാവ് ധർമ്മാനുസാരമായി വിവാഹാർത്ഥം എന്നെ ദാനം ചെയ്തു.

Verse 37

ततो विवाहसमये मम दत्तानि वृद्धये । पंचाक्षराणि श्रेष्ठानि योषिता दीक्षया सह । गौरी पूजाकृते चैव प्रोक्ता चाहं ततः परम्

പിന്നീട് എന്റെ വിവാഹസമയത്ത് എന്റെ അഭിവൃദ്ധിക്കായി ആ സ്ത്രീ ദീക്ഷയോടുകൂടിയ ശ്രേഷ്ഠ പഞ്ചാക്ഷരി മന്ത്രം എനിക്ക് നൽകി; അതിനുശേഷം ഗൗരീപൂജ ചെയ്യുന്നതിനുള്ള വിധിയും എനിക്ക് കൂടുതൽ ഉപദേശിച്ചു.

Verse 38

यावत्पुत्रि त्वमात्मानमेतैः पूजयसेऽक्षरैः । जलपानं न कर्तव्यं तावच्चैव कथञ्चन

‘മകളേ, നീ ഈ അക്ഷരങ്ങളാൽ പൂജ ചെയ്യുന്നതോളം, പൂജ പൂർത്തിയാകുന്നതുവരെ യാതൊരു വിധത്തിലും വെള്ളം കുടിക്കരുത്.’

Verse 39

येन संप्राप्स्यसेऽभीष्टं तत्प्रभावाद्यदीप्सितम् । तथेति च मया प्रोक्तं तस्याश्चैव वरानने

‘ഇതിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ നീ നിനക്കിഷ്ടമായ, ആഗ്രഹിച്ച ലക്ഷ്യം നേടും’ എന്ന് അവൾ പറഞ്ഞു. ഹേ സുന്ദരമുഖീ, ഞാൻ അവളോട് ‘തഥാസ്തു’ എന്നു മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 40

ततो विवाहे निर्वृत्ते गताऽहं पतिना सह । श्वशुर स्तिष्ठते यत्र श्वश्रूश्चैव सुदारुणा

പിന്നീട് വിവാഹം സമാപിച്ചതിനുശേഷം ഞാൻ ഭർത്താവിനൊപ്പം, ശ്വശുരൻ താമസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്കു പോയി; അവിടെ ശ്വശ്രൂയും അത്യന്തം കഠിനസ്വഭാവിനിയായിരുന്നു।

Verse 41

गौरीपूजाकृते मां च निवारयति सर्वदा । ततोऽहं भयसन्त्रस्ता गौरीभक्तिपरायणा । जलार्थं यत्र गच्छामि तस्मिंश्चैव जलाश्रये

ഗൗരീപൂജ ചെയ്യുന്നതിനാൽ അവൻ എന്നെ എപ്പോഴും തടയുമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ഭയസന്ത്രസ്തയായിരുന്നാലും ഗൗരീഭക്തിയിൽ പരായണയായി, വെള്ളത്തിനായി പോകുമ്പോഴൊക്കെയും അതേ ജലാശ്രയത്തിലേക്കു തന്നെ പോകുമായിരുന്നു।

Verse 42

ततः कर्द्दममादाय मन्त्रैः पंचभिरेवच । तैरेव पूजयाम्येव गौरीं भक्तिपरायणा

പിന്നീട് ഞാൻ കർദമം (ചെളി/മണ്ണ്) എടുത്ത് വെറും അഞ്ചു മന്ത്രങ്ങളാൽ, അതേ മന്ത്രങ്ങളാൽ തന്നെ ഭക്തിപരായണയായി ഗൗരിയെ പൂജിക്കുന്നു।

Verse 43

प्रक्षिपामि तत स्तोये ततो गच्छामि मन्दिरम् । कस्यचित्त्वथ कालस्य भर्ता मे प्रस्थितः शुभः । देशांतरं वणिग्वृत्त्या सोऽपि मार्गं तमाश्रितः

പിന്നീട് ഞാൻ അതിനെ വെള്ളത്തിൽ ഇട്ടിട്ട്, തുടർന്ന് ക്ഷേത്രത്തിലേക്കു പോകുന്നു. കുറെകാലത്തിന് ശേഷം എന്റെ ശുഭഭർത്താവ് പുറപ്പെട്ടു; വ്യാപാരവൃത്തിയാൽ മറ്റൊരു ദേശത്തേക്കു പോയി, അതേ വഴിയേ ആശ്രയിച്ചു।

