Adhyaya 3

Verse 1

ऋषय ऊचुः । चतुर्विंशतितीर्थानि यान्युक्तानि त्वया मुने । तेषां प्रधानतीर्थानां सेतौ पापविनाशने

ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനേ! നിങ്ങൾ പറഞ്ഞ ഇരുപത്തിനാലു തീർത്ഥങ്ങളിൽ, പാപനാശകമായ സേതുവിലെ പ്രധാന തീർത്ഥങ്ങളെക്കുറിച്ച് (കൂടുതൽ പറഞ്ഞുതരുക).

Verse 2

आदिमस्य तु तीर्थस्य चक्रतीर्थमिति प्रथा । कथं समागता सूत वदास्माकं हि पृच्छताम्

ആദ്യ തീർത്ഥത്തിന് ‘ചക്രതീർത്ഥം’ എന്ന പ്രസിദ്ധ നാമമുണ്ട്. ഹേ സൂതാ! ആ പേര് എങ്ങനെ ഉണ്ടായത്? ഞങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നു, പറയുക.

Verse 3

श्रीसूत उवाच । चतुर्विंशतितीर्थानां प्रधानानां द्विजोत्तमाः । यदुक्तमादिमं तीर्थं सर्वलोकेषु विश्रुतम्

ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! ഇരുപത്തിനാലു പ്രധാന തീർത്ഥങ്ങളിൽ പറഞ്ഞ ആദ്യ തീർത്ഥം സർവ്വലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമാണ്.

Verse 4

स्मरणात्तस्य तीर्थस्य गर्भवासो न विद्यते । विलयं यांति पापानि लक्षजन्मकृतान्यपि

ആ തീർത്ഥത്തെ വെറും സ്മരണമാത്രം ചെയ്താൽ വീണ്ടും ഗർഭവാസം ഉണ്ടാകില്ല. ലക്ഷജന്മങ്ങളിൽ ചെയ്ത പാപങ്ങളും ലയിച്ച് നശിക്കും.

Verse 5

तस्मिंस्तीर्थे सकृत्स्नाना त्स्मरणात्कीर्तनादपि । लोके ततोधिकं तीर्थं तत्तुल्यं वा द्विजोत्तमाः

ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! ആ തീർത്ഥത്തിൽ ഒരിക്കൽ സ്നാനം ചെയ്താലും, അതിനെ സ്മരിച്ചാലും കീർത്തിച്ചാലും, ഈ ലോകത്തിൽ അതിനേക്കാൾ ഉന്നതമായതോ അതിനൊപ്പമായതോ മറ്റൊരു തീർത്ഥമില്ല।

Verse 6

न विद्यते मुनिश्रेष्ठाः सत्यमुक्तमिदं मया । गंगा सरस्वती रेवा पंपा गोदावरी नदी

ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! ഞാൻ പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്—ഗംഗ, സരസ്വതി, രേവാ (നർമദ), പമ്പാ, ഗോദാവരി നദിയും (ഈ തീർത്ഥത്തിന് തുല്യമല്ല).

Verse 7

कालिंदी चैव कावेरी नर्मदा मणिकर्णिका । अन्यानि यानि तीर्थानि नद्यः पुण्या महीतले

അതുപോലെ കാലിന്ദി (യമുന), കാവേരി, നർമദ, മണികർണിക, ഭൂമിയിലെ മറ്റു തീർത്ഥങ്ങളും പുണ്യനദികളും—(ഇതിനോട് തുല്യമല്ല).

Verse 8

अस्य तीर्थस्य विप्रेंद्राः कोट्यंशेनापि नो समाः । धर्मतीर्थमिति प्राहुस्तत्तीर्थं हि पुराविदः

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രന്മാരേ! മറ്റു തീർത്ഥങ്ങൾ ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ കോട്യാംശത്തേക്കും തുല്യമല്ല. അതുകൊണ്ട് പുരാവിദർ ആ പുണ്യക്ഷേത്രത്തെ ‘ധർമ്മതീർത്ഥം’ എന്നു വിളിക്കുന്നു।

Verse 9

यथा समागता तस्य चक्रतीर्थमिति प्रथा । तदिदानीं प्रवक्ष्यामि शृणुध्वं मुनिपुंगवाः

അത് ‘ചക്രതീർത്ഥം’ എന്ന പേരിൽ എങ്ങനെ പ്രസിദ്ധമായി—അത് ഇപ്പോൾ ഞാൻ വിവരിക്കുന്നു. ഹേ മുനിപുംഗവന്മാരേ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക।

Verse 10

सेतुमूलं हि तत्प्रोक्तं तद्दर्भशयनं मतम् । तत्रैव चक्रतीर्थं तु महापातकमर्द्दनम्

ആ സ്ഥലം ‘സേതുമൂലം’ എന്നു പ്രസിദ്ധമാണ്; അതിനെ ‘ദർഭശയനം’ എന്നും അംഗീകരിക്കുന്നു. അവിടെയേ ചക്രതീർത്ഥം ഉണ്ട്—മഹാപാതകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന പരമ പാവന തീർത്ഥം.

Verse 11

पुरा हि गालवोनाम मुनिर्विष्णुपरायणः । दक्षिणांभोनिधेस्तीरे हालास्यादविदूरतः

പുരാതനകാലത്ത് ഗാലവൻ എന്നൊരു മുനി ഉണ്ടായിരുന്നു; അദ്ദേഹം പൂർണ്ണമായി വിഷ്ണുപരായണൻ. അദ്ദേഹം ദക്ഷിണ സമുദ്രതീരത്ത്, ഹാലാസ്യത്തിന് സമീപം വസിച്ചു.

Verse 12

फुल्लग्रामसमीपे च तथा क्षीरसरोंतिके । धर्म पुष्करिणीतीरे सोऽतप्यत महत्तपः

ഫുള്ള ഗ്രാമത്തിനടുത്തും ‘ക്ഷീരസരസ്’ എന്ന തടാകത്തിനടുത്തും, ധർമ്മപുഷ്കരിണിയുടെ തീരത്ത് അദ്ദേഹം മഹത്തായ തപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ചു.

Verse 13

युगानामयुतं ब्रह्म गृणन्विप्राः सनातनम् । दयायुक्तो निराहारः सत्यवान्विजितेंद्रियः

ഹേ വിപ്രന്മാരേ! പത്തായിരം യുഗങ്ങൾ അദ്ദേഹം സനാതന ബ്രഹ്മനെ സ്തുതിച്ചു—കരുണയോടെ, നിരാഹാരനായി, സത്യനിഷ്ഠനായി, ഇന്ദ്രിയജയിയായി.

Verse 14

आत्मवत्सर्वभूतानि पश्यन्विषयनिःस्पृहः । सर्वभूतहितो दांतः सर्वद्वंद्वविवर्जितः

അദ്ദേഹം എല്ലാ ജീവികളെയും ആത്മവത്—സ്വയംപോലെ കണ്ടു; വിഷയങ്ങളോടുള്ള തൃഷ്ണയില്ലാത്തവൻ. സർവ്വഭൂതഹിതകാരി, ദമനശീലൻ, എല്ലാ ദ്വന്ദ്വങ്ങളിൽ നിന്നും വിമുക്തൻ.

