Adhyaya 178

Verse 1

। श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र गङ्गावाहकमुत्तमम् । नर्मदायां महापुण्यं भृगुतीर्थसमीपतः

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അനന്തരം, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ഭൃഗുതീർത്ഥസമീപം നർമദയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മഹാപുണ്യകരമായ ഉത്തമ ഗംഗാവാഹക തീർത്ഥത്തിലേക്കു പോകണം।

Verse 2

तत्र गङ्गा महापुण्या चचार विपुलं तपः । पुरा वर्षशतं साग्रं परमं व्रतमास्थिता

അവിടെ മഹാപുണ്യവതിയായ ഗംഗാ വിപുലമായ തപസ്സു ചെയ്തു; പുരാകാലത്ത് അവൾ നൂറുവർഷത്തിലധികം പരമവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചു।

Verse 3

ध्यात्वा देवं जगद्योनिं नारायणमकल्मषम् । आत्मानं परमं धाम सरित्सा जगतीपते

കല്മഷരഹിതനായ ജഗദ്യോനി ദേവൻ നാരായണനെ ധ്യാനിച്ച്, സ്വയം പരമധാമമെന്നു കരുതി, ആ സരിത (ഗംഗ) ജഗതീപതിയെ ധ്യാനിച്ചു।

Verse 4

ततो जनार्दनो देव आगत्येदमुवाच ह

അപ്പോൾ ദേവൻ ജനാർദനൻ വന്നു ഇങ്ങനെ അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 5

विष्णुरुवाच । तपसा तव तुष्टोऽहं मत्पादाम्बुजसम्भवे । मत्तः किमिच्छसे देवि ब्रूहि किं करवाणि ते

വിഷ്ണു അരുളിച്ചെയ്തു—എന്റെ പാദപദ്മത്തിൽ നിന്നുദ്ഭവിച്ച ദേവീ! നിന്റെ തപസ്സാൽ ഞാൻ പ്രസന്നനാകുന്നു. ദേവീ, നീ എന്നിൽ നിന്ന് എന്ത് വരം ആഗ്രഹിക്കുന്നു? പറയുക; നിനക്കായി ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?

Verse 6

गङ्गोवाच । त्वत्पादकमलाद्भ्रष्टा गङ्गा सहचरा विभो । यदृच्छया त्रिलोकेश वन्द्यमाना दिवौकसैः

ഗംഗ പറഞ്ഞു—ഹേ വിഭോ! ഞാൻ ഗംഗ, നിന്റെ സഹചാരി; നിന്റെ പാദപദ്മത്തിൽ നിന്ന് വഴുതി വീണു ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു. ഹേ ത്രിലോകേശ! ദേവലോകവാസികൾ വന്ദിക്കുന്നവളായി, യദൃച്ഛയായി (ഇവിടെ) നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 7

नृपो भगीरथस्तस्मात्तपः कृत्वा सुदुष्करम् । समाराध्य जगन्नाथं शङ्करं लोकशङ्करम्

അതുകൊണ്ട് രാജാവ് ഭഗീരഥൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ തപസ്സു ചെയ്ത്, ജഗന്നാഥനും ലോകഹിതകാരിയും ആയ ശങ്കരനെ സമ്യകമായി ആരാധിച്ച് പ്രസന്നനാക്കി.

Verse 8

अवतारयामास हि मां पृथिव्यां धरणीधर । मया वै युवयोर्वाक्यादवतारः कृतो भुवि

ഹേ ധരണീധര! അവൻ തന്നെയാണ് എന്നെ ഭൂമിയിൽ അവതരിപ്പിച്ചത്. സത്യമായി, നിങ്ങളിരുവരുടെയും വാക്കിനാലേ എന്റെ ഭുവിയിലെ അവതാരം സഫലമായി.

Verse 9

वैष्णवीमिति मां मत्वा जनः सर्वाप्लुतो मयि । ये वै ब्रह्मणो लोके ये च वै गुरुतल्पगाः

എന്നെ ‘വൈഷ്ണവീ’ എന്നു കരുതി എല്ലാവരും എന്നിൽ മുങ്ങുന്നു—ബ്രഹ്മഹത്യാപാപികൾക്കും ഗുരുതൽപഗാമികൾക്കും പോലും.

Verse 10

त्यागिनः पितृमातृभ्यां ये च स्वर्णहरा नराः । गोघ्ना ये मनुजा लोके तथा ये प्राणिहिंसकाः

പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും ഉപേക്ഷിക്കുന്നവർ, സ്വർണം മോഷ്ടിക്കുന്നവർ; ഗോഹത്യ ചെയ്യുന്നവരും ജീവഹിംസ ചെയ്യുന്നവരും—അവരും എന്റെ പാവിത്ര്യത്തിൽ വിശ്വാസം വെച്ച് എന്നിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നു.

