Adhyaya 26

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे पञ्चविंशो ऽध्यायः इन् रेए निछ्त् ज़ुल्äस्सिगे ज़ेइछेन्: व्यास उवाच अथातः संप्रवक्ष्यामि दानधर्ममनुत्तमम् / ब्रह्मणाभिहितं पूर्वमृषीणां ब्रह्मवादिनाम्

ഇങ്ങനെ ശ്രീകൂർമപുരാണത്തിലെ ഷട്സാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഉത്തരവിഭാഗത്തിൽ ഇരുപത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—ഇപ്പോൾ ഞാൻ ദാനധർമ്മമെന്ന അനുത്തമ ധർമ്മം പ്രസ്താവിക്കും; അത് മുൻപ് ബ്രഹ്മാവ് ബ്രഹ്മവാദികളായ ഋഷിമാർക്ക് ഉപദേശിച്ചതാണ്।

Verse 2

अर्थानामुदिते पात्रे श्रद्धया प्रतिपादनम् / दानमित्यभिनिर्दिष्टं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्

ശ്രദ്ധയോടെ യോഗ്യനായ പാത്രനു സ്വന്തം ധനം സമർപ്പിക്കുന്നതിനെ ‘ദാനം’ എന്നു നിർദ്ദേശിക്കുന്നു; അത് ഭോഗവും മുക്തിയും—ഇരുവിധ ഫലവും നൽകുന്നു।

Verse 3

यद् ददाति विशिष्टेभ्यः श्रद्धया परया युतः / तद् वै वित्तमहं मन्ये शेषं कस्यापि रक्षति

പരമശ്രദ്ധയോടെ യോഗ്യരായ പാത്രന്മാർക്ക് ഒരാൾ നൽകുന്ന ദാനമേ ഞാൻ യഥാർത്ഥ ധനം എന്നു കരുതുന്നു; ശേഷിപ്പു മറ്റൊരാളുടെ നിമിത്തം അമാനത്തായി സൂക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതത്രേ.

Verse 4

नित्यं नैमित्तिकं काम्यं त्रिविधं दानमुच्यते / चतुर्थं विमलं प्रोक्तं सर्वदानोत्तमोत्तमम्

ദാനം നിത്യ, നൈമിത്തിക, കാമ്യ എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു വിധമെന്ന് പറയുന്നു. നാലാമത്തേത് ‘വിമല’ ദാനം എന്നു പ്രസിദ്ധം; അത് എല്ലാ ദാനങ്ങളിലും അത്യുത്തമം.

Verse 5

अहन्यहनि यत् किञ्चिद् दीयते ऽनुपकारिणे / अनुद्दिश्य फलं तस्माद् ब्राह्मणाय तु नित्यकम्

ദിവസംതോറും പ്രതിഫലം ലക്ഷ്യമിടാതെ, പ്രത്യുപകാരം ചെയ്യാത്തവനു അല്പം എന്തെങ്കിലും നൽകുന്നതു ബ്രാഹ്മണനു നിത്യദാനമായി സമർപ്പിക്കേണ്ടതാണ്.

Verse 6

यत् तु पापोपशान्त्यर्थं दीयते विदुषां करे / नैमित्तिकं तदुद्दिष्टं दानं सद्भिरनुष्ठितम्

പാപശാന്തിക്കായി പണ്ഡിതരുടെ കൈകളിൽ നൽകുന്ന ദാനം ‘നൈമിത്തിക’ ദാനം എന്നു നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; സദ്ജനങ്ങൾ അത് വിധിപൂർവ്വം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു.

Verse 7

अपत्यविजयैश्वर्यस्वर्गार्थं यत् प्रदीयते / दानं तत् काम्यमाख्यातमृषिभिर्धर्मचिन्तकैः

സന്താനം, വിജയം, ഐശ്വര്യം അല്ലെങ്കിൽ സ്വർഗ്ഗലാഭം എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ നൽകുന്ന ദാനം, ധർമ്മം ചിന്തിക്കുന്ന ഋഷിമാർ ‘കാമ്യ’ ദാനം എന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.

Verse 8

यदीश्वरप्रीणनार्थं ब्रह्मवित्सु प्रदीयते / चेतसा धर्मयुक्तेन दानं तद् विमलं शिवम्

ഈശ്വരനെ പ്രസാദിപ്പിക്കുവാൻ ബ്രഹ്മവിദന്മാർക്ക് ധർമ്മയുക്തമായ മനസ്സോടെ ദാനം നൽകിയാൽ, ആ ദാനം നിർമലവും മംഗളകരവും—ശിവസ്വരൂപമായ ശുദ്ധിയുമാകുന്നു।

Verse 9

दानधर्मं निषेवेत पात्रमासाद्य शक्तितः / उत्पत्स्यते हि तत्पात्रं यत् तारयति सर्वतः

യോഗ്യനായ പാത്രനെ കണ്ടെത്തി, സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് ദാനധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കണം; കാരണം ആ പാത്രം തന്നെയാണ് എല്ലാതരത്തിലും ദാതാവിനെ തരിക്കുന്ന ഉപായമാകുന്നത്।

Verse 10

कुटुम्बभक्तवसनाद् देयं यदतिरिच्यते / अन्यथा दीयते यद्धि न तद् दानं फलप्रदम्

കുടുംബത്തിന്റെ ആഹാര-വസ്ത്രാദി ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റിയ ശേഷം ശേഷിക്കുന്നതേ ദാനമായി നൽകണം; അല്ലാതെ (കർത്തവ്യം അവഗണിച്ച്) നൽകിയാൽ അത് ഫലപ്രദമായ ദാനം അല്ല।

Verse 11

श्रोत्रियाय कुलीनाय विनीताय तपस्विने / वृत्तस्थाय दरिद्राय प्रदेयं भक्तिपूर्वकम्

ശ്രോത്രിയനു, കുലീനനു, വിനീതനു, തപസ്വിക്കു, സദ്വൃത്തിയാൽ ജീവിക്കുന്ന ദരിദ്രനു—ഭക്തിപൂർവം—ദാനം നൽകണം।

Verse 12

यस्तु दद्यान्महीं भक्त्या ब्राह्मणायाहिताग्नये / स याति परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति

ഭക്തിയോടെ ആഹിതാഗ്നിയായ ബ്രാഹ്മണന് ഭൂമി ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ പരമസ്ഥാനത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു—അവിടെ എത്തിയാൽ പിന്നെ ശോകമില്ല।

Verse 13

इक्षुभिः संततां भुमिं यवगोधूमशलिनीम् / ददाति वेदविदुषे यः स भूयो न जायते

വേദവിദ്വാനെക്കു കരിമ്പ് നിറഞ്ഞും യവം, ഗോതമ്പ്, നെല്ല് സമൃദ്ധമായും ഉള്ള ഭൂമി ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ വീണ്ടും ജനിക്കുകയില്ല; മോക്ഷം പ്രാപിക്കും।

Verse 14

गोचर्ममात्रामपि वा यो भूमिं संप्रयच्छति / ब्राह्मणाय दरिद्राय सर्वपापैः प्रमुच्यते

ദരിദ്രനായ ബ്രാഹ്മണനു ഗോചർമ്മമാത്രം ഭൂമിയെങ്കിലും ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനാകുന്നു।

Verse 15

भूमिदानात् परं दानं विद्यते नेह किञ्चन / अन्नदानं तेन तुल्यं विद्यादानं ततो ऽधिकम्

ഈ ലോകത്തിൽ ഭൂമിദാനത്തേക്കാൾ ഉന്നതമായ ദാനം ഇല്ല. അന്നദാനം അതിനോട് തുല്യം; വിദ്യാദാനം അതിലും മേലാണ്।

Verse 16

यो ब्राह्मणाय शान्ताय शुचये धर्मशालिने / ददाति विद्यां विधिना ब्रह्मलोके महीयते

ശാന്തനും ശുചിയുമായ ധർമ്മനിഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണനു വിധിപൂർവ്വം വിദ്യ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ മഹിമയോടെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 17

दद्यादहरहस्त्वन्नं श्रद्धया ब्रह्मचारिणे / सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मणः स्थानमाप्नुयात्

ശ്രദ്ധയോടെ ബ്രഹ്മചാരിക്ക് ദിനംപ്രതി അന്നം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി ബ്രഹ്മന്റെ സ്ഥാനത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 18

गृहस्थायान्नदानेन फलं प्राप्नोति मानवः / आममेवास्य दातव्यं दत्त्वाप्नोति परां गतिम्

ഗൃഹസ്ഥന്റെ അന്നദാനത്തിലൂടെ മനുഷ്യൻ പുണ്യഫലം പ്രാപിക്കുന്നു. പുതുതായി പാകം ചെയ്ത അന്നം തന്നേ ദാനം ചെയ്യണം; അത് നൽകി പരമഗതി ലഭിക്കുന്നു.

Verse 19

वैशाख्यां पौर्णमास्यां तु ब्राह्मणान् सप्त पञ्च वा / उपोष्य विधिना शान्तः शुचिः प्रयतमानसः

വൈശാഖ പൗർണ്ണമിയിൽ വിധിപൂർവം ഉപവസിച്ച്, ശാന്തനായി, ശുചിയായി, നിയന്ത്രിത മനസ്സോടെ, ഏഴ്—അല്ലെങ്കിൽ കുറഞ്ഞത് അഞ്ച്—ബ്രാഹ്മണരെ യഥാവിധി ആദരിക്കണം.

Verse 20

पूजयित्वा तिलैः कृष्णैर्मधुना न विशेषतः / गन्धादिभिः समभ्यर्च्य वाचयेद् वा स्व्यं वदेत्

കറുത്ത എള്ളുകൊണ്ടും—അതുപോലെ തേനും കൊണ്ടും, പ്രത്യേക ഭേദം വരുത്താതെ—പൂജ ചെയ്ത്, ഗന്ധാദി ദ്രവ്യങ്ങളാൽ യഥാവിധി അർച്ചന നടത്തണം; പിന്നെ ശാസ്ത്രം വായിപ്പിക്കുകയോ സ്വയം പാരായണം ചെയ്യുകയോ വേണം.

