Adhyaya 22

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे एकविशो ऽध्यायः सूत उवाच जयध्वजस्य पुत्रो ऽभूत् तालाजङ्घ इति स्मृतः / शतपुत्रास्तु तस्यासन् तालजङ्घाः प्रकीर्तिताः

ഇങ്ങനെ ശ്രീകൂർമപുരാണത്തിലെ ഷട്സാഹസ്ത്രീ സംഹിതയുടെ പൂർവവിഭാഗത്തിൽ ഇരുപത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. സൂതൻ പറഞ്ഞു—ജയധ്വജന് താലജങ്ഘൻ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്ന പുത്രൻ ഉണ്ടായി; അവന് നൂറു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവർ താലജങ്ഘർ എന്നു പ്രസിദ്ധർ।

Verse 2

तेषां ज्येष्ठो महावीर्यो वीतिहोत्रो ऽभवन्नृपः / वृषप्रभृतयश्चान्ये यादवाः पुण्यकर्मिणः

അവരിൽ ജ്യേഷ്ഠൻ മഹാവീര്യനായ വീതിഹോത്രൻ എന്ന രാജാവായി. വൃഷ മുതലായ മറ്റുള്ളവരും പുണ്യകർമ്മികളായ യാദവർ ആയിരുന്നു।

Verse 3

वृषो वंशकरस्तेषां तस्य पुत्रो ऽभवन्मधुः / मधोः पुत्रशतं त्वासीद् वृषणस्तस्य वंशभाक्

അവരിൽ വൃഷൻ വംശപ്രവർത്തകനായി; അവന്റെ പുത്രൻ മധു. മധുവിന് നൂറു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി; അവരിൽ വൃഷണൻ വംശധാരകനായി।

Verse 4

वीतिहोत्रसुतश्चापि विश्रुतो ऽनन्त इत्युत / दुर्जयस्तस्य पुत्रो ऽबूत् सर्वशास्त्रविशारदः

വീതിഹോത്രന്റെ പുത്രനും അനന്തൻ എന്ന നാമത്തിൽ വിശ്രുതനായി. അവന്റെ പുത്രൻ ദുർജയൻ; അവൻ സർവ്വശാസ്ത്രങ്ങളിലും വിശാരദൻ ആയിരുന്നു।

Verse 5

तस्य भार्या रूपवती गुणैः सर्वैरलङ्कृता / पतिव्रतासीत् पतिना स्वधर्मपरिपालिका

അവന്റെ ഭാര്യ രൂപവതിയും സർവ്വഗുണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയുമായിരുന്നു. അവൾ പതിവ്രതയായി ഭർത്താവിനോടൊപ്പം സ്വധർമ്മം യഥാവിധി പാലിച്ചു.

Verse 6

स कदाचिन्महाभागः कालिन्दीतीरसंस्थिताम् / अपश्यदुर्वशीं देवीं गायन्तीं मधुरस्वनाम्

ഒരിക്കൽ ആ മഹാഭാഗൻ കാലിന്ദി (യമുന) തീരത്ത് നിൽക്കുകയും മധുരസ്വരത്തിൽ പാടുന്ന ദേവി ഉർവശിയെ കാണുകയും ചെയ്തു.

Verse 7

ततः कामाहतमनास्तत्समीपमुपेत्य वै / प्रोवाच सुचिरं कालं देवि रन्तुं मयार्ऽहसि

പിന്നെ കാമത്താൽ വിങ്ങിയ മനസ്സോടെ അവൻ അവളുടെ സമീപം ചെന്നു പറഞ്ഞു—“ദേവി, ദീർഘകാലം എനിക്കൊപ്പം രമിക്കുവാൻ അനുഗ്രഹിക്കണം.”

Verse 8

सा देवी नृपतिं दृष्ट्वा रूपलावण्यसंयुतम् / रेमे तेन चिरं कालं कामदेवमिवापरम्

രൂപലാവണ്യസമ്പന്നനായ രാജാവിനെ കണ്ട ആ ദിവ്യകന്യക അവനോടൊപ്പം ദീർഘകാലം രമിച്ചു; അവൻ മറ്റൊരു കാമദേവനെന്നപോലെ തോന്നി.