Verse 11

अगम्यागामिनो ये च ह्यभक्ष्यस्य च भक्षकाः । ये चानृतप्रवक्तारो ये च विश्वासघातकाः

നിഷിദ്ധസ്ത്രീകളിലേക്കു പോകുന്നവർ, ഭക്ഷിക്കരുതാത്തതു ഭക്ഷിക്കുന്നവർ; അസത്യം പറയുന്നവരും വിശ്വാസഘാതകരും—അവരും എന്റെ പാവിത്ര്യം വിശ്വസിച്ച് എന്നിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നു.

Verse 12

देवब्राह्मणवित्तानां हर्तारो ये नराधमाः । देवब्रह्मगुरुस्त्रीणां ये च निन्दाकरा नराः

ദേവന്മാർക്കും ബ്രാഹ്മണർക്കും അർപ്പിച്ച ധനം കവർന്നെടുക്കുന്ന അധമർ; ദേവന്മാരെയും ബ്രഹ്മാവിനെയും ഗുരുവിനെയും സ്ത്രീകളെയും നിന്ദിക്കുന്നവർ—അത്തരം പാപികളും ഇവിടെ ഉൾപ്പെടുന്നു.

Verse 13

ब्रह्मशापप्रदग्धा ये ये चैवात्महनो द्विजाः । भ्रष्टानशनसंन्यासनियतव्रतचारिणः

ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശാപത്തിൽ ദഗ്ധരായവർ, ആത്മഹത്യ ചെയ്ത ദ്വിജർ; ഉപവാസം, സന്ന്യാസം, നിയതവ്രതാചാരങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് പതിച്ചവർ—അവരും ഇവിടെ എണ്ണപ്പെടുന്നു.

Verse 14

तथैवापेयपेयाश्च ये च स्वगुरुनिन्दकाः । निषेधका ये दानानां पात्रदानपराङ्मुखाः

കുടിക്കരുതാത്തതു കുടിക്കുന്നവർ, സ്വന്തം ഗുരുവിനെ നിന്ദിക്കുന്നവർ; ദാനകർമ്മങ്ങളെ തടയുന്നവർ, യോഗ്യപാത്രർക്കു ദാനം നൽകുന്നതിൽ നിന്ന് പിന്തിരിയുന്നവർ—അവരും ഇവിടെ ഉൾപ്പെടുന്നു.

Verse 15

ऋतुघ्ना ये स्वपत्नीनां पित्रोः सेहपरा न हि । बान्धवेषु च दीनेषु करुणा यस्य नास्ति वै

സ്വപത്നികളുടെ ഋതുകാലം ലംഘിക്കുന്നവർ, മാതാപിതാക്കളോടു സ്നേഹവും സേവാഭക്തിയും ഇല്ലാത്തവർ, ദുഃഖിതബന്ധുക്കളോടും ദീനജനങ്ങളോടും കരുണയില്ലാത്തവർ—അവരും (ഈ കൂട്ടത്തിൽ) ഉൾപ്പെടുന്നു।

Verse 16

क्षेत्रसेतुविभेदी च पूर्वमार्गप्रलोपकः । नास्तिकः शास्त्रहीनस्तु विप्रः सन्ध्याविवर्जितः

വയൽസീമ‑കെട്ടുകൾ തകർക്കുന്നവൻ, പുരാതന പാതകൾ മായ്ക്കുന്നവൻ, നാസ്തികൻ, ശാസ്ത്രവിരഹിത ബ്രാഹ്മണൻ, സന്ധ്യാവന്ദനം ഉപേക്ഷിച്ച ബ്രാഹ്മണൻ—ഇവരും (ഇതിൽ) ഉൾപ്പെടുന്നു।

Verse 17

अहुताशी ह्यसंतुष्टः सर्वाशी सर्वविक्रयी । कदर्या नास्तिकाः क्रूराः कृतघ्ना ये द्विजायः

ആഹുതി‑അർപ്പണം കൂടാതെ ഭക്ഷിക്കുന്നവർ, എപ്പോഴും അസന്തുഷ്ടർ, എല്ലാം ഭക്ഷിക്കുന്നവർ, എല്ലാം വിൽക്കുന്നവർ, കദര്യർ, നാസ്തികർ, ക്രൂരർ, കൃതഘ്നർ—ഇത്തരം ദ്വിജർ പതിതർ ആകുന്നു।

Verse 18

पैशुन्या रसविक्रेयाः सर्वकालविनाकृताः । स्वगोत्रां परगोत्रां वा ये भुञ्जन्ति द्विजाधमाः