Verse 21

प्रीयतां धर्मराजेति यद् वा मनसि वर्तते / यावज्जीवकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति

‘ധർമ്മരാജൻ പ്രസന്നനാകട്ടെ’ എന്ന ചിന്ത മനസ്സിൽ ഉദിച്ചാൽ മാത്രം, ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ചെയ്ത പാപം ആ നിമിഷം തന്നെ നശിക്കുന്നു.

Verse 22

कृष्णाजिने तिलान् कृत्त्वा हिरण्यं मधुसर्पिषी / ददाति यस्तु विप्राय सर्वं तरति दुष्कृतम्

കൃഷ്ണാജിനത്തിന്മേൽ എള്ളുവെച്ച്, സ്വർണം, തേൻ, നെയ്യ് എന്നിവയോടുകൂടി ആ ദാനം ബ്രാഹ്മണന് നൽകുന്നവൻ, എല്ലാ ദുഷ്കൃതവും (പാപവും) കടന്നുപോകുന്നു.

Verse 23

कृतान्नमुदकुम्भं च वैशाख्यां च विशेषतः / निर्दिश्य धर्मराजाय विप्रेभ्यो मुच्यते भयात्

വിശേഷിച്ച് വൈശാഖമാസത്തിൽ പാകം ചെയ്ത അന്നവും ജലകുംഭവും ദാനം ചെയ്ത്, ആ ദാനം ധർമ്മരാജൻ (യമൻ) നിമിത്തമായി അർപ്പിച്ച് ബ്രാഹ്മണർക്കു നൽകിയാൽ ഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 24

सुवर्णतिलयुक्तैस्तु ब्राह्मणान् सप्त पञ्च वा / तर्पयेदुदपात्रैस्तु ब्रह्महत्यां व्यपोहति

സ്വർണ്ണം കലർന്ന എള്ളോടുകൂടിയ ജലപാത്രങ്ങളാൽ ഏഴ്—അല്ലെങ്കിൽ കുറഞ്ഞത് അഞ്ച്—ബ്രാഹ്മണർക്കു തർപ്പണം ചെയ്താൽ ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം അകറ്റപ്പെടുന്നു।

Verse 25

माघमासे तु विप्रस्तु द्वादश्यां समुपोषितः / शुक्लाम्वरधरः कृष्णैस्तिलैर्हुत्वा हुताशनम्

മാഘമാസത്തിലെ ദ്വാദശി ദിനത്തിൽ ബ്രാഹ്മണൻ വിധിപൂർവ്വം ഉപവസിക്കണം; വെളുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ചു, നന്നായി ജ്വലിപ്പിച്ച അഗ്നിയിൽ കറുത്ത എള്ള് ആഹുതിയായി അർപ്പിക്കണം।

Verse 26

प्रदद्याद् ब्राह्मणेभ्यस्तु तिलानेव समाहितः / जन्मप्रभृति यत्पापं सर्वं तरति वै द्विजः

മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി ബ്രാഹ്മണർക്കു എള്ള് ദാനം ചെയ്യണം; അങ്ങനെ ചെയ്ത ദ്വിജൻ ജന്മം മുതൽ സഞ്ചിതമായ എല്ലാ പാപവും നിശ്ചയമായി കടന്നുപോകുന്നു।

Verse 27

अमावस्यामनुप्राप्य ब्राह्मणाय तपस्विने / यत्किचिद् देवदेवेशं दद्याच्चोद्दिश्य शङ्करम्

അമാവാസി വന്നാൽ തപസ്സുള്ള ബ്രാഹ്മണനു കഴിയുന്നതെന്തും ദേവദേവേശൻ ശങ്കരനെ നിമിത്തമായി ഉദ്ദേശിച്ച് അർപ്പിച്ച് ദാനം ചെയ്യണം।

Verse 28

प्रीयतामीश्वरः सोमो महादेवः सनातनः / सप्तजन्मकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति

സനാതന മഹാദേവനായ സോമേശ്വരൻ പ്രസന്നനാകട്ടെ. ഏഴ് ജന്മങ്ങളിലെ പാപം ആ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നശിക്കുന്നു.

Verse 29

यस्तु कृष्णचतुर्दश्यां स्नात्वा देवं पिनाकिनम् / आराधयेद् द्विजमुखे न तस्यास्ति पुनर्भवः

കൃഷ്ണചതുര്ദശിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ദ്വിജന്റെ മുഖേന (ബ്രാഹ്മണാചാര്യൻ മുഖാന്തരം) പിനാകീദേവനായ ശിവനെ ആരാധിക്കുന്നവന് വീണ്ടും ജന്മമില്ല.

Verse 30

कृष्णाष्टम्यां विशेषेण धार्मिकाय द्विजातये / स्नात्वाभ्यर्च्य यथान्यायं पादप्रक्षालनादिभिः

പ്രത്യേകിച്ച് കൃഷ്ണാഷ്ടമിയിൽ ധാർമ്മികനായ ദ്വിജാതി സ്നാനം ചെയ്ത്, പാദപ്രക്ഷാലനം മുതലായ സേവകളോടെ യഥാവിധി പൂജിക്കണം.

Verse 31

प्रीयतां मे महादेवो दद्याद् द्रव्यं स्वकीयकम् / सर्वपापविनिर्मुक्तः प्राप्नोति परमां गतिम्

“മഹാദേവൻ എനിക്കു പ്രസന്നനാകട്ടെ; എനിക്കുള്ള സ്വകീയ ദ്രവ്യം ദാനം ചെയ്യട്ടെ. സർവ്വപാപവിമുക്തനായി പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.”

Verse 32

द्विजैः कृष्णचतुर्दश्यां कृष्णाष्टम्यां विशेषतः / अमावास्यायां भक्तैस्तु पूजनीयस्त्रिलोचनः

ദ്വിജന്മാർ കൃഷ്ണചതുര്ദശിയിലും പ്രത്യേകിച്ച് കൃഷ്ണാഷ്ടമിയിലും ത്രിലോചനനായ ശിവനെ പൂജിക്കണം; അമാവാസ്യയിൽ ഭക്തന്മാരും അവനെ പൂജിക്കണം.

Verse 33

एकादश्यां निराहारो द्वादश्यां पुरुषोत्तमम् / अर्चयेद् बाह्मणमुखे स गच्छेत् परमं पदम्

ഏകാദശിയിൽ നിരാഹാരവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച്, ദ്വാദശിയിൽ ബ്രാഹ്മണമുഖേന പുരുഷോത്തമനെ അർച്ചിക്കുന്നവൻ പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 34

एषा तिथिर्वैष्णवीं स्याद् द्वादशी शुक्लपक्षके / तस्यामाराधयेद् देवं प्रयत्नेन जनार्दनम्

ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ദ്വാദശി വൈഷ്ണവീ തിഥിയാകുന്നു; ആ ദിനത്തിൽ പരിശ്രമത്തോടെ ദേവൻ ജനാർദനനെ ആരാധിക്കണം.

Verse 35

यत्किञ्चिद् देवमीशानमुद्दिश्य ब्राह्मणे शुचौ / दीयते विष्णवे वापि तदनन्तफलप्रदम्

ശുചിയായ ബ്രാഹ്മണനു ഈശാനനെ ഉദ്ദേശിച്ചോ വിഷ്ണുവിനെ ഉദ്ദേശിച്ചോ എന്തെങ്കിലും—even അല്പം—നൽകിയാൽ അത് അനന്തഫലപ്രദമാകുന്നു.

Verse 36

यो हि यां देवतामिच्छेत् समाराधयितुं नरः / ब्राह्मणान् पूजयेद् यत्नात् सतस्यां तोषयेत् ततः

മനുഷ്യൻ ഏതു ദേവതയെ ആരാധിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചാലും, ആദ്യം പരിശ്രമത്തോടെ ബ്രാഹ്മണരെ പൂജിക്കണം; പിന്നെ ആ ദേവതയെ തന്നെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം.

Verse 37

द्विजानां वपुरास्थाय नित्यं तिष्ठन्ति देवताः / पूज्यन्ते ब्राह्मणालाभे प्रतिमादिष्वपि क्वचित्

ദ്വിജന്മാരുടെ ദേഹം ആശ്രയിച്ച് ദേവതകൾ നിത്യവും നിലകൊള്ളുന്നു; ബ്രാഹ്മണൻ ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ ചിലപ്പോൾ പ്രതിമ മുതലായവയിലും അവർ പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 38

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन तत् तत् फलमभीप्सता / द्विजेषु देवता नित्यं पूजनीया विशेषतः

അതുകൊണ്ട് ഏത് ഫലം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനോ, അവൻ സർവ്വപ്രയത്നത്തോടെ ദ്വിജന്മാരിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ദേവതയെ നിത്യം പ്രത്യേകമായി പൂജിക്കണം।

Verse 39

विभूतिकामः सततं पूजयेद् वै पुरन्दरम् / ब्रह्मवर्चसकामस्तु ब्रह्माणं ब्रह्मकामुकः

വിഭൂതിയും രാജൈശ്വര്യവും ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ സദാ പുരന്ദരൻ (ഇന്ദ്രൻ)നെ പൂജിക്കട്ടെ; ബ്രഹ്മവർചസ് ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ നിത്യം ബ്രഹ്മാവിനെ ആരാധിക്കട്ടെ।

Verse 40

आरोग्यकामो ऽथ रविं धनकामो हुताशनम् / कर्मणां सिद्धिकामस्तु पूजयेद् वै विनायकम्

ആരോഗ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ രവി (സൂര്യൻ)നെ പൂജിക്കട്ടെ; ധനം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഹുതാശനൻ (അഗ്നി)നെ; കര്‍മ്മസിദ്ധി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ വിനായകൻ (ഗണേശൻ)നെ ആരാധിക്കട്ടെ।

Verse 41

भोगकामस्तु शशिनं बलकामः समीरणम् / मुमुक्षुः सर्वसंसारात् प्रयत्नेनार्चयेद्धरिम्

ഭോഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ശശി (ചന്ദ്രൻ)നെ പൂജിക്കട്ടെ; ബലം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ സമീരണം (വായു)നെ; എന്നാൽ സമസ്ത സംസാരത്തിൽ നിന്ന് മോക്ഷം തേടുന്ന മുമുക്ഷു പരിശ്രമത്തോടെ ഹരിയെ അർച്ചിക്കട്ടെ।

Verse 42

यस्तु योगं तथा मोक्षमन्विच्छेज्ज्ञानमैश्वरम् / सोर्ऽचयेद् वै विरूपाक्षं प्रयत्नेनेश्वरेश्वरम्

യോഗവും മോക്ഷവും ഐശ്വര്യജ്ഞാനവും അന്വേഷിക്കുന്നവൻ പരിശ്രമത്തോടെ വിരൂപാക്ഷൻ—ഈശ്വരേശ്വരൻ മഹേശ്വരൻ—നെ പൂജിക്കണം।

Verse 43

ये वाञ्छन्ति महायोगान् ज्ञानानि च महेश्वरम् / ते पूजयन्ति भूतेशं केशवं चापि भोगिनः

മഹായോഗങ്ങളും മോക്ഷജ്ഞാനവും മഹേശ്വരനെയും ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ—ഭോഗസാധകരായിരുന്നാലും—ഭൂതേശനെയും കേശവനെയും ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കുന്നു।

Verse 44

वारिदस्तृप्तिमाप्नोति सुखमक्षय्यमन्नदः / तिलप्रदः प्रजामिष्टां दीपदश्चक्षुरुत्तमम्

ജലദാനം ചെയ്യുന്നവൻ തൃപ്തി നേടുന്നു; അന്നദാനം ചെയ്യുന്നവൻ അക്ഷയസുഖം നേടുന്നു. തിലദാനം ഇഷ്ടസന്താനം നൽകുന്നു; ദീപദാനം ഉത്തമ ദൃഷ്ടി (പ്രകാശം) നൽകുന്നു।

Verse 45

भूमिदः सर्वमाप्नोति दीर्घमायुर्हिरण्यदः / गृहदो ऽग्र्याणि वेश्मानि रूप्यदो रूपमुत्तमम्

ഭൂമിദാനം ചെയ്യുന്നവൻ എല്ലാം നേടുന്നു; സ്വർണ്ണദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ദീർഘായുസ്സ് നേടുന്നു. ഗൃഹദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ശ്രേഷ്ഠ വാസസ്ഥലങ്ങൾ നേടുന്നു; വെള്ളിദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ഉത്തമ രൂപകാന്തി നേടുന്നു।

Verse 46

वासोदश्चन्द्रसालोक्यमश्विसालोक्यमश्वदः / अनडुदः श्रियं पुष्टां गोदो व्रध्नस्य विष्टपम्

വസ്ത്രദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ചന്ദ്രലോകം നേടുന്നു; അശ്വദാനം ചെയ്യുന്നവൻ അശ്വിനീകുമാരന്മാരുടെ ലോകം നേടുന്നു. കാളദാനം ചെയ്യുന്നവൻ പുഷ്ടമായ ശ്രീ (സമൃദ്ധി) നേടുന്നു; ഗോദാനം ചെയ്യുന്നവൻ വ്രധ്നന്റെ ദിവ്യലോകം നേടുന്നു।

Verse 47

यानशय्याप्रदो भार्यामैश्वर्यमभयप्रदः / धान्यदः शाश्वतं सौख्यं ब्रह्मदो ब्रह्मसात्म्यताम्

യാനവും ശയ്യയും ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ഉത്തമ ഭാര്യയെ നേടുന്നു; അഭയദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ഐശ്വര്യവും രക്ഷയും നേടുന്നു. ധാന്യദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ശാശ്വത സൗഖ്യം നേടുന്നു; ബ്രഹ്മജ്ഞാനദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ബ്രഹ്മത്തോടു താദാത്മ്യം നേടുന്നു।

Verse 48

धान्यान्यपि यथाशक्ति विप्रेषु प्रतिपादयेत् / वेदवित्सु विशिष्टेषु प्रेत्य स्वर्गं समश्नुते

യഥാശക്തി വിപ്രന്മാർക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് വേദവിദ്യയിൽ വിശിഷ്ടരായ ബ്രാഹ്മണർക്കു, ധാന്യദാനം ചെയ്യണം; ദേഹത്യാഗത്തിനു ശേഷം സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 49

गवां घासप्रदानेन सर्वपापैः प्रमुच्यते / इन्धनानां प्रदानेन दीप्ताग्निर्जायते नरः

പശുക്കൾക്ക് പുല്ല് ദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകും; ഇന്ധനം (വിറക്) ദാനം ചെയ്താൽ അവനിൽ ദീപ്തമായ മംഗളാഗ്നി ഉണരും.

Verse 50

फलमूलानि शाकानि भोज्यानि विविधानि च / प्रदद्याद् ब्राह्मणेभ्यस्तु मुदा युक्तः सदा भवेत्

ഫലങ്ങൾ, കിഴങ്ങുകൾ, ശാകങ്ങൾ, വിവിധ ഭോജ്യങ്ങൾ എന്നിവ ബ്രാഹ്മണർക്കു ദാനം ചെയ്യണം; ദാനം ചെയ്യുമ്പോൾ എപ്പോഴും ആനന്ദയുക്തനായി പ്രസന്നചിത്തനായി ഇരിക്കണം.

Verse 51

औषधं स्नेहमाहारं रोगिणे रोगशान्तये / ददानो रोगरहितः सुखी दीर्घायुरेव च

രോഗിയുടെ രോഗശാന്തിക്കായി ഔഷധം, സ്നേഹം (എണ്ണ/നെയ്യ്) കൂടാതെ പോഷകാഹാരം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ രോഗരഹിതനായി, സുഖിയായി, ദീർഘായുസ്സോടെ ജീവിക്കും.

Verse 52

असिपत्रवनं मार्गं क्षुरधारासमन्वितम् / तीव्रितापं च तरति छत्रोपानत्प्रदो नरः

കുടയും പാദരക്ഷയും ദാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ, ക്ഷുരധാരപോലെ മൂർച്ചയുള്ള അസിപത്രവനത്തിന്റെ പാതയും അതിന്റെ ഉഗ്രദാഹതാപവും കടന്നുപോകുന്നു.

Verse 53

यद् यदिष्टतमं लोके यच्चापि दयितं गृहे / तत्तद् गुणवते देयं तदेवाक्ष्यमिच्छता

ലോകത്തിൽ ഏത് ഏറ്റവും ഇഷ്ടമോ, വീട്ടിൽ ഏത് ഏറ്റവും പ്രിയമോ—അക്ഷയ പുണ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ അതുതന്നെ ഗുണവാനായ പാത്രനു ദാനം ചെയ്യണം.

Verse 54

अपने विषुवे चैव ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः / संक्रान्त्यादिषु कालेषु दत्तं भवति चाक्षयम्

അയനം, വിഷുവം, ചന്ദ്ര-സൂര്യഗ്രഹണം, സംക്രാന്തി മുതലായ പുണ്യകാലങ്ങളിൽ നൽകിയ ദാനം നിശ്ചയമായും അക്ഷയഫലമായിത്തീരും.

Verse 55

प्रयागादिषु तीर्थेषु पुण्येष्वायतनेषु च / दत्त्वा चाक्षयमाप्नोति नदीषु च वनेषु च

പ്രയാഗം മുതലായ തീർത്ഥങ്ങളിലും പുണ്യസ്ഥാനങ്ങളിലുമെല്ലാം—നദീതീരങ്ങളിലും വനങ്ങളിലും ദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ അക്ഷയ പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 56

दानधर्मात् परो धर्मो भूतानां नेह विद्यते / तस्माद् विप्राय दातव्यं श्रोत्रियाय द्विजातिभिः

ജീവികൾക്കായി ഈ ലോകത്തിൽ ദാനധർമ്മത്തേക്കാൾ ഉയർന്ന ധർമ്മമില്ല. അതുകൊണ്ട് ദ്വിജന്മാർ വേദനിഷ്ഠനായ ശ്രോത്രിയ ബ്രാഹ്മണനു ദാനം ചെയ്യണം.

Verse 57

स्वगायुर्भूतिकामेन तथा पापोपशान्तये / मुमुक्षुणा च दातव्यं ब्राह्मणेभ्यस्तथान्वहम्

സ്വന്തം ആയുസ്സും സമൃദ്ധിയും ആഗ്രഹിച്ച്, പാപശാന്തിക്കായി, മോക്ഷം തേടുന്ന മുമുക്ഷുവും—ബ്രാഹ്മണർക്കു ദിനംപ്രതി ദാനം ചെയ്യണം.

Verse 58

दीयमानं तु यो मोहाद् गोविप्राग्निसुरेषु च / निवारयति पापात्मा तिर्यग्योनिं व्रजेत् तु सः

മോഹവശാൽ ഗോകൾക്കും ബ്രാഹ്മണർക്കും പവിത്ര അഗ്നിക്കും ദേവന്മാർക്കും നൽകപ്പെടുന്ന ദാനം തടയുന്ന പാപബുദ്ധിയുള്ളവൻ നിശ്ചയമായി തിര്യക്-യോണിയിൽ ജനിക്കുന്നു।

Verse 59

यस्तु द्रव्यार्जनं कृत्वा नार्चयेद् ब्राह्मणान् सुरान् / सर्वस्वमपहृत्यैनं राजा राष्ट्रात् प्रवासयेत्

ധനം സമ്പാദിച്ചിട്ടും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും ആദരിച്ചു ആരാധിക്കാത്തവന്റെ സകലസ്വവും പിടിച്ചെടുത്ത് രാജാവ് അവനെ രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് നാടുകടത്തണം।

Verse 60

यस्तु दुर्भिक्षवेलायामन्नाद्यं न प्रयच्छति / म्रियमाणेषु विप्रेषु ब्राह्मणः स तु गर्हितः

ദുര്ഭിക്ഷകാലത്ത് പണ്ഡിത ബ്രാഹ്മണർ മരണമുഖത്ത് ആയിരിക്കെ അന്നാദി നൽകാത്ത ആ ബ്രാഹ്മണൻ നിശ്ചയമായി നിന്ദ്യനാണ്।

Verse 61

न तस्मात् प्रतिगृह्णीयुर्न विशेयुश्च तेन हि / अङ्कयित्वा स्वकाद् राष्ट्रात् तं राजा विप्रवासयेत्

അവനിൽ നിന്ന് ആരും ദാനം സ്വീകരിക്കരുത്; അവനോടൊപ്പം ഇടപഴകുകയും അരുത്. അപമാനമുദ്ര ചാർത്തി രാജാവ് അവനെ തന്റെ രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് നാടുകടത്തണം।

Verse 62

यस्त्वसद्भ्यो ददातीह स्वद्रव्यं धर्मसाधनम् / स पूर्वाभ्यधिकः पापी नरके पच्यते नरः

അയോഗ്യർക്കു തന്റെ ധനം ‘ധർമ്മസാധനം’ എന്നു കരുതി നൽകുന്നവൻ മുൻപിലേതിലും അധികം പാപിയാകുന്നു; ആ മനുഷ്യൻ നരകത്തിൽ ദഹിക്കുന്നു।

Verse 63

स्वाध्यायवन्तो ये विप्रा विद्यावन्तो जितेन्द्रियाः / सत्यसंयमसंयुक्तास्तेभ्यो दद्याद् द्विजोत्तमाः

വേദസ്വാധ്യായത്തിൽ നിരതരായി, സത്യവിദ്യയാൽ സമ്പന്നരായി, ഇന്ദ്രിയജയികളായി, സത്യവും സംയമവും ചേർന്ന ബ്രാഹ്മണർക്കു ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജൻ ദാനം നൽകണം.

Verse 64

सुभुक्तमपि विद्वांसं धार्मिकं भोजयेद् द्विजम् / न तु मूर्खमवृत्तस्थं दशरात्रमुपोषितम्

അവൻ മുമ്പേ നന്നായി ഭക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും പണ്ഡിതനും ധാർമ്മികനുമായ ദ്വിജനെ ഭോജനിപ്പിക്കണം; എന്നാൽ ദുഷ്ചരിത്രനായ മൂഢനെ—പത്ത് രാത്രി ഉപവസിച്ചാലും—ഭോജനിപ്പിക്കരുത്.

Verse 65

सन्निकृष्टमतिक्रम्य श्रोत्रियं यः प्रयच्छति / स तेन कर्मणा पापी दहत्यासप्तमं कुलम्

സമീപത്തുള്ള യോഗ്യനായ ശ്രോത്രിയനെ വിട്ട് മറ്റിടത്ത് ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, ആ കർമ്മംകൊണ്ട് പാപിയാകുന്നു; തന്റെ കുലത്തെ ഏഴാം തലമുറവരെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 66

यदिस्यादधिको विप्रः शीलविद्यादिभिः स्वयम् / तस्मै यत्नेन दातव्यं अतिक्रम्यापि सन्निधिम्

ശീലം, വിദ്യ മുതലായ ഗുണങ്ങളാൽ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ സ്വയം ശ്രേഷ്ഠനാകുന്നുവെങ്കിൽ, സമീപസ്ഥരെ പോലും മറികടന്ന് പ്രത്യേക പരിശ്രമത്തോടെ അവനേയ്ക്ക് ദാനം നൽകണം.

Verse 67

यो ऽर्चितं प्रतिगृह्णीयाद् दद्यादर्चितमेव च / तावुभौ गच्छतः स्वर्गं नरकं तु विपर्यये

ആരാധനയോടെ സംസ്കരിച്ച ദാനം സ്വീകരിക്കുന്നവനും, അതുപോലെ ആരാധിതമായതേ ദാനം നൽകുന്നവനും—ഇരുവരും സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു; മറിച്ചായാൽ (അനർചിതം നൽകുകയോ സ്വീകരിക്കുകയോ) നരകമാണ് ഫലം.

Verse 68

न वार्यपि प्रयच्छेत नास्तिके हैतुके ऽपि च / पाषण्डेषु च सर्वेषु नावेदविदि धर्मवित्

ധർമ്മവിദൻ നാസ്തികനു—അവൻ തർക്കത്തിൽ നിപുണനായാലും—വെള്ളം പോലും നൽകരുത്; അതുപോലെ എല്ലാ പാഷണ്ഡർക്കും വേദം അറിയാത്തവനും നൽകരുത്.

Verse 69

अपूपं च हिरण्यं च गामश्वं पृथिवीं तिलान् / अविद्वान् प्रतिगृह्णानो भस्मी भवति काष्ठवत्

അവിദ്വാനും അയോഗ്യനുമായ ഒരാൾ അപൂപം, സ്വർണം, പശു-അശ്വം, ഭൂമി, എള്ള് എന്നിവ ദാനമായി സ്വീകരിച്ചാൽ, അവൻ മരക്കട്ടിപോലെ ചാരമായി നശിക്കുന്നു.

Verse 70

द्विजातिभ्यो धनं लिप्सेत् प्रशस्तेभ्यो द्विजोत्तमः / अपि वा जातिमात्रेभ्यो न तु शूद्रात् कथञ्चन

ഉത്തമ ദ്വിജൻ ധനം പ്രശസ്ത ദ്വിജന്മാരിൽ നിന്നേ തേടുക; ആവശ്യമെങ്കിൽ ജന്മമാത്ര ദ്വിജന്മാരിൽ നിന്നുമെങ്കിലും, എന്നാൽ ഒരിക്കലും ശൂദ്രനിൽ നിന്നല്ല.

