Adhyaya 44

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां सहितायां पूर्वविभागे त्रिचत्वारिशो ऽध्यायः सूत उवाच चतुर्दशसहस्त्रणि योजनानां महापुरी / मेरोरुपरि विख्याता देवदेवस्य वेधसः

ഇങ്ങനെ ശ്രീകൂർമപുരാണത്തിലെ ഷട്സാഹസ്ത്രീ സംഹിതയുടെ പൂർവ്വവിഭാഗത്തിൽ നാല്പത്തിനാലാം അധ്യായം. സൂതൻ പറഞ്ഞു—മേരു പർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ ദേവദേവനായ വേധസ് (ബ്രഹ്മാവ്)യുടെ മഹാപുരി പ്രസിദ്ധമാണ്; അതിന്റെ വ്യാപ്തി പതിനാലായിരം യോജന.

Verse 2

तत्रास्ते भगवान् ब्रह्मा विश्वात्मा विश्वभावनः / उपास्यमानो योगीन्द्रैर्मुनीन्द्रोपेन्द्रशङ्करैः

അവിടെ ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവ്—വിശ്വാത്മാവും വിശ്വഭാവനനും—ആസീനനായി ഇരിക്കുന്നു; യോഗീന്ദ്രന്മാർ, മുനീന്ദ്രന്മാർ, ഉപേന്ദ്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) 그리고 ശങ്കരൻ (ശിവൻ) ഭക്ത്യാദരത്തോടെ അദ്ദേഹത്തെ ഉപാസിക്കുന്നു।

Verse 3

तत्र देवेश्वरेशानं विश्वात्मानं प्रजापतिम् / सनत्कुमारो भगवानुपास्ते नित्यमेव हि

അവിടെ ഭഗവാൻ സനത്കുമാരൻ ദേവേശ്വരനായ മഹാ ഈശാനൻ, വിശ്വാത്മാവ്, പ്രജാപതി എന്ന പരമേശ്വരനെ നിത്യവും ഉപാസിക്കുന്നു।

Verse 4

स सिद्धैरृषिगन्धर्वैः पूज्यमानः सुरैरपि / समास्ते योगयुक्तत्मा पीत्वा तत्परमामृतम्

സിദ്ധന്മാർ, ഋഷിമാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, ദേവന്മാർ എന്നിവരാൽ പൂജിക്കപ്പെടുന്ന അദ്ദേഹം യോഗയുക്താത്മാവായി ആസീനനായി ഇരിക്കുന്നു; ആ പരമ അമൃതം പാനം ചെയ്തവനെന്നപോലെ।

Verse 5

तत्र देवादिदेवस्य शंभोरमिततेजसः / दीप्तमायतनं शुभ्रं पुरस्ताद् ब्रह्मणः स्थितम्

അവിടെ ദേവാദിദേവനായ അമിതതേജസ്സുള്ള ശംഭുവിന്റെ ദീപ്തവും ശുഭ്രവുമായ ആലയം ബ്രഹ്മാവിന്റെ മുമ്പിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു।

Verse 6

दिव्यकान्तिसमायुक्तं चतुर्धारं सुशोभनम् / महर्षिगणसंकीर्णं ब्रह्मविद्भिर्निषेवितम्

അത് ദിവ്യകാന്തിയാൽ സമന്വിതവും അത്യന്തം ശോഭനവും നാലു ധാരകളായി പ്രവഹിക്കുന്നതുമായിരിന്നു; മഹർഷിഗണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും ബ്രഹ്മവിദന്മാർ സേവിക്കുന്നതുമായിരുന്നു।

Verse 7

देव्या सह महादेवः शशाङ्कार्काग्निलोचनः / रमते तत्र विश्वेशः प्रमथैः प्रमथेश्वरः

അവിടെ ദേവിയോടൊപ്പം മഹാദേവൻ—ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, അഗ്നി എന്ന നേത്രങ്ങളുള്ളവൻ—വിശ്വേശ്വരൻ, പ്രമഥേശ്വരനായി പ്രമഥന്മാരോടുകൂടെ രമിക്കുന്നു।

