Adhyaya 21

Verse 1

श्रीसूत उवाच । जटा तीर्थाभिधे तीर्थे सर्वपातकनाशने । स्नानं कृत्वा विशुद्धात्मा लक्ष्मीतीर्थं ततो व्रजेत्

ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു—ജടാതീർത്ഥം എന്ന പേരുള്ള, സർവ മഹാപാതകനാശകമായ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ആത്മാവ് വിശുദ്ധനായ ശേഷം ലക്ഷ്മീതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം.

Verse 2

यंयं कामं समुद्दिश्य लक्ष्मीतीर्थे द्विजोत्तमाः । स्नानं समाचरेन्मर्त्यस्तंतं कामं समश्नुते

ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, ലക്ഷ്മീതീർത്ഥത്തിൽ മനുഷ്യൻ ഏത് ഏത് ആഗ്രഹം ലക്ഷ്യമാക്കി സ്നാനം ചെയ്യുമോ, ആ ആ ആഗ്രഹം അവൻ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 3

महादारिद्र्यशमनं महाधान्यसमृद्धिदम् । महादुःखप्रशमनं महासंपद्विवर्धनम्

ഇത് മഹാദാരിദ്ര്യം ശമിപ്പിക്കുന്നു, മഹാധാന്യസമൃദ്ധി നൽകുന്നു, മഹാദുഃഖം ശമിപ്പിക്കുന്നു, മഹാസമ്പത്ത് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 4

अत्र स्नात्वा धर्मपुत्रो महदैश्वर्यमाप्तवान् । इन्द्रप्रस्थे वसन्पूर्वं श्रीकृष्णेन प्रचोदितः

ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ധർമ്മപുത്രൻ മഹത്തായ ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയും നേടി; മുൻപ് ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിൽ വസിക്കുമ്പോൾ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പ്രേരണയാൽ പ്രവർത്തിച്ചു।

Verse 5

ऋषय ऊचुः । यथैश्वर्यं धर्मपुत्रो लक्ष्मीतीर्थे निमज्जनात् । आप्तवान्कृष्णवचनात्तन्नो ब्रूहि महामुने

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ലക്ഷ്മീതീർത്ഥത്തിൽ മുങ്ങി, ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ വചനപ്രേരണയാൽ ധർമ്മപുത്രൻ എങ്ങനെ ഐശ്വര്യം നേടി? ഹേ മഹാമുനേ, ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞുതരിക।

Verse 6

श्रीसूत उवाच । इन्द्रप्रस्थे पुरा विप्रा धृतराष्ट्रेण चोदिताः । न्यवसन्पांडवाः पंच महाबलपराक्रमाः

ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിപ്രന്മാരേ, പുരാതനകാലത്ത് ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ ആജ്ഞയാൽ പ്രേരിതരായി, മഹാബലപരാക്രമികളായ അഞ്ചു പാണ്ഡവർ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിൽ വസിച്ചു।

Verse 7

इन्द्रप्रस्थं ययौ कृष्णः कदाचित्तान्निरीक्षितुम् । तमागतमेभिप्रेक्ष्य पांडवास्ते समुत्सुकाः

ഒരു വേള ശ്രീകൃഷ്ണൻ അവരെ കാണുവാൻ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് പോയി. അവൻ വന്നതായി കണ്ടപ്പോൾ ആ പാണ്ഡവർ അത്യന്തം ഉത്സുകരായി।

Verse 8

स्वगृहं प्रापयामासुर्मुदा परमया युताः । कञ्चित्कालमसौ कृष्णस्तत्रावात्सीत्पुरोत्तमे

പരമാനന്ദത്തോടെ അവർ അവനെ തങ്ങളുടെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് എത്തിച്ചു. ആ ഉത്തമ നഗരത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണൻ കുറെകാലം അവിടെതന്നെ വസിച്ചു।

