
युद्धकाण्डे अष्टमः सर्गः — राक्षससभा-युद्धपरामर्शः (War-Council Boasts and Stratagems)
युद्धकाण्ड
യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ ഈ അഷ്ടമ സർഗത്തിൽ ഹനുമാൻ മുമ്പ് സൃഷ്ടിച്ച കലക്കത്തിനു ശേഷം ലങ്കയിലെ രാക്ഷസഭയിൽ യുദ്ധോപദേശം നടക്കുന്നു. പല രാക്ഷസനേതാക്കളും ഭീഷണിയെ വ്യാഖ്യാനിച്ച് പ്രതികരണങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. മേഘശ്യാമവർണ്ണനായ പ്രഹസ്തൻ കൃതാഞ്ജലിയോടെ സംസാരിച്ച് ഹനുമാനെ തുച്ഛീകരിക്കുകയും, വെറും ദർപ്പശൗര്യത്തിലല്ല—ഉപായം (കപടയുക്തി)യും ജാഗ്രതയും കൊണ്ടാണ് വിജയം സാധ്യമെന്ന് വാദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് കാമരൂപ രാക്ഷസർ മനുഷ്യവേഷത്തിൽ രാമന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു, വഞ്ചനാപൂർണ്ണ വാക്കുകളാൽ രാമ-ലക്ഷ്മണരുടെ മനസ്സിൽ ആശയക്കുഴപ്പം സൃഷ്ടിക്കണമെന്ന് അവൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. തുടർന്ന് സഭയുടെ സ്വരം ഉഗ്രപ്രതിജ്ഞകളിലേക്കുയരുന്നു. ദുര്മുഖൻ ഈ അപമാനം ക്ഷമിക്കാനാവില്ലെന്ന് കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു; വജ്രദംഷ്ട്രൻ രക്തലിപ്തമായ ഇരുമ്പുകദ പിടിക്കുന്നു; വജ്രഹനു മുതലായവർ സുഗ്രീവൻ, അങ്കദൻ, ഹനുമാൻ, അതുപോലെ രാമ-ലക്ഷ്മണരെയും കൊല്ലുകയോ ഭക്ഷിക്കുകയോ ചെയ്യുമെന്നു ദർപ്പത്തോടെ പറയുന്നു. മറ്റൊരു കപടവും ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നു—ഭരതൻ സൈന്യവുമായി വരുന്നു എന്ന വാർത്ത പരത്തി ആശയക്കുഴപ്പം വിതറുക. ഇങ്ങനെ തന്ത്രപരമായ വഞ്ചന പറയപ്പെട്ടാലും, അത് വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രകടനപരമായ യുദ്ധഅഹങ്കാരത്തിൽ മറഞ്ഞുപോകുന്നു; ധർമ്മനിഷ്ഠമായ ദൃഢനിശ്ചയത്തിന്റെയും അധർമ്മകപടത്തിന്റെയും നൈതിക വിരോധം ഇവിടെ തെളിയുന്നു.
Verse 1
ततोनीलाम्बुदनिभ: प्रहस्तोनामराक्षसः ।अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यंशूरस्सेनापतिस्तदा ।।6.8.1।।
അപ്പോൾ നീലമേഘസദൃശനായ പ്രഹസ്തൻ എന്ന രാക്ഷസൻ, അന്നത്തെ ശൂരനായ സേനാപതി, കൈകൂപ്പി ഈ വചനം പറഞ്ഞു.
Verse 2
देवदानवगन्धर्वाःपिशाचपतगोरगाः ।नत्वांधर्षयितुंशक्याःकिंपुनर्वानरारणे ।।6.8.2।।
ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും ഗന്ധർവ്വന്മാരും—അതെ, പിശാചന്മാരും പക്ഷികളും സർപ്പങ്ങളും പോലും—യുദ്ധത്തിൽ നിന്നെ നേരിടാൻ കഴിയില്ല; പിന്നെ യുദ്ധരംഗത്ത് വാനരന്മാർ എത്രത്തോളം?
Verse 3
सर्वेप्रमत्ताविश्वस्तावञ्चितास्स्महनूमता ।नहिमेजीवतोगच्छेज्जीवन् सवनगोचरः ।।6.8.3।।
നാം എല്ലാവരും അശ്രദ്ധയും അത്യധിക ആത്മവിശ്വാസവും കൊണ്ടു ഹനുമാനാൽ വഞ്ചിതരായി. ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കെ ആ വനചരൻ ജീവനോടെ രക്ഷപെടുകയില്ല.