Verse 8

तत्र वेदविदः शान्ता मुनयो ब्रह्मचारिणः / पूजयन्ति महादेवं तापसाः सत्यवादिनः

അവിടെ വേദവിദ്വാന്മാരായ ശാന്തരും ബ്രഹ്മചര്യനിഷ്ഠരുമായ മുനിമാർ മഹാദേവനെ പൂജിക്കുന്നു; സത്യവാദികളായ തപസ്വികൾ തപസ്സാൽ അവനെ സമർചിക്കുന്നു।

Verse 9

तेषां साक्षान्महादेवो मुनीनां ब्रह्मवादिनाम् / गृह्णाति पूजां शिरसा पार्वत्या परमेश्वरः

ബ്രഹ്മം പ്രസ്താവിക്കുന്ന ആ മുനിമാരുടെ പൂജയെ സാക്ഷാൽ മഹാദേവൻ—പാർവതിയോടുകൂടിയ പരമേശ്വരൻ—ശിരസ്സു നമിച്ച് സ്വീകരിക്കുന്നു।

Verse 10

तत्रैव पर्वतवरे शक्रस्य परमा पुरी / नाम्नामरावती पूर्वे सर्वशोभासमन्विता

അതേ ശ്രേഷ്ഠ പർവതത്തിൽ കിഴക്കുദിശയിൽ ശക്രന്റെ പരമപുരി—‘അമരാവതി’ എന്ന നാമത്തിൽ—എല്ലാ ശോഭയോടും കൂടെ നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 11

तमिन्द्रमप्सरः सङ्घा गन्धर्वा गीततत्पराः / उपासते सहस्त्राक्षं देवास्तत्र सहस्त्रशः

അവിടെ ഗീതത്തിൽ ലീനമായ അപ്സരാസമൂഹങ്ങളും ഗന്ധർവരും സഹസ്രാക്ഷനായ ഇന്ദ്രനെ ഉപാസിക്കുന്നു; അവിടെയേയും ആയിരക്കണക്കിന് ദേവന്മാർ അവനെ ആരാധിക്കുന്നു।

Verse 12

ये धार्मिका वेदविदो यागहोमपरायणाः / तेषां तत् परमं स्थानं देवानामपि दुर्लभम्

ധാർമ്മികരും വേദവിദ്വാന്മാരും യാഗഹോമങ്ങളിൽ പരായണരുമായവർക്ക് ആ പരമസ്ഥാനം ലഭിക്കുന്നു; അത് ദേവന്മാർക്കും ദുർലഭമാണ്।

Verse 13

तस्य दक्षिणदिग्भागे वह्नेरमिततेजसः / तेजोवती नाम पुरी दिव्याश्चर्यसमन्विता

അതിന്റെ തെക്കൻ ദിക്കുഭാഗത്ത് അപാരതേജസ്സുള്ള അഗ്നിദേവന്റെ ‘തേജോവതി’ എന്ന പുരി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; ദിവ്യമായ അത്ഭുതങ്ങളാൽ സമന്വിതം।

Verse 14

तत्रास्ते भगवान् वह्निर्भ्राजमानः स्वतेजसा / जपिनां होमिनां स्थानं दानवानां दुरासदम्

അവിടെ ഭഗവാൻ വഹ്നി (അഗ്നി) സ്വതേജസ്സാൽ ദീപ്തനായി വസിക്കുന്നു; ജപവും ഹോമവും ചെയ്യുന്നവരുടെ ധാമം, ദാനവർക്ക് അപ്രാപ്യമായ ദുർഗം।

Verse 15

दक्षिणे पर्वतवरे यमस्यापि महापुरी / नाम्ना संयमनी दिव्या सिद्धगन्धर्वसेविता

തെക്കോട്ട് ശ്രേഷ്ഠമായ പർവതത്തിൽ യമന്റെ മഹാപുരി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു—‘സംയമനി’ എന്ന ദിവ്യനഗരം—സിദ്ധരും ഗന്ധർവരും സേവിക്കുന്നതു।

Verse 16

तत्र वैवस्वतं देवं देवाद्याः पर्युपासते / स्थानं तत् सत्यसंधानां लोके पुण्यकृतां नृणाम्

അവിടെ ദേവഗണങ്ങളും ദേവശ്രേഷ്ഠരും നിരന്തരം വൈവസ്വതൻ (യമൻ) ദേവനെ ഉപാസിക്കുന്നു; ആ ലോകം സത്യനിഷ്ഠരും പുണ്യകർമ്മം ചെയ്ത മനുഷ്യരും എത്തുന്ന സ്ഥാനമാണ്।