Verse 9

कदाचित्कृष्णमाहूय पूजयित्वा युधिष्ठिरः । पप्रच्छ पुंडरीकाक्षं वासुदेवं जगत्पतिम्

ഒരിക്കൽ യുധിഷ്ഠിരൻ ശ്രീകൃഷ്ണനെ വിളിച്ചു വരുത്തി വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ചു; പിന്നെ പദ്മനേത്രനായ ജഗത്പതി വാസുദേവനോടു ചോദിച്ചു।

Verse 10

युधिष्ठिर उवाच । कृष्णकृष्ण महाप्राज्ञ येन धर्मेण मानवाः । लभंते महदैश्वर्यं तन्नो ब्रूहि महामते । इत्युक्तो धर्मपुत्रेण कृष्णः प्राह युधिष्ठिरम्

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ കൃഷ്ണാ, ഹേ കൃഷ്ണാ, മഹാപ്രാജ്ഞാ! ഏതു ധർമ്മം കൊണ്ടാണ് മനുഷ്യർ മഹത്തായ ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയും നേടുന്നത്? ഹേ മഹാമതേ, അത് ഞങ്ങളോട് പറയുക. ധർമ്മപുത്രൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ യുധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു।

Verse 11

श्रीकृष्ण उवाच । धर्मपुत्र महाभाग गन्धमादनपर्वते

ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ധർമ്മപുത്രാ, ഹേ മഹാഭാഗ്യവാനേ! ഗന്ധമാദന പർവ്വതത്തിൽ…

Verse 12

लक्ष्मी तीर्थमिति ख्यातमस्त्यैश्वर्यैककारणम् । तत्र स्नानं कुरुष्व त्वमैश्वर्यं ते भविष्यति

ലക്ഷ്മീതീർത്ഥം എന്നു പ്രസിദ്ധമായ ഒരു തീർത്ഥമുണ്ട്; അത് ഐശ്വര്യത്തിന്റെ ഏക കാരണമെന്നു ഖ്യാതം. നീ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുക; നിനക്ക് ഐശ്വര്യം നിശ്ചയമായി ലഭിക്കും।

Verse 13

तत्र स्नानेन वर्धंते धनधान्यसमृद्धयः । सर्वे सपत्ना नश्यंति क्षात्रमेषां विवर्द्धते

അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ ധനവും ധാന്യവും സമൃദ്ധിയായി വർധിക്കും. എല്ലാ ശത്രു-പ്രതിസ്പർധികളും നശിക്കും; അവരുടെ ക്ഷാത്രബലവും രാജശക്തിയും നിരന്തരം വളരും।

Verse 14

तीर्थे सस्नुः पुरा देवा लक्ष्मीनामनि पुण्यदे । अलभन्त्सर्वमैश्वर्यं तेन पुण्येन धर्मज

ഹേ പുണ്യദായകാ! പുരാതനകാലത്ത് ദേവന്മാർ ‘ലക്ഷ്മി’ എന്ന നാമമുള്ള തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തു; ആ പുണ്യഫലത്താൽ, ഹേ ധർമ്മപുത്ര, അവർ സർവ്വ ഐശ്വര്യവും നേടി.

Verse 15

असुरांश्च महावीर्यान्समरे जघ्नुरंजसा । मही लक्ष्मीश्च धर्मश्च तत्तीर्थस्नायिनां नृणाम्

അവർ സമരത്തിൽ മഹാവീര്യമുള്ള അസുരന്മാരെ എളുപ്പത്തിൽ വധിച്ചു. ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യർക്കു ഭൂമി-രാജ്യം, ലക്ഷ്മി, ധർമ്മം എന്നിവ ദൃഢമായി സ്ഥാപിതമാകും.

