Adhyaya 8

Verse 1

शेष उवाच । वात्स्यायनमुनिश्रेष्ठ कथा पापप्रणाशिनी । ब्रह्मण्यदेवदेवस्य सर्वधर्मैकरक्षितुः

ശേഷൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠ വാത്സ്യായനാ! ഈ കഥ പാപനാശിനിയാണ്; ഇത് ദേവദേവനും ബ്രാഹ്മണ്യദേവനും സർവ്വധർമ്മത്തിന്റെ ഏക രക്ഷകനുമായ ഭഗവാനെക്കുറിച്ചുള്ളതാണ്.

Verse 2

राजानं मूर्च्छितं दृष्ट्वा कुंभजन्मा तपोनिधिः । शनैःशनैः करेणाशु पस्पर्शाश्रु जगाद च

രാജാവ് മൂർച്ചിതനായിരിക്കുന്നതു കണ്ടപ്പോൾ, കുംഭജന്മനായ തപോനിധി മുനി പതുക്കെ പതുക്കെ തന്റെ കൈകൊണ്ട് ഉടൻ അവനെ സ്പർശിച്ചു; കണ്ണീരോടെ അദ്ദേഹം സംസാരിച്ചു.

Verse 3

भो रामाश्वसिहि क्षिप्रं किमर्थमवसीदसि । भवान्दैत्यकुलच्छेत्ता महाविष्णुः सनातनः

ഹേ രാമാ, വേഗം ധൈര്യം കൈക്കൊൾക—എന്തുകൊണ്ട് നീ വിഷാദത്തിൽ തളരുന്നു? നീ ദൈത്യകുലനാശകൻ; സനാതന മഹാവിഷ്ണു തന്നെയാകുന്നു।

Verse 4

भूतं भव्यं भवच्चैव जगत्स्थास्नु चरिष्णु च । त्वदृते नास्ति संचारी किमर्थमिह मूर्च्छितः

ഭൂതം, ഭാവി, വർത്തമാനം—ഈ ലോകവും, സ്ഥാവരവും ജംഗമവും—നിന്നെ കൂടാതെ ഒന്നും മുന്നോട്ടുപോകില്ല. പിന്നെ നീ ഇവിടെ എന്തുകൊണ്ട് മൂർച്ച്ഛിതനായി വീണിരിക്കുന്നു?

Verse 5

श्रुत्वा वाक्यं महाराजः कुंभजन्मसमीरितम् । उत्तस्थौ विगलन्नेत्र बाष्पपूरितसन्मुखः

കുംഭജന്മൻ ഉച്ചരിച്ച വാക്കുകൾ കേട്ട് മഹാരാജാവ് എഴുന്നേറ്റു; കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് കണ്ണീർ ഒഴുകി, മുഖം അശ്രുപൂരിതമായി।

Verse 6

उवाच दीनदीनं च विस्पष्टाक्षरविस्तरम् । त्रपाभर नमन्मूर्तिर्ब्रह्मद्रोहपराङ्मुखः

അവൻ അത്യന്തം ദീനഭാവത്തോടെ, വ്യക്തമായ അക്ഷരങ്ങളിൽ വിശദമായി സംസാരിച്ചു; ലജ്ജാഭാരത്തിൽ ദേഹം നമിഞ്ഞ് നമസ്കരിച്ച്, ബ്രാഹ്മണദ്രോഹത്തിൽ നിന്ന് വിമുഖനായി।

Verse 7

श्रीराम उवाच । अहो मे पश्यता ज्ञानं विमूढस्य दुरात्मनः । यद्ब्राह्मणकुले रूढं हतवान्कामलोलुपः

ശ്രീരാമൻ പറഞ്ഞു—അയ്യോ! ജ്ഞാനം ഉണ്ടായിട്ടും ഞാൻ, മോഹിതനും ദുഷ്ടമനസ്സുള്ളവനുമായി, കാമലോലുപനായി ബ്രാഹ്മണകുലത്തിൽ ജനിച്ച ഒരാളെ വധിച്ചു।