പൈശുന്യത്തിൽ (ചാടി‑നിന്ദയിൽ) രതരായവർ, രസ‑ഭോഗ്യവസ്തുക്കൾ വിൽക്കുന്നവർ, എല്ലാകാലവും ദുഷ്കൃത്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവർ, സ്വഗോത്രമോ പരഗോത്രമോ സ്ത്രീകളെ ഭോഗിക്കുന്നവർ—അവർ ദ്വിജാധമർ।

Verse 19

ते मां प्राप्य विमुच्यन्ते पापसङ्घैः सुसंचितैः । तत्पापक्षारतप्ताया न शर्म मम विद्यते

അവർ എന്നെ പ്രാപിച്ച് ദീർഘകാലം സുസഞ്ചിതമായ പാപസമൂഹങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തരാകുന്നു; എങ്കിലും അവരുടെ പാപങ്ങളുടെ ക്ഷാര‑താപത്തിൽ ദഗ്ധനായ എനിക്കു ശാന്തി ലഭ്യമല്ല।

Verse 20

तथा कुरु जगन्नाथ यथाहं शर्म चाप्नुयाम् । एवमुक्तस्तु देवेशस्तुष्टः प्रोवाच जाह्नवीम्

ഹേ ജഗന്നാഥാ! ഞാനും ശാന്തിയും മംഗളവും പ്രാപിക്കുമാറാകെ അങ്ങനെ ചെയ്യണമേ. ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ദേവേശൻ പ്രസന്നനായി ജാഹ്നവിയോട് പറഞ്ഞു.

Verse 21

विष्णुरुवाच । अहमत्र वसिष्यामि गङ्गाधरसहायवान् । प्रविशस्व सदा रेवां त्वमत्रैव च मूर्तिना

വിഷ്ണു പറഞ്ഞു—ഗംഗാധരൻ (ശിവൻ) സഹായിയായി ഞാൻ ഇവിടെ വസിക്കും. നീ സദാ റേവയിൽ പ്രവേശിച്ച്, ഇവിടെ തന്നേ ദേഹധാരിണിയായി നിലകൊള്ളുക.

Verse 22

मम पादतलं प्राप्य वह त्रिपथगामिनि । यदा बहूदककाले नर्मदाजलसंभृता

ഹേ ത്രിപഥഗാമിനീ! എന്റെ പാദതലം പ്രാപിച്ച് ഒഴുകുക. ജലസമൃദ്ധിയുടെ കാലം വന്നാൽ നീ നർമദാജലത്തോടെ നിറഞ്ഞിരിക്കും.

Verse 23

प्रावृट्कालं समासाद्य भविष्यति जलाकुला । प्लाव्योभयतटं देवी प्राप्य मामुत्तरस्थितम्

മഴക്കാലം എത്തിയാൽ അവൾ ജലത്തോടെ നിറഞ്ഞ് ഉന്മത്തമായി ഒഴുകും. വടക്കുകരയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന എന്നെ പ്രാപിച്ച് ദേവി ഇരുകരകളും പ്രളയജലത്തോടെ മൂടും.

Verse 24

प्लावयिष्यति तोयेन यदा शङ्खं करे स्थितम् । तदा पर्वशतोद्युक्तं वैष्णवं पर्वसंज्ञितम्

അവൾ ജലത്തോടെ കൈയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ശംഖിനെയും മൂടി മുങ്ങിക്കളയുമ്പോൾ, ആ അവസരം ‘വൈഷ്ണവ പർവ്വം’ എന്നു പ്രസിദ്ധമാകും—നൂറു പർവ്വങ്ങൾക്കു തുല്യമായ പുണ്യപ്രദം.

Verse 25

न तेन सदृशं किंचिद्व्यतीपातादिसंक्रमम् । अयने द्वे च न तथा पुण्यात्पुण्यतरं यथा

വ്യതീപാതാദി ഏതൊരു സംക്രമയോഗവും, രണ്ടായനങ്ങളും പോലും അതിനോട് തുല്യമല്ല; കാരണം അത് സാധാരണ പുണ്യത്തേക്കാളും അതിപുണ്യപ്രദമാണ്।

Verse 26

तस्मिन्पर्वणि देवेशि शङ्खं संस्पृश्य मानवः । स्नानमाचरते तोये मिश्रे गाङ्गेयनार्मदे

ഹേ ദേവേശി! ആ പുണ്യപർവ്വത്തിൽ മനുഷ്യൻ ശംഖം സ്പർശിച്ച്, ഗംഗാധാരയും നർമദാജലവും കലർന്ന ആ ജലത്തിൽ സ്നാനം ആചരിക്കണം।