Verse 16

भविष्यत्यचिरादेव संशयं मा कृथा इह । तपोभिः क्रतुभिर्दानैराशीर्वादैश्च पांडव

ഇത് വളരെ വേഗം തന്നെ നിശ്ചയമായി സംഭവിക്കും—ഇവിടെ സംശയം വെക്കരുത്. തപസ്സ്, യാഗങ്ങൾ, ദാനങ്ങൾ, ആശീർവാദങ്ങൾ എന്നിവയാൽ, ഹേ പാണ്ഡവ…

Verse 17

ऐश्वर्यं प्राप्यते यद्वल्लक्ष्मीतीर्थनिमज्जनात् । सर्वपापानि नश्यंति विप्रा यांति लयं सदा

ലക്ഷ്മീ-തീർത്ഥത്തിൽ മുങ്ങുന്നതിലൂടെ എങ്ങനെ ഐശ്വര്യം ലഭിക്കുമോ, അതുപോലെ സർവ്വ പാപങ്ങളും നശിക്കും; ബ്രാഹ്മണർ സദാ (സംസാരബന്ധനത്തിൽ നിന്ന്) ലയത്തെ പ്രാപിക്കും.

Verse 18

व्याधयश्च विनश्यंति लक्ष्मीतीर्थनिषेवणात् । श्रेयः सुविपुलं लोके लभ्यते नात्र संशयः

ലക്ഷ്മീ-തീർത്ഥത്തെ ഭക്തിയോടെ ആശ്രയിച്ച് സേവിക്കുന്നതാൽ രോഗങ്ങളും നശിക്കുന്നു. ഈ ലോകത്തിൽ മഹത്തായ ശ്രേയസ്സും മംഗളസമൃദ്ധിയും ലഭിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 19

स्नानमात्रेण वै लक्ष्म्यास्तीर्थेऽस्मि न्धर्मनंदन । रंभामप्सरसां श्रेष्ठां लब्धवानवधो नृपः

ഹേ ധർമനന്ദന! ഈ ലക്ഷ്മീതീർത്ഥത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം സ്നാനം ചെയ്തതുകൊണ്ടുതന്നെ അവധരാജാവ് അപ്സരസ്സുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ രംഭയെ പ്രാപിച്ചു—ഇതാണ് ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ പ്രത്യക്ഷ മഹിമ.

Verse 21

तस्मात्त्वमपि राजेंद्र लक्ष्मीतीर्थे शुभप्रदे । स्नात्वा वृकोदरमुखैरनुजैरपि संवृतः

അതുകൊണ്ട് ഹേ രാജേന്ദ്ര! ശുഭപ്രദമായ ലക്ഷ്മീതീർത്ഥത്തിൽ നീയും സ്നാനം ചെയ്ക; വൃകോദരൻ (ഭീമൻ) മുതലായ ഇളയ സഹോദരന്മാരോടുകൂടി പരിവൃതനാകുക.

Verse 22

लप्स्यसे महतीं लक्ष्मीं जेष्यसे च रिपूनपि । संदेहो नात्र कर्तव्यः पैतृष्वसेय धर्मज

നീ മഹത്തായ ലക്ഷ്മി (സമൃദ്ധി) പ്രാപിക്കും; ശത്രുക്കളെയും ജയിക്കും. ഹേ ധർമജ, പിതൃവംശബന്ധുവേ! ഇതിൽ സംശയം വരുത്തരുത്.

Verse 23

इत्युक्तो धर्मपुत्रोऽयं कृष्णेनाद्भुतदर्शनः । सानुजः प्रययौ शीघ्रं गन्धमादनपर्वतम्

കൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അത്ഭുതദർശനനായ ധർമ്മപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ ഇളയ സഹോദരന്മാരോടുകൂടെ വേഗത്തിൽ ഗന്ധമാദന പർവ്വതത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

Verse 24

लक्ष्मी तीर्थं ततो गत्वा महदैश्वर्यकारणम् । सस्नौ युधिष्ठिरस्तत्र सानुजो नियमान्वितः

പിന്നീട് യുധിഷ്ഠിരൻ മഹത്തായ ഐശ്വര്യത്തിന് കാരണമായ ലക്ഷ്മീതീർത്ഥത്തിലേക്ക് ചെന്നു; അവിടെ ഇളയ സഹോദരന്മാരോടുകൂടെ നിയമങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ച് സ്നാനം ചെയ്തു.