Verse 15

वर्षाणि कतिचित्सोऽयं जीर्णपर्णाशनोऽभवत । किंचित्कालं जलाहारो वायुभक्षः कियत्समाः

ചില വർഷങ്ങൾ അദ്ദേഹം ഉണങ്ങിയ ഇലകളെ മാത്രം ആഹാരമാക്കി ജീവിച്ചു. കുറെകാലം ജലാഹാരമാത്രം; പിന്നെ ചില വർഷങ്ങൾ വായുവിനെ തന്നെ ഭോജനമാക്കിയവനെന്നപോലെ നിലകൊണ്ടു.

Verse 16

एवं पंचसहस्राणि वर्षाणि स महामुनिः । अतप्यत तपो घोरं देवैरपि सुदुष्करम्

ഇങ്ങനെ അഞ്ചായിരം വർഷങ്ങൾ ആ മഹാമുനി ഭയങ്കരമായ തപസ്സു ചെയ്തു—ദേവന്മാർക്കും അത്യന്തം ദുഷ്കരമായത്.

Verse 17

ततः पंचसहस्राणि वर्षाणि मुनिपुंगवः । निराहारो निरालोको निरुच्छ्वासो निरास्पदः

പിന്നീട് മറ്റൊരു അഞ്ചായിരം വർഷങ്ങൾ ആ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ നിരാഹാരനായി, വിഷയദൃഷ്ടിയില്ലാതെ, ശ്വാസം നിയന്ത്രിച്ച്, യാതൊരു ആശ്രയവുമില്ലാതെ നിലകൊണ്ടു.

Verse 18

वर्षास्वासारसहनं हेमंतेषु जलेशयः । ग्रीष्मे पंचाग्निमध्यस्थो विष्णुध्यानपरायणः

മഴക്കാലത്ത് അദ്ദേഹം കനത്ത മഴ സഹിച്ചു; ഹേമന്തത്തിൽ ജലത്തിൽ ശയിച്ചു; ഗ്രീഷ്മത്തിൽ പഞ്ചാഗ്നികളുടെ മദ്ധ്യേ ഇരുന്നു—എപ്പോഴും വിഷ്ണുധ്യാനത്തിൽ പരായണനായി.

Verse 19

जपन्नष्टाक्षरं मंत्रं ध्यायन्हृदि जनार्दनम् । तताप सुमहातेजा गालवो मुनिपुंगवः

അഷ്ടാക്ഷര മന്ത്രം ജപിച്ചുകൊണ്ടും ഹൃദയത്തിൽ ജനാർദനനെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ടും, മഹാതേജസ്സുള്ള മുനിശ്രേഷ്ഠൻ ഗാലവൻ തപസ്സു തുടർന്നു.

Verse 20

एवं त्वयुतव वर्षाणि स समतीतानि वै मुनेः । अथ तत्तपसा तुष्टो भगवान्कमलापतिः

ഇങ്ങനെ മുനിക്കു പത്തായിരം വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു. തുടർന്ന് ആ തപസ്സിൽ തൃപ്തനായ കമലാപതി ഭഗവാൻ പ്രസന്നനായി.

Verse 21

प्रत्यक्षतामगात्तस्य शंखचक्रगदाधरः । विकचांबुजपत्राक्षः सूर्यकोटिसमप्रभः

അവനു നേരിൽ പ്രത്യക്ഷനായി—ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ ധരിച്ചവൻ; വിരിഞ്ഞ താമരയിതളുപോലുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവൻ; കോടി സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ ദീപ്തിമാൻ.

Verse 22

विनतानंदनारूढश्छत्रचामरशोभितः । हारकेयूरमुकुटकटकादिविभूषितः

വിനതാനന്ദനായ ഗരുഡനിൽ ആരൂഢനായി; ഛത്രവും ചാമരങ്ങളും കൊണ്ട് ശോഭിച്ച്; ഹാരം, കേയൂരം, മുകുടം, കടകം മുതലായ ആഭരണങ്ങളാൽ വിഭൂഷിതനായി.

Verse 23

विष्वक्सेनसुनंदादिकिंकरैः परिवारितः । वीणावेणुमृदंगादिवादकैर्नारदादिभिः

വിഷ്വക്സേന, സുനന്ദ മുതലായ കിങ്കരന്മാർ ചുറ്റിനിന്നു; നാരദാദി വാദകർ വീണ, വേണു, മൃദംഗം മുതലായവ വായിച്ച് ഗാനം ചെയ്തു.

Verse 24

उपगीयमानविजयः पीतांबरविराजितः । लक्ष्मीविराजितोरस्को नीलमेघसमच्छविः

അവന്റെ വിജയം പാടപ്പെടുകയായിരുന്നു; പീതാംബരം ധരിച്ച് ദീപ്തനായി; ലക്ഷ്മീശോഭിതമായ ഉരസ്സുള്ളവൻ; നീലമേഘസമമായ ശ്യാമകാന്തിയുള്ളവൻ.

Verse 25

धुनानः पद्ममेकेन पाणिना मधुसूदनः । सनकादिमहायोगिसेवितः पार्श्वयोर्द्वयोः

മധുസൂദനനായ വിഷ്ണു ഒരു കൈകൊണ്ട് പദ്മം മൃദുവായി കുലുക്കിക്കൊണ്ട് നിലകൊണ്ടു; സനകാദി മഹായോഗികൾ ഇരുപാർശ്വങ്ങളിലും അദ്ദേഹത്തെ സേവിച്ചു.

Verse 26

मंदस्मितेन सकलं मोहयन्भुवनत्रयम् । स्वभासा भासयन्सर्वान्दिशो दश च भूसुराः

ഹേ ഭൂസുരന്മാരേ! അദ്ദേഹത്തിന്റെ മന്ദസ്മിതം ത്രിഭുവനത്തെ മുഴുവനും മോഹിപ്പിച്ചു; സ്വപ്രഭയാൽ എല്ലാവരെയും ദശദിക്കുകളെയും പ്രകാശിപ്പിച്ചു.

Verse 27

कंठलग्रेन मणिना कौस्तुभेन च शोभितः । सुवर्णवेत्रहस्तैश्च सौविदल्लैरनेकशः

കണ്ഠത്തിൽ പതിഞ്ഞ കൗസ്തുഭമണിയാൽ അദ്ദേഹം ശോഭിച്ചു; സ്വർണ്ണദണ്ഡം കൈവശമുള്ള അനേകം സേവകർ അദ്ദേഹത്തെ ചുറ്റി നിന്നു.

Verse 28

अनन्यदुर्लभाचिंत्यगीयमाननिजाद्भुतः । सुभक्तसुलभो देवो लक्ष्मीकांतो हरिः स्वयम्

മറ്റു മാർഗങ്ങളാൽ ദുർലഭനും അചിന്ത്യനും, തന്റെ അത്ഭുതസ്വരൂപം ഗീതികളാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവനും ആയ ലക്ഷ്മീകാന്തൻ ഹരി സ്വയം സുദ്ഭക്തർക്കു സുലഭനാകുന്നു.