Verse 27

पुण्यं त्वशेषपुण्यानां मङ्गलानां च मङ्गलम् । विष्णुना विधृतो येन तस्माच्छान्तिः प्रचक्रमे

ഇത് എല്ലാ പുണ്യങ്ങളിലെയും പുണ്യം, എല്ലാ മംഗളങ്ങളിലെയും മംഗളം; വിഷ്ണു ഇതിനെ ധരിക്കുന്നതിനാൽ ഇതിൽ നിന്നാണ് ശാന്തിയും ക്ഷേമവും പ്രസരിക്കുന്നത്।

Verse 28

तत्रान्तं पापसङ्घस्य ध्रुवमाप्नोति मानवः । शङ्खोद्धारे नरः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः

അവിടെ മനുഷ്യൻ നിശ്ചയമായും സഞ്ചിതപാപങ്ങളുടെ അന്ത്യം പ്രാപിക്കുന്നു; ശംഖോദ്ധാരത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃകൾക്കും ദേവതകൾക്കും തർപ്പണം അർപ്പിക്കണം।

Verse 29

तृप्तास्ते द्वादशाब्दानि सिद्धिं च सार्वकामिकीम् । गङ्गावहे तु यः श्राद्धं शङ्खोद्धारे प्रदास्यति

പിതൃകൾ പന്ത്രണ്ടു വർഷം തൃപ്തരായി ഇരിക്കും; ഉപാസകനു സർവകാമസിദ്ധിയും ലഭിക്കും; ഗംഗാപ്രവാഹത്തിൽ ശംഖോദ്ധാരത്തിൽ ശ്രാദ്ധം അർപ്പിക്കുന്നവൻ ഈ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 30

तेन पिण्डप्रदानेन नृत्यन्ति पितरस्तथा । शङ्खोद्धारे नरः स्नात्वा पूजयेद्बलकेशवौ

ആ പിണ്ഡപ്രദാനത്താൽ പിതൃകൾ നൃത്തം ചെയ്യുന്നവരെപ്പോലെ ആനന്ദിക്കുന്നു. ശംഖോദ്ധാരത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് മനുഷ്യൻ ബലനും കേശവനും ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം.

Verse 31

रात्रौ जागरणं कृत्वा शुद्धो भवति जाह्नवि । यत्त्वं लोककृतं कर्म मन्यसे भुवि दुःसहम्

ഹേ ജാഹ്നവീ! രാത്രിയിൽ ജാഗരണം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ശുദ്ധനാകുന്നു. ലോകത്തിൽ ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഏത് കര്‍മ്മത്തെ നീ ഭൂമിയിൽ ദുഃസഹമെന്ന് കരുതുന്നുവോ…

Verse 32

तस्मिन्पर्वणि तत्सर्वं तत्र स्नात्वा व्यपोहय । एवमुक्त्वा नरश्रेष्ठ विष्णुश्चान्तरधीयत

ആ പർവ്വകാലത്ത് അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ആ എല്ലാം (പാപമലിനത) നീക്കുക. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട്, ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, വിഷ്ണു അന്തർധാനം ചെയ്തു.

Verse 33

तदाप्रभृति तत्तीर्थं गङ्गावाहकमुत्तमम् । ब्रह्माद्यैरृषिभिस्तात पारम्पर्यक्रमागतैः

അന്നുമുതൽ ആ അത്യുത്തമ തീർത്ഥം ‘ഗംഗാവാഹക’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി. ഹേ താതാ, ബ്രഹ്മാദി ഋഷിമാർ പരമ്പരാക്രമമായി വന്ന് അവിടെ (അതിനെ ആദരിച്ചു).

Verse 34

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा भक्तिभावेन भारत । गङ्गातीर्थे तु स स्नातः समस्तेषु न संशयः

ഹേ ഭാരതാ! ആ തീർത്ഥത്തിൽ ഭക്തിഭാവത്തോടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ ഗംഗാതീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്തവനായി തന്നെ—അതുമാത്രമല്ല, എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്തവനായി; സംശയമില്ല.

Verse 35

तत्र तीर्थे मृतानां तु नराणां भावितात्मनाम् । अनिवर्तिका गतिस्तेषां विष्णुलोकात्कदाचन

ആ തീർത്ഥത്തിൽ ശുദ്ധവും സംയമിതവുമായ ആത്മാവുള്ളവർ ദേഹത്യാഗം ചെയ്താൽ അവരുടെ ഗതി അനിവർത്തിനി; അവർ വിഷ്ണുലോകത്തിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും മടങ്ങിവരുകയില്ല।