Verse 25

लक्ष्मतीर्थस्य तोये स सर्वपातकनाशने । सानुजो मासमेकं तु सस्नौ नियमपूर्वकम्

സകലപാപനാശകമായ ലക്ഷ്മീ-തീർത്ഥജലത്തിൽ അവൻ അനുജന്മാരോടുകൂടെ നിയമപൂർവ്വം പൂർണ്ണ ഒരു മാസം സ്നാനം ചെയ്തു।

Verse 26

गोभूतिलहिरण्यादीन्ब्राह्मणेभ्यो ददौ बहून् । सानुजो धर्मपुत्रोऽसाविंद्रप्रस्थं ययौ ततः

അവൻ ബ്രാഹ്മണർക്കു പശു, ഭൂമി, എള്ള്, സ്വർണം മുതലായ അനേകം ദാനങ്ങൾ നൽകി; തുടർന്ന് ധർമ്മപുത്രൻ അനുജന്മാരോടുകൂടെ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 27

राजसूयक्रतुं कर्तुं तत एच्छद्युधिष्ठिरः । कृष्णं समाह्वयामास यियक्षुर्धर्मनंदनं

തുടർന്ന് യുധിഷ്ഠിരൻ രാജസൂയ യാഗം നടത്താൻ ആഗ്രഹിച്ചു; യാഗം ചെയ്യാൻ ഉത്സുകനായ ധർമ്മനന്ദനൻ ശ്രീകൃഷ്ണനെ ആഹ്വാനിച്ചു।

Verse 28

कृष्णो धर्मजदूतेन समाहूतः ससंभ्रमः । चतुर्भिरश्वैः संयुक्तं रथमा रुह्य वेगिनम्

ധർമ്മരാജന്റെ ദൂതൻ വിളിച്ചതോടെ ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഉത്സാഹത്തോടെ, നാല് കുതിരകൾ ചേർത്ത വേഗമേറിയ രഥത്തിൽ കയറി।

Verse 29

सत्यभामासहचर इंद्रप्रस्थं समाययौ । तमागतं समालोक्य प्रमोदाद्धर्मनंदनः

സത്യഭാമയോടുകൂടെ അദ്ദേഹം ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിൽ എത്തി; അദ്ദേഹത്തിന്റെ വരവ് കണ്ട ധർമ്മനന്ദനൻ (യുധിഷ്ഠിരൻ) ആനന്ദത്തിൽ മുങ്ങി।

Verse 30

न्यवेदयत्स कृष्णाय राजसूयोद्यमं तदा । अन्वमन्यत कृष्णोपि तथैव क्रियतामिति

അപ്പോൾ അവൻ രാജസൂയയാഗത്തിന്റെ ഉദ്യമം ശ്രീകൃഷ്ണനോട് അറിയിച്ചു. ശ്രീകൃഷ്ണനും സമ്മതിച്ച്—“അങ്ങനെ തന്നേ ചെയ്യപ്പെടട്ടെ” എന്നു പറഞ്ഞു.

Verse 31

वाक्यं च युक्तिसंयुक्तं धर्मपुत्रमभाषत । पैतृष्वस्रेय धर्मात्मञ्च्छृणु पथ्यं वचो मम

പിന്നീട് അവൻ യുക്തിസഹിതമായ വാക്കുകൾ ധർമ്മപുത്രനോട് പറഞ്ഞു—“ഹേ പിതൃസഹോദരിയുടെ പുത്രാ, ഹേ ധർമ്മാത്മാവേ! എന്റെ ഹിതവചനം കേൾക്കുക.”

Verse 32

दुष्करो राजसूयोऽयं सर्वैरपि महीश्वरैः । अनेकशतपादातरथकुंजरवाजिमान्

ഈ രാജസൂയയാഗം എല്ലാ ഭൂനാഥന്മാർക്കും പോലും ദുഷ്കരം; നൂറുകണക്കിന് പദാതികൾ, രഥങ്ങൾ, ഗജങ്ങൾ, അശ്വങ്ങൾ എന്നിവയുള്ള മഹാബലം വേണം.