Verse 17

तस्यास्तु पश्चिमे भागे निरृतेस्तु महात्मनः / रक्षोवती नाम पुरी राक्षसैः सर्वतो वृता

അതിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് മഹാത്മാവ് നിരൃതിയുടെ രാജ്യം ഉണ്ട്; അവിടെ ‘രക്ഷോവതി’ എന്ന പുരി, എല്ലാടത്തും രാക്ഷസന്മാർ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു।

Verse 18

तत्र तं निरृतिं देवं राक्षसाः पर्युपासते / गच्छन्ति तां धर्मरता ये वै तामसवृत्तयः

അവിടെ രാക്ഷസർ നിരൃതി ദേവിയെ വിധിപൂർവ്വം ഉപാസിക്കുന്നു; താമസസ്വഭാവത്തോടെ തങ്ങളുടെ താമസധർമ്മത്തിൽ രതരായവർ അവളുടെ ലോകത്തേക്കു പോകുന്നു.

Verse 19

पश्चिमे पर्वतवरे वरुणस्य महापुरी / नाम्ना सुद्धवती पुण्या सर्वकामर्धिसंयुता

പശ്ചിമ ദിക്കിലെ ശ്രേഷ്ഠ പർവതത്തിൽ വരുണന്റെ മഹാപുരി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ‘ശുദ്ധവതി’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ ആ നഗരം പുണ്യവും മംഗളവും നിറഞ്ഞത്; സർവകാമനകളും ലക്ഷ്യങ്ങളും സിദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.

Verse 20

तत्राप्सरोगणैः सिद्धैः सेव्यमानो ऽमराधिपः / आस्ते स वरुणो राजा तत्र गच्छन्ति ये ऽम्बुदाः / तीर्थयात्रापरी नित्यं ये च लोके ऽधमर्षिणः

അവിടെ അപ്സരാഗണങ്ങളും സിദ്ധന്മാരും സേവിക്കുന്ന അമരാധിപനായ രാജ വരുണൻ വസിക്കുന്നു. അതേ സ്ഥലത്തേക്ക് മഴവഹിക്കുന്ന മേഘങ്ങളും പോകുന്നു; നിത്യമായി തീർത്ഥയാത്രയിൽ പരരായവരും, ലോകത്തിൽ അസൂയയും അസഹിഷ്ണുതയും ഇല്ലാത്തവരും അവിടെയെത്തുന്നു.

Verse 21

तस्या उत्तरदिग्भागे वायोरपि महापुरी / नाम्ना गन्धवती पुण्या तत्रास्ते ऽसौ प्रभञ्जनः

അതിന്റെ ഉത്തരദിക്കുഭാഗത്ത് വായുദേവന്റെ മഹാപുരിയും ഉണ്ട്. ‘ഗന്ധവതി’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ ആ പുണ്യനഗരത്തിൽ പ്രഭഞ്ജനൻ (പ്രചണ്ഡവായു) വസിക്കുന്നു.

Verse 22

अप्सरोगणगन्धर्वैः सेव्यमानो ऽमरप्रभुः / प्राणायामपरामर्त्यास्थानन्तद्यान्ति शाश्वतम्

അവിടെ അപ്സരാഗണങ്ങളും ഗന്ധർവന്മാരും സേവിക്കുന്ന അമരപ്രഭു വസിക്കുന്നു; പ്രാണായാമത്തിൽ പരരായ മർത്ത്യർ ആ ശാശ്വത ധാമത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 23

तस्याः पूर्वेण दिग्भागे सोमस्य परमा पुरी / नाम्ना कान्तिमती शुभ्रा तत्र सोमो विराजते

അതിന്റേ കിഴക്കുദിക്കുഭാഗത്ത് സോമന്റെ പരമപുരി ഉണ്ട്—‘കാന്തിമതി’ എന്ന പേരിലുള്ള ശുഭ്രവും മംഗളകരവുമായ നഗരം; അവിടെ സോമൻ മഹിമയോടെ വിരാജിക്കുന്നു।

Verse 24

तत्र ये भोगनिरता स्वधर्मं पुर्यपासते / तेषां तद् रचितं स्थानं नानाभोगसमन्वितम्

അവിടെ ഭോഗങ്ങളിൽ ആസക്തരായിരുന്നാലും സ്വന്തം സ്വധർമ്മം യഥാവിധി അനുഷ്ഠിക്കുന്നവർക്കായി, അതിനൊത്തൊരു വാസസ്ഥലം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു—നാനാവിധ ഭോഗസുഖങ്ങളാൽ സമ്പന്നം।