Verse 29

सन्न्यधत्त पुरस्तस्य गालवस्य महामुनेः । आविर्भूतं तदा दृष्ट्वा श्रीवत्सांकितवक्षसम्

അപ്പോൾ അദ്ദേഹം മഹാമുനി ഗാലവന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷമായി നിലകൊണ്ടു; ശ്രീവത്സചിഹ്നിത വക്ഷസ്ഥലമുള്ള പ്രഭുവിനെ കണ്ട മুনি അത്ഭുതവിസ്മയത്തിൽ മുങ്ങി.

Verse 30

पीतांबरधरं देवं तुष्टिं प्राप महामुनिः । भक्त्या परमया युक्तस्तुष्टाव जगदीश्वरम्

പീതാംബരധാരിയായ ദേവനെ ദർശിച്ച മഹാമുനിക്ക് പരമ തൃപ്തി ലഭിച്ചു; പരമഭക്തിയോടെ ജഗദീശ്വരനെ അദ്ദേഹം സ്തുതിച്ചു।

Verse 31

गालव उवाच । नमो देवादिदेवाय शंखचक्रगदाभृते । नमो नित्याय शुद्धाय सच्चिदानंदरूपिणे

ഗാലവൻ പറഞ്ഞു—ദേവാദിദേവാ, ശംഖചക്രഗദാധാരീ, നിനക്കു നമസ്കാരം; നിത്യനും ശുദ്ധനും സച്ചിദാനന്ദസ്വരൂപനും ആയ നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 32

नमो भक्तार्ति हंत्रे ते हव्यकव्यस्वरूपिणे । नमस्त्रिमूर्तये तुभ्यं सृष्टिस्थित्यंतकारिणे

ഭക്തരുടെ ആർത്തി അകറ്റുന്ന നിനക്കു നമസ്കാരം; ഹവ്യകവ്യസ്വരൂപനായ നിനക്കു നമസ്കാരം. സൃഷ്ടി-സ്ഥിതി-അന്തം നടത്തും ത്രിമൂർത്തിസ്വരൂപാ, നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 33

नमः परेशाय नमो विभूम्ने नमोस्तु लक्ष्मीपतये विधात्रे । नमोस्तु सूर्येंदुविलोचनाय नमो विरिंच्याद्यभिवंदिताय

പരമേശ്വരനു നമസ്കാരം, സർവ്വവ്യാപിയായ മഹാവിഭൂതിക്കു നമസ്കാരം; ലക്ഷ്മീപതി വിധാത്രിക്കു നമസ്കാരം. സൂര്യചന്ദ്രന്മാർ കണ്ണുകളായവനു നമസ്കാരം; വിരിഞ്ചി (ബ്രഹ്മ) മുതലായവർ അഭിവന്ദിക്കുന്നവനു നമസ്കാരം।

Verse 34

यो नामजात्यादिविकल्पहीनः समस्तदोषैरपि वर्जितो यः । स्रमस्तसंसारभयापहारिणे तस्मै नमो दैत्यविनाशनाय

നാമം-ജാതി മുതലായ ഭേദവികല്പങ്ങൾക്കതീതനും, സമസ്ത ദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനും ആയവൻ; സംസാരജന്യമായ എല്ലാ ഭയവും അകറ്റുന്നവൻ—ആ ദൈത്യവിനാശകനു നമസ്കാരം।

Verse 35

वेदांतवेद्याय रमेश्वराय वैकुण्ठवासाय विधातृपित्रे । नमोनमः सत्यजनार्तिहारिणे नारायणायामितविक्रमाय

വേദാന്തംകൊണ്ട് ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നവനും, രമയുടെ ഈശ്വരനും, വൈകുണ്ഠവാസിയും, വിധാതാവിന്നും പിതാവുമായ—സത്യഭക്തരുടെ ആർതി ഹരിക്കുന്ന, അമിതവിക്രമനായ നാരായണനു വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം।

Verse 36

नमस्तुभ्यं भग वते वासुदेवाय शार्ङ्गिणे । भूयोभूयो नमस्तुभ्यं शेषपर्यंकशायिने

ഹേ ഭഗവാൻ വാസുദേവാ, ശാർങ്ഗധനുസ്സു ധരിക്കുന്നവനേ—നിനക്കു നമസ്കാരം। ശേഷപര്യങ്കത്തിൽ ശയിക്കുന്ന പ്രഭോ—നിനക്കു വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം।

Verse 37

इति स्तुत्वा हरिं विप्रास्तूष्णीमास्ते स गालवः । श्रुत्वा स्तुतिं श्रुति सुखां हरिस्तस्यमहात्मनः

ഇങ്ങനെ ഹരിയെ സ്തുതിച്ച ശേഷം ബ്രാഹ്മണനായ ഗാലവൻ മൗനമായി ഇരുന്നു. ശ്രവണസുഖകരമായ ആ സ്തോത്രം കേട്ട് ഭഗവാൻ ഹരി ആ മഹാത്മാവിന്റെ വചനങ്ങൾ ശ്രവിച്ചു.

Verse 38

अवाप परमं तोषं शंखचक्रगदाधरः । अथालिंग्य मुनिं शौरिश्चतुर्भिर्बाहुभिस्तदा

ശംഖചക്രഗദാധാരിയായ പ്രഭുവിന് പരമ തോഷം ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് ശൗരി തന്റെ നാലു ഭുജങ്ങളാൽ ആ മുനിയെ ആലിംഗനം ചെയ്തു.

Verse 39

बभाषे प्रीतिसं युक्तो वरो वै व्रियतामिति । तुष्टोऽस्मि तपसा तेऽद्य स्तोत्रेणापि च गालव

പ്രീതിയോടെ പ്രഭു അരുളിച്ചെയ്തു—“വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക.” “ഹേ ഗാലവാ, ഇന്ന് നിന്റെ തപസ്സിലും നിന്റെ സ്തോത്രത്തിലും ഞാൻ പ്രസന്നനാണ്.”

Verse 40

नमस्कारेण च प्रीतो वरदोऽहं तवागतः । गालव उवाच । नारायण रमानाथ पीतांबर जगन्मय

നിന്റെ നമസ്കാരത്തിൽ പ്രസന്നനായി, വരദാതാവായി ഞാൻ നിന്റെ അടുക്കൽ വന്നിരിക്കുന്നു. ഗാലവൻ പറഞ്ഞു— ഹേ നാരായണാ, ഹേ രമാനാഥാ, ഹേ പീതാംബരധാരീ, ഹേ ജഗന്മയാ!

Verse 41

जनार्दन जगद्धामन्गोविंद नरकांतक । त्वद्दर्शनात्कृतार्थोऽस्मि सर्वस्मादधिकस्तथा

ഹേ ജനാർദനാ, ജഗദ്ധാമാ! ഹേ ഗോവിന്ദാ, നരകാന്തകാ! നിന്റെ ദർശനത്താൽ ഞാൻ കൃതാർത്ഥനായി; എല്ലാറ്റിലും മേലായ പരമപരിപൂർണത പ്രാപിച്ചു.

Verse 42

त्वां न पश्यंत्यधर्मिष्ठा यतस्त्वं धर्मपालकः । यन्न वेत्ति भवो ब्रह्मा यन्न वेत्ति त्रयी तथा

അധർമ്മികൾ നിന്നെ ദർശിക്കുകയില്ല; നീ ധർമ്മത്തിന്റെ പാലകനാകയാൽ. ഭവൻ (ശിവൻ) ബ്രഹ്മാവും പൂർണ്ണമായി അറിയാത്തതും, ത്രയീ വേദവും അറിയാത്തതും—അതേ നിന്റെ തത്ത്വം.

Verse 43

तं वेद्मि परमात्मानं किमस्मा दधिकं वरम् । योगिनो यं न पश्यन्ति यं न पश्यंति कर्मठाः

അവനെ ഞാൻ പരമാത്മാവായി അറിയുന്നു—ഇതിലധികം വലിയ വരം എന്തുണ്ട്? യോഗികളും ദർശിക്കാത്തവനെ, കർമ്മകാണ്ഡത്തിൽ മാത്രം നിരതരും കാണുന്നില്ല.

Verse 44

तं पश्यामि परात्मानं किमस्मादधिकं वरम् । एतेन च कृतार्थोऽस्मि जनार्दन जगत्पते

ഞാൻ ആ പരാത്മാവിനെ ദർശിക്കുന്നു—ഇതിലധികം വലിയ വരം എന്തുണ്ട്? ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ ഞാൻ കൃതാർത്ഥനാണ്, ഹേ ജനാർദനാ, ഹേ ജഗത്പതേ.

Verse 45

यन्नामस्मृतिमात्रेण महापातकिनोऽपिच । मुक्तिं प्रयांति मुनयस्तं पश्यामि जनार्दनम्

ആരുടെ നാമസ്മരണ മാത്രത്താൽ മഹാപാതകികളും മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നുവോ—ആ ജനാർദനനെ ഞാൻ സാക്ഷാൽ ദർശിക്കുന്നു.

Verse 46

त्वत्पादपद्मयुगले निश्चला भक्तिरस्तुमे । हरिरुवाच । मयि भक्तिर्दृढा तेऽस्तु निष्कामा गालवाधुना

അങ്ങയുടെ പദ്മപാദയുഗളത്തിൽ എന്റെ ഭക്തി അചഞ്ചലമായിരിക്കട്ടെ. ഹരി അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ഗാലവാ, ഇനി നിനക്കു എന്നിലേക്കു ദൃഢവും നിഷ്കാമവും സ്ഥിരവുമായ ഭക്തി ഉണ്ടാകട്ടെ.

Verse 47

शृणु चाप्यपरं वाक्यमुच्यमानं मया मुने । मदर्थं कर्म कुर्वाणो मद्ध्यानो मत्परायणः

ഹേ മുനേ, ഞാൻ പറയുന്ന മറ്റൊരു ഉപദേശവും കേൾക്കുക—എന്നെ ലക്ഷ്യമാക്കി കർമ്മം ചെയ്‌തുകൊണ്ട്, എന്നെ ധ്യാനിച്ച്, എന്നെയേ പരമാശ്രയമാക്കി.

Verse 48

एतत्प्रारब्धदेहांते मत्स्वरूपमवाप्स्यसि । अस्मिन्नेवाश्रमे वासं कुरुष्व मुनिपुंगव

ഈ പ്രാരബ്ധബലത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ദേഹത്തിന്റെ അവസാനം നീ എന്റെ സ്വരൂപം പ്രാപിക്കും; അതിനാൽ, ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ഈ ആശ്രമത്തിൽ തന്നേ വസിക്കൂ.

Verse 49

धर्मपुष्करिणी चेयं पुण्या पापविनाशिनी । अस्यास्तीरे तपः कुर्वंस्तपःसिद्धिमवाप्नुयात्

ഇത് ധർമ്മപുഷ്കരിണി—പുണ്യവും പാപനാശിനിയും; ഇതിന്റെ തീരത്ത് തപസ്സു ചെയ്യുന്നവൻ തപസ്സിന്റെ സിദ്ധി പ്രാപിക്കും.

Verse 50

धर्मः पुरा समागत्य दक्षिणस्योदधेस्तटे । तपस्तेपे महादेवं चिंतयन्मनसा तदा

പുരാതനകാലത്ത് ധർമ്മൻ ദക്ഷിണസമുദ്രതീരത്ത് എത്തി, മനസ്സിൽ മഹാദേവനെ ധ്യാനിച്ച് തപസ്സു ചെയ്തു।

Verse 51

स्नानार्थमेकं तीर्थं च चक्रे धर्मो महामुने । धर्मपुष्करिणी तेन प्रसिद्धा तत्कृता यतः

ഹേ മഹാമുനേ! സ്നാനാർത്ഥമായി ധർമ്മൻ ഒരു തീർത്ഥം സ്ഥാപിച്ചു; അവൻ നിർമ്മിച്ചതിനാൽ അത് ‘ധർമ്മപുഷ്കരിണി’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായി।

Verse 52

त्वया यथा तपस्तप्तमिदानीं मुनिसत्तम । तथा तप्तं तपस्तेन धर्मेण हरसेविना

ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! നീ ഇപ്പോൾ ചെയ്തതുപോലെ, ഹരസേവകനായ ആ ധർമ്മനും ഇവിടെ തപസ്സു ചെയ്തു।

Verse 53

तपसा तस्य तुष्टः सञ्छूलपाणिर्महेश्वरः । प्रादुरासीस्त्वया दीप्त्या दिशोदशविभासयन्

അവന്റെ തപസ്സിൽ പ്രസന്നനായ ശൂലപാണിയായ മഹേശ്വരൻ പ്രത്യക്ഷനായി, തന്റെ ദീപ്തിയാൽ പത്ത് ദിക്കുകളും പ്രകാശിപ്പിച്ചു।

Verse 54

अथाश्रममनुप्राप्तं महादेवं कृपानिधिम् । धर्मः परमसन्तुष्टस्तुष्टाव परमेश्वरम्

പിന്നീട് കരുണാനിധിയായ മഹാദേവൻ ആശ്രമത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, ധർമ്മൻ പരമാനന്ദത്തോടെ ആ പരമേശ്വരനെ സ്തുതിച്ചു।

Verse 55

धर्म उवाच । प्रणमामि जगन्नाथमीशानं प्रणवात्मकम् । समस्तदेवतारूपमादिमध्यांतवर्जितम्

ധർമ്മൻ പറഞ്ഞു—പ്രണവമായ ‘ഓം’ സ്വരൂപനായ ജഗന്നാഥൻ ഈശാനനെ ഞാൻ പ്രണമിക്കുന്നു. സർവ്വദേവതാരൂപനും ആദി-മധ്യ-അന്തങ്ങളില്ലാത്തവനും ആകുന്നു.

Verse 56

ऊर्ध्वरेतं विरूपाक्षं विश्वरूपं नमाम्य हम् । समस्तजगदाधारमनन्तमजमव्ययम्

ഊർദ്ധ്വരേതസ്സായ, ത്രിനേത്രധാരിയായ വിരൂപാക്ഷൻ, വിശ്വരൂപൻ—അവനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. സർവ്വജഗദാധാരൻ; അനന്തൻ, അജൻ, അവ്യയൻ.