Verse 4
सर्वांसागरपर्यन्तांसशैलवनकाननाम् ।करोम्यवानरांभूमिमाज्ञापयतुमांभवान् ।।6.8.4।।
പ്രഭോ, എന്നോട് ആജ്ഞാപിക്കണമേ; സമുദ്രപര്യന്തമായ, പർവ്വതങ്ങളും വനങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈ മുഴുവൻ ഭൂമിയെയും ഞാൻ വാനരരഹിതമാക്കും.
Verse 5
रक्षांचैवविधास्यामिवानराद्रजनीचर ।नागमिष्यतितेदुःखंकिञ्चिदात्मापराधजम् ।।6.8.5।।
ഹേ രജനീചരാ, വാനരന്മാരെതിരേ ഞാൻ തീർച്ചയായും രക്ഷാവ്യവസ്ഥ ഒരുക്കും. നിന്റെ സ്വന്തം പിഴവിൽ നിന്നുയരുന്ന ചെറുതായ ദുഃഖം പോലും നിനക്കുണ്ടാകുകയില്ല.
Verse 6
अब्रवीच्चसुसङ्कृद्धोदुर्मुखोनामराक्षसः ।इदंनक्षमणीयंहिसर्वेषांनःप्रधर्षणम् ।।6.8.6।।
അപ്പോൾ അത്യന്തം ക്രുദ്ധനായ ദുർമുഖൻ എന്ന രാക്ഷസൻ പറഞ്ഞു: “നമ്മളെല്ലാവർക്കുമേറ്റ ഈ അപമാനം ക്ഷമിക്കാനാവില്ല.”
Verse 7
अयंपरिभवोभूयःपुरस्यान्तःपुरस्यच ।श्रीमतोराक्षसेन्द्रस्यवानरेणप्रधर्षणम् ।।6.8.7।।
ഇത് വീണ്ടും ഒരു പരാഭവം—ശ്രീമാനായ രാക്ഷസേന്ദ്രന്റെ നഗരത്തിലും അന്തഃപുരത്തിലും ഒരു വാനരൻ നടത്തിയ ആക്രമണം.
Verse 8
अस्मिन् मुहूर्तेगत्वैकोनिवर्तिष्यामिवानरान् ।प्रविष्टान् सागरंभीममम्बरंवारसातलम् ।।6.8.8।।
ഈ നിമിഷം തന്നെ ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കു പോയി വാനരന്മാരെ നശിപ്പിച്ചു മടങ്ങിവരും—അവർ ഭയങ്കര സമുദ്രത്തിലോ ആകാശത്തിലോ രസാതളത്തിലോ പ്രവേശിച്ചിരുന്നാലും.
Verse 9
ततोऽब्रवीत्सुसङ्कृद्धोवज्रदंष्ट्रोमहाबलः ।प्रगृह्यपरिघंघोरंमांसशोणितरूषितम् ।।6.8.9।।
അപ്പോൾ മഹാബലനായ വജ്രദംഷ്ട്രൻ ക്രോധത്തിൽ ജ്വലിച്ചു, മാംസരക്തം പുരണ്ട ഭയങ്കര പരിഘം പിടിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
Verse 10
किंवोहनुमताकार्यंकृपणेनतपस्विना ।रामेतिष्ठतिदुर्धर्षेससुग्रीवेऽपिसलक्ष्मणे ।।6.8.10।।
‘കൃപണനും നിർബലനുമായ തപസ്വിയായ ഹനുമാനുമായി നമുക്കെന്തു കാര്യം? ദുർധർഷനായ ശ്രീരാമൻ അവിടെ നില്ക്കുമ്പോൾ, സുഗ്രീവനും ലക്ഷ്മണനും കൂടെ!’
Verse 11
अद्यरामंससुग्रीवंपरिघेणसलक्ष्मणम् ।आगमिष्यामिहत्वैकोविक्षोभ्यहरिवाहिनीम् ।।6.8.11।।
‘ഇന്ന് ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കു ചെന്നു, പരിഘം എന്ന ഇരുമ്പുദണ്ഡംകൊണ്ട് ശ്രീരാമനെയും സുഗ്രീവനെയും ലക്ഷ്മണനെയും വധിച്ച്, വാനരസേനയെ കലക്കിമറിച്ച് തിരികെ വരും.’
