Adhyaya 15

Verse 1

सुमतिरुवाच । अथर्षिः स्वाश्रमं गत्वा मानव्या सह भार्यया । मुदं प्राप हताशेष पातको योगयुक्तया

സുമതി പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം ഋഷി ഭാര്യ മാനവിയോടൊപ്പം സ്വാശ്രമത്തിലേക്കു പോയി; അവളുടെ യോഗനിഷ്ഠയാൽ അവന്റെ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിച്ച് അവൻ ആനന്ദം പ്രാപിച്ചു।

Verse 2

सा मानवी तं वरमात्मनः पतिं । नेत्रेणहीनं जरसा गतौजसम् । सिषेव एनं हरिमेधसोत्तमं । निजेष्टदात्रीं कुलदेवतां यथा

ആ മാനവീ തന്റെ വരണചെയ്ത ഭർത്താവിനെ—ദൃഷ്ടിഹീനനും വാർദ്ധക്യത്താൽ ശക്തി ക്ഷീണിച്ചവനുമായവനെ—ശുശ്രൂഷിച്ചു; ഹരി-യജ്ഞപരായണനായ ആ ശ്രേഷ്ഠനെ, ഇഷ്ടഫലം നൽകുന്ന കുലദേവതയെ സേവിക്കുന്നതുപോലെ ഭക്തിയോടെ പരിചരിച്ചു।

Verse 3

शूश्रूषती स्वं पतिमिंगितज्ञा । महानुभावं तपसां निधिं प्रियम् । परां मुदं प्राप सती मनोहरा । शची यथा शक्रनिषेवणोद्यता

സ്വന്തം ഭർത്താവിനെ ശ്രദ്ധയോടെ ശുശ്രൂഷിച്ച്, അവന്റെ അണച്ചൊല്ലാത്ത ഇംഗിതങ്ങൾ അറിയുന്ന മനോഹരി സതി, തപസ്സുകളുടെ നിധിയായ മഹാനുഭാവ പ്രിയനിൽ പരമാനന്ദം പ്രാപിച്ചു; ശചീ ശക്രനെ (ഇന്ദ്രനെ) ഭക്തിയോടെ സേവിച്ച് ആനന്ദിക്കുന്നതുപോലെ।

Verse 4

चरणौ सेवते तन्वी सर्वलक्षणलक्षिता । राजपुत्री सुंदरांगी फलमूलोदकाशना

സകല ശുഭലക്ഷണങ്ങളാലും ലക്ഷിതയായ ആ ക്ഷീണദേഹിയായ രാജകുമാരി, സുന്ദരാംഗി, ഫലം-മൂലം-ജലം മാത്രം ആഹരിച്ച് (അവന്റെ) പാദങ്ങൾ സേവിച്ചു।

Verse 5

नित्यं तद्वाक्यकरणे तत्परा पूजने रता । कालक्षेपं प्रकुरुते सर्वभूतहिते रता

അവൾ നിത്യം അവന്റെ വാക്കുകൾ നടപ്പാക്കുന്നതിൽ തൽപരയായി, പൂജയിൽ രതയായി; സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ഹിതത്തിൽ ലീനയായി കാലം കഴിച്ചു।

Verse 6

विसृज्य कामं दंभं च द्वेषं लोभमघं मदम् । अप्रमत्तोद्यता नित्यं च्यवनं समतोषयत्

കാമം, ദംഭം, ദ്വേഷം, ലോഭം, പാപം, മദം എന്നിവ ഉപേക്ഷിച്ച്, എപ്പോഴും അപ്രമത്തരായി സജ്ജരായി നിന്നു അവർ നിരന്തരം ച്യവന മുനിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു।

Verse 7

एवं तस्य प्रकुर्वाणा सेवां वाक्कायकर्मभिः । सहस्राब्दं महाराज सा च कामं मनस्यधात्

ഇങ്ങനെ വാക്ക്, ശരീരം, കര്‍മ്മം എന്നിവയാൽ അവനെ സേവിച്ചുകൊണ്ട്, മഹാരാജാവേ, ആയിരം വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം അവൾ മനസ്സിൽ ഒരു ആഗ്രഹം ധരിച്ചു।

Verse 8

कदाचिद्देवभिषजावागतावाश्रमे मुनेः । स्वागतेन सुसंभाव्य तयोः पूजां चकार सा

ഒരിക്കൽ മുനിയുടെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് രണ്ട് ദിവ്യ വൈദ്യർ വന്നു. അവൾ അവരെ യഥോചിതമായി സ്വാഗതം ചെയ്ത് ആദരത്തോടെ പൂജ ചെയ്തു.