Verse 9

कालात् प्रबुद्धो राजा तामुर्वशीं प्राह शोभनाम् / गमिष्यामि पुरीं रम्यां हसन्ती साब्रवीद् वचः

സമയം വന്നപ്പോൾ രാജാവ് ഉണർന്നു ആ ശോഭനയായ ഉർവശിയോട് പറഞ്ഞു—“ഞാൻ മനോഹരമായ പുരിയിലേക്കു പോകുന്നു.” അപ്പോൾ അവൾ പുഞ്ചിരിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 10

न ह्यनेनोपभोगेन भवता राजसुन्दर / प्रीतिः संजायते मह्यं स्थातव्यं वत्सरं पुनः

ഹേ രാജസുന്ദരാ! നിനക്കൊപ്പമുള്ള ഇത്തരത്തിലുള്ള ഭോഗം കൊണ്ടു എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ യഥാർത്ഥ പ്രീതി ജനിക്കുന്നില്ല. അതിനാൽ നീ വീണ്ടും ഒരു വർഷം വേർപെട്ട് നില്ക്കണം.

Verse 11

तामब्रवीत् स मतिमान् गत्वा शीघ्रतरं पुरीम् / आगमिष्यामि भूयो ऽत्र तन्मे ऽनुज्ञातुमर्हसि

ആ ബുദ്ധിമാൻ അവളോടു പറഞ്ഞു—“ഞാൻ വേഗത്തിൽ നഗരത്തിലേക്കു പോയി വീണ്ടും ഇവിടെ വരും; അതിനാൽ എനിക്ക് അനുമതി നൽകുക.”

Verse 12

तमब्रवीत् सा सुभगा तथा कुरु विशांपते / नान्ययाप्सरसा तावद् रन्तव्यं भवत् पुनः

ആ സൌഭാഗ്യവതിയായ അപ്സരസ് അവനോടു പറഞ്ഞു—“അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്യുക, ഹേ ജനാധിപതേ; എന്നാൽ അതുവരെ മറ്റൊരു അപ്സരസ്സിനോടും വീണ്ടും രമിക്കരുത്.”

Verse 13

ओमित्युक्त्वा ययौ तूर्णं पुरीं परमशोभनाम् / गत्वा पतिव्रतां पत्नीं दृष्ट्वा बीतो ऽभवन्नृपः

“ഓം” എന്നു പറഞ്ഞ് അവൻ അതിവിശിഷ്ടമായി ശോഭിക്കുന്ന നഗരത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു. അവിടെ ചെന്നു പതിവ്രതയായ ഭാര്യയെ കണ്ടപ്പോൾ രാജാവ് ഭീതനായി.

Verse 14

संप्रेक्ष्य सा गुणवती भार्या तस्य पतिव्रता / भीतं प्रसन्नया प्राह वाचा पीनपयोधरा

ആ ഗുണവതിയായ പതിവ്രത ഭാര്യ അവനെ ഭീതനായതായി കണ്ടു, പ്രസന്നവും ശാന്തവുമായ വാക്കുകളിൽ പറഞ്ഞു; അവൾ സതി, മഹതിയായ സ്ത്രീയായിരുന്നു.

Verse 15

स्वामिन् किमत्र भवतो भीतिरद्य प्रवर्तते / तद् ब्रूहि मे यथा तत्त्वं न राज्ञां कीर्तये त्विदम्

സ്വാമീ, ഇന്ന് ഇവിടെ അങ്ങയുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഭയം എന്തുകൊണ്ട് ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു? തത്ത്വം യഥാർത്ഥമായി എനിക്കു പറയുക; രാജാക്കന്മാരുടെ കീർത്തിക്കല്ല, തത്ത്വബോധത്തിനായാണ് ഞാൻ ചോദിക്കുന്നത്।

Verse 16

स तस्या वाक्यमाकर्ण्य लज्जावनतचेतनः / नोवाच किञ्चिन्नृपतिर्ज्ञानदृष्ट्या विवेद सा

അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ നൃപതി ലജ്ജയാൽ മനസ്സ് താഴ്ത്തി ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല; എന്നാൽ അവൾ ജ്ഞാനദൃഷ്ടിയാൽ അവന്റെ അന്തർഭാവം തിരിച്ചറിഞ്ഞു।

Verse 17

न भेतव्यं त्वया स्वामिन् कार्यं पापविशोधनम् / भीते त्वयि महाराज राष्ट्रं ते नाशमेष्यति

സ്വാമീ, അങ്ങ് ഭയപ്പെടരുത്; ഇത് പാപവിശോധനത്തിന്റെ കര്‍മ്മമാണ്. മഹാരാജാ, അങ്ങ് ഭീതനായാൽ അങ്ങയുടെ രാജ്യം നാശത്തിലേക്ക് പോകും।

Verse 18

तदा स राजा द्युतिमान् निर्गत्य तु पुरात् ततः / गत्वा कण्वाश्रमं पुण्यं दृष्ट्वा तत्र महामुनिम्

അപ്പോൾ ആ ദ്യുതിമാനായ രാജാവ് നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു പുണ്യമായ കണ്വാശ്രമത്തിലേക്ക് ചെന്നു; അവിടെ മഹാമുനിയെ ദർശിച്ചു।

Verse 19

निशम्य कण्ववदनात् प्रायश्चित्तविधिं शुभम् / जगाम हिमवत्पृष्ठं समुद्दिश्य महाबलः

കണ്വന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്ന് മംഗളമായ പ്രായശ്ചിത്തവിധി കേട്ട് ആ മഹാബലൻ ഹിമവാന്റെ ഉയർന്ന പൃഷ്ഠഭാഗത്തേക്കു ദിശ നിശ്ചയിച്ച് പുറപ്പെട്ടു।

Verse 20

सो ऽपश्यत् पथि राजेन्द्रो गन्धर्ववरमुत्तमम् / भ्राजमानं श्रिया व्योम्नि भूषितं दिव्यमालया

അപ്പോൾ രാജേന്ദ്രൻ വഴിയിൽ ഒരു ശ്രേഷ്ഠ ഗന്ധർവനെ കണ്ടു; അവൻ ആകാശത്തിൽ ശ്രീസമ്പത്താൽ ദീപ്തനായി, ദിവ്യമാലയാൽ അലങ്കൃതനായിരുന്നു.

Verse 21

वीक्ष्य मालाममित्रघ्नः सस्माराप्सरसां वराम् / उर्वशीं तां मनश्चक्रे तस्या एवेयमर्हति

മാല കണ്ടപ്പോൾ ശത്രുഹന്താവ് അപ്സരസ്സുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠയെ ഓർമ്മിച്ചു. ഉർവശിയിലേക്കു മനസ്സ് നിശ്ചലമാക്കി—“ഈ മാല അവൾക്കേ യോജ്യം” എന്നു വിചാരിച്ചു.

Verse 22

सो ऽतीव कामुको राजा गन्धर्वेणाथ तेन हि / चकार सुमहद् युद्धं मालामादातुमुद्यतः

ആ രാജാവ് കാമവ്യാകുലനായി ആ ഗന്ധർവനോടു മഹായുദ്ധം ചെയ്തു; മാല പിടിച്ചെടുക്കാൻ ഉത്സുകനായിരുന്നു.

Verse 23

विजित्य समरे मालां गृहीत्वा दुर्जयो द्विजाः / जगाम तामप्सरसं कालिन्दीं द्रष्टुमादरात्

സമരത്തിൽ ജയിച്ച് മാല കൈപ്പറ്റി, അജേയനായ ദ്വിജൻ ദുർജയൻ ആ അപ്സരസ്സ് കാലിന്ദിയെ കാണാൻ ആദരത്തോടെ പോയി.