Verse 12
इदंममापरंवाक्यंशृणुराजन् यदीच्छसि ।उपायकुशलोह्येवजयेच्छत्रूनतन्द्रितः ।।6.8.12।।
‘രാജാവേ, ഇച്ഛിക്കുന്നുവെങ്കിൽ എന്റെ മറ്റൊരു വാക്കും കേൾക്കുക: ഉപായത്തിൽ നിപുണനും സദാ ജാഗ്രതയുള്ളവനുമാത്രമേ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കൂ.’
Verse 13
कामरूपधराश्शूरास्सुभीमाभीमदर्शनाः ।राक्षसावैसहस्राणिराक्षसाधिपनिश्चिताः ।।6.8.13।।काकुत्स्थमुपसङ्गम्यबिभ्रतोमानुषंवपुः ।सर्वेह्यसम्भ्रमाभूत्वाब्रुवन्तुरघुसत्तमम् ।।6.8.14।।
ഹേ രാക്ഷസാധിപതേ! ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കുവാൻ കഴിവുള്ള, ശൂരന്മാരും അതിഭീകരദർശനമുള്ളവരുമായ ആയിരക്കണക്കിന് രാക്ഷസർ മനുഷ്യദേഹം ധരിച്ചു കാകുത്സ്ഥനായ ശ്രീരാമന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു; എല്ലാവരും അശാന്തിയില്ലാതെ രഘുകുലശ്രേഷ്ഠനെ അഭിസംബോധന ചെയ്യട്ടെ.
Verse 14
कामरूपधराश्शूरास्सुभीमाभीमदर्शनाः ।राक्षसावैसहस्राणिराक्षसाधिपनिश्चिताः ।।6.8.13।।काकुत्स्थमुपसङ्गम्यबिभ्रतोमानुषंवपुः ।सर्वेह्यसम्भ्रमाभूत्वाब्रुवन्तुरघुसत्तमम् ।।6.8.14।।
ഹേ രാക്ഷസാധിപതേ! ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കുവാൻ കഴിവുള്ള, ശൂരന്മാരും അതിഭീകരദർശനമുള്ളവരുമായ ആയിരക്കണക്കിന് രാക്ഷസർ മനുഷ്യദേഹം ധരിച്ചു കാകുത്സ്ഥനായ ശ്രീരാമന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു; എല്ലാവരും അശാന്തിയില്ലാതെ രഘുകുലശ്രേഷ്ഠനെ അഭിസംബോധന ചെയ്യട്ടെ.
Verse 15
प्रेषिताभरतेनैवभ्रात्रातवयवीयसा ।सहिसेनांसमुत्थाप्यक्षिप्रमेवोपयास्यति ।।6.8.15।।
ഞങ്ങളെ നിന്റെ ഇളയ സഹോദരനായ ഭരതൻ തന്നെയാണ് അയച്ചിരിക്കുന്നത്. അവൻ സൈന്യത്തെ എഴുന്നേൽപ്പിച്ച് അതിവേഗം ഇവിടെ എത്തും.
Verse 16
ततोवयमितस्तूर्णंशूलशक्तिगदाधराः ।चापबाणासिहस्ताश्चत्वरितास्तत्रयामहे ।।6.8.16।।
പിന്നീട് ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിന്ന് അതിവേഗം അവിടേക്ക് പോകും—ശൂലം, ശക്തി, ഗദ എന്നിവ ധരിച്ചു, കൈയിൽ വില്ലും അമ്പും വാളും എടുത്ത്—യുദ്ധത്തിനായി ത്വരിതമായി മുന്നേറും.
Verse 17
आकाशेगणशस्थ्सित्वाहत्वातांहरिवाहिनीम् ।अश्मशस्त्रमहावृष्ट्याप्रापयामयमक्षयम् ।।6.8.17।।
ആകാശത്തിൽ കൂട്ടങ്ങളായി നിലകൊണ്ട് ആ വാനരസൈന്യത്തെ വധിക്കാം; കല്ലുകളും ആയുധങ്ങളും പെയ്യുന്ന മഹാവൃഷ്ടിയാൽ അവരെ യമലോകത്തിലേക്ക് അയയ്ക്കാം.
Verse 18
एवंचेदुपसर्पेतामनयंरामलक्ष्मणौ ।अवश्यमपनीतेनजहतामेवजीवितम् ।।6.8.18।।
ഇങ്ങനെ രാമലക്ഷ്മണരെ ദുരിതത്തിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ, തീർച്ചയായും വഞ്ചനയാൽ അവർ സ്വന്തം ജീവൻ പോലും ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടിവരും.
Verse 19
कौम्भकर्णिस्ततोवीरोनिकुम्भोनामवीर्यवान् ।अब्रवीत्परमक्रुद्धोरावणंलोकरावणम् ।।6.8.19।।
അപ്പോൾ കുംഭകർണന്റെ വീരപുത്രനായ നികുംഭൻ അത്യന്തം ക്രോധത്തോടെ, ലോകത്തെ കരയിക്കുന്ന രാവണനോട് സംസാരിച്ചു.
Verse 20
सर्वेभवन्तस्तिष्ठन्तुमहाराजेनसङ्गताः ।अहमेकोहनिष्यामिराघवंसहलक्ष्मणम् ।।6.8.20।।सुग्रीवञ्चहनूमन्तंसर्वांनेवचवानरान् ।
നിങ്ങളെല്ലാവരും മഹാരാജാവിനോടൊപ്പം ഇവിടെ തന്നെ നിലകൊള്ളുക; ഞാൻ ഒരുത്തൻ മാത്രം ലക്ഷ്മണസഹിതം രാഘവനെയും, സുഗ്രീവനെയും ഹനൂമാനെയും, മുഴുവൻ വാനരരെയും വധിക്കും.
Verse 21
ततोवज्रहनुर्नामराक्षसःपर्वतोपमः ।।6.8.21।।क्रुद्ध: परिलिहन्सृक्कांजिह्वयावाक्यमब्रवीत् ।
അപ്പോൾ വജ്രഹനു എന്ന പേരുള്ള പർവ്വതസദൃശനായ രാക്ഷസൻ ക്രോധത്തോടെ, നാവുകൊണ്ട് അധരങ്ങൾ നക്കിക്കൊണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
Verse 22
स्वैरंकुर्वन्तुकर्माणिभवन्तोविगतज्वराः ।।6.8.22।।एकोऽहंभक्षयिष्यामितांसर्वांहरियूथपान् ।स्वस्थाःक्रीडन्तुनिश्चिन्ताःपिबन्तुमधुवारुणीम् ।।6.8.23।।
നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ആശങ്ക വിട്ട് സ്വേച്ഛയായി നിങ്ങളുടെ കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യുക. ആ മുഴുവന് വാനര-യൂഥപന്മാരെയും ഞാൻ ഒരുത്തൻ തന്നെ ഭക്ഷിക്കും. നിശ്ചിന്തരായി വിശ്രമിച്ച് കളിക്കുവിൻ; മധുരമായ വാരുണീ മദ്യം പാനം ചെയ്യുവിൻ.
Verse 23
स्वैरंकुर्वन्तुकर्माणिभवन्तोविगतज्वराः ।।6.8.22।।एकोऽहंभक्षयिष्यामितांसर्वांहरियूथपान् ।स्वस्थाःक्रीडन्तुनिश्चिन्ताःपिबन्तुमधुवारुणीम् ।।6.8.23।।
നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ആശങ്ക വിട്ട് സ്വേച്ഛയായി നിങ്ങളുടെ കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യുക. ആ മുഴുവന് വാനര-യൂഥപന്മാരെയും ഞാൻ ഒരുത്തൻ തന്നെ ഭക്ഷിക്കും. നിശ്ചിന്തരായി വിശ്രമിച്ച് കളിക്കുവിൻ; മധുരമായ വാരുണീ മദ്യം പാനം ചെയ്യുവിൻ.
Verse 24
अहमेकोवधिष्यामिसुग्रीवंसहलक्ष्मणम् ।साङ्गदंचहनूमन्तंरामंचरणकुञ्जरम् ।।6.8.24।।
ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കു തന്നെ സുഗ്രീവനെയും ലക്ഷ്മണനോടുകൂടി, അങ്ങദനെയും ഹനുമാനെയും, യുദ്ധഗജസമനായ ശ്രീരാമനെയും വധിക്കും.
The pivotal action is the proposal of deceptive approach—kāmarūpa Rākṣasas taking human form to speak misleadingly to Rāma—raising an ethical contrast between victory by manipulation (upāya framed as cunning) and the dharmic ideal of straightforward conduct.
The sarga implies that counsel without restraint becomes self-defeating: while vigilance and intelligent planning are praised, repeated vows of effortless annihilation reveal hubris, illustrating how court rhetoric can drift from realistic strategy into performative overconfidence.
No single pilgrimage-site is foregrounded; instead the chapter maps a wartime cosmology and theater—Laṅkā as the political center, the sky as an attack-domain, and ‘Yama’s abode’ as a cultural idiom for death—alongside a catalogue of weapons (parigha, śūla, śakti, gadā) that functions as a martial inventory.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.