Verse 9

शर्यातिकन्याकृतपूजनार्घ । पाद्यादिना तोषितचित्तवृत्ती । तावूचतुः स्नेहवशेन सुंदरौ । वरं वृणुष्वेति मनोहरांगीम्

ശര്യാതി രാജകുമാരി പാദ്യാർഘ്യാദി ഉപചാരങ്ങളാൽ അവരെ പൂജിച്ചു. മനസ്സും ചിത്തവും തൃപ്തിയായ ആ രണ്ടു സുന്ദരന്മാർ സ്നേഹവശമായി—“ഹേ മനോഹരാംഗീ, ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക” എന്നു പറഞ്ഞു.

Verse 10

तुष्टौ तौ वीक्ष्य भिषजौ देवानां वरयाचने । मतिं चकार नृपतेः पुत्री मतिमतां वरा

ദേവന്മാരുടെ വരയാചനത്തിൽ ആ രണ്ടു വൈദ്യർ തൃപ്തരായതു കണ്ടു, ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ രാജകുമാരി മനസ്സിൽ നിശ്ചയം ചെയ്തു.

Verse 11

पत्यभिप्रायमालक्ष्य वाचमूचे नृपात्मजा । दत्तं मे चक्षुषी पत्युर्यदि तुष्टौ युवां सुरौ

ഭർത്താവിന്റെ അഭിപ്രായം തിരിച്ചറിഞ്ഞ രാജകുമാരി പറഞ്ഞു—“നിങ്ങൾ രണ്ടു ദേവന്മാർ പ്രസന്നരാണെങ്കിൽ, എന്റെ ഭർത്താവിന്റെ കണ്ണുകൾ എനിക്ക് ദാനം ചെയ്യുക.”

Verse 12

इत्येतद्वचनं श्रुत्वा सुकन्या या मनोहरम् । सतीत्वं च विलोक्येदमूचतुर्भिषजां वरौ

ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് മനോഹരയായ സുകന്യയുടെ പതിവ്രത്യം കണ്ടു, ആ രണ്ടു ശ്രേഷ്ഠ വൈദ്യർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 13

त्वत्पतिर्यदि देवानां भागं यज्ञे दधात्यसौ । आवयोरधुना कुर्वश्चक्षुषोः स्फुटदर्शनम्

നിന്റെ ഭർത്താവ് യാഗത്തിൽ ദേവന്മാർക്ക് യഥോചിതമായ ഭാഗം അർപ്പിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഇപ്പോൾ തന്നെ ഞങ്ങളിരുവരുടെയും കണ്ണുകൾക്ക് വ്യക്തമായ ദർശനം പ്രസാദിക്കണമേ।

Verse 14

च्यवनोऽप्योमिति प्राह भागदाने वरौजसोः । तदा हृष्टावश्विनौ तमूचतुस्तपतां वरम्

ഭാഗവിഭജനം നടക്കുമ്പോൾ മഹാബലനുവേണ്ടി ച്യവനനും ‘ഓം’ എന്നു ഉച്ചരിച്ചു. അപ്പോൾ ഹർഷിച്ച അശ്വിനീദേവന്മാർ അവനോട്— ‘തപസ്വികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക’ എന്നു പറഞ്ഞു।

Verse 15

इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शेषवात्स्यायनसंवादे रामाश्वमेधे । च्यवनस्य तपोभोगवर्णनं नाम पंचदशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീ പദ്മപുരാണത്തിലെ പാതാളഖണ്ഡത്തിൽ, ശേഷ–വാത്സ്യായന സംവാദത്തിൽ, രാമാശ്വമേധപ്രസംഗത്തിൽ ‘ച്യവനന്റെ തപസ്സും ഭോഗവും വർണ്ണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള പതിനഞ്ചാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।

Verse 16

ह्रदं प्रवेशितोऽश्विभ्यां स्वयं चामज्जतां ह्रदे । पुरुषास्त्रय उत्तस्थुरपीच्या वनिताप्रियाः

അശ്വിനീദേവന്മാർ അവരെ തടാകത്തിലേക്ക് നയിച്ചപ്പോൾ, അവർ സ്വയം ജലത്തിൽ മുങ്ങി. തുടർന്ന് മൂന്നു പുരുഷന്മാർ ഉയർന്നു വന്നു— അത്യന്തം സുന്ദരരും സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രിയരുമായവർ।

Verse 17

रुक्मस्रजः कुंडलिनस्तुल्यरूपाः सुवाससः । तान्निरीक्ष्य वरारोहा सुरूपान्सूर्यवर्चसः

അവർ സ്വർണമാലകളും കുണ്ഡലങ്ങളും ധരിച്ചു, ഒരേ രൂപമുള്ളവരായി, ഉത്തമവസ്ത്രധാരികളായി തിളങ്ങി. സൂര്യപ്രഭപോലെ ദീപ്തമായ ആ സുന്ദരന്മാരെ കണ്ടപ്പോൾ വരാരോഹയായ അവൾ വിസ്മയത്തോടെ നോക്കി നിന്നു।

Verse 18

अजानती पतिं साध्वी ह्यश्विनौ शरणं ययौ । दर्शयित्वा पतिं तस्यै पातिव्रत्येन तोषितौ

ഭർത്താവിനെ തിരിച്ചറിയാതെ ആ സതീ അശ്വിനീകുമാരന്മാരുടെ ശരണം തേടി. അവളുടെ പതിവ്രത്യത്തിൽ പ്രസന്നരായി അവർ അവൾക്ക് ഭർത്താവിനെ ദർശിപ്പിച്ചു.

Verse 19

ऋषिमामंत्र्य ययतुर्विमानेन त्रिविष्टपम् । यक्ष्यमाणे क्रतौ स्वीयभागकार्याशयायुतौ

ഋഷിയോട് അനുവാദം വാങ്ങി അവർ ഇരുവരും വിമാനം കയറി ത്രിവിഷ്ടപം (സ്വർഗം) ലക്ഷ്യമാക്കി പുറപ്പെട്ടു; ഉടൻ നടക്കാനിരിക്കുന്ന യാഗത്തിൽ തങ്ങളുടെ ന്യായമായ ഭാഗം നേടുവാനുള്ള ഉദ്ദേശത്തോടെ.

Verse 20

कालेन भूयसा क्षामां कर्शितां व्रतचर्यया । प्रेमगद्गदया वाचा पीडितः कृपयाब्रवीत्

ദീർഘകാലം വ്രതചര്യ ചെയ്തതിനാൽ അവൾ ക്ഷീണിച്ച് കൃശയായി. അത് കണ്ട അദ്ദേഹം സ്നേഹത്തിൽ ഗദ്ഗദമായ ശബ്ദത്തോടെ, കരുണയാൽ പ്രേരിതനായി സംസാരിച്ചു.

Verse 21

तुष्टोऽहमद्य तव भामिनि मानदायाः । शुश्रूषया परमया हृदि चैकभक्त्या । यो देहिनामयमतीव सुहृत्स्वदेहो । नावेक्षितः समुचितः क्षपितुं मदर्थे

ഹേ ഭാമിനി, ഹേ മാനദായിനി! നിന്റെ പരമ ശുശ്രൂഷയും ഹൃദയത്തിലെ ഏകഭക്തിയും കൊണ്ട് ഇന്ന് ഞാൻ തൃപ്തനാകുന്നു. ദേഹധാരികൾക്ക് അത്യന്തം പ്രിയവും ഹിതകരവുമായ നിന്റെ ഈ ദേഹം അവഗണിക്കരുത്; എന്റെ നിമിത്തം അതിനെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നത് യുക്തമല്ല.

Verse 22

ये मे स्वधर्मनिरतस्य तपः समाधि । विद्यात्मयोगविजिता भगवत्प्रसादाः । तानेव ते मदनुसेवनयाऽविरुद्धान् । दृष्टिं प्रपश्य वितराम्यभयानशोकान्

സ്വധർമ്മത്തിൽ നിരതനായി തപസ്സ്, സമാധി, വിദ്യ, ആത്മയോഗം എന്നിവയാൽ—ഭഗവത് പ്രസാദത്താൽ—ഞാൻ നേടിയ അനുഗ്രഹരൂപ വരങ്ങൾ നിന്റെ എന്റെ സേവനത്തിന് വിരുദ്ധമല്ല. അവയെ നിന്റെ കണ്ണാൽ തന്നെ കാണുക; ഭയവും ശോകവും അകറ്റുന്ന ദർശനം ഞാൻ നിനക്കു നൽകുന്നു.

Verse 23

अन्ये पुनर्भगवतो भ्रुव उद्विजृंभ । विस्रंसितार्थरचनाः किमुरुक्रमस्य । सिद्धासि भुंक्ष्व विभवान्निजधर्मदोहान् । दिव्यान्नरैर्दुरधिगान्नृपविक्रियाभिः

മറ്റുള്ളവർ വീണ്ടും ഭഗവാന്റെ ഭ്രൂവിന്റെ ക്ഷണികവിസ്താരമാത്രം; അവരുടെ വാക്കും അർത്ഥക്രമവും തകർന്നുപോകുന്നു—ഉരുക്രമൻ (വിഷ്ണു) നുവേണ്ടി അവർ എന്ത് ചെയ്യും? നീ സിദ്ധി പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ നിന്റെ സ്വധർമ്മഫലമായ വൈഭവങ്ങൾ അനുഭവിക്ക—മനുഷ്യർക്ക് രാജാക്കന്മാരുടെ ചഞ്ചല ഇടപാടുകളാലും ദുഷ്പ്രാപ്യമായ ദിവ്യവരങ്ങൾ।

Verse 24

एवं ब्रुवाणमबलाखिलयोगमाया । विद्याविचक्षणमवेक्ष्य गताधिरासीत् । संप्रश्रयप्रणयविह्वलया गिरेषद् । व्रीडाविलोकविलसद्धसिताननाह

ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്ന, വിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, അഖിലയോഗമായയുടെ മൂർത്തിയായ ആ സ്ത്രീ അന്തർമ്മനസ്സിൽ ശാന്തയായി. പിന്നെ വിനയസ്നേഹത്താൽ അല്പം വിറയുന്ന ശബ്ദത്തിൽ, ലജ്ജാഭരിത ദൃഷ്ടിയും മൃദുഹാസവും തെളിയുന്ന മുഖത്തോടെ അവൾ പറഞ്ഞു।

Verse 25

सुकन्योवाच । राद्धं बत द्विजवृषैतदमोघयोग । मायाधिपे त्वयि विभो तदवैमि भर्तः । यस्तेऽभ्यधायि समयः सकृदंगसंगो । भूयाद्गरीयसि गुणः प्रसवः सतीनाम्

സുകന്യ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! ഈ അമോഘയോഗം സത്യമായി സഫലമായി. ഹേ വിഭോ, ഹേ മായാധിപതേ! പ്രഭോ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഗ്രഹിച്ചു—നിനക്കിൽ ഇതെല്ലാം സാധ്യം. നിനക്കായി നിശ്ചയിച്ച വ്യവസ്ഥ—ഒരിക്കൽ മാത്രം ദേഹസംഗമം—അത് കൂടുതൽ മഹത്തായ ഗുണമാകട്ടെ: സതീസ്ത്രീകൾക്ക് സന്താനലാഭം।

Verse 26

तत्रेति कृत्यमुपशिक्ष्य यथोपदेशं । येनैष कर्शिततमोति रिरंसयात्मा । सिध्येत ते कृतमनोभव धर्षिताया । दीनस्तदीशभवनं सदृशं विचक्ष्व

അവിടെ ചെയ്യേണ്ടത് ഉപദേശപ്രകാരം പഠിപ്പിച്ച് അവൻ പറഞ്ഞു: “ഇതിനാൽ ഘനാന്ധകാരത്തിൽ ക്ലേശിക്കുന്ന ഈ ആത്മാവ് ആശ്വാസം പ്രാപിക്കട്ടെ. ഹേ കാമോദ്രിക്താ! പീഡിതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം സിദ്ധിക്കട്ടെ. നീ ദീനനായാലും, പ്രഭുവിന് യോജിച്ച വാസസ്ഥലം അന്വേഷിക്ക.”