Verse 44

स गच्छन्मरुमार्गेण मां समादाय स्नेहतः । संप्राप्तो निर्जलं देशं सुरौद्रं मरुमंडलम्

അവൻ മരുമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ യാത്രചെയ്യുമ്പോൾ സ്നേഹത്താൽ എന്നെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ടു, ജലമില്ലാത്ത ദേശമായ അത്യന്തം ഭീകരമായ മരുമണ്ഡലത്തിൽ എത്തി।

Verse 45

तथा रौद्रतरे काले वृषस्थे दिवसाधिपे । ततः सार्थः समस्तश्च विश्रांतः स्थलमध्यगः

അത്യന്തം ദഹനകരമായ ആ സമയത്ത്, ദിനാധിപനായ സൂര്യൻ വൃഷഭരാശിയിൽ നിലകൊണ്ടപ്പോൾ, മുഴുവൻ കാരവാനും നിലത്തിന്റെ മദ്ധ്യഭാഗത്ത് നിർത്തി വിശ്രമിച്ചു।

Verse 46

कूपमेकं समाश्रित्य गम्भीरं जलदोपमम् । एतस्मिन्नेव काले तु मया दृष्टः समीपगः । तोयाकारो मरु द्देशस्तश्चित्ते विचिन्तितम्

ജലമേഘത്തെപ്പോലെ തോന്നുന്ന അതിഗംഭീരമായ ഒരു കിണറിനെ ആശ്രയിച്ച്, അതേ സമയത്ത് ഞാൻ സമീപത്ത് ജലാകൃതിയായി തോന്നുന്ന മരുഭൂമിയെ കണ്ടു; മനസ്സിൽ അതിനെക്കുറിച്ച് വിചാരിച്ചു।

Verse 47

यत्तच्च दृश्यते तोयं समीपस्थं तथा बहु । अत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा गौरीमभ्यर्च्य भक्तितः । पिबामि सलिलं पश्चात्सुस्वादु सरसीभवम्

ഇവിടെ സമീപത്ത് ധാരാളമായി കാണപ്പെടുന്ന ആ ജലത്തിൽ ഞാൻ സ്നാനം ചെയ്ത് ശുദ്ധനായി, ഭക്തിയോടെ ഗൗരിയെ ആരാധിക്കുന്നു; പിന്നെ തടാകജന്യമായതുപോലെ അതിമധുരമായ ജലം പാനം ചെയ്യുന്നു।

Verse 48

ततः संप्रस्थिता यावत्प्रगच्छामि पदात्पदम् । यावद्दूरतरं यामि तावत्सा मृगतृष्णिका

പിന്നെ ഞാൻ പുറപ്പെട്ടു പടിപടിയായി മുന്നോട്ട് നീങ്ങുമ്പോൾ, എത്ര എത്ര ദൂരത്തേക്ക് പോകുന്നുവോ അത്രത്തോളം ആ മൃഗതൃഷ്ണ തുടരുന്നു।

Verse 49

एतस्मिन्न न्तरे प्राप्तो नभोमध्यं दिवाकरः । वृषस्थो येन दह्यामि ह्युपरिष्टाच्छुभानना

ഇതിനിടയിൽ ദിവാകരനായ സൂര്യൻ ആകാശത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ എത്തി; വൃഷഭരാശിയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന അവൻ തന്നെയാണ് മുകളിൽ നിന്ന് എന്നെ ദഹിപ്പിക്കുന്നത്, ഹേ ശുഭാനനേ।

Verse 50

अधोभागे सुतप्ताभिर्वालुकाभिः समंततः । तृष्णार्ताऽहं ततस्तस्मिन्मरुदेशे समाकुला

താഴെ എല്ലാടവും കഠിനമായി ചൂടേറ്റ മണൽ പരന്നിരുന്നു. ദാഹംകൊണ്ട് പീഡിതയായി ഞാൻ ആ മരുഭൂമിയിൽ വ്യാകുലയും ആശയക്കുഴപ്പത്തിലുമായി.

Verse 51

ततश्च पतिता भूमौ विस्फोटकसमावृता । ततो मया स्मृता चित्ते कथा भारतसंभवा

പിന്നെ ഞാൻ നിലത്തേക്ക് വീണു; എന്റെ ശരീരം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്ന പുണ്ണുകളാൽ മൂടപ്പെട്ടു. ആ നിമിഷം ഭാരതപരമ്പരയിൽ നിന്നുയർന്ന ഒരു കഥ മനസ്സിൽ ഉദിച്ച് ഹൃദയത്തിൽ സ്മരണയായി.

