Adhyaya 34

Verse 1

नारद उवाच । तत्रेदं विमलं लिगमोंकारंनाम शोभनम् । यस्य स्मरणमात्रेण मुच्यते सर्वपातकैः

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഇവിടെ ‘ഓംകാര’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ നിർമലവും ശോഭനവുമായ ലിംഗം ഉണ്ട്; അതിന്റെ സ്മരണ മാത്രത്താൽ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 2

एतत्परतरं ज्ञानं पंचायतनमुत्तमम् । सेवितं मुनिर्भिर्नित्यं वाराणस्यां विमोक्षणम्

ഇതുതന്നെ എല്ലാറ്റിലും മേലായ പരമജ്ഞാനം—ഉത്തമ പഞ്ചായതനം; വാരാണസിയിൽ മുനിമാർ നിത്യമായി സേവിക്കുന്നു; ഇതുതന്നെ വിമോക്ഷത്തിന്റെ പുണ്യാശ്രയമാണ്।

Verse 3

तत्र साक्षान्महादेवः पंचायतनविग्रहः । रमते भगवान्रुद्रो जंतूनामपवर्गदः

അവിടെ സാക്ഷാൽ മഹാദേവൻ പഞ്ചായതന-വിഗ്രഹമായി വിരാജിക്കുന്നു; ഭഗവാൻ രുദ്രൻ ആനന്ദത്തോടെ വസിച്ച് ജീവികൾക്ക് അപവർഗം (മോക്ഷം) നൽകുന്നു।

Verse 4

एतत्पाशुपतं ज्ञानं पंचायतनमुच्यते । तदेतद्विमलं लिगमोंकारं समुपस्थितम्

ഈ പാശുപത ജ്ഞാനത്തെ ‘പഞ്ചായതനം’ എന്നു പറയുന്നു; ഇതുതന്നെ നിർമല ലിംഗം—ഓംകാരസ്വരൂപമായി—ഇവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 5

शांत्यतीता तथा शांतिर्विद्या चैवापरा वरा । प्रतिष्ठा च निवृत्तिश्च पंचात्मं लिंगमैश्वरम्

ശാന്തിയെ അതിക്രമിക്കുന്ന അവസ്ഥയും ശാന്തി തന്നെയും, പരവും ശ്രേഷ്ഠവുമായ വിദ്യ, പ്രതിഷ്ഠയും നിവൃത്തിയും—ഇവ അഞ്ചും ഐശ്വര ലിംഗത്തിന്റെ പഞ്ചാത്മ (അഞ്ചുസാരം) ആകുന്നു।

Verse 6

पंचानामपि लिंगानां ब्रह्मादीनां समाश्रयम् । ओंकारबोधकं लिंगं पंचायतनमुच्यते

ബ്രഹ്മാദി ദേവതകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അഞ്ചു ലിംഗങ്ങൾക്കും പൊതുവായ ആശ്രയമായും ഓംകാരബോധം നൽകുന്നതുമായ ലിംഗം ‘പഞ്ചായതനം’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 7

संस्मरेदीश्वरं लिंगं पंचायतनमव्ययम् । देहांते परमं ज्योतिरानंदं विशते बुधः

ബുദ്ധിമാൻ അവ്യയമായ പഞ്ചായതനസ്വരൂപമായ ഈശ്വരലിംഗത്തെ സ്മരിക്കണം; ദേഹാന്തത്തിൽ അവൻ പരമജ്യോതി എന്ന ആനന്ദത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.

Verse 8

तत्र देवर्षयः पूर्वं सिद्धाब्रह्मर्षयस्तथा । उपास्य देवमीशानमापुरंतः परं पदम्

അവിടെ പൂർവകാലത്ത് ദേവർഷികളും സിദ്ധന്മാരും ബ്രഹ്മർഷികളും ഈശാന ദേവനെ ഉപാസിച്ചു; ആ ഭക്തിയാൽ അവർ പരമപദം പ്രാപിച്ചു.

Verse 9

मत्स्योदर्यास्तटे पुण्ये स्थानं गुह्यतमं शुभम् । गोचर्ममात्रं राजेंद्र ओंकारेश्वरमुत्तमम्

മത്സ്യോദരിയുടെ പുണ്യ തീരത്ത് അത്യന്തം ഗുഹ്യവും ശുഭവും ആയ ഒരു തീർത്ഥസ്ഥാനം ഉണ്ട്. ഹേ രാജേന്ദ്ര, അത് ഗോചർമ്മമാത്രം വ്യാപ്തിയുള്ളത്; അതുതന്നെ ഉത്തമ ഓംകാരേശ്വരമാണ്.