Verse 8

इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शेषवात्स्यायनसंवादे रामाश्वमेधे रघनाथस्यागस्त्योपदेशोनामाष्टमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ പാതാളഖണ്ഡത്തിൽ, ശേഷ–വാത്സ്യായന സംവാദത്തിൽ, രഘുനാഥന്റെ രാമാശ്വമേധപ്രസംഗത്തിൽ ‘രഘുനാഥനോടുള്ള അഗസ്ത്യോപദേശം’ എന്ന എട്ടാം അധ്യായം സമാപിച്ചു।

Verse 9

इक्ष्वाकूणां कुले जातु ब्राह्मणो न दुरुक्तिभाक् । ईदृशं कुर्वता कर्म मयैतत्सुकलंकितम्

ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിൽ ബ്രാഹ്മണൻ ഒരിക്കലും കടുവാക്ക് പറയുന്നവനാകരുത്. ഇത്തരമൊരു കർമ്മം ചെയ്ത് ഞാൻ ഈ വംശം/ഗൃഹം ഗുരുതര കളങ്കത്തിൽ മുക്കി.

Verse 10

ये ब्राह्मणास्तु पूजार्हा दानसम्मानभोजनैः । ते मया निहता विप्राः शरसंघातसंहितैः

ദാനം, ആദരം, അതിഥിഭോജനമൊക്കെയാൽ പൂജാർഹരായിരുന്ന ആ ബ്രാഹ്മണരെ—ആ പൂജ്യ വിപ്രരെ—ഞാൻ അമ്പുകളുടെ മഴകൊണ്ട് വധിച്ചു।

Verse 11

कांल्लोकान्नु गमिष्यामि कुंभीपाकोऽपि दुःसहः । न तादृशं तीर्थमस्ति यन्मां पावयितुं क्षमम्

ഞാൻ ഇനി ഏത് ലോകങ്ങളിലേക്കാണ് പോകുക? കുംഭീപാക നരകവും അസഹ്യം. എന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കാൻ കഴിവുള്ള അത്തരം തീർത്ഥം ഒന്നുമില്ല।

Verse 12

न यज्ञो न तपो दानं न वा चैव व्रतादिकम् । यत्तु वै ब्राह्मणद्रोग्धुर्ममपावनतारकम्

യജ്ഞമല്ല, തപസ്സല്ല, ദാനമല്ല, വ്രതാദികളും അല്ല—ഒന്നും എന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കില്ല; കാരണം ബ്രാഹ്മണദ്രോഹത്തിന്റെ പാപം തന്നെയാണ് എന്റെ അശുദ്ധിയുടെ അടയാളമായി മാറിയത്।

Verse 13

यैः कोपितं ब्रह्मकुलं नरैर्निरयगामिभिः । ते नरा बहुशो दुःखं भोक्ष्यंति निरयं गताः

നരകഗാമികളായ മനുഷ്യർ ബ്രാഹ്മണകുലത്തെ കോപിപ്പിച്ചാൽ, അവർ നരകത്തിൽ ചെന്നു വീണ്ടും വീണ്ടും ദുഃഖം അനുഭവിക്കും।

Verse 14

वेदा मूलं तु धर्माणां वर्णाश्रमविवेकिनाम् । तन्मूलं ब्राह्मणकुलं सर्ववेदैकशाखिनः

വർണാശ്രമധർമ്മത്തെ യഥാർത്ഥമായി വിവേചിക്കുന്നവർക്ക് ധർമ്മത്തിന്റെ മൂലം വേദങ്ങളാണ്; ആ വൈദികധർമ്മത്തിന്റെ മൂലം ബ്രാഹ്മണകുലം—വേദത്തിന്റെ ഒരേ ശാഖയിൽ ഏകനിഷ്ഠരായവർ.