Verse 27

सुमतिरुवाच । प्रियायाः प्रियमन्विच्छंश्च्यवनो योगमास्थितः । विमानं कामगं राजंस्तर्ह्येवाविरचीकरत्

സുമതി പറഞ്ഞു—പ്രിയയ്ക്ക് പ്രിയമായതു തേടി ച്യവന മുനി യോഗസമാധിയിൽ പ്രവേശിച്ചു; അതേ നിമിഷം, ഹേ രാജാവേ, ഇഷ്ടാനുസരണം സഞ്ചരിക്കുന്ന കാമഗാമി വിമാനം അദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തി।

Verse 28

सर्वकामदुघं रम्यं सर्वरत्नसमन्वितम् । सर्वार्थोपचयोदर्कं मणिस्तंभैरुपस्कृतम्

അത് മനോഹരമായിരുന്നു, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നല്കുന്നതും, സർവ്വരത്നങ്ങളാൽ സമന്വിതവും; സർവ്വസമ്പത്തുകളുടെ വർദ്ധി വരുത്തുന്നതും, മണിസ്ഥംഭങ്ങളാൽ അലങ്കൃതവുമായിരുന്നു।

Verse 29

दिव्योपस्तरणोपेतं सर्वकालसुखावहम् । पट्टिकाभिः पताकाभिर्विचित्राभिरलंकृतम्

അത് ദിവ്യ ഉപസ്തരണങ്ങളാൽ സമേതം, സർവ്വകാലവും സുഖം നൽകുന്നതും; വിചിത്ര പട്ടികകളും പതാകകളും കൊണ്ട് അലങ്കൃതവുമായിരുന്നു।

Verse 30

स्रग्भिर्विचित्रमालाभिर्मंजुसिंजत्षडंघ्रिभिः । दुकूलक्षौमकौशेयैर्नानावस्त्रैर्विराजितम्

അത് സ്രഗുകളും വിചിത്രമാലകളും കൊണ്ട് ശോഭിച്ചു; മധുരമായി മുഴങ്ങുന്ന ഷഡംഗ്രികൾ (ഭ്രമരാദികൾ) അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു; ദുകൂല, ക്ഷൗമ, കൗശേയാദി നാനാവസ്ത്രങ്ങളാൽ അത് ദീപ്തമായി।

Verse 31

उपर्युपरि विन्यस्तनिलयेषु पृथक्पृथक् । कॢप्तैः कशिपुभिः कांतं पर्यंकव्यजनादिभिः

മേല്മേലായി നിരത്തിയ വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ, ഓരോന്നിലും വേറേവേറെ, ഒരുക്കിയ ശയ്യോപകരണങ്ങളാൽ—പര്യങ്കം, കശിപ്പുകൾ, വ്യജനങ്ങൾ മുതലായവയാൽ—പ്രിയനെ സുഖമായി പാർപ്പിച്ചു।

Verse 32

तत्रतत्र विनिक्षिप्त नानाशिल्पोपशोभितम् । महामरकतस्थल्या जुष्टं विद्रुमवेदिभिः

അവിടെവിടെ വെച്ചിരുന്ന വസ്തുക്കൾ നാനാവിധ ശില്പകലകളാൽ ശോഭിച്ചു; മഹാമരകതം പാകിയ നിലത്താൽ യുക്തവും, വിദ്രുമ (പവളം) വേദികളാൽ സമൃദ്ധവുമായിരുന്നു।

Verse 33

द्वाःसु विद्रुमदेहल्या भातं वज्रकपाटकम् । शिखरेष्विंद्रनीलेषु हेमकुंभैरधिश्रितम्

ദ്വാരത്തിൽ പ്രവാളമയ ദേഹലിയിൽ പതിപ്പിച്ച വജ്രസമ കപാടം ദീപ്തിയായി തിളങ്ങി; ഇന്ദ്രനീല ശിഖരങ്ങളിൽ അത് സ്വർണ്ണകുംഭങ്ങളാൽ ശോഭിച്ചു।

Verse 34

चक्षुष्मत्पद्मरागाग्र्यैर्वज्रभित्तिषु निर्मितैः । जुष्टं विचित्रवैतानैर्मुक्ताहारावलंबितैः