Verse 24

अदृष्ट्वाप्सरसं तत्र कामबाणाभिपीडितः / बभ्राम सकलां पृथ्वीं सप्तद्वीपसमन्विताम्

അവിടെ ആ അപ്സരസിനെ കാണാതെ, കാമബാണങ്ങളാൽ പീഡിതനായി, സപ്തദ്വീപസഹിതമായ സർവ്വ ഭൂമിയിലും അവൻ അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞു.

Verse 25

आक्रम्य हिमवत्पार्श्वमुर्वशीदर्शनोत्सुकः / जगाम शैलप्रवरं हेमकूटमिति श्रुतम्

ഉർവശീദർശനത്തിനായി ഉത്സുകനായ അവൻ ഹിമവത്പാർശ്വം കടന്ന്, പർവ്വതശ്രേഷ്ഠമായ ഹേമകൂടത്തിലേക്ക് പോയി—ഇങ്ങനെ പരമ്പരയിൽ ശ്രുതമാണ്।

Verse 26

तत्र तत्राप्सरोवर्या दृष्ट्वा तं सिंहविक्रमम् / कामं संदधिरे घोरं भूषितं चित्रमालया

അവിടവിടെയായി അപ്സരാവര്യകൾ, സിംഹസദൃശ വിക്രമവും വിചിത്രമാല്യാഭരണവും ഉള്ള അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, ഘോരമായ കാമാഭിലാഷത്തിൽ ആകുലരായി।

Verse 27

संस्मरन्नुर्वशीवाक्यं तस्यां संसक्तमानसः / न पश्यति स्मताः सर्वागिरिशृङ्गाणिजग्मिवान्

ഉർവശിയുടെ വാക്കുകൾ ഓർത്തുകൊണ്ട്, അവളിലേയ്ക്ക് ആസക്തമായ മനസ്സോടെ അവൻ ഒന്നും കാണാതെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി; പർവ്വതശിഖരങ്ങളെയും കാണാതെ കടന്നുപോയി।

Verse 28

तत्राप्यप्सरसं दिव्यामदृष्ट्वा कामपीडितः / देवलोकं महामेरुं ययौ देवपराक्रमः

അവിടെയും ദിവ്യ അപ്സരസിനെ കാണാതെ, കാമപീഡിതനായ ദേവപരാക്രമൻ ദേവലോകത്തേക്കും മഹാമേരുവിലേക്കും യാത്രയായി।

Verse 29

स तत्र मानसं नाम सरस्त्रैलोक्यविश्रुतम् / भेजे शृङ्गाण्यतिक्रम्य स्वबाहुबलभावितः

അവിടെ അവൻ ‘മാനസ’ എന്ന പേരിലുള്ള, ത്രൈലോക്യവിശ്രുതമായ സരോവരം പ്രാപിച്ചു; പർവ്വതശിഖരങ്ങൾ കടന്ന്, സ്വന്തം ഭുജബലത്തിൽ ആശ്രയിച്ച് അവിടെ എത്തി।

Verse 30

स तस्य तीरे सुभगां चरन्तीमतिलालसाम् / दृष्टवाननवद्याङ्गीं तस्यै मालां ददौ पुनः

അവൻ ആ നദി/സരോവരത്തിന്റെ തീരത്ത് അത്യന്തം ആകാംക്ഷയോടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഒരു സുന്ദരിയെ കണ്ടു. ദോഷരഹിതാംഗിയായ അവളെ കണ്ടിട്ട് വീണ്ടും അവൾക്കു പുഷ്പമാല അർപ്പിച്ചു.

Verse 31

स मालया तदा देवीं भूषितां प्रेक्ष्य मोहितः / रेमे कृतार्थमात्मानं जानानः सुचिरं तया

അപ്പോൾ പുഷ്പമാലയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ദേവിയെ കണ്ടു അവൻ മോഹിതനായി. അവളോടൊപ്പം ദീർഘകാലം രമിച്ചു; താൻ കൃതാർത്ഥനും കൃതകൃത്യനും ആണെന്ന് കരുതി.