Verse 33

महीपतिरिमं यज्ञं कर्तुमर्हति नेतरः । दिशो दश विजेतव्या प्रथमं वलिना त्वया

ഈ യാഗം ചെയ്യാൻ അർഹൻ ഭൂമിയുടെ സാമ്രാട്ട് മാത്രമാണ്; മറ്റാരുമല്ല. അതിനാൽ ആദ്യം നീ നിന്റെ ബലത്തോടെ പത്ത് ദിക്കുകളും ജയിക്കണം.

Verse 34

पराजितेभ्यः शत्रुभ्यो गृहीत्वा करमुत्तमम् । तेन कांचनजातेन कर्तव्योऽयं क्रतूत्तमः

ശത്രുരാജാക്കളെ പരാജയപ്പെടുത്തി അവരിൽ നിന്ന് ഉത്തമമായ കര-ഭേടി സ്വീകരിക്കണം; അങ്ങനെ ലഭിച്ച സ്വർണ്ണം കൊണ്ടുതന്നെ ഈ ശ്രേഷ്ഠ ക്രതു നടത്തേണ്ടതാണ്.

Verse 35

रोचये युक्तिविदहं न हि त्वां भीषयामि भोः । अतः क्रतुसमारंभात्पूर्वं दिग्विजयं कुरु

ഉപായം അറിയുന്നവനായ ഞാൻ നിന്നെ മനസ്സിലാക്കുന്നു; ഹേ രാജാവേ, നിന്നെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നില്ല. അതിനാൽ യാഗാരംഭത്തിന് മുമ്പ് ദിഗ്വിജയം നടത്തുക.

Verse 36

ततो धर्मात्मजः श्रुत्वा कृष्णस्य वचनं हितम् । प्रशंसन्देवकीपुत्रमाजुहाव निजानुजान्

അപ്പോൾ ധർമാത്മജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ കൃഷ്ണന്റെ ഹിതവചനം കേട്ട് ദേവകീപുത്രനെ പ്രശംസിച്ചു; തന്റെ ഇളയ സഹോദരന്മാരെ വിളിച്ചു കൂട്ടി.

Verse 37

आहूय चतुरो भ्रातॄन्धर्मजः प्राह हर्षयन् । अयि भीम महाबाहो बहुवीर्य धनंजय

നാലു സഹോദരന്മാരെയും വിളിച്ചു ധർമജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ അവരെ സന്തോഷിപ്പിച്ച് പറഞ്ഞു—“ഹേ മഹാബാഹു ഭീമാ! ഹേ ബഹുവീര്യ ധനഞ്ജയാ!”

Verse 38

यमौ च सुकुमागंगौ शत्रुसंहारदीक्षितौ । चिकीर्षामि महायज्ञं राजसूयमनुत्तमम्

നിങ്ങൾ ഇരട്ടകളും—സുകുമാരാംഗങ്ങളായിട്ടും ശത്രുസംഹാരത്തിനായി ദീക്ഷിതർ—ഞാൻ അനുത്തമമായ രാജസൂയ മഹായാഗം നടത്തുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

Verse 39

स च सर्वान्रणे जित्वा कर्तव्यः पृथिवीपतीन् । अतो विजेतुं भूपालांश्चत्वरोऽपि ससैनिकाः

ആ കാര്യം യുദ്ധത്തിൽ ഭൂമിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കളെയും ജയിച്ചാൽ മാത്രമേ സാധിക്കൂ. അതിനാൽ നിങ്ങൾ നാലുപേരും നിങ്ങളുടെ സൈന്യങ്ങളോടുകൂടെ ഭൂപാലന്മാരെ ജയിക്കാൻ പുറപ്പെടുക.