Verse 25

तस्याश्च पूर्वदिग्भागे शङ्करस्य महापुरी / नाम्ना यशोवती पुण्या सर्वेषां सुदुरासदा

അതിന്റേ കിഴക്കുദിക്കുഭാഗത്ത് ശങ്കരന്റെ മഹാപുരി ഉണ്ട്—‘യശോവതി’ എന്ന പേരിലുള്ള പുണ്യനഗരം; അത് എല്ലാവർക്കും അത്യന്തം ദുർലഭവും ദുർഗമവും।

Verse 26

तत्रेशानस्य भवनं रुद्रविष्णुतनोः शुभम् / घमेश्वरस्य विपुलं तत्रास्ते स गणैर्वृतः

അവിടെ ഈശാനന്റെ മംഗളഭവനം ഉണ്ട്—അവന്റെ സ്വരൂപം തന്നെ രുദ്രനും വിഷ്ണുവും. അവിടെ തന്നെ ഘമേശ്വരന്റെ വിശാലമായ ക്ഷേത്രവും; അവൻ ഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവിടെ വിരാജിക്കുന്നു।

Verse 27

तत्र भोगाभिलिप्सूनां भक्तानां परमेष्ठिनः / निवासः कल्पितः पूर्वं देवदेवेन शूलिना

അവിടെ പരമേഷ്ഠിൻ (പരമേശ്വരൻ) ഭക്തരിൽ ഇനിയും ഭോഗങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കായി, ദേവദേവൻ ശൂലിൻ (ത്രിശൂലധാരി ശിവൻ) മുൻപേ തന്നെ ഒരു വാസസ്ഥലം നിശ്ചയിച്ചു।

Verse 28

विष्णुपादाद् विनिष्क्रान्ता प्लावयित्वेन्दुमण्डलम् / समन्ताद् ब्रह्मणः पुर्यां गङ्गा पतति वै दिवः

വിഷ്ണുവിന്റെ പാദത്തിൽ നിന്നു പുറപ്പെട്ട ഗംഗ ചന്ദ്രമണ്ഡലത്തെ പ്ലാവിപ്പിച്ച്, പിന്നെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്നു ചുറ്റുമെല്ലാം ബ്രഹ്മപുരിയിൽ പതിക്കുന്നു.

Verse 29

सा तत्र पतिता दिक्षु चतुर्धा ह्यभवद् द्विजाः / सीता चालकनन्दा च सुचक्षुर्भद्रनामिका

അവിടെ പതിച്ച് നാലു ദിക്കുകളിലേക്കു ഒഴുകി, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, അവൾ നാലായി വിഭജപ്പെട്ടു—സീതാ, ചാലകനന്ദാ, സുചക്ഷു, ഭദ്രാ എന്ന നാമങ്ങളാൽ.

Verse 30

पूर्वेण सीता शैलात् तु शैलं यात्यन्तरिक्षतः / ततश्च पूर्ववर्षेण भद्राश्वेनैति चार्णवम्

കിഴക്കോട്ട് സീതാപർവ്വതത്തിൽ നിന്നുള്ള ആ ധാര അന്തരീക്ഷമാർഗ്ഗേന പർവ്വതശ്രേണിയിലേക്കു നീങ്ങുന്നു; പിന്നെ കിഴക്കൻ വർഷമായ ഭദ്രാശ്വം കടന്ന് സമുദ്രത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 31

तथैवालकनन्दा च दक्षिणादेत्य भारतम् / प्रयाति सागरं भित्त्वा सप्तभेदा द्विजोत्तमाः

അതുപോലെ ആലകനന്ദയും ദക്ഷിണമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ ഭാരതത്തിലേക്കു വന്ന്, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, ഏഴ് ശാഖകളായി പിരിഞ്ഞ് ഭേദിച്ച് സമുദ്രത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 32

सुचक्षुः पश्चिमगिरीनतीत्य सकलांस्तथा / पश्चिमं केतुमालाख्यं वर्षं गत्वैति चार्णवम्