Verse 10

कृत्तिवासेश्वरं लिंगं मध्यमेश्वरमुत्तमम् । विश्वेश्वरं तथोंकारंकंदर्पेश्वरमेव च

കൃത്തിവാസേശ്വര ലിംഗം, ഉത്തമ മധ്യമേശ്വരം, വിശ്വേശ്വരം, അതുപോലെ ഓംകാരം, കന്ദർപേശ്വരം—ഇവയുടെ (ദർശനം/പൂജ) ചെയ്യണം.

Verse 11

एतानि गुह्यलिंगानि वाराणस्यां युधिष्ठिर । न कश्चिदिह जानाति विना शंभोरनुग्रहात्

ഹേ യുധിഷ്ഠിരാ, വാരാണസിയിലെ ഈ ഗുഹ്യലിംഗങ്ങളെ ഇവിടെ ആരും അറിയുകയില്ല; ശംഭുവിന്റെ അനുഗ്രഹകൃപയാൽ മാത്രമേ അവ അറിയപ്പെടൂ.

Verse 12

कृत्तिवासेश्वरस्यैव माहात्म्यं शृणु पार्थिव । तस्मिन्स्थाने पुरा दैत्यो हस्ती भूत्वा शिवांतिकम्

ഹേ രാജാവേ, കൃത്തിവാസേശ്വരന്റെ മഹാത്മ്യം ശ്രവിക്കൂ. പുരാതനകാലത്ത് അതേ സ്ഥലത്ത് ഒരു ദൈത്യൻ ആനയുടെ രൂപം ധരിച്ചു ശിവസന്നിധിയിലേക്കു വന്നു.

Verse 13

ब्राह्मणान्हंतुमायातो यत्र नित्यमुपासते । तेषां लिंगान्महादेवः प्रादुरासीत्त्रिलोचनः

ബ്രാഹ്മണർ നിത്യമായി ഉപാസിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് അവരെ കൊല്ലുവാൻ അവൻ വന്നു; അപ്പോൾ അവരുടെ ലിംഗത്തിൽ നിന്ന് ത്രിനേത്രനായ മഹാദേവൻ പ്രത്യക്ഷനായി.

Verse 14

रक्षणार्थं महादेवो भक्तानां भक्तवत्सलः । हत्वा गजाकृतिं दैत्यं शूलेनावज्ञया हरः

ഭക്തരുടെ രക്ഷയ്ക്കായി ഭക്തവത്സലനായ മഹാദേവൻ—അവജ്ഞ സഹിക്കാത്ത ഹരൻ—ശൂലത്താൽ ഗജരൂപ ദൈത്യനെ വധിച്ചു.

Verse 15

वासस्तस्याकरोत्कृत्तिं कृत्तिवासेश्वरस्ततः । तत्र सिद्धिं परां प्राप्ता मुनयो हि युधिष्ठिर

അപ്പോൾ കൃത്തിവാസേശ്വരൻ അവന്റെ ചർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വസ്ത്രം നിർമ്മിച്ചു. അവിടെയേ, ഹേ യുധിഷ്ഠിരാ, മുനിമാർ പരമസിദ്ധി പ്രാപിച്ചു.

Verse 16

तेनैव च शरीरेण प्राप्तास्तत्परमं पदम् । विद्याविद्येश्वरा रुद्राः शिवा ये च प्रकीर्त्तिताः

അതേ ശരീരത്തോടെയേ അവർ പരമപദം പ്രാപിച്ചു—വിദ്യയുടെയും അവിദ്യയുടെയും അധീശ്വരന്മാരെന്നു പ്രസിദ്ധരായ രുദ്രന്മാരും ശിവന്മാരും അവർ തന്നേ.

Verse 17

कृत्तिवासेश्वरं लिंगं नित्यमाश्रित्य संस्थिताः । ज्ञात्वा कलियुगं घोरमधर्मबहुलं जनाः

കൃത്തിവാസേശ്വരന്റെ ലിംഗത്തെ നിത്യമായി ആശ്രയിച്ച് ജനങ്ങൾ ഭക്തിയോടെ നിലകൊള്ളുന്നു; കലിയുഗം ഭീകരവും അധർമ്മം നിറഞ്ഞതുമെന്നു അറിഞ്ഞ് അവർ ആ ശരണം തേടുന്നു.

Verse 18

कृत्तिवासं न मुंचंति कृतार्थास्ते न संशयः । जन्मांतरसहस्रेण मोक्षो यत्राप्यते न वा

കൃതാർത്ഥരായവർ കൃത്തിവാസത്തെ വിട്ടുകളയുന്നില്ല—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ആ സ്ഥലത്ത് മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു—ആയിരം ജന്മങ്ങളിലായാലും, അല്ലെങ്കിൽ ലഭിക്കാതെയായാലും.