Verse 40

दिशश्चतस्रो गच्छंतु भवंतो वीर्यवत्तराः । युष्माभिराहतैर्द्रव्यैः करिष्यामि महाक्रतुम्

അത്യന്തം വീര്യവാന്മാരായ വീരന്മാരേ! നിങ്ങൾ നാലു ദിക്കുകളിലേക്കും പോകുവിൻ. നിങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്ന ധനസമ്പത്തുകൊണ്ട് ഞാൻ മഹാക്രതു (മഹായജ്ഞം) നിർവഹിക്കും.

Verse 41

इत्युक्ताः सादरं सर्वे वृकोदरमुखास्तदा । प्रसन्नवदना भूत्वा धर्मपुत्रानुजाः पुरात्

ഇങ്ങനെ സാദരമായി പറഞ്ഞപ്പോൾ, വൃകോदरൻ (ഭീമൻ) മുൻപിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ധർമ്മപുത്രന്റെ അനുജന്മാരായ എല്ലാവരും പ്രസന്നമുഖരായി നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.

Verse 42

राज्ञां जयाय सर्वासु निर्ययुर्दिक्षु पांडवाः । ते सर्वे नृपतीञ्जित्वा चतुर्दिक्षु स्थितान्बहून्

രാജാക്കന്മാരെ ജയിക്കുവാൻ പാണ്ഡവർ എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും പുറപ്പെട്ടു. അവർ നാലു ദിക്കുകളിലുമുള്ള അനേകം നൃപതിമാരെ ജയിച്ചു.

Verse 43

स्ववशे स्थापयित्वा तान्नृपतीन्पांडुनंदनाः । तैर्दत्तं बहुधा द्रव्यमसंख्यातमनुत्तमम्

ആ നൃപതികളെ സ്വന്തം അധീനത്തിലാക്കി പാണ്ഡുനന്ദനർ, അവർ കരമായി സമർപ്പിച്ച പലവിധമായ അസംഖ്യവും ഉത്തമവുമായ ധനം സ്വീകരിച്ചു.

Verse 44

आदाय स्वपुरं तूर्णमाययुः कृष्णसंश्रयाः । भीमः समाययौ तत्र महाबलपराक्रमः

ആ ധനം എടുത്തുകൊണ്ട്, കൃഷ്ണന്റെ ആശ്രയത്തിൽ, അവർ വേഗത്തിൽ സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. അവിടെ മഹാബല-പരാക്രമിയായ ഭീമനും എത്തിച്ചേർന്നു.

Verse 45

शतभारसुवर्णानि समादाय पुरोत्तमम् । सहस्रं भारमादाय सुवर्णानां ततोऽर्जुनः

നൂറു ഭാര സ്വർണം എടുത്തുകൊണ്ട് അവൻ ഉത്തമ നഗരത്തിലെത്തി. തുടർന്ന് അർജുനനും ആയിരം ഭാര സ്വർണം ചുമന്ന് അവിടെ എത്തി.

Verse 46

शक्रप्रस्थं समायातो महाबलपराक्रमः । शतभारं सुवर्णानां प्रगृह्य नकुलस्तथा

മഹാബലവും പരാക്രമവും ഉള്ളവൻ ശക്രപ്രസ്ഥത്തിലെത്തി. അതുപോലെ നകുലനും നൂറു ഭാര സ്വർണം എടുത്തുകൊണ്ട് എത്തി.

Verse 47

समागतो महातेजाः शक्रप्रस्थं पुरोत्तमम् । दत्तान्विभीषणेनाथ स्वर्णतालांश्चतुर्दश

മഹാതേജസ്സുള്ളവൻ ശക്രപ്രസ്ഥമെന്ന ഉത്തമ നഗരത്തിലെത്തി; വിഭീഷണൻ നൽകിയ പതിനാലു സ്വർണതാളങ്ങൾ (ധ്വജസ്തംഭങ്ങൾ) കൊണ്ടുവന്നു.