Verse 15

मूलच्छेत्तुर्ममौद्धत्यात्को लोकोनु भविष्यति । किमद्यकरणीयं वै येन मे हि शिवं भवेत्

എന്റെ അഹങ്കാരോദ്ധത്യത്തിൽ ഞാൻ മൂലത്തെയേ മുറിച്ചുകളഞ്ഞു—ഇനി എനിക്ക് ഏതു ഗതി? ഇന്ന് ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം, എനിക്ക് സത്യമായി ശിവകൃപയാൽ മംഗളം ലഭിക്കേണ്ടതിന്?

Verse 16

शेष उवाच । विलपंतं भृशं रामं राजेंद्रं रघुपुंगवम् । मायामनुष्यवपुषं कुंभजन्माब्रवीद्वचः

ശേഷൻ പറഞ്ഞു—രഘുകുലശ്രേഷ്ഠനായ രാജാധിരാജ രാമൻ അത്യന്തം വിലപിക്കുമ്പോൾ, മായയാൽ മനുഷ്യവപു ധരിച്ച ആ പ്രഭുവിനോട് കുംഭജന്മനായ (അഗസ്ത്യൻ) മുനി വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു।

Verse 17

अगस्त्य उवाच । मा विषादं महाधीर कुरु राजन्महामते । न ते ब्राह्मणहत्या स्याद्दुष्टानां नाशमिच्छतः

അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാധീരാ, ഹേ മഹാമതിയായ രാജാവേ, വിഷാദിക്കരുത്. ദുഷ്ടരുടെ നാശം ആഗ്രഹിക്കുന്ന നിനക്ക് ബ്രാഹ്മണഹത്യാദോഷം ഉണ്ടാകുകയില്ല।

Verse 18

त्वं पुराणः पुमान्साक्षादीश्वरः प्रकृतेः परः । कर्ता हर्ताऽविता साक्षी निर्गुणः स्वेच्छया गुणी

നീ തന്നെയാണ് ആദിപുരുഷൻ, സാക്ഷാത് പരമേശ്വരൻ, പ്രകൃതിയെ അതിക്രമിച്ചവൻ. നീ സൃഷ്ടികർത്താവും സംഹർത്താവും രക്ഷകനും സാക്ഷിയും; നിർഗുണനായിട്ടും സ്വേച്ഛയാൽ സഗുണനായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു।

Verse 19

सुरापो ब्रह्महत्याकृत्स्वर्णस्तेयी महाघकृत् । सर्वे त्वन्नामवादेन पूताः शीघ्रं भवंति हि

മദ്യപൻ, ബ്രാഹ്മണഹന്താവ്, സ്വർണ്ണചോർ, മഹാപാപി—ഇവരെല്ലാം നിന്റെ നാമോച്ചാരണമാത്രം കൊണ്ടു തന്നെ വേഗത്തിൽ ശുദ്ധരാകുന്നു।

Verse 20

इयं देवी जनकजा महाविद्या महामते । यस्याः स्मरणमात्रेण मुक्ता यास्यंति सद्गतिम्

ഹേ മഹാമതേ! ഈ ദേവി—ജനകനന്ദിനി—മഹാവിദ്യയാണ്. അവളെ സ്മരണമാത്രം ചെയ്താൽ മുക്തർ പരമ സദ്ഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 21

रावणोऽपि न वै दैत्यो वैकुंठे तव सेवकः । ऋषीणां शापतोऽवाप्तो दैत्यत्वं दनुजांतक

ഹേ ദനുജാന്തകാ! രാവണനും യഥാർത്ഥത്തിൽ ദൈത്യൻ അല്ല; വൈകുണ്ഠത്തിൽ അവൻ നിന്റെ സേവകനായിരുന്നു. ഋഷികളുടെ ശാപം മൂലം അവന് ദൈത്യത്വം ലഭിച്ചു।

Verse 22

तस्यानुग्रहकर्ता त्वं न तु हंता द्विजन्मनः । एवं संचिंत्य मा भूयो निजं शोचितुमर्हसि

ആ ദ്വിജനോടു നീ അനുഗ്രഹകർത്താവാണ്, ഹന്താവല്ല. ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച് ഇനി വീണ്ടും സ്വയം സംബന്ധിച്ച് ദുഃഖിക്കരുത്।

Verse 23

इति श्रुत्वा ततो वाक्यं रामः परपुरंजयः । उवाच मधुरं वाक्यं गद्गदस्वरभाषितम्

ആ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം ശത്രുപുരജയിയായ ശ്രീരാമൻ വികാരാവേശത്തിൽ ഗദ്ഗദസ്വരത്തോടെ മധുരമായി അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 24

श्रीराम उवाच । पातकं द्विविधं प्रोक्तं ज्ञाताज्ञातविभेदतः । ज्ञातं यद्बुद्धिपूर्वं हि अज्ञातं तद्विवर्जितम्

ശ്രീരാമൻ അരുളിച്ചെയ്തു—പാപം രണ്ടുവിധം: അറിഞ്ഞ് ചെയ്തതും അറിഞ്ഞില്ലാതെ സംഭവിച്ചതും. ബുദ്ധിപൂർവം, ഉദ്ദേശപൂർവം ചെയ്തതു ‘ജ്ഞാതം’; അജ്ഞാതമായി നടന്നതു അതിൽപ്പെടില്ല.

Verse 25

बुद्धिपूर्वं कृतं कर्म भोगेनैव विनश्यति । नश्येदनुशयादन्यदिदं शास्त्रविनिश्चितम्

ബുദ്ധിപൂർവം ചെയ്ത കർമ്മം ഫലഭോഗത്തിലൂടെയേ ക്ഷയിക്കൂ. എന്നാൽ മറ്റൊരു വിധം കർമ്മം പശ്ചാത്താപംകൊണ്ട് നശിക്കുന്നു—ഇതാണ് ശാസ്ത്രനിശ്ചയം.

Verse 26

कुर्वतो बुद्धिपूर्वं मे ब्रह्महत्यां सुनिंदिताम् । न मे दुःखापनोदाय साधुवादः सुसंमतः

ഞാൻ ബുദ്ധിപൂർവം അത്യന്തം നിന്ദ്യമായ ബ്രഹ്മഹത്യ ചെയ്തിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ എന്റെ ദുഃഖം നീക്കാൻ പുകഴ്ചവാക്കുകൾ എനിക്ക് യുക്തമായ മാർഗമല്ല.

Verse 27

प्रब्रूहि तादृशं मह्यं यादृशं पापदाहकम् । व्रतं दानं मखं किंचित्तीर्थमाराधनं महत्

പാപങ്ങളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന അത്തരം മാർഗം എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരുക—അത് വ്രതമാകട്ടെ, ദാനമാകട്ടെ, ഏതെങ്കിലും യാഗമാകട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ മഹാതീർത്ഥാരാധനയാകട്ടെ.

Verse 28

येन मे विमला कीर्तिर्लोकान्वै पावयिष्यति । पापाचाराप्तकालुष्यान्ब्रह्महत्याहतप्रभान्

അതുകൊണ്ട് എന്റെ നിർമ്മലമായ കീർത്തി നിശ്ചയമായും ലോകങ്ങളെ പവിത്രമാക്കും—പാപാചാരത്താൽ മലിനരായി, ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം മൂലം പ്രഭ നഷ്ടപ്പെട്ടവരെയും പോലും।

Verse 29

शेष उवाच । इत्युक्तवंतं तं रामं जगाद स तपोनिधिः । सुरासुरनमन्मौलि मणिनीराजितांघ्रिकम्

ശേഷൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ രാമനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് ആ തപോനിധി പറഞ്ഞു; ദേവരും അസുരരും തലവണങ്ങുന്ന, മണിയുടെ ദീപ്തിയിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന പാദങ്ങളുള്ള രാമനോട്।