Verse 57

यमामनन्ति योगीन्द्रास्तं वन्दे पुष्टिवर्धनम् । नमो लोकाधिनाथाय वंचते परिवंचते

യോഗീന്ദ്രന്മാർ ‘യമൻ’ എന്നു വിളിക്കുന്ന ആ പുഷ്ടിവർദ്ധന പ്രഭുവിനെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു. ലോകാധിനാഥനു നമസ്കാരം—വഞ്ചകനെയും മഹാവഞ്ചകനെയും പോലും വഞ്ചിക്കുന്നവൻ.

Verse 58

नमोऽस्तु नीलकण्ठाय पशूनां पतये नमः । नमः कल्मषनाशाय नमो मीढुष्टमाय च

നീലകണ്ഠനു നമസ്കാരം; പശുപതിയ്ക്കു നമസ്കാരം. കല്മഷനാശകനു നമസ്കാരം; അത്യന്തം കൃപാലുവായ വരദാതാവിനും നമസ്കാരം.

Verse 59

नमो रुद्राय देवाय कद्रुद्राय प्रचेतसे । नमः पिनाकहस्ताय शूलहस्ताय ते नमः

രുദ്രദേവനു നമസ്കാരം; ഉഗ്രരുദ്രനായ പ്രചേതസിനു നമസ്കാരം. പിനാകഹസ്തനു നമസ്കാരം; ശൂലഹസ്തനായ നിനക്കും നമസ്കാരം.

Verse 60

नमश्चैतन्यरूपाय पुष्टीनां पतये नमः । नमः पंचास्यदेवाय क्षेत्राणां पतये नमः

ചൈതന്യസ്വരൂപനായ നിനക്കു നമസ്കാരം; സർവ്വ പുഷ്ടികളുടെ അധിപതിക്കു നമഃ। പഞ്ചാസ്യ ദേവനു നമഃ; പുണ്യക്ഷേത്രങ്ങളുടെ നാഥനു നമഃ॥

Verse 61

इति स्तुतो महादेवः शंकरोलोकशंकरः । धर्मस्य परमां तुष्टिमापन्नस्तमुवाच वै

ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട മഹാദേവൻ ശങ്കരൻ—ലോകഹിതകാരി—ധർമ്മനോട് പരമതൃപ്തനായി അവനോടു പറഞ്ഞു॥

Verse 62

महेश्वर उवाच । प्रीतोस्म्यनेन स्तोत्रेण तव धर्म महामते । वरं मत्तो वृणीष्व त्वं मा विलंबं कुरुष्व वै

മഹേശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാമതി ധർമ്മാ! നിന്റെ ഈ സ്തോത്രം കൊണ്ട് ഞാൻ പ്രീതനാണ്. എന്നിൽ നിന്ന് വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക; വൈകിക്കരുത്॥

Verse 63

ईश्वरेणैवमुक्तस्तु धर्मो देवमथाब्रवीत् । वाहनं ते भविष्यामि सदाहं पार्वतीपते

ഈശ്വരൻ ഇങ്ങനെ അരുളിച്ചെയ്തപ്പോൾ ധർമ്മൻ ദേവനോട് പറഞ്ഞു—ഹേ പാർവതീപതേ! ഞാൻ എപ്പോഴും നിന്റെ വാഹനം ആയിരിക്കും॥

Verse 64

अयमेव वरो मह्यं दातव्यस्त्रिपुरांतक । तवोद्वहनमात्रेण कृतार्थोऽहं भवामि भोः

ഹേ ത്രിപുരാന്തകാ! എനിക്ക് ഇതേ വരം തന്നേ നൽകണം; ഹേ പ്രഭോ, നിന്നെ വഹിക്കുന്നതുമാത്രം കൊണ്ടു ഞാൻ കൃതാർത്ഥനാകുന്നു॥

Verse 65

इत्थं धर्मेण कथितो देवो धर्ममथाब्रवीत् । ईश्वर उवाच । वाहनं भव मे धर्म सर्वदा लोकपूजितः

ധർമ്മൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഭഗവാൻ ധർമ്മനോടു അരുളിച്ചെയ്തു—ഈശ്വരൻ ഉവാച—ഹേ ധർമ്മാ, നീ എന്റെ വാഹനം ആകുക; സദാ ലോകങ്ങൾ നിന്നെ പൂജിക്കട്ടെ।

Verse 66

मम चोद्वहने शक्तिरमोघा ते भविष्यति । त्वत्सेविनां सदा भक्तिर्मयि स्यान्नात्र संशयः

എന്നെ വഹിക്കുന്നതിൽ നിന്റെ ശക്തി അമോഘമായിരിക്കും; നിന്നെ സേവിക്കുന്നവർക്കു എപ്പോഴും എന്നിലേക്കുള്ള ഭക്തി ഉദിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 67

इत्युक्ते शंकरेणाथ धर्मोपि वृषरूपधृक् । उवाह परमेशानं तदाप्रभृति गालव

ശങ്കരൻ ഇങ്ങനെ അരുളിച്ചെയ്തപ്പോൾ ധർമ്മനും വൃഷഭരൂപം ധരിച്ചു, ഹേ ഗാലവ, അന്നുമുതൽ പരമേശ്വരനെ വഹിച്ചു।

Verse 68

महादेवस्तमारुह्य धर्मं वै वृषरूपिणम् । शोभमानो भृशं धर्ममुवाच परमामृतम्

മഹാദേവൻ വൃഷഭരൂപിയായ ധർമ്മത്തെ आरोഹിച്ച്, അത്യന്തം ദീപ്തനായി, ധർമ്മനോടു പരമ അമൃതസമമായ വചനങ്ങൾ അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 69

ईश्वर उवाच । त्वया कृतं हि यत्तीर्थं दक्षिणस्योदधेस्तटे । धर्मपुष्करिणीत्येषा लोके ख्याता भविष्यति

ഈശ്വരൻ ഉവാച—ദക്ഷിണ സമുദ്രതീരത്ത് നീ സ്ഥാപിച്ച ഈ തീർത്ഥം ലോകത്തിൽ ‘ധർമ്മപുഷ്കരിണി’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമാകും।

Verse 71

अनंतफलदा ज्ञेया नात्र कार्या विचारणा । इति दत्त्वा वरं तस्मै धर्मतीर्थाय शंकरः

ഇത് അനന്തഫലദായിനിയെന്ന് അറിയുക—ഇവിടെ വിചാരണം ആവശ്യമില്ല. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു ശങ്കരൻ ആ ധർമ്മതീർത്ഥത്തിന് വരം നൽകി.

Verse 72

आरुह्य वृषभं धर्मं कैलासं पर्वतं ययौ । धर्मपुष्करिणीतीरे गालव त्वमतोधुना

ധർമ്മരൂപമായ വൃഷഭത്തെ അധിരോഹിച്ച് അദ്ദേഹം കൈലാസപർവതത്തിലേക്ക് പോയി. അതിനാൽ ഇപ്പോൾ, ഹേ ഗാലവ, ധർമ്മപുഷ്കരിണിയുടെ തീരത്ത് വസിക്കു.

Verse 73

शरीरपातपर्यंतं तपः कुर्वन्समाहितः । वस त्वं मुनि शार्दूल पश्चान्मामाप्स्यसे ध्रुवम्

ശരീരപാതം വരെയും ഏകാഗ്രചിത്തനായി തപസ്സു ചെയ്യുക. ഇവിടെ വസിക്കു, ഹേ മുനിശാർദൂല; പിന്നെ നീ നിർഭാഗ്യമായി എന്നെ പ്രാപിക്കും.