Verse 48

दाक्षिणात्यमहीपानां गृहीत्वा धनसंचयम् । सहदेवोपि सहसा समा यातो निजां पुरीम्

ദക്ഷിണദേശ രാജാക്കന്മാരുടെ സമ്പാദിത ധനസഞ്ചയം കൈപ്പറ്റി സഹദേവനും വേഗത്തിൽ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.

Verse 49

लक्षकोटिसहस्राणि लक्षकोटिशतान्यपि । सुवर्णानि ददौ कृष्णो धर्मपुत्राय यादवः

യാദവനായ ശ്രീകൃഷ്ണൻ ധർമ്മപുത്രന് അളവറ്റ സ്വർണം നൽകി—ലക്ഷകോടികളുടെ ആയിരങ്ങളായും, ലക്ഷകോടികളുടെ നൂറുകളായും പോലും.

Verse 50

स्वानुजैराहृतैरेवमसं ख्यातैर्महाधनैः । कृष्णदत्तैरसंख्यातैर्धनैरपि युधिष्ठिरः

ഇങ്ങനെ യുദ്ധിഷ്ഠിരനും തന്റെ ഇളയ സഹോദരന്മാർ കൊണ്ടുവന്ന അപാര മഹാധനങ്ങളാലും, ശ്രീകൃഷ്ണൻ ദത്തമായ അസംഖ്യ ധനസമ്പത്താലും അത്യന്തം സമൃദ്ധനായി।

Verse 51

कृष्णाश्रयोऽयजद्विप्रा राजसूयेन पांडवः । तस्मिन्यागे ददौ द्रव्यं ब्राह्मणेभ्यो यथेष्टतः

ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ശ്രീകൃഷ്ണാശ്രയം സ്വീകരിച്ച പാണ്ഡവൻ രാജസൂയ യാഗം നടത്തി; ആ യാഗത്തിൽ ബ്രാഹ്മണർക്കു അവരുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം ദ്രവ്യം ദാനം ചെയ്തു।

Verse 52

अन्नानि प्रददौ तत्र ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठिरः । वस्त्राणि गाश्च भूमिं च भूषणानि ददौ तथा

അവിടെ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ബ്രാഹ്മണർക്കു അന്നം ദാനം ചെയ്തു; കൂടാതെ വസ്ത്രങ്ങൾ, പശുക്കൾ, ഭൂമി, ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവയും നൽകി।

Verse 53

अर्थिनः परितुष्यंति यावता कांचनादिना । ततोपि द्विगुणं तेभ्यो दापयामास धर्मजः

സ്വർണ്ണാദികളാൽ യാചകർ എത്രത്തോളം തൃപ്തരാകുമോ, അതിലും ഇരട്ടിയായി ധർമ്മപുത്രൻ അവർക്കു ദാനം ചെയ്യിച്ചു।

Verse 54

इयंति दत्तान्यर्थिभ्यो धनानि विविधान्यपि । इतीयत्तां परिच्छेत्तुं न शक्ता ब्रह्मकोटयः

യാചകർക്കു ഇങ്ങനെ അനവധി വിധങ്ങളായ ധനങ്ങൾ ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു; അവയുടെ മുഴുവൻ പരിധി നിർണ്ണയിക്കാൻ കോടിക്കണക്കിന് ബ്രഹ്മന്മാർക്കും കഴിവില്ല।

Verse 55

अर्थिभिर्दीयमानानि दृष्ट्वा तत्र धनानि वै । सर्वस्वमप्यहो राज्ञा दत्तमित्यब्रवीज्जनः

അവിടെ യാചകര്ക്കു ധനം വിതരണം ചെയ്യുന്നതു കണ്ട ജനങ്ങൾ പറഞ്ഞു—“അഹോ! രാജാവ് തന്റെ സർവ്വസ്വവും ദാനം ചെയ്തു!”