Verse 32

अथोर्वशी राजवर्यं रतान्ते वाक्यमब्रवीत् / किं कृतं भवता पूर्वं पुरीं गत्वा वृथा नृप

പിന്നീട് രതിക്രീഡയുടെ അവസാനം ഉർവശി ആ രാജശ്രേഷ്ഠനോട് പറഞ്ഞു— “ഹേ നൃപാ! മുമ്പ് നീ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി വ്യർഥമായി എന്തു ചെയ്തു?”

Verse 33

स तस्यै सर्वमाचष्ट पत्न्या यत् समुदीरितम् / कण्वस्य दर्शनं चैव मालापहरणं तथा

ഭാര്യ പറഞ്ഞതെല്ലാം അവൻ അവൾക്കു വിശദമായി പറഞ്ഞു— കണ്വമുനിയുടെ ദർശനവും, മാല അപഹരിക്കപ്പെട്ട സംഭവവും.

Verse 34

श्रुत्वैतद् व्याहृतं तेन गच्छेत्याह हितैषिणी / शापं दास्यति ते कण्वो ममापि भवतः प्रिया

അവൻ പറഞ്ഞതു കേട്ട് ഹിതൈഷിണിയായ അവൾ “പോകൂ” എന്നു പറഞ്ഞു. പിന്നെ “കണ്വൻ നിനക്കു ശാപം നൽകും; എങ്കിലും ഞാനും നിനക്കു പ്രിയയല്ലോ” എന്നും കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

Verse 35

तयासकृन्महाराजः प्रोक्तो ऽपि मदमोहितः / न तत्यजाथ तत्पार्श्वं तत्र संन्यस्तमानसः

അവൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ഉപദേശിച്ചിട്ടും, മദവും മോഹവും കൊണ്ടു മയങ്ങിയ മഹാരാജാവ് അവളുടെ സമീപം വിട്ടില്ല; അവന്റെ മനസ് അവിടെയേയ്ക്ക് പൂർണ്ണമായി പതിഞ്ഞിരുന്നു.

Verse 36

ततोर्वशी कामरूपा राज्ञे स्वं रूपमुत्कटम् / सुरोमशं पिङ्गलाक्षं दर्शयामास सर्वदा

അപ്പോൾ ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കുവാൻ കഴിവുള്ള ഉർവശി രാജാവിന് തന്റെ അത്യന്തം ആകർഷകമായ രൂപം നിരന്തരം കാണിച്ചു—രോമാഞ്ചിത ദേഹവും പിംഗള (മഞ്ഞകലർന്ന തവിട്ട്) കണ്ണുകളും ഉള്ളത്.

Verse 37

तस्यां विरक्तचेतस्कः स्मृत्वा कण्वाभिभाषितम् / धिङ्मामिति विनिश्चित्यतपः कर्तुं समारभत्

അവിടെ അവന്റെ മനസ് വൈരാഗ്യത്തിലായി; കണ്വമുനിയുടെ വാക്കുകൾ ഓർത്ത് ‘ധിക് എനിക്കു!’ എന്നു നിശ്ചയിച്ച് തപസ്സിന് തുടക്കം കുറിച്ചു.

Verse 38

संवत्सरद्वादशकं कन्दमूलफलाशनः / भूय एव द्वादशकं वायुभक्षो ऽभवन्नृपः

പന്ത്രണ്ടു വർഷം രാജാവ് കന്ദം-മൂലം-ഫലം ആഹരിച്ചു; പിന്നെയും മറ്റൊരു പന്ത്രണ്ടു വർഷം അവൻ വായുവേ ആഹാരമാക്കി ജീവിച്ചു.

Verse 39

गत्वा कण्वाश्रमं भीत्या तस्मै सर्वं न्यवेदयत् / वासमप्सरसा भूयस्तपोयोगमनुत्तमम्

പിന്നീട് ഭയത്തോടെ അവൻ കണ്വാശ്രമത്തിലേക്ക് ചെന്നു എല്ലാം അറിയിച്ചു—അപ്സര വീണ്ടും അവിടെ വാസത്തിനെത്തിയതും, തന്റെ അനുത്തമ തപോയോഗസംയമം പരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതും.