Verse 74

यदा ते जायते भीतिस्तदा तां नाशयाम्यहम् । ममायुधेन चक्रेण प्रेरितेन मया क्षणात्

നിനക്കു ഭയം ഉദിക്കുമ്പോഴൊക്കെയും, ഞാൻ അതിനെ നശിപ്പിക്കും—ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ—എൻ്റെ പ്രേരണയാൽ ചലിക്കുന്ന എൻ്റെ ആയുധമായ ചക്രംകൊണ്ട്.

Verse 75

इत्युक्त्वा भगवान्विष्णुस्तत्रैवांतरधीयत । श्रीसूत उवाच । तस्मिन्नंतर्हिते विष्णौ गालवो मुनिपुंगवः

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭഗവാൻ വിഷ്ണു അവിടെയേ അന്തർധാനം ചെയ്തു. ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു—വിഷ്ണു അന്തർധാനം ചെയ്തപ്പോൾ മുനിപുങ്ഗവനായ ഗാലവൻ…

Verse 76

धर्मपुष्करिणीतीरे विष्णुध्यानपरायणः । त्रिकालमर्चयन्विष्णुं शालग्रामे विमुक्तिदे

ധർമ്മപുഷ്കരിണിയുടെ തീരത്ത് അദ്ദേഹം വിഷ്ണുധ്യാനത്തിൽ ലീനനായിരുന്നു. ത്രികാലവും ശാലഗ്രാമരൂപിയായ മോക്ഷദായക വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ചു.

Verse 77

उवास मतिमान्धीरो विरक्तो विजितेंद्रियः । कदाचिन्माघमासे तु शुक्लपक्षे हरेर्दिने

അദ്ദേഹം ബുദ്ധിമാനും ധീരനും വിരക്തനും ഇന്ദ്രിയജയിയുമായി അവിടെ വസിച്ചു. ഒരിക്കൽ മാഘമാസത്തിൽ, ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ, ഹരിയുടെ പുണ്യദിനത്തിൽ,

Verse 78

उपोष्य जागरं कृत्वा रात्रौ विष्णुमपूजयत् । स्नात्वा परेद्युर्द्वादश्यां धर्मपुष्करिणीजले

ഉപവസിച്ച് രാത്രിജാഗരണം ചെയ്ത് അദ്ദേഹം രാത്രിയിൽ വിഷ്ണുവിനെ പൂജിച്ചു. പിന്നെ അടുത്ത ദിവസം ദ്വാദശിയിൽ ധർമ്മപുഷ്കരിണീജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തു.

Verse 79

संध्यावन्दनपूर्वाणि नित्यकर्माणि चाकरोत् । ततः पूजां विधातुं स हरेः समुपचक्रमे

സന്ധ്യാവന്ദനം മുതലായ നിത്യകർമ്മങ്ങൾ അദ്ദേഹം നിർവഹിച്ചു. തുടർന്ന് ഹരിയുടെ പൂജാവിധി നടത്താൻ അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു.

Verse 80

तुलस्यादीनि पुष्पाणि समाहृत्य च गालवः । विधाय पूजां कृष्णस्य स्तोत्रमेतदुदैरयत्

തുളസി മുതലായ പുഷ്പങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് ഗാലവൻ കൃഷ്ണനെ പൂജിച്ചു; തുടർന്ന് ഈ സ്തോത്രം ഉച്ചരിച്ചു.

Verse 81

गालव उवाच । सहस्रशिरसं विष्णुं मत्स्यरूपधरं हरिम् । नमस्यामि हृषीकेशं कूर्मवाराहरूपिणम्

ഗാലവൻ പറഞ്ഞു—സഹസ്രശിരസ്സനായ വിഷ്ണുവിനെയും, മത്സ്യരൂപം ധരിച്ച ഹരിയെയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. കൂർമ-വരാഹരൂപിയായ ഹൃഷീകേശനോട് പ്രണാമം അർപ്പിക്കുന്നു.

Verse 82

नारसिंहं वामनाख्यं जाम दग्न्यं च राघवम् । बलभद्रं च कृष्णं च कल्किं विष्णुं नमाम्यहम्

നരസിംഹൻ, വാമനൻ, ജാമദഗ്ന്യൻ (പരശുരാമൻ), രാഘവൻ (രാമൻ) എന്നീ രൂപങ്ങളിലുള്ള വിഷ്ണുവിനെ ഞാൻ പ്രണാമം ചെയ്യുന്നു; ബലഭദ്രൻ, കൃഷ്ണൻ, കല്കി രൂപത്തിലുള്ള വിഷ്ണുവിനെയും നമസ്കരിക്കുന്നു.

Verse 83

वासुदेवमनाधारं प्रणतार्तिविनाशनम् । आधारं सर्वभूतानां प्रणमामि जनार्दनम्

സ്വയം ഒഴികെ മറ്റൊരു ആശ്രയവുമില്ലാത്തവനും, ശരണാഗതരുടെ ദുഃഖം നശിപ്പിക്കുന്നവനുമായ വാസുദേവനോട് ഞാൻ പ്രണാമം അർപ്പിക്കുന്നു. സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ അധാരമായ ജനാർദനനോട് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

Verse 84

सर्वज्ञं सर्वकर्तारं सच्चिदानंदविग्रहम् । अप्रतर्क्यमनिर्देश्यं प्रणतोऽस्मि जनार्दनम्

സർവ്വജ്ഞനും സർവ്വകർത്താവും, സച്ചിദാനന്ദസ്വരൂപനുമായ ജനാർദനനോട് ഞാൻ പ്രണാമം അർപ്പിക്കുന്നു; അവൻ തർക്കാതീതനും നിർവചനാതീതനും ആകുന്നു.

Verse 85

एवं स्तुवन्महा योगी गालवो मुनिपुंगवः । धर्मपुष्करिणीतीरे तस्थौ ध्यानपरायणः

ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന മഹായോഗിയും മുനിശ്രേഷ്ഠനുമായ ഗാലവൻ ധർമ്മപുഷ്കരിണിയുടെ തീരത്ത് ധ്യാനപരായണനായി നിലകൊണ്ടു.