Verse 30

शृणु राम महावीर लोकानुग्रहकारक । विप्रहत्यापनोदाय तव यद्वचनं ब्रुवे

കേൾക്കുക, ഹേ രാമാ—മഹാവീരാ, ലോകാനുഗ്രഹകാരകാ. ബ്രാഹ്മണഹത്യാപാപം നീക്കുന്നതിനായി നീ പറയേണ്ട വചനം ഞാൻ പറയുന്നു।

Verse 31

सर्वं स पापं तरति योऽश्वमेधं यजेत वै । तस्मात्त्वं यज विश्वात्मन्वाजिमेधेन शोभिना

നിശ്ചയമായി അശ്വമേധ യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവൻ സകല പാപവും അതിക്രമിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ഹേ വിശ്വാത്മാ, നീ ശോഭനമായ വാജിമേധ (അശ്വയജ്ഞം) നടത്തുക।

Verse 32

सप्ततंतुर्महीभर्त्रा त्वया साध्यो मनीषिणा । महासमृद्धियुक्तेन महाबलसुशालिना

ഹേ മണീഷീ! മഹാസമൃദ്ധിയും മഹാബലവും സുഷീലാചാരവും ഉള്ള നീ ഭൂമിപതിക്കായി ‘സപ്തതന്തു’ (ഏഴ്-തന്തു വിധാനം) സിദ്ധീകരിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവൻ।

Verse 33

स वाजिमेधो विप्राणां हत्यायाः पापनोदनः । कृतवान्यं महाराजो दिलीपस्तव पूर्वजः

ബ്രാഹ്മണഹത്യയിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന പാപം നീക്കുന്ന ആ അശ്വമേധയജ്ഞം നിന്റെ പൂർവ്വികനായ മഹാരാജ ദിലീപൻ നിർവഹിച്ചു।

Verse 34

शतक्रतुः शतं कृत्वा क्रतूनां पुरुषर्षभः । पदमापामरावत्यां देवदैत्यसुसेवितम्

പുരുഷന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശതക്രതു ഇന്ദ്രൻ നൂറ് യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി, അമരാവതിയിൽ ദേവ-ദൈത്യർ സേവിക്കുന്ന പూజ്യമായ പദം പ്രാപിച്ചു।

Verse 35

मनुश्च सगरो राजा मरुत्तो नहुषात्मजः । एते ते पूर्वजाः सर्वे यज्ञं कृत्वा पदं गताः

മനു, രാജാ സഗരൻ, നഹുഷപുത്രൻ മരുത്തൻ—ഇവർ എല്ലാവരും നിന്റെ പൂർവ്വികർ; യജ്ഞം നടത്തി അവർ പരമപദം പ്രാപിച്ചു।

Verse 36

तस्मात्त्वं कुरु राजेंद्र समर्थोऽसि समंततः । भ्रातरो लोकपालाभा वर्तंते तव भावुकाः

അതുകൊണ്ട്, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, നീ പ്രവർത്തിക്ക; നീ എല്ലാതരത്തിലും സമർത്ഥനാണ്. ലോകപാലന്മാരെപ്പോലെ ഉള്ള നിന്റെ സഹോദരങ്ങൾ നിനക്കു ഭക്തിഭാവത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 37

इत्युक्तमाकर्ण्य मुनेः स भाग्यवान् रघूत्तमो ब्राह्मणघातभीतः । पप्रच्छ यागे सुमतिं चिकीर्षन्विधिं पुरावित्परिगीयमानः

മുനിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഭാഗ്യവാനായ രഘുകുലശ്രേഷ്ഠൻ ബ്രാഹ്മണഹത്യാപാപത്തെ ഭയന്ന്, യജ്ഞം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; പൂർവ്വ ഋഷികൾ പാടിപ്പറഞ്ഞ വിധിയെക്കുറിച്ച് സുമതിയോട് ചോദിച്ചു।