വജ്രസമ ഭിത്തികളിൽ പതിപ്പിച്ച ദീപ്തിമാനമായ ശ്രേഷ്ഠ പദ്മരാഗങ്ങളാൽ അത് അലങ്കൃതമായിരുന്നു; വിചിത്ര വൈതാനങ്ങളാൽ സജ്ജമായി, മുത്തുമാലകൾ തൂങ്ങി ശോഭിച്ചു।

Verse 35

हंसपारावतव्रातैस्तत्र तत्र निकूजितम् । कृत्रिमान्मन्यमानैस्तानधिरुह्याधिरुह्य च

അവിടെ അവിടെ ഹംസങ്ങളുടെയും പ്രാവുകളുടെയും കൂട്ടങ്ങളുടെ കൂജനം മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു; ആളുകൾ അവയെ കൃത്രിമമെന്ന് കരുതി വീണ്ടും വീണ്ടും കയറിക്കൊണ്ടിരുന്നു।

Verse 36

विहारस्थानविश्राम संवेश प्रांगणाजिरैः । यथोपजोषं रचितैर्विस्मापनमिवात्मनः

വിഹാരോദ്യാനങ്ങൾ, വിശ്രമസ്ഥലങ്ങൾ, ശയനകക്ഷങ്ങൾ, പ്രാങ്ഗണങ്ങൾ, തുറന്ന അങ്കണങ്ങൾ—ഇഷ്ടാനുസാരം ക്രമീകരിച്ച—ആ ധാമം സ്വയം ആനന്ദിപ്പിക്കാനും വിസ്മയിപ്പിക്കാനും നിർമ്മിച്ചതുപോലെ തോന്നി।

Verse 37

एवं गृहं प्रपश्यंतीं नातिप्रीतेन चेतसा । सर्वभूताशयाभिज्ञः स्वयं प्रोवाच तां प्रति

ഇങ്ങനെ അവൾ ആ ഗൃഹം നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നുവെങ്കിലും മനസ്സ് അതിയായി സന്തോഷിച്ചില്ല; അപ്പോൾ സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ അന്തരാശയം അറിയുന്നവൻ സ്വയം അവളോടു പറഞ്ഞു।

Verse 38

निमज्ज्यास्मिन्ह्रदे भीरु विमानमिदमारुह । सुभ्रूर्भर्तुः समादाय वचः कुवलयेक्षणा

ഹേ ഭീരുവേ! ഈ ഹ്രദത്തിൽ മുങ്ങി സ്നാനം ചെയ്ത് ഈ വിമാനം കയറുക. പദ്മനയനയായ അവൾ ഭർത്താവിന്റെ വചനം ഏറ്റെടുത്തു സുന്ദരഭ്രൂവതിയോട് പറഞ്ഞു.

Verse 39

सरजो बिभ्रती वासो वेणीभूतांश्च मूर्द्धजान् । अंगं च मलपंकेन संछन्नं शबलस्तनम्

അവൾ പൊടിപിടിച്ച വസ്ത്രം ധരിച്ചു, മുടി വേണിയായി കെട്ടി, മലിന ചെളിയിൽ ലിപ്തമായി മൂടപ്പെട്ട ദേഹത്തോടെ—പുള്ളിപ്പുള്ളിയായി തോന്നുന്ന സ്തനങ്ങളോടെ—അത്യന്തം അഴുക്കും അശ്രദ്ധിതവുമായ നിലയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

Verse 40

आविवेश सरस्तत्र मुदा शिवजलाशयम् । सांतःसरसि वेश्मस्थाः शतानि दशकन्यकाः

ആനന്ദത്തോടെ അവൻ അവിടെ ശിവന്റെ പവിത്ര ജലാശയമായ ആ തടാകത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ആ അന്തഃസരസ്സിൽ ഗൃഹങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവയിൽ പത്ത് വയസ്സിനടുത്ത നൂറുകണക്കിന് കന്യകൾ വസിച്ചു.

Verse 41

सर्वाः किशोरवयसो ददर्शोत्पलगंधयः । तां दृष्ट्वा शीघ्रमुत्थाय प्रोचुः प्रांजलयः स्त्रियः

പദ്മസൗരഭ്യമുള്ള യൗവനപ്രായത്തിലുള്ള ആ സ്ത്രീകൾ എല്ലാം അവളെ കണ്ടു. അവളെ കണ്ട ഉടൻ അവർ വേഗം എഴുന്നേറ്റ് കൈകൂപ്പി ഭക്ത്യാദരത്തോടെ പറഞ്ഞു.

Verse 42

वयं कर्मकरीस्तुभ्यं शाधि नः करवाम किम् । स्नानेन ता महार्हेण स्नापयित्वा मनस्विनीम्

‘ഞങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ ദാസിമാർ; ഞങ്ങളെ ആജ്ഞാപിക്കൂ—ഞങ്ങൾ എന്തു ചെയ്യണം? ആ മനസ്വിനിയായ, പൂജ്യയായ അവളെ അത്യന്തം വിലയേറിയ സ്നാനവിധിയാൽ സ്നാനിപ്പിച്ച്…’

Verse 43

दुकूले निर्मले नूत्ने ददुरस्यै च मानद । भूषणानि परार्घ्यानि वरीयांसि द्युमंति च

ഹേ മാനദാ! അവർ അവൾക്കു രണ്ടു പുതുതും നിർമലവുമായ വസ്ത്രങ്ങൾ നൽകി; കൂടാതെ അത്യുത്തമവും അതിമൂല്യവുമായ ദ്യുതിമാനാഭരണങ്ങളും അർപ്പിച്ചു।

Verse 44

अन्नं सर्वगुणोपेतं पानं चैवामृतासवम् । अथादर्शे स्वमात्मानं स्रग्विणं विरजोंबरम्

അവൻ സർവഗുണസമ്പന്നമായ അന്നവും അമൃതാസവംപോലെയുള്ള പാനീയവും ലഭിച്ചു. പിന്നെ ദർപ്പണത്തിൽ തന്റെ തന്നെ രൂപം കണ്ടു—മാലധാരിയും നിർമലവസ്ത്രധാരിയും ആയി।

Verse 45

ताभिः कृतस्वस्त्ययनं कन्याभिर्बहुमानितम् । हारेण च महार्हेण रुचकेन च भूषितम्

ആ കന്യകൾ അവനുവേണ്ടി മംഗളസ്വസ്ത്യയനകർമ്മം നടത്തി മഹത്തായി ആദരിച്ചു. അവൻ അതിമൂല്യമായ ഹാരവും ദ്യുതിമാനമായ രുചകാഭരണവും ധരിച്ചു ശോഭിച്ചു।

Verse 46

निष्कग्रीवं वलयिनं क्वणत्कांचननूपुरम् । श्रोण्योरध्यस्तया कांच्या कांचन्या बहुरत्नया

അവളുടെ കഴുത്തിൽ സ്വർണനിഷ്കവും കൈകളിൽ വളയങ്ങളും കാലുകളിൽ ഝണഝണിക്കുന്ന സ്വർണനൂപുരങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവളുടെ അരയിൽ അനേകരത്നജടിതമായ സ്വർണകാഞ്ചി ചുറ്റിയിരുന്നു।

Verse 47

सुभ्रुवा सुदता शुक्लस्निग्धापांगेन चक्षुषा । पद्मकोशस्पृधा नीलैरलकैश्च लसन्मुखम्

അവൾ സുന്ദരഭ്രൂവളിയും മനോഹരദന്തയുമായിരുന്നു; അവളുടെ കണ്ണുകളുടെ ശ്വേതവും സ്നിഗ്ധവുമായ അറ്റങ്ങൾ മൃദുകടാക്ഷത്തോടെ തിളങ്ങി. നീലവർണ്ണ അലകുകൾ ചുറ്റിയ അവളുടെ ദ്യുതിമാനമുഖം പദ്മകലിയുടെയും സൗന്ദര്യത്തെ വെല്ലുവിളിച്ചു।

Verse 48

यदा सस्मार दयितमृषीणां वल्लभं पतिम् । तत्र चास्ते सहस्त्रीभिर्यत्रास्ते स मुनीश्वरः

അവൾ ഋഷിമാർക്ക് പ്രിയനായ തന്റെ ദയിത വല്ലഭനായ ഭർത്താവിനെ സ്മരിച്ചപ്പോൾ, ആ മുനീശ്വരൻ ആയിരം സ്ത്രീകളോടുകൂടെ വസിക്കുന്ന അതേ സ്ഥലത്ത് അവൾ തന്നെ എത്തിച്ചേർന്നു।

Verse 49

भर्तुः पुरस्तादात्मानं स्त्रीसहस्रवृतं तदा । निशाम्य तद्योगगतिं संशयं प्रत्यपद्यत

അപ്പോൾ അവൾ തന്റെ ഭർത്താവിനെ തന്റെ മുമ്പിൽ കണ്ടു—ആയിരം സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി; അവന്റെ ആ അത്ഭുതയോഗസ്ഥിതിയെ കണ്ടപ്പോൾ അവൾ സംശയത്തിലായി।

Verse 50

सतां कृत मलस्नानां विभ्राजंतीमपूर्ववत् । आत्मनो बिभ्रतीं रूपं संवीतरुचिरस्तनीम्

സജ്ജന്മാർ ഒരുക്കിയ പവിത്രസ്നാനത്തിൽ സ്നാതയായി അവൾ മുൻപെക്കാളും കൂടുതൽ ദീപ്തിയായി; സ്വന്തം രൂപം ധരിച്ചു, അവളുടെ മനോഹരസ്തനങ്ങൾ വസ്ത്രംകൊണ്ട് ലജ്ജാപൂർവ്വം മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു।

Verse 51

विद्याधरी सहस्रेण सेव्यमानां सुवाससम् । जातभावो विमानं तदारोहयदमित्रहन्

ആയിരം വിദ്യാധരീ കന്യകളാൽ സേവിക്കപ്പെട്ടും ഉത്തമവസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ചും നിന്ന അവളെ, നിർണ്ണയം ജാഗ്രതയായ അമിത്രഹൻ അപ്പോൾ വിമാനം കയറിച്ചു।

Verse 52

तस्मिन्नलुप्तमहिमा प्रिययानुषक्तो । विद्याधरीभिरुपचीर्णवपुर्विमाने । बभ्राज उत्कचकुमुद्गणवानपीच्य । स्ताराभिरावृत इवोडुपतिर्नभःस्थः

അവിടെ അവന്റെ മഹിമ അക്ഷുണ്ണമായി, പ്രിയയോടനുരക്തനായി; വിദ്യാധരീമാരാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ദേഹത്തോടെ വിമാനത്തിൽ അവൻ ഇങ്ങനെ ദീപ്തനായി—ആകാശസ്ഥ ചന്ദ്രൻ പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞ വെളുത്ത കുമുദസമൂഹവും നക്ഷത്രങ്ങളും ചുറ്റിയിരിക്കുന്നതുപോലെ।

Verse 53

तेनाष्टलोकपविहारकुलाचलेंद्र । द्रोणीष्वनंगसखमारुतसौभगासु । सिद्धैर्नुतोद्युधुनिपातशिवस्वनासु । रेमे चिरं धनदवल्ललनावरूथी

അവനോടൊപ്പം, അഷ്ടലോകങ്ങളുടെ വിഹാരഭൂമിയായി പ്രസിദ്ധമായ ആ കുലാചലേന്ദ്രൻ, അനംഗന്റെ സഖിയായ സമീരന്റെ മധുരസൗഭാഗ്യത്താൽ രമണീയമായ താഴ്വരകളിൽ, ജലപാതങ്ങളുടെ മംഗളധ്വനിയാൽ മുഴങ്ങുന്ന—സിദ്ധർ സ്തുതിക്കുന്ന—സ്ഥലങ്ങളിൽ, കൂടാതെ കുബേരപ്രിയയുടെ ദീപ്തമായ പരിവാരമദ്ധ്യേ ദീർഘകാലം ക്രീഡിച്ചു।

Verse 54

वैश्रंभके सुरवने नंदने पुष्पभद्रके । मानसे चैत्ररथ्ये च सरे मे रामया रतः

വൈശ്രംഭകത്തിൽ, ദേവവനത്തിൽ, നന്ദനത്തിൽ, പുഷ്പഭദ്രകത്തിൽ, മാനസസരോവരത്തിൽ, ചൈത്രരഥത്തിലും—ഈ എല്ലാ സരോവരങ്ങളിലും ഞാൻ എന്റെ രമയോടൊപ്പം രതനായി ആനന്ദിക്കുന്നു।