Verse 71

वृत्तिसङ्कोचमन्विच्छेन्नेहेत धनविस्तरम् / धनलोभे प्रसक्तस्तु ब्राह्मण्यादेव हीयते

ജീവികയിൽ സംയമവും മിതത്വവും തേടണം; ഇവിടെ ധനവിസ്താരം ലക്ഷ്യമാക്കി ഓടരുത്. ധനലോഭത്തിൽ ആസക്തനായാൽ ബ്രാഹ്മണ്യതയിൽ നിന്നുതന്നെ ക്ഷയിക്കുന്നു.

Verse 72

वेदानधीत्य सकलान् यज्ञांश्चावाप्य सर्वशः / न तां गतिमवाप्नोति सङ्कोचाद् यामवाप्नुयात्

സകല വേദങ്ങളും പഠിച്ച്, എല്ലാ വിധത്തിലും യജ്ഞഫലങ്ങൾ നേടിയാലും, ഉള്ളിലെ സംകോചം കാരണം ലഭിക്കേണ്ട പരമഗതി അവൻ നേടുന്നില്ല.

Verse 73

प्रतिग्रहरुचिर्न स्यात् यात्रार्थं तु समाहरेत् / स्थित्यर्थादधिकं गृह्णन् ब्राह्मणो यात्यधोगतिम्

ബ്രാഹ്മണന്‍ ദാനഗ്രഹണത്തില്‍ ആസക്തി വരരുത്; ജീവിതയാത്രയ്ക്കാവശ്യമായത്ര മാത്രം സ്വീകരിക്കണം. നിലനില്‍പ്പിനേക്കാള്‍ അധികം സ്വീകരിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്‍ അധോഗതിയിലേക്കു വീഴും.

Verse 74

यस्तु याचनको नित्यं न स स्वर्गस्य भाजनम् / उद्वेजयति भूतानि यथा चौरस्तथैव सः

എപ്പോഴും യാചകനായി നടക്കുന്നവന്‍ സ്വര്‍ഗ്ഗത്തിന് അര്‍ഹനല്ല. അവന്‍ ജീവികളെ അലട്ടുന്നു; അവന്‍ കള്ളനെപ്പോലെ തന്നെയാണ്.

Verse 75

गुरून् भृत्यांश्चोज्जिहीर्षुरर्चिष्यन् देवतातिथीन् / सर्वतः प्रतिगृह्णीयान्न तु तृप्येत् स्वयं ततः

ഗുരുക്കളെയും ആശ്രിതരെയും ഉയര്‍ത്തുവാനും ദേവതകളെയും അതിഥികളെയും പൂജിക്കുവാനും ആഗ്രഹിച്ച്, എല്ലായിടത്തുനിന്നും ദാനം സ്വീകരിക്കാം; എന്നാല്‍ അതില്‍ നിന്ന് സ്വയം ഭോഗതൃപ്തി നേടരുത്.

Verse 76

एवं गृहस्थो युक्तात्मा देवतातिथिपूजकः / वर्तमानः संयातात्मा याति तत् परमं पदम्

ഇങ്ങനെ യോഗസംയമിതനായ, ദേവതകളെയും അതിഥികളെയും പൂജിക്കുന്ന ഗൃഹസ്ഥന്‍ നിയന്ത്രിത മനസ്സോടെ ജീവിച്ചാല്‍ ആ പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 77

पुत्रे निधाय वा सर्वं गत्वारण्यं तु तत्त्ववित् / एकाकी विचरेन्नित्यमुदासीनः समाहितः

അല്ലെങ്കില്‍ എല്ലാം പുത്രനില്‍ ഏല്‍പ്പിച്ച് തത്ത്വജ്ഞന്‍ വനത്തിലേക്കു പോകട്ടെ. അവന്‍ നിത്യവും ഏകാകിയായി സഞ്ചരിക്കട്ടെ—ആസക്തിരഹിതനായി, സമദൃഷ്ടിയോടെ, സമാഹിതചിത്തനായി.

Verse 78

एष वः कथितो धर्मो गृहस्थानां द्विजोत्तमाः / ज्ञात्वानुतिष्ठेन्नियतं तथानुष्ठापयेद् द्विजान्

ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! ഗൃഹസ്ഥരുടെ ധർമ്മം നിങ്ങളോട് പ്രസ്താവിച്ചു. ഇത് അറിഞ്ഞ് നിത്യവും നിയമത്തോടെ അനുഷ്ഠിക്കയും, അതുപോലെ മറ്റു ദ്വിജന്മാരെയും അനുഷ്ഠിപ്പിക്കയും ചെയ്യുക.

Verse 79

इति देवमनादिमेकमीशं गृहधर्मेण समर्चयेदजस्त्रम् / समतीत्य स सर्वभूतयोनिं प्रकृतिं याति परं न याति जन्म

ഇങ്ങനെ ഗൃഹധർമ്മംകൊണ്ട് അനാദിയായ ഏക ഈശ്വരദേവനെ നിരന്തരം ആരാധിക്കണം. അവൻ സർവ്വഭൂതയോനി ആയ പ്രകൃതിയെ അതിക്രമിച്ച് പരമപദം പ്രാപിച്ചു വീണ്ടും ജന്മത്തിലേക്ക് മടങ്ങുകയില്ല.