Verse 57

स्वल्पं हि दत्तमर्थिभ्य इत्यवोचञ्जनास्तदा । इष्ट्वैवं राजसूयेन धर्मपुत्रः सहानुजः

അപ്പോൾ ജനങ്ങൾ ഇങ്ങനെ കൂടി പറഞ്ഞു—“യാചകര്ക്ക് അല്പമേ നൽകിയിട്ടുള്ളൂ।” ഇങ്ങനെ രാജസൂയയാഗം നിർവഹിച്ചു ധർമ്മപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ അനുജന്മാരോടുകൂടെ…

Verse 58

बहुवित्तसमृद्धः सन्रेमे तत्र पुरोत्तमे । लक्ष्मीतीर्थस्य माहात्म्याद्धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः

അപാര ധനസമൃദ്ധിയോടെ അദ്ദേഹം ആ ശ്രേഷ്ഠ നഗരത്തിൽ ആനന്ദിച്ചു—ലക്ഷ്മീതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹാത്മ്യത്താൽ ധർമ്മപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ।

Verse 59

लेभे सर्वमिदं विप्रा अहो तीर्थस्य वैभवम् । इदं तीर्थं महापुण्यं महा दारिद्यनाशनम्

“ഹേ വിപ്രന്മാരേ! അവൻ ഇതെല്ലാം നേടി—അഹോ, ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ വൈഭവം! ഈ തീർത്ഥം മഹാപുണ്യദായകവും മഹാദാരിദ്ര്യനാശകവും ആകുന്നു.”

Verse 60

धनधान्यप्रदं पुंसां महापातकनाशनम् । महानरकसंहर्तृ महादुःखनिवर्तकम्

ഇത് മനുഷ്യർക്കു ധനധാന്യം നൽകുന്നതും, മഹാപാതകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നതും, മഹാനരകങ്ങളെ സംഹരിക്കുന്നതും, മഹാദുഃഖം നീക്കുന്നതുമാകുന്നു.

Verse 61

मोक्षदं स्वर्गदं नित्यं महाऋण विमोचनम् । सुकलत्रप्रदं पुंसां सुपुत्रप्रदमेव च

ഇത് നിത്യമായി മോക്ഷവും സ്വർഗ്ഗവും നൽകുന്നതും മഹാഋണങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമോചനം വരുത്തുന്നതുമാണ്. പുരുഷന്മാർക്ക് സദ്ഗുണവതിയായ ഭാര്യയെയും നിശ്ചയമായി സത്പുത്രന്മാരെയും പ്രസാദിക്കുന്നു.

Verse 62

एतत्तीर्थसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । एतद्वः कथितं विप्रा लक्ष्मीतीर्थस्य वैभवम्

ഈ തീർത്ഥത്തിന് തുല്യമായ മറ്റൊരു തീർത്ഥം മുമ്പ് ഉണ്ടായിട്ടില്ല; ഇനി ഉണ്ടാകുകയും ഇല്ല. ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ലക്ഷ്മീതീർത്ഥത്തിന്റെ വൈഭവം നിങ്ങളോട് പ്രസ്താവിച്ചു.

Verse 63

दुःस्वप्ननाशनं पुण्यं सर्वाभीष्टप्रसाधकम् । यः पठेदिममध्यायं शृणुते वा सभक्तिकम्

ഈ പുണ്യകഥ ദുഷ്സ്വപ്നങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുകയും എല്ലാ അഭീഷ്ടങ്ങളും സഫലമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആരെങ്കിലും ഈ അധ്യായം പാരായണം ചെയ്യുകയോ ഭക്തിയോടെ ശ്രവിക്കുകയോ ചെയ്താൽ—

Verse 64

धनधान्यसमृद्धः स्यात्स नरो नास्ति संशयः । भुक्त्वेह सकलान्भोगान्देहांते मुक्तिमाप्नुयात्

ആ മനുഷ്യൻ ധനധാന്യസമൃദ്ധനാകും—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഇവിടെ എല്ലാ ഭോഗങ്ങളും അനുഭവിച്ച്, ദേഹാന്തത്തിൽ മോക്ഷം പ്രാപിക്കും.