Verse 86

एतस्मिन्नंतरे कश्चिद्राक्षसो गालवं मुनिम् । आययौ भक्षितुं घोरः क्षुधया पीडितो भृशम्

അന്നേരം കടുത്ത വിശപ്പാൽ അത്യന്തം പീഡിതനായ ഒരു ഭീകരരാക്ഷസൻ, മുനി ഗാലവനെ ഭക്ഷിക്കുവാൻ അവിടെ എത്തി।

Verse 87

गालवं तरसा सोऽयं राक्षसो जगृहे तदा । गृहीतस्तरसा तेन गालवो नैऋतेन सः

അപ്പോൾ ആ രാക്ഷസൻ ബലത്തോടെ ഗാലവനെ പിടിച്ചു; ആ ദൈത്യൻ ഗാലവനെ തീർച്ചയായും കഠിനമായി പിടിച്ചുകെട്ടി।

Verse 88

प्रचुक्रोश दयां भोधिमापन्नानां परायणम् । नारायणं चक्रपाणिं रक्षरक्षेति वै मुहुः

അവൻ കരുണാസമുദ്രവും ആപന്നരുടെ പരമാശ്രയവുമായ ചക്രപാണി നാരായണനെ വീണ്ടും വീണ്ടും—“രക്ഷിക്കണേ, രക്ഷിക്കണേ!” എന്നു നിലവിളിച്ചു।

Verse 89

परेश परमानंद शरणागतपालक । त्राहि मां करुणासिंधो रक्षोवशे मुपागतम्

ഹേ പരേശ്വരാ, ഹേ പരമാനന്ദാ, ശരണാഗതപാലകാ! ഹേ കരുണാസിന്ധോ, രാക്ഷസന്റെ അധീനതയിൽപ്പെട്ട എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ।

Verse 90

लक्ष्मीकांत हरे विष्णो वैकुंठ गरुडध्वज । मां रक्ष रक्षसाक्रांतं ग्राहाक्रांतं गजं यथा

ഹേ ലക്ഷ്മീകാന്താ, ഹേ ഹരി, ഹേ വിഷ്ണോ, വൈകുണ്ഠനാഥാ, ഗരുഡധ്വജാ! ഗ്രാഹം പിടിച്ച ഗജത്തെ നീ രക്ഷിച്ചതുപോലെ, രാക്ഷസൻ പിടിച്ച എന്നെയും രക്ഷിക്കണമേ।

Verse 91

दामोदर जगन्नाथ हिरण्यासुर मर्द्दन । प्रह्रादमिव मां रक्ष राक्षसेनातिपीडितम्

ഹേ ദാമോദരാ, ജഗന്നാഥാ, ഹിരണ്യാസുരമർദ്ദനാ! നീ പ്രഹ്ലാദനെ രക്ഷിച്ചതുപോലെ, രാക്ഷസനാൽ അതിയായി പീഡിതനായ എന്നെയും രക്ഷിക്കണമേ।

Verse 92

इत्येवं स्तुवतस्तस्य गालवस्य द्विजोत्तमाः । स्वभक्तस्य भयं ज्ञात्वा चक्रपाणिवृषा कपिः

ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! ഗാലവൻ ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കുമ്പോൾ, തന്റെ ഭക്തന്റെ ഭയം അറിഞ്ഞ ചക്രപാണിയായ ഭഗവാൻ (പ്രവർത്തിക്കുവാൻ) ഒരുങ്ങി।

Verse 93

स्वचक्रं प्रेषयामास भक्तरक्षणकारणात् । प्रेरितं विष्णुचक्रं तद्विष्णुना प्रभविष्णुना

ഭക്തരക്ഷയ്ക്കായി അദ്ദേഹം തന്റെ ചക്രം അയച്ചു. സർവ്വശക്തനായ വിഷ്ണു തന്നെ പ്രേരിപ്പിച്ചതിനാൽ ആ വിഷ്ണുചക്രം പ്രയാണം തുടങ്ങി।

Verse 94

आजगामाथ वेगेन धर्मपुष्करिणी तटम् । अनंतादित्यसंकाशमनंताग्निसमप्रभम्

അതിനുശേഷം അത് മഹാവേഗത്തോടെ ധർമ്മപുഷ്കരിണിയുടെ തീരത്തെത്തി—അനന്ത സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ ദീപ്തവും, അനന്ത അഗ്നികളെപ്പോലെ ജ്വലിതവും।

Verse 95

महाज्वालं महानादं महासुरविमर्दनम् । दृष्ट्वा सुदर्शनं विष्णो राक्षसोऽथ प्रदुद्रुवे

വിഷ്ണുവിന്റെ സുദർശനത്തെ—മഹാജ്വാലയോടെ, മഹാനാദത്തോടെ, മഹാസുരന്മാരെ മർദ്ദിക്കുന്നതായ—കണ്ട് ആ രാക്ഷസൻ ഭയത്തോടെ ഓടിപ്പോയി।

Verse 96

द्रवमाणस्य तस्याशु राक्षसस्य सुदर्शनम् । शिरश्चकर्त सहसा ज्वालामालादुरासदम्

ആ രാക്ഷസൻ വേഗത്തിൽ ഓടിപ്പോകുമ്പോൾ, ജ്വാലാമാലാവൃതനും ദുർധർഷനുമായ സുദർശനം സഹസാ അവന്റെ ശിരസ് ഛേദിച്ചു।

Verse 97

ततस्तु गालवो दृष्ट्वा राक्षसं पतितं भुवि । मुदा परमया युक्तस्तुष्टाव च सुदर्शनम्

പിന്നീട് ഗാലവൻ ഭൂമിയിൽ വീണ രാക്ഷസനെ കണ്ടു പരമാനന്ദത്തോടെ നിറഞ്ഞ് സുദർശനത്തെ സ്തുതിച്ചു।

Verse 98

गालव उवाच । विष्णुचक्रं नमस्तेस्तु विश्वरक्षणदीक्षित । नारायणकरांभोजभूषणाय नमोऽस्तु ते

ഗാലവൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിഷ്ണുചക്രമേ! നിനക്കു നമസ്കാരം; നീ വിശ്വരക്ഷണത്തിന് ദീക്ഷിതൻ. ഹേ നാരായണന്റെ കരകമലഭൂഷണമേ! നിനക്കു പ്രണാമം।

Verse 99

युद्धेष्वसुरसंहारकुशलाय महारव । सुदर्शन नमस्तुभ्यं भक्तानामार्तिनाशिने

ഹേ സുദർശനാ! മഹാരവത്തോടെ ഗർജ്ജിക്കുന്നവനേ, യുദ്ധത്തിൽ അസുരസംഹാരത്തിൽ നിപുണനേ—ഭക്തരുടെ ആർതി നശിപ്പിക്കുന്നവനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 100

रक्ष मां भयसंविग्नं सर्वस्मादपि कल्मषात् । स्वामिन्सुदर्शन विभो धर्मर्तीर्थे सदा भवान्

ഭയത്തിൽ വിറയ്ക്കുന്ന എന്നെ എല്ലാ കല്മഷങ്ങളിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കണമേ. ഹേ സ്വാമി സുദർശന, ഹേ വിഭോ—ധർമ്മതീർത്ഥത്തിൽ നീ സദാ വസിക്കണമേ।

Verse 101

संनिधेहि हिताय त्वं जगतो मुक्तिकांक्षिणः । गालवेनैवमुक्तं तद्विष्णुचक्रं मुनीश्वराः । तं प्राह गालवमुनिं प्रीणयन्निव सौहृदात्

“മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ലോകത്തിന്റെ ഹിതത്തിനായി നീ ഇവിടെ സന്നിധിയായി വസിക്ക.” എന്ന് ഗാലവൻ പറഞ്ഞതു കേട്ട്, ആ വിഷ്ണുചക്രം, ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, സൗഹൃദത്തോടെ ഗാലവമുനിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ മറുപടി പറഞ്ഞു।

Verse 102

सुदर्शन उवाच । गालवैतन्महापुण्यं धर्मतोर्थमनुत्तमम्

സുദർശനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഗാലവാ, ഈ ധർമ്മതീർത്ഥം മഹാപുണ്യമയവും അനുത്തമവും ആകുന്നു।

Verse 103

अस्मिन्वसामि सततं लोकानां हितकाम्यया । त्वत्पीडां परिचिंत्याह राक्षसेन दुरात्मना

ലോകങ്ങളുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ ഇവിടെ നിരന്തരം വസിക്കുന്നു. ആ ദുരാത്മാ രാക്ഷസൻ നിന്നെ പീഡിപ്പിച്ച വേദനയെ ഓർത്ത് (ഞാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു/ചെയ്തു)…

Verse 104

प्रेरितो विष्णुना विप्र त्वरया समुपागतः । त्वत्पीडकोथ निहतो मयायं राक्षसाधमः

ഹേ വിപ്രാ, വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രേരണയാൽ ഞാൻ വേഗത്തിൽ ഇവിടെ എത്തി. പിന്നെ നിന്നെ പീഡിപ്പിച്ച ഈ അധമ രാക്ഷസനെ ഞാൻ വധിച്ചു।

Verse 105

मोचितस्त्वं भयादस्मात्त्वं हि भक्तो हरेः सदा । पुष्करिण्यामहं त्वस्यां धर्मस्य मुनिपुंगव

നീ ഈ ഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി; കാരണം നീ സദാ ഹരിയുടെ ഭക്തനാണ്. ഹേ മുനിപുംഗവ, ഞാൻ ഈ ധർമ്മപുഷ്കരിണിയിൽ (പുണ്യസരോവരത്തിൽ) വസിക്കുന്നു।

Verse 106

सततं लोकरक्षार्थं संनिधानं करोमि वै । अस्यां मत्संनिधानात्ते तथान्येषामपि द्विज

ലോകങ്ങളുടെ നിരന്തരരക്ഷയ്ക്കായി ഞാൻ ഇവിടെ സദാ സന്നിധാനമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഹേ ദ്വിജാ, ഈ സ്ഥലത്തിലെ എന്റെ സന്നിധിയാൽ നിനക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും രക്ഷയും മംഗളവും ലഭിക്കുന്നു.

Verse 107

इतः परं न पीडा स्याद्भूतराक्षससंभवा । धर्मपुष्करिणी ह्येषा सर्वपापविनाशिनी

ഇതിനു ശേഷം ഭൂത-രാക്ഷസജന്യമായ യാതൊരു പീഡയും ഉണ്ടാകുകയില്ല. കാരണം ഇത് ധർമ്മപുഷ്കരിണി—സർവ്വപാപവിനാശിനി.

Verse 108

देवीपट्टणपर्यंता कृता धर्मेण वै पुरा । अत्र सर्वत्र वत्स्यामि सर्वदा मुनिपुंगव

പൂർവ്വകാലത്ത് ധർമ്മം ദേവീപട്ടണം വരെ ഈ പുണ്യപ്രദേശം സ്ഥാപിച്ചു. ഹേ മുനിപുംഗവാ, ഞാൻ ഇവിടെ എല്ലായിടത്തും സദാ വസിക്കും.

Verse 109

अस्या मत्संनिधा नात्स्याच्चक्रतीर्थमिति प्रथा । स्नानं येऽत्र प्रकुर्वंति चक्रतीर्थे विमुक्तिदे

ഇവിടെ എന്റെ സന്നിധിയാൽ ‘ചക്രതീർത്ഥം’ എന്ന പ്രസിദ്ധി ഉദിച്ചു. വിമുക്തിദായകമായ ഈ ചക്രതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 110

तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च वंशजाः सर्व एव हि । विधूतपापा यास्यंति तद्विष्णोः परमं पदम्

അവരുടെ പുത്രന്മാരും പൗത്രന്മാരും സർവ്വ വംശജരും—പാപങ്ങൾ നീങ്ങി, വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദത്തിലേക്ക് പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 111

पितॄनुद्दिश्य पिंडानां दातारो येऽत्र गालव । स्वर्गं प्रयांति ते सर्वे पितरश्चापि तर्प्पिताः

ഹേ ഗാലവാ! ഇവിടെ പിതൃങ്ങളെ ഉദ്ദേശിച്ച് പിണ്ഡദാനം ചെയ്യുന്നവർ എല്ലാവരും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; പിതൃഗണങ്ങളും തൃപ്തരാകുന്നു।

Verse 112

इत्युक्त्वा विष्णुचक्रं तद्गालवस्यापि पश्यतः । अन्येषामपि विप्राणां पश्यतां सहसा द्विजाः

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട്, ആ വിഷ്ണുചക്രം—ഗാലവൻ തന്നെ നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കെ, മറ്റു ബ്രാഹ്മണരും നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കെ—അപ്രതീക്ഷിതമായി (അവിടെ)…

Verse 113

धर्मापुष्कारिणीं तां तु प्राविशत्पापनाशिनीम् । श्रीसूत उवाच । धर्मतीर्थस्य विप्रंद्राश्चक्रतीर्थमिति प्रथा

അത് (ചക്രം) പാപനാശിനിയായ ധർമ്മപുഷ്കരിണിയിൽ അപ്രതീക്ഷിതമായി പ്രവേശിച്ചു। ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണാ! ധർമ്മതീർത്ഥപരമ്പരയിൽ ഇത് ‘ചക്രതീർത്ഥം’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്।

Verse 114

प्राप्ता यथा तत्कथितं युष्माकं हि मया मुदा । चक्रतीर्थसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति

പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെയാണ് ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ നിങ്ങളോട് അറിയിച്ചു. ചക്രതീർത്ഥത്തിന് തുല്യമായ തീർത്ഥം മുമ്പ് ഉണ്ടായിട്ടില്ല; ഇനി ഉണ്ടാകുകയും ഇല്ല।

Verse 116

अत्र स्नाता नरा विप्रा मोक्षभाजो न संशयः । कीर्तयेदिममध्यायं शृणुयाद्वा समाहितः । चक्र तीर्थाभिषेकस्य प्राप्नोति फलमुत्तमम् । इह लोके सुखं प्राप्य परत्रापिसुखं लभेत्

ഹേ ബ്രാഹ്മണന്മാരേ! ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യർ മോക്ഷത്തിന് അർഹരാകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല। ഒരാൾ ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ ഈ അധ്യായം പാരായണം ചെയ്യുകയോ ശ്രവിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, ചക്രതീർത്ഥസ്നാനത്തിന്റെ ഉത്തമഫലം പ്രാപിക്കുന്നു; ഇഹലോകത്തിൽ സുഖം നേടി പരലോകത്തും സുഖം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 117

यो धर्मतीर्थं च तथैव गालवं कुर्वाणगत्युग्रसमाधियो गम् । सुदर्शनं राक्षसनाशनं च स्मरेत्सकृद्वा न स पापभाग्जनः

ധർമ്മതീർത്ഥത്തെയും, ഉഗ്രസമാധിയുക്തനായ മഹർഷി ഗാലവനെയും, രാക്ഷസനാശകനായ സുദർശനനെയും ഒരിക്കൽപോലും സ്മരിക്കുന്നവൻ പാപഭാഗി ആകുകയില്ല।