Verse 52

नृगेण तु यथा यज्ञो वालुकाभिर्विनिर्मितः । कूपान्तः क्षिप्यमाणेन तृणलोष्टांबुवर्जितम्

എനിക്ക് ഓർമ്മ വന്നു—രാജാ നൃഗന്റെ സംഭവത്തിൽ, അവനെ കിണറ്റിന്റെ അടിയിലേക്ക് തള്ളിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, പുല്ലും മണ്ണുകട്ടകളും വെള്ളവും പോലും ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥയിൽ, മണൽ മാത്രം കൊണ്ടു യജ്ഞം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 53

भक्तिग्राह्यास्ततो देवास्तुष्टास्तस्य महात्मनः । तदहं वालुकाभिश्च पूजयामि हरप्रियाम्

ഭക്തിയാൽ മാത്രം പ്രീതരാകുന്ന ദേവന്മാർ ആ മഹാത്മാവിൽ സന്തുഷ്ടരായി. അതുകൊണ്ട് ഞാനും മണൽ അർപ്പിച്ച് ഹരപ്രിയ ദേവിയെ പൂജിക്കുന്നു.

Verse 54

तेन तुष्टा तु सा देवी मम राज्यं प्रयच्छति । अद्य देहान्तरे प्राप्ते मनोभीष्टमनंतकम्

അതുകൊണ്ട് സന്തുഷ്ടയായ ആ ദേവി എനിക്ക് രാജാധികാരം നൽകുന്നു. ഇന്നും, ദേഹാന്തരം (പുതുജന്മം) പ്രാപിച്ച എനിക്ക്, ഹൃദയം ആഗ്രഹിക്കുന്നതു അനന്തവും അക്ഷയവുമായി അനുഗ്രഹിക്കുന്നു.

Verse 55

ततस्तु पंचभिर्मन्त्रैस्तैरेव स्मृतिमागतैः । पंचभिर्मुष्टिभिर्देवी वालुकोत्थैः प्रपूजिता

അപ്പോൾ സ്മൃതിയിൽ തിരിച്ചുവന്ന അതേ അഞ്ചു മന്ത്രങ്ങളാൽ, മണലിന്റെ അഞ്ചു മുഷ്ടികൾ എടുത്ത് ഞാൻ ദേവിയെ വിധിപൂർവ്വം സമ്പൂർണ്ണമായി പൂജിച്ചു।

Verse 56

ततः पञ्चत्वमापन्ना तत्कालेऽहं वरांगनाः । दशार्णाधिपतेर्जाता सदने लोकविश्रुते

പിന്നീട് കാലക്രമത്തിൽ ദേഹത്യാഗം ചെയ്തു; പിന്നെ ഞാൻ വീണ്ടും ഒരു ശ്രേഷ്ഠസ്ത്രീയായി—ദശാർണാധിപതിയുടെ ലോകവിഖ്യാത ഗൃഹത്തിൽ ജനിച്ചു।

Verse 57

जातिस्मरणसंयुक्ता तस्या देव्याः प्रसादतः । भवतीनां कनिष्ठास्मि ज्येष्ठा सौभाग्यतः स्थिता

ആ ദേവിയുടെ പ്രസാദത്താൽ എനിക്ക് പൂർവജന്മസ്മരണം ഉണ്ട്; നിങ്ങളിൽ ഞാൻ കനിഷ്ഠയായിട്ടും, സൗഭാഗ്യത്തിൽ മുൻപന്തിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 58

एत स्मात्कारणाद्गौरीं मुक्त्वैतान्पञ्चपिण्डकान् । कर्द्दमेन विधायाथ पूजयामि दिनेदिने

അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഈ അഞ്ചു പിണ്ഡങ്ങളെ വേർതിരിച്ച് വെച്ച്, ചെളിയാൽ രൂപപ്പെടുത്തി, ഗൗരിയെ ദിനംപ്രതി പൂജിക്കുന്നത്।

Verse 59

एतद्गुह्यं मया ख्यातं भवतीनामसंशयम् । सत्येनानेन मे गौरी मनोभीष्टं प्रयच्छतु

ഈ ഗുഹ്യകാര്യം ഞാൻ നിങ്ങളോട് സംശയമില്ലാതെ വെളിപ്പെടുത്തി; ഈ സത്യബലത്താൽ എന്റെ ഗൗരി എന്റെ മനോഭീഷ്ടം നൽകട്ടെ।

Verse 61

प्रसादं कुरु चास्माकं दीयतां मन्त्रपंचकम् । तदेव येन ते देवी तुष्टा सा परमेश्वरी

ഞങ്ങളോടും പ്രസാദം ചെയ്യണമേ; മന്ത്രപഞ്ചകം ഞങ്ങൾക്ക് ദാനം ചെയ്യണമേ. ഹേ ദേവീ, അതേ മന്ത്രപഞ്ചകത്താൽ തന്നെയാണ് പരമേശ്വരി നിനക്കു പ്രസന്നയായത്.