സുചക്ഷു നദി പടിഞ്ഞാറുള്ള എല്ലാ പർവ്വതങ്ങളും കടന്ന്, പടിഞ്ഞാറിലെ കേതുമാല എന്ന വർഷത്തിലേക്കു ചെന്നു പിന്നെ സമുദ്രത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 33

भद्रा तथोत्तरगिरीनुत्तरांश्च तथा कुरून् / अतीत्य चोत्तराम्भोधिं समभ्येति महर्षयः

ഭദ്രാ, ഉത്തരപർവതങ്ങളും ഉത്തരദേശങ്ങളും—കുരുദേശം ഉൾപ്പെടെ—അതിക്രമിച്ച്, ഉത്തരസമുദ്രവും കടന്ന്, മഹർഷിമാർ കൂടുതൽ ഉത്തരപ്രദേശത്തേക്ക് മുന്നേറുന്നു।

Verse 34

आनीलनिषधायामौ माल्यवान् गन्धमादनः / तयोर्मध्यगतो मेरुः कर्णिकाकारसंस्थितः

ആനീലയും നിഷധയും എന്ന പർവതങ്ങളുടെ ഇടയിൽ മാല്യവാനും ഗന്ധമാദനവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അവയുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ പദ്മകർണികപോലെ മേരുപർവതം നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 35

भारताः केतुमालाश्च भद्राश्वाः कुरवस्तथा / पत्राणि लोकपद्मस्य मर्यादाशैलबाह्यतः

ഭാരതം, കേതുമാലം, ഭദ്രാശ്വം, കുരു—ഇവ ലോകപദ്മത്തിന്റെ ദളങ്ങൾ; അതിന്റെ പരിധി സൂചിപ്പിക്കുന്ന മർയ്യാദാപർവതങ്ങൾക്ക് പുറത്താണ് അവ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്।

Verse 36

जठरो देवकूटश्च मर्यादापर्वतावुभौ / दक्षिणोत्तरमायामावानीलनिषधायतौ

ജഠരവും ദേവകൂടവും—ഇരുവരും മർയ്യാദാപർവതങ്ങൾ—തെക്കിൽ നിന്ന് വടക്കോട്ടായി നീണ്ടു, ആനീലയും നിഷധയും വരെ വ്യാപിക്കുന്നു।

Verse 37

गन्धमादनकैलासौ पूर्वपश्चायतावुभौ / अशीतियोजनायामावर्णवान्तर्व्यवस्थितौ

ഗന്ധമാദനവും കൈലാസവും—ഇരുവരും കിഴക്ക് മുതൽ പടിഞ്ഞാറുവരെ നീണ്ടു—വർണവാൻ പർവതനിരയുടെ അന്തർഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; ഓരോന്നും എൺപത് യോജന വ്യാപ്തിയുള്ളവയാണ്।

Verse 38

निषधः पारियात्रश्च मर्यादापर्वताविमौ / मेरोः पश्चिमदिग्भागे यथापूर्वौ तथा स्थितौ

നിഷധവും പാരിയാത്രവും എന്ന ഈ രണ്ടു മർയ്യാദാ-പർവ്വതങ്ങൾ മേരുവിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ദിശാഭാഗത്ത്, മുൻപ് പറഞ്ഞ ക്രമത്തിൽ തന്നേ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു।

Verse 39

त्रिशृङ्गो जारुधैस्तद्वदुत्तरे वर्षपर्वतौ / पूर्वपश्चायतावेतौ अर्णवान्तर्व्यवस्थितौ

വടക്കായി ത്രിശൃംഗവും ജാരുധയും എന്ന വർഷ-പർവ്വതങ്ങൾ അതുപോലെ തന്നെയുണ്ട്; ഇവ രണ്ടും കിഴക്കിൽ നിന്ന് പടിഞ്ഞാറിലേക്ക് വ്യാപിച്ച്, ഇടയിലെ സമുദ്ര-വിസ്താരത്തിനുള്ളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു।

Verse 40

मर्यादापर्वताः प्रोक्ता अष्टाविह मया द्विजाः / जठराद्याः स्थिता मेरोश्चतुर्दिक्षु महर्षयः

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ! ഇവിടെ ഞാൻ എട്ട് മർയ്യാദാ-പർവ്വതങ്ങളെ പ്രസ്താവിച്ചു. ജഠര മുതലായ മഹർഷിമാർ മേരുവിന്റെ നാലു ദിക്കുകളിലും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു।