Adhyaya 52

Verse 1

व्यास उवाच । भुक्त्वा पीत्वा च सुप्त्वा च स्नात्वा रथ्योपसर्पणे । ओष्ठावलोमकौ स्पृष्ट्वा वासो विपरिधाय च

വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—ഭുജിച്ച്, കുടിച്ച്, ഉറങ്ങി, സ്നാനം ചെയ്ത്, പൊതുവഴി (രഥ്യ) സമീപിക്കുമ്പോൾ; കൂടാതെ അധരങ്ങളും മേലധരത്തിലെ രോമവും (മീശ) സ്പർശിച്ച്, വസ്ത്രം ധരിച്ച്…

Verse 2

रेतोमूत्रपुरीषाणामुत्सर्गेऽनृतभाषणे । ष्ठीवित्वाऽध्ययनारंभे कासश्वासागमे तथा

വീര്യം, മൂത്രം അല്ലെങ്കിൽ മല വിസർജിക്കുന്ന സമയത്ത്, അസത്യം പറയുമ്പോൾ, തുപ്പിയ ശേഷം, പഠനം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ, കൂടാതെ ചുമയോ ശ്വാസക്കഷ്ടമോ വന്നാൽ—ഈ അവസരങ്ങളിൽ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം ശുചിത്വവും നിയന്ത്രണവും പാലിക്കണം।

Verse 3

चत्वरं वा श्मशानं वा समाक्रम्य द्विजोत्तमः । संध्ययोरुभयोस्तद्वदाचांतोऽप्याचमेत्पुनः

ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! ആരെങ്കിലും ചത്വരം (ചൗരസ്ത) അല്ലെങ്കിൽ ശ്മശാനഭൂമി കാൽവെച്ച് കടന്നാൽ, പ്രാതഃസന്ധ്യയും സായംസന്ധ്യയും—ഇരുവരിലും—മുമ്പേ ആചമനം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും വീണ്ടും ആചമനം ചെയ്യണം।

Verse 4

चंडालम्लेच्छसंभाषे स्त्रीशूद्रोच्छिष्टभाषणे । उच्छिष्टं पुरुषं दृष्ट्वा भोज्यं चापि तथाविधम्

ചണ്ഡാലനോടോ മ്ലേച്ഛനോടോ സംസാരിച്ചാൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഉച്ഛിഷ്ടാവസ്ഥയിൽ സ്ത്രീയോടോ ശൂദ്രനോടോ സംസാരിച്ചാൽ; ഉച്ഛിഷ്ടനായ പുരുഷനെ കണ്ടാൽ, അതുപോലെയുള്ള ഉച്ഛിഷ്ട/അശുദ്ധ ഭോജ്യം കണ്ടാലും—ശുദ്ധിക്കായി ആചമനാദി ചെയ്യണം।

Verse 5

आचामेदश्रुपाते वा लोहितस्य तथैव च । भोजने संध्ययोः स्नात्वा पीत्वा मूत्रपुरीषयोः

കണ്ണീർ വീണാലും, രക്തം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടാലും ആചമനം ചെയ്യണം। ഭോജനസമയത്തും ഇരുസന്ധ്യകളിലും സ്നാനം ചെയ്ത്—മൂത്രമോ മലമോ കുടിച്ചതിനാൽ അശുദ്ധി സംഭവിച്ചാലും—അനുയോജ്യമായ ശുദ്ധിക്രിയ നടത്തണം।

Verse 6

आगतो वाचमेत्सुप्त्वा सकृत्सकृदथान्यतः । अग्नेर्गवामथालंभे स्पृष्ट्वा प्रयतमेव वा

അവിടെ എത്തിയ ശേഷം ശുദ്ധിവാക്യം/മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം; ഉറങ്ങി എഴുന്നേറ്റാൽ—ഒരിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ പലവട്ടം—അഥവാ മറ്റേതെങ്കിലും കാരണത്താലും. അഗ്നി കൊളുത്തുമ്പോഴും, പശുക്കളുടെ കെട്ട് അഴിച്ച് വിടുമ്പോഴും—മാത്രം സ്പർശം/ആചമനം ചെയ്താൽ പോലും അവൻ ശുദ്ധനാകുന്നു।

Verse 7

स्त्रीणामथात्मनः स्पर्शे नीलद्यं वा परिधाय च । उपस्पर्शेज्जलं वार्तं तृणं वा भूमिमेव च

സ്ത്രീയെ സ്പർശിച്ചാൽ, അല്ലെങ്കിൽ അവൾ പുരുഷന്റെ ദേഹം സ്പർശിച്ചാൽ, ആദ്യം നീലവസ്ത്രം ധരിച്ചു ശേഷം ശുദ്ധിക്കായി ജലം, പച്ചയായ പുതുവസ്തു, തൃണം അല്ലെങ്കിൽ ഭൂമി സ്പർശിക്കണം।

Verse 8

केशानां चात्मनः स्पर्शे वाससः स्खलितस्य च । अनुष्णाभिरकेशाभिरदुष्टाभिश्च धर्मतः

മുടിയെയോ സ്വന്തം ദേഹത്തെയോ സ്പർശിച്ചാൽ, അല്ലെങ്കിൽ വസ്ത്രം വഴുതിപ്പോയാൽ, ധർമ്മപ്രകാരം ശുദ്ധി ചെയ്യണം—ചൂടില്ലാത്തതും മുടിയില്ലാത്തതും അശുദ്ധിയില്ലാത്തതുമായ ജലത്തിൽ।

Verse 9

शौचेऽप्सु सर्वदा चामेदासीनः प्रागुदङ्मुखः । शिरः प्रावृत्य कंठं वा मुक्तकेशशिखोऽपि वा

ജലശുദ്ധിക്കാലത്ത് എപ്പോഴും കൊഴുപ്പ്/ചിക്കില്ലാത്ത ആസനത്തിൽ ഇരുന്ന് കിഴക്ക് അല്ലെങ്കിൽ വടക്ക് മുഖമായി ആചമനം ചെയ്യണം; തല അല്ലെങ്കിൽ കഴുത്ത് മൂടി, അല്ലെങ്കിൽ ശിഖയില്ലാതെ മുടി അഴിച്ചിട്ടും।

Verse 10

अकृत्वा पादयोः शौचं मार्गतो न शुचिर्भवेत् । सोपानत्कोपानस्थो वा नोष्णीषी चाचमेद्बुधः

വഴിയിൽ നിന്ന് വന്ന ശേഷം ആദ്യം പാദശൗചം ചെയ്യാതെ ഒരാൾ ശുദ്ധനാകുകയില്ല. ബുദ്ധിമാൻ പാദരക്ഷകളോടെ നിൽക്കെയോ (അല്ലെങ്കിൽ പടിയിലോ) ആചമനം ചെയ്യണം; തലമൂടി ധരിച്ച് ചെയ്യരുത്।

Verse 11

न चैव वर्षधाराभिर्न तिष्ठन्नुद्धृतोदकैः । नैकहस्तार्पितजलैर्विना सूत्रेण वा पुनः

മഴധാരകളുടെ ഇടയിൽ, അല്ലെങ്കിൽ നിൽക്കെയെടുത്ത (ഉദ്ധൃത) ജലത്തിൽ ആചമനം ചെയ്യരുത്; പല കൈകളാൽ അർപ്പിച്ച ജലവും സ്വീകരിക്കരുത്; യജ്ഞോപവീത-സൂത്രം ഇല്ലാതെ വീണ്ടും ചെയ്യുകയും അരുത്।

Verse 12

न पादुकासनस्थो वा बहिर्जानुरथापि वा । न जल्पन्न हसन्प्रेक्षन्शयानस्तल्प एव च

പാദുകാസനത്തിലോ താഴ്ന്ന ആസനത്തിലോ ഇരുന്ന് അല്ല; മുട്ടുകൾ മടക്കി വച്ചും അല്ല; സംസാരിച്ചുകൊണ്ടും, ചിരിച്ചുകൊണ്ടും, ചുറ്റും നോക്കിക്കൊണ്ടും, കിടക്കയിൽ കിടന്നുകൊണ്ടും (ഈ കര്‍മ്മം) ചെയ്യരുത്.

Verse 13

नाविक्षिताभिः फेनाद्यैरुपेताभिरथापि वा । शूद्राशुचिकरोन्मुक्तैर्नक्षाराभिस्तथैव च

നുര മുതലായവ ചേർന്നതായാലും അല്ലാതെയായാലും; അതുപോലെ ശൂദ്രന്റെ അശുചി കൈകളിൽ നിന്നു വന്ന ക്ഷാരമലിനതകൾ കലർന്നതായാലും (അത്തരം ജലം) സ്വീകരിക്കരുത്.

Verse 14

न चैवांगुलिभिः शब्दं न कुर्यान्नान्यमानसः । न वर्णरसदुष्टाभिर्न चैव प्रदरोदकैः

വിരലുകൾകൊണ്ട് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കരുത്; മനസ്സ് മറ്റിടത്തേക്ക് അലഞ്ഞുപോകരുത്. നിറവും രുചിയും ദുഷ്ടമായ വസ്തുക്കളാൽ അല്ല; ചീഞ്ഞ് ഒഴുകുന്ന മലിനജലത്താലും അല്ല.

Verse 15

न पाणिक्षुभिताभिर्वा न बहिर्गंध एव वा । हृद्गाभिः पूयते विप्रः कंठ्याभिः क्षत्रियः शुचिः

ബ്രാഹ്മണൻ കൈകൊണ്ട് ഇളക്കിയ വെള്ളം കൊണ്ടുമാത്രമോ പുറമേ പുരട്ടുന്ന സുഗന്ധം കൊണ്ടുമോ ശുദ്ധനാകുന്നില്ല; ബ്രാഹ്മണൻ ഹൃദയശുദ്ധിയാൽ ശുദ്ധനാകുന്നു, ക്ഷത്രിയൻ കണ്ഠത്തിൽ നിന്നു പുറപ്പെടുന്ന സത്യവചനങ്ങളാൽ പവിത്രനാകുന്നു.

Verse 16

प्राशिताभिस्तथा वैश्यः स्त्रीशूद्रौ स्पर्शतोंऽततः । अंगुष्ठमूलांतरतो रेखायां ब्राह्ममुच्यते

വൈശ്യൻ പ്രാശിതം (ഉച്ചിഷ്ടം/ഭോജനശേഷം) കൊണ്ടാണ് (ശുദ്ധനെന്ന്) പറയപ്പെടുന്നത്; സ്ത്രീയും ശൂദ്രനും അവസാനം സ്പർശമാത്രത്താൽ; എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണനു അങ്കുഷ്ഠമൂലവും തർജനിയും തമ്മിലുള്ള രേഖയിൽ ഒഴുകുന്ന ജലരേഖയെയാണ് ‘ബ്രാഹ്മ ശൗചം’ എന്നു പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നത്.

Verse 17

अंतरांगुष्ठदेशिन्यैः पितॄणां तीर्थमुच्यते । कनिष्ठामूलतः पश्चात्प्राजापत्यं प्रचक्षते

അംഗുഷ്ഠവും തർജനിയും തമ്മിലുള്ള പ്രദേശം പിതൃകളുടെ തീർത്ഥമെന്നു പറയുന്നു. പിന്നെ, കനിഷ്ഠാവിരലിന്റെ മൂലഭാഗത്തിന്റെ പിന്നിൽ പ്രാജാപത്യ തീർത്ഥമെന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

Verse 18

अंगुल्यग्रं स्मृतं दैवं तदेवार्षं प्रकीर्तितम् । मूलेन दैवमार्षं स्यादाग्नेयं मध्यतः स्मृतम्

വിരലിന്റെ അഗ്രഭാഗം ‘ദൈവം’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; അതേ സ്ഥാനമേ ‘ആർഷം’ എന്നും കീര്ത്തിക്കപ്പെടുന്നു. വിരലിന്റെ മൂലഭാഗത്ത് ‘ദൈവ-ആർഷം’ ആകുന്നു; മദ്ധ്യഭാഗം ‘ആഗ്നേയം’ എന്നു സ്മൃതമാണ്.

Verse 19

तदेव सौमिकं तीर्थमेतज्ज्ञात्वा न मुह्यति । ब्राह्मेणैव तु तीर्थेन द्विजो नित्यमुपस्पृशेत्

അതേ സൗമിക തീർത്ഥം തന്നെയാണ്; ഇത് അറിഞ്ഞാൽ മോഹം ഉണ്ടാകില്ല. ദ്വിജൻ നിത്യവും ബ്രാഹ്മ തീർത്ഥം കൊണ്ടുമാത്രം ആചമനം/ഉപസ്പർശം ചെയ്യണം.

Verse 20

होमयेद्वाथ दैवेन न तु पित्र्येण वै द्विजाः । त्रिःप्राश्नीयादपः पूर्वं ब्राह्मेण प्रयतस्ततः

അതിനുശേഷം ദ്വിജൻ ദൈവവിധിപ്രകാരം ഹോമം ചെയ്യണം; പിതൃവിധിപ്രകാരം അല്ല. ആദ്യം മൂന്നു പ്രാവശ്യം ജലം ആചമനം ചെയ്ത്, പിന്നെ നിയന്ത്രിതനായി ബ്രാഹ്മവിധിയിൽ പ്രവേശിക്കണം.

Verse 21

संमृज्यांगुष्ठमूलेन मुखं वै समुपस्पृशेत् । अंगुष्ठानामिकाभ्यां तु स्पृशेन्नेत्रद्वयं ततः

തുടച്ച ശേഷം അംഗുഷ്ഠത്തിന്റെ മൂലഭാഗം കൊണ്ട് വായ് സ്പർശിക്കണം. പിന്നെ അംഗുഷ്ഠവും അനാമികയും കൊണ്ട് രണ്ടു കണ്ണുകളും സ്പർശിക്കണം.

Verse 22

तर्जन्यंगुष्ठयोगेन स्पृशेन्नासापुटद्वयम् । कनिष्ठांगुष्ठयोगेन श्रवणे समुस्पृशेत्

തർജനിയെ അങ്കുഷ്ഠത്തോടു ചേർത്ത് ഇരുനാസാപുടങ്ങളും സ്പർശിക്കണം; കനിഷ്ഠികയെ അങ്കുഷ്ഠത്തോടു ചേർത്ത് ഇരുകർണങ്ങളും സ്പർശിച്ച് (അഥവാ മൂടി) വയ്ക്കണം.

Verse 23

सर्वासामथयोगेन हृदयं तु तनवा । स्पृशेद्वै शिरसस्तद्वदंगुष्ठेनांसकद्वयम्

പിന്നീട് യഥായോഗ്യമായ യോഗവിധിപ്രകാരം ഇരുകൈകളാൽ ഹൃദയം സ്പർശിക്കണം; അതുപോലെ ശിരസ്സും സ്പർശിക്കണം; അങ്കുഷ്ഠങ്ങളാൽ ഇരുഭുജങ്ങളും സ്പർശിക്കണം.

Verse 24

त्रिःप्राश्नीयाद्यदंभस्तु प्रीतास्तेनास्य देवताः । ब्रह्माविष्णुर्महेशश्च भवंतीत्यनुशुश्रुम

ആ ജലം മൂന്നു പ്രാവശ്യം ആചമനം ചെയ്യണം; അതിനാൽ അവന്റെ ദേവതകൾ പ്രസന്നരാകും. ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, മഹേശൻ അനുകൂലരാകുന്നു എന്നു ഞങ്ങൾ ശ്രവിച്ചിട്ടുണ്ട്.

Verse 25

गंगा च यमुना चैव प्रीयेते परिमार्जनात् । संस्पृष्टयोर्लोचनयोः प्रीयेते शशिभास्करौ

പരിമാർജനം (ശുദ്ധീകരണം) ചെയ്താൽ ഗംഗയും യമുനയും പ്രസന്നരാകും; കണ്ണുകൾ സ്പർശിച്ച് ശുദ്ധീകരിച്ചാൽ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും പ്രസന്നരാകും.

Verse 26

नासत्यदस्रौ प्रीयेते स्पृशेन्नासापुटद्वयम् । कर्णयोः स्पृष्टयोस्तद्वत्प्रीयेते चानिलानलौ

ഇരുനാസാപുടങ്ങളും സ്പർശിച്ചാൽ നാസത്യനും ദസ്രനും എന്ന അശ്വിനീകുമാരന്മാർ പ്രസന്നരാകും; അതുപോലെ കർണങ്ങൾ സ്പർശിച്ചാൽ വായുവും അഗ്നിയും പ്രസന്നരാകും.

Verse 27

संस्पृष्टे हृदये चास्य प्रीयंते सर्वदेवताः । मूर्ध्नि संस्पर्शनादेकः प्रीतः स पुरुषो भवेत्

അവന്റെ ഹൃദയം സ്പർശിക്കപ്പെടുമ്പോൾ സർവ്വദേവതകളും പ്രസന്നരാകുന്നു; എന്നാൽ ശിരോശിഖയെ സ്പർശിച്ചാൽ ആ ഏക പരമപുരുഷൻ മാത്രമേ പ്രസന്നനാകൂ.

Verse 28

नोच्छिष्टं कुर्वते वक्त्रे विप्रुषोंगे लगंति याः । दंतवद्दंतलग्नेषु जिह्वास्पर्शे शुचिर्भवेत्

ശരീരത്തിൽ ജലബിന്ദുക്കൾ ഒട്ടിയിരുന്നാലും വായിനെ ഉച്ഛിഷ്ടമാക്കരുത്; പല്ലുകൾക്കിടയിൽ കണങ്ങൾ കുടുങ്ങിയാൽ നാവിന്റെ സ്പർശംകൊണ്ട് ശുദ്ധിയാകും.

Verse 29

स्पृशंति बिंदवः पादौ य आचामयतः परान् । भूमिपांशुसमा ज्ञेया न तैरस्पृश्यता भवेत्

മറ്റുള്ളവർക്കു ആചമനം നൽകുന്നവരുടെ പാദങ്ങളെ ബിന്ദുക്കൾ സ്പർശിച്ചാൽ, അവ ഭൂമിയിലെ പൊടിയോടു തുല്യമെന്നു അറിയണം; അതിനാൽ അസ്പൃശ്യത ഉണ്ടാകില്ല.

Verse 30

मधुपर्के च सोमे च तांबूलस्य च भक्षणे । फलमूले चेक्षुदंडेन दोषं प्राह वै मनुः

മധുപർക്കം, സോമം, താംബൂലഭക്ഷണം, ഫലമൂലങ്ങൾ—ഇവയെ ഇക്ഷുദണ്ഡം (കരിമ്പിൻ കാമ്പ്) കൂടെ സ്വീകരിക്കുന്നത് ദോഷമാണെന്ന് മനു പ്രസ്താവിച്ചു.

Verse 31

प्रचरंश्चान्नपानेषु द्रव्यहस्तो भवेन्नरः । भूमौ निक्षिप्य तद्द्रव्यमाचम्याभ्युक्षयेत्तु तत्

അന്നപാനകാര്യങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യന്റെ കൈയിൽ എന്തെങ്കിലും വസ്തു ഉണ്ടായാൽ, അത് നിലത്ത് വെച്ച് ആചമനം ചെയ്ത് പിന്നെ ആ വസ്തുവിന് മേൽ ശുദ്ധജലം തളിക്കണം.

Verse 32

तैजसं वै समादाय यद्युच्छिष्टो भवेद्द्विजः । भूमौ निक्षिप्य तद्द्रव्यमाचम्याभ्युक्षयेत्तु तत्

ദ്വിജൻ ഉച്ഛിഷ്ടൻ (ഭോജനാവശിഷ്ടം മൂലം അശുചി) ആയാൽ, തൈജസപാത്രം എടുത്ത് ആ ദ്രവ്യം ഭൂമിയിൽ വെച്ച്, ആചമനം ചെയ്ത്, പിന്നെ ജലപ്രോക്ഷണം ചെയ്ത് ശുദ്ധീകരിക്കണം।

Verse 33

यद्यद्द्रव्यं समादाय भवेदुच्छेषणान्वितः । अनिधायैव तद्द्रव्यं भूमौ त्वशुचितामियात्

ഉച്ഛിഷ്ടാവസ്ഥയിൽ ആരെങ്കിലും ഏത് ദ്രവ്യം എടുത്താലും, അത് ശുചിയായ ആധാരത്തിൽ വെക്കാതെ നേരെ ഭൂമിയിൽ വെച്ചാൽ, ആ ദ്രവ്യം ഉടൻ അശുചിയാകും।

Verse 34

वस्त्रादिषु विकल्पः स्यात्तत्संस्पृश्याचमेदिह । अरण्ये निर्जने रात्रौ चौरव्याघ्राकुले पथि

വസ്ത്രാദികളിൽ ഇവിടെ ഒരു വികൽപവിധിയുണ്ട്—അവയെ വെറും സ്പർശിച്ചാൽ പോലും ആചമനം ചെയ്യണം; പ്രത്യേകിച്ച് അരണ്യത്തിൽ, നിർജനസ്ഥലത്ത്, രാത്രിയിൽ, അല്ലെങ്കിൽ കള്ളൻ-വ്യാഘ്രം നിറഞ്ഞ വഴിയിൽ।

Verse 35

कृत्वा मूत्रं पुरीषं वा द्रव्यहस्तो न दुष्यति । निधाय दक्षिणे कर्णे ब्रह्मसूत्रमुदङ्मुखः

മൂത്രമോ മലവിസർജ്ജനമോ ചെയ്ത ശേഷവും, കൈയിൽ (യജ്ഞാദി) ദ്രവ്യങ്ങൾ ഉള്ളവൻ അശുചിയാകുന്നില്ല—ബ്രഹ്മസൂത്രം വലതുകാതിൽ വെച്ച് ഉത്തരമുഖനായി നിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ।

Verse 36

अह्नि कुर्याच्छकृन्मूत्रं रात्रौ चेद्दक्षिणामुखः । अंतर्धाय महीं काष्टैः पत्रैर्लोष्टतृणेन वा

പകൽ (ഉത്തരമുഖമായി) മലമൂത്ര വിസർജ്ജനം ചെയ്യണം; എന്നാൽ രാത്രിയിൽ ദക്ഷിണമുഖമായി ചെയ്താൽ, ശേഷം കഷ്ണമരം, ഇലകൾ, മണ്ണുകട്ടകൾ അല്ലെങ്കിൽ പുല്ല് കൊണ്ട് ഭൂമിയെ മൂടണം।

Verse 37

प्रावृत्य च शिरः कुर्याद्विण्मूत्रस्य विसर्जनम् । छायाकूपनदीगोष्ठचैत्यांभः पथि भस्मसु

തല മൂടി മല‑മൂത്ര വിസർജനം ചെയ്യണം; നിഴലിൽ, കിണറോ നദിയോ സമീപം, ഗോശാലയിൽ, ചൈത്യ/ദേവാലയത്തിൽ, വെള്ളത്തിൽ, വഴിയിൽ അല്ലെങ്കിൽ ഭസ്മത്തിന്മേൽ ഒരിക്കലും ചെയ്യരുത്।

Verse 38

अग्नौ चैव श्मशाने च विण्मूत्रं न समाचरेत् । न गोमयेन काष्ठे वा महावृक्षेऽथ शाद्वले

അഗ്നിയിലും ശ്മശാനത്തിലും മല‑മൂത്ര വിസർജനം ചെയ്യരുത്; ചാണകത്തിന്മേൽ, വിറകിന്മേൽ, മഹാവൃക്ഷത്തിന്റെ അടിയിൽ, പുല്ലുമേടിൽ പോലും ചെയ്യരുത്।

Verse 39

न तिष्ठन्न च निर्वासा न च पर्वतमंडले । न जीर्णदेवायतने वल्मीके न कदाचन

നിര്ജനസ്ഥാനത്ത് താമസിക്കരുത്, പർവ്വതമേഖലയിലും താമസിക്കരുത്; ജീർണ്ണ ദേവാലയത്തിലും, വൽമീകത്തിൽ (ചീമപ്പുറ്റിൽ) ഒരിക്കലും പാർക്കരുത്।

Verse 40

न ससत्वेषु गर्तेषु न गच्छन्न समाचरेत् । तुषांगारकपालेषु राजमार्गे तथैव च

ജീവികൾ വസിക്കുന്ന കുഴികളരികെ നടക്കുമ്പോൾ അശ്രദ്ധയായി പെരുമാറരുത്; അതുപോലെ തൂസിന്റെ കൂമ്പാരങ്ങളിൽ, കത്തുന്ന കനലിന്മേൽ, പാത്രച്ചില്ലുകളിൽ, രാജപഥത്തിലും അങ്ങനെ ചെയ്യരുത്।

Verse 41

न क्षेत्रे न बिले वापि न तीर्थे न चतुष्पथे । नोद्यानेऽपासमीपे वा नोषरे नगराशये

ക്ഷേത്രത്തിൽ (പവിത്രഭൂമിയിൽ) അല്ല, കുഴിയിലും അല്ല, തീർത്ഥത്തിലും അല്ല, നാലുവഴിച്ചേരുവിലും അല്ല; ഉദ്യാനത്തിലും അല്ല, വെള്ളത്തിനടുത്തും അല്ല, ഉപ്പുനിലത്തിലും അല്ല, നഗരവാസത്തിനകത്തും അല്ല—ഇവിടങ്ങളിൽ അത് ചെയ്യരുത്।

Verse 42

न सोपानत्पादुको वा छत्री वा नांतरिक्षके । न चैवाभिमुखः स्त्रीणां गुरुब्राह्मणयोर्गवाम्

ഉയർന്ന സ്ഥലത്ത് പാദുക/ചെരിപ്പ് ധരിക്കുകയോ കുട പിടിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്. സ്ത്രീകളുടെ മുമ്പിലും ഗുരു, ബ്രാഹ്മണർ, പശുക്കൾ എന്നിവരുടെ മുമ്പിലും അവമാനം വരുത്തുന്ന വിധത്തിൽ നേരെ നിന്നുകൂടാ.

Verse 43

न देवदेवालययोरपामपि कदाचन । न ज्योतींषि निरीक्षन्वानवाप्रतिमुखोथ वा

ദേവനും ദേവാലയവും തമ്മിലൂടെ ഒരിക്കലും കടക്കരുത്; ജലത്തിന്റെ നടുവിലൂടെയും അല്ല. ആകാശജ്യോതിസ്സുകളെ ഉറച്ചുനോക്കരുത്; അവമാനത്തോടെ മുഖം തിരിക്കയും ചെയ്യരുത്.

Verse 44

प्रत्यादित्यं प्रत्यनलं प्रतिसोमं तथैव च । आहृत्य मृत्तिकां कूलाल्लेपगंधापकर्षणीम्

സൂര്യനെ നേരിട്ടും, അഗ്നിയെ നേരിട്ടും, അതുപോലെ ചന്ദ്രനെ നേരിട്ടും നിന്നുകൊണ്ട്, തീരത്തിൽ നിന്ന് ലേപനയോഗ്യവും ദുർഗന്ധനാശിനിയുമായ മണ്ണ് കൊണ്ടുവരണം.

Verse 45

कुर्यादतंद्रितः शौचं विशुद्धैरुद्धृतोदकैः । नाहरेन्मृतिकां विप्रः पांशुलां न सकर्दमाम्

ശുദ്ധമായ സ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് എടുത്ത നിർമലജലത്തോടെ അലസത വിട്ട് ശൗചശുദ്ധി ചെയ്യണം. ബ്രാഹ്മണൻ പൊടിയുള്ളതോ ചെളി/അഴുക്ക് കലർന്നതോ ആയ മണ്ണ് എടുക്കരുത്.

Verse 46

न मार्गान्नोषराद्देशाच्छौचशिष्टां परस्य च । न देवायतनात्कूपाद्धाम्नो न च जलात्तथा

പൊതു വഴിയിൽ നിന്ന്, ഉഷര/ബഞ്ചര സ്ഥലത്തിൽ നിന്ന്, അനുചിത പ്രദേശത്തിൽ നിന്ന്, മറ്റൊരാളുടെ ശൗചാവശിഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് (മണ്ണ്) എടുക്കരുത്. ദേവാലയപരിസരത്തിൽ നിന്ന്, കിണറ്റിൽ നിന്ന്, വസതിയിൽ നിന്ന്, ജലത്തിൽ നിന്നുമെല്ലാം അങ്ങനെ എടുക്കരുത്.

Verse 47

उपस्पृशेत्ततो नित्यं पूर्वोक्तेन विधानतः

അതിന് ശേഷം മുൻപറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം നിത്യം ജലസ്പർശരൂപമായ ആചമനം ചെയ്യേണ്ടതാണ്।

Verse 52

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे कर्मयोगकथने । द्विपंचाशत्तमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മ മഹാപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഗഖണ്ഡത്തിൽ കർമയോഗകഥനമായ അമ്പത്തിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।