Verse 19

एकेन जन्मना मोक्षः कृत्तिवासेऽत्र लभ्यते । आलयं सर्वसिद्धानामेतत्स्थानं वदंति हि

ഇവിടെ കൃത്തിവാസത്തിൽ ഒരേ ജന്മത്തിൽ തന്നെ മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു. സത്യമായി, ഈ സ്ഥലം എല്ലാ സിദ്ധന്മാരുടെയും ആലയമാണെന്ന് അവർ പറയുന്നു.

Verse 20

गोपितं देवदेवेन महादेवेन शंभुना । युगेयुगे ह्यत्र दांता ब्राह्मणा वेदपारगाः

ഇത് ദേവദേവനായ മഹാദേവ ശംഭുവാൽ ഗോപ്യമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. യുഗം യുഗമായി ഇവിടെ ദാന്തരായ, വേദപാരംഗതരായ ബ്രാഹ്മണർ നിലനിൽക്കുന്നു.

Verse 21

उपासंते महात्मानं जपंति शतरुद्रियम् । स्तुवंति सततं देवं त्र्यंबकं कृत्तिवाससम् । ध्यायंति हृदये देवं स्थाणुं सर्वांतरं शिवम्

അവർ മഹാത്മാവായ പ്രഭുവിനെ ഉപാസിക്കുന്നു; ശതരുദ്രീയം ജപിക്കുന്നു. അവർ നിരന്തരം ദേവൻ ത്ര്യമ്പകൻ—കൃത്തിവാസൻ—നെ സ്തുതിക്കുന്നു. ഹൃദയത്തിൽ അവർ സ്ഥാണു, സർവാന്തര്യാമിയായ ശിവനെ ധ്യാനിക്കുന്നു.

Verse 22

गायंति सिद्धाः किल गीतकानि वाराणसीं ये निवसंति विप्राः । तेषामथैकेन भवेद्विमुक्तिर्ये कृत्तिवासं शरणं प्रपन्नाः

സിദ്ധന്മാർ വാരാണസിയിൽ വസിക്കുന്ന വിപ്രന്മാരെക്കുറിച്ച് പവിത്രഗീതങ്ങൾ പാടുന്നു. അവരിൽ കൃത്തിവാസനെ ശരണം പ്രാപിച്ചവരിൽ ഒരാളെങ്കിലും വിമുക്തി (മോക്ഷം) പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 23

संप्राप्य लोके जगतामभीष्टं सुदुर्लभं विप्रकुलेषु जन्म । ध्याने समाधाय जपंति रुद्रं ध्यायंति चित्ते यतयो महेशम्

ഈ ലോകത്തിൽ എല്ലാവർക്കും അഭീഷ്ടമായ—അത്യന്തം ദുർലഭമായ ബ്രാഹ്മണകുലജന്മം—ലഭിച്ച ശേഷം, യതികൾ ധ്യാനത്തിൽ സ്ഥിരപ്പെട്ടു രുദ്രനെ ജപിക്കുകയും ചിത്തത്തിൽ മഹേശനെ ധ്യാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 24

आराधयंति प्रभुमीशितारं वाराणसीमध्यगता मुनींद्राः । यजंति यज्ञैरभिसंधिहीनाः स्तुवंति रुद्रं प्रणमंति शंभुम्

വാരാണസിയുടെ മദ്ധ്യഭാഗത്ത് വസിക്കുന്ന മുനീന്ദ്രന്മാർ പ്രഭു—പരമാധീശ്വരൻ—നെ ആരാധിക്കുന്നു. അവർ നിഷ്കാമമായി യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുന്നു, രുദ്രനെ സ്തുതിക്കുന്നു, ശംഭുവിനെ പ്രണാമിക്കുന്നു.

Verse 25

नमो भवायामलयोगधाम्ने स्थाणुं प्रपद्ये गिरिशं पुराणम् । स्मरामि रुद्रं हृदये निविष्टं जाने महादेवमनेकरूपम्

അമല യോഗധാമനായ ഭവനു നമസ്കാരം. ഞാൻ പുരാതന സ്ഥാണു, ഗിരീശനെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. ഹൃദയത്തിൽ അധിഷ്ഠിതനായ രുദ്രനെ സ്മരിക്കുന്നു; അനേകരൂപനായ മഹാദേവനെ ഞാൻ അറിയുന്നു.

Verse 34

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे चतुस्त्रिंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മ മഹാപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഖണ്ഡത്തിലെ മുപ്പത്തിനാലാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।