Verse 62

मया प्रोक्ताश्च ता सर्वाः प्रार्थयध्वं यथेच्छया । अहं सर्वं प्रदास्यामि तत्सत्यं वचनं मम

ഞാൻ അവയെല്ലാം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; നിങ്ങൾ ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ പ്രാർത്ഥിക്കുവിൻ. ഞാൻ എല്ലാം നൽകും—ഇത് എന്റെ സത്യവചനം.

Verse 63

ततो देव मया प्रोक्तं तासां तन्मंत्रपंचकम् । शिष्यत्वं गमितानां च वाङ्मनःकायकर्मभिः

അതിനുശേഷം, ഹേ ദേവാ, ഞാൻ അവർക്കു ആ മന്ത്രപഞ്ചകം ഉപദേശിച്ചു. വാക്ക്, മനസ്, ശരീരകൃത്യങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് അവരെ ശിഷ്യസ്ഥാനത്തിലേക്ക് സ്വീകരിച്ചു.

Verse 64

विष्णुरुवाच । ममापि वद देवेशि कीदृक्तन्मन्त्रपञ्चकम् । यत्त्वयाऽनुष्ठितं पूर्वं तया तासां निवेदि तम्

വിഷ്ണു പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവേശീ, ആ മന്ത്രപഞ്ചകം എങ്ങനെയുള്ളതാണെന്ന് എനിക്കും പറയുക. നീ മുൻപ് എങ്ങനെ അനുഷ്ഠിച്ചതോ, അതുപോലെ അവർക്കും അത് വിവരിക്കൂ.

Verse 65

लक्ष्मीरुवाच । नमः पृथिव्यै क्षांतीशि नम आपोमये शुभे । तेजस्विनि नमस्तुभ्यं नमस्ते वायुरूपिणि

ലക്ഷ്മീ പറഞ്ഞു—ഹേ ക്ഷാന്തീശീ, പൃഥ്വീരൂപിണീ, നിനക്കു നമസ്കാരം. ഹേ ശുഭേ, ജലമയീ, നിനക്കു നമസ്കാരം. ഹേ തേജസ്വിനീ, നിനക്കു നമസ്കാരം; ഹേ വായുരൂപിണീ, നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 66

आकाशरूपसंपन्ने पंचरूपे नमोनमः

ആകാശസ്വരൂപസമ്പന്നയായ പഞ്ചരൂപിണി ദേവിക്കു പുനഃപുനഃ നമസ്കാരം.

Verse 67

एभिर्मन्त्रैर्मया पूर्वं पूजिता परमेश्वरी । तेन राज्यं मया प्राप्तं सर्वस्त्रीणां सुदुर्लभम्

മുമ്പ് ഈ മന്ത്രങ്ങളാൽ ഞാൻ പരമേശ്വരിയെ പൂജിച്ചിരുന്നു; അതിന്റെ ഫലമായി എനിക്ക് രാജ്യം ലഭിച്ചു—എല്ലാ സ്ത്രീകൾക്കും അത്യന്തം ദുർലഭമായതു.

Verse 68

ततश्च स्थापिता देवी कृत्वा रत्नमयी शुभा । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे मया तत्र सुरेश्वर

അതിനുശേഷം ഞാൻ മംഗളദേവിയെ രത്നമയീ രൂപത്തിൽ നിർമ്മിച്ച് അവിടെ തന്നെ സ്ഥാപിച്ചു; ഹേ സുരേശ്വരാ, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രത്തിൽ ഞാൻ അവളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.

Verse 69

तां या पूजयते नारी सद्योऽपि पतिवल्लभा । जायते नात्र सन्देहः सर्वपापविवर्जिता

ആ ദേവിയെ പൂജിക്കുന്ന സ്ത്രീ ഉടൻ തന്നെ ഭർത്താവിന് പ്രിയങ്കരിയാകുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല—അവൾ സർവപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തയാകുന്നു.

Verse 177

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पञ्चपिंडिकोत्पत्ति माहात्म्य वर्णनं नाम सप्तसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിലെ ഷഷ്ഠ നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘പഞ്ചപിണ്ഡികോത്പത്തി-മാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന നൂറ്റി എഴുപത്തേഴാമത്തെ അധ്യായം സമാപ്തമായി.