Verse 40

वीक्ष्य तं राजशार्दूलं प्रसन्नो भगवानृषिः / कर्तुकामो हि निर्बोजं तस्याघमिदमब्रवीत्

ആ രാജശാർദൂലനെ കണ്ടപ്പോൾ ഭഗവാൻ ഋഷി പ്രസന്നനായി. രാജാവിന്റെ പാപം വീണ്ടും മുളക്കാതെയാക്കാൻ ‘നിർബീജം’ ചെയ്യുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 41

गच्छ वाराणसीं दिव्यामीश्वराध्युषितां पुरीम् / आस्ते मोचयितुं लोकं तत्र देवो महेश्वरः

ഈശ്വരൻ അധിവസിക്കുന്ന ദിവ്യമായ വാരാണസിയിലേക്കു പോകുക. അവിടെ ലോകത്തെ മോചിപ്പിക്കുവാൻ ദേവൻ മഹേശ്വരൻ വസിക്കുന്നു.

Verse 42

स्नात्वा संतर्प्य विधिवद् गङ्गायान्देवताः पितॄन् / दृष्ट्वा विश्वेश्वरं लिङ्गङ्किल्बिषान्मोक्ष्यसे ऽखिलात्

ഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, വിധിപൂർവ്വം ദേവന്മാരെയും പിതൃകളെയും തർപ്പണംകൊണ്ട് സന്തോഷിപ്പിച്ച്, പിന്നെ വിശ്വേശ്വര ലിംഗം ദർശിച്ചാൽ നീ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമെല്ലാം പൂർണ്ണമായി മോചിതനാകും.

Verse 43

प्रणम्य शिरसा कण्वमनुज्ञाप्य च दुर्जयः / वाराणस्यां हरं दृष्ट्वा पापान्मुक्तो ऽभवत् ततः

ദുര്ജയൻ തലകുനിച്ച് കണ്വ ഋഷിയെ പ്രണാമം ചെയ്ത് അനുമതി നേടി. പിന്നെ വാരാണസിയിൽ ഹരനെ (ശിവനെ) ദർശിച്ച് അവൻ പാപമുക്തനായി.

Verse 44

जगाम स्वपुरीं शुभ्रां पालयामास मेदिनीम् / याजयामास तं कण्वो याचितो घृणया मुनिः

അവൻ തന്റെ ദീപ്തമായ തലസ്ഥാനത്തിലേക്ക് മടങ്ങി ഭൂമിയെ ഭരിച്ചു പരിപാലിച്ചു. പിന്നെ അപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ കരുണയാൽ പ്രേരിതനായ മുനി കണ്വൻ അവനുവേണ്ടി പുരോഹിതനായി യാഗാദി കർമങ്ങൾ നടത്തി.

Verse 45

तस्य पुत्रो ऽथ मतिमान् सुप्रतीक इति श्रुतः / बभूव जातमात्रं तं राजानमुपतस्थिरे

അപ്പോൾ അവന്റെ ബുദ്ധിമാനായ പുത്രൻ ‘സുപ്രതീക’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധനായി. ജനിച്ച ഉടൻ എല്ലാവരും അവനെ രാജാവെന്നു കരുതി സമീപിച്ചു സേവയിൽ നിലകൊണ്ടു.

Verse 46

उर्वश्यां च महावीर्याः सप्त देवसुतोपमाः / कन्या जगृहिरे सर्वा जन्धर्वदयिता द्विजाः

ഉർവശിയിൽ മഹാതേജസ്സുള്ള ഏഴ് പുത്രിമാർ ജനിച്ചു; അവർ ദേവപുത്രന്മാരെപ്പോലെ മഹിമയുള്ളവർ. ഗന്ധർവർക്കു പ്രിയമായ ആ എല്ലാവരെയും ദ്വിജ ഋഷിമാർ വിവാഹമായി സ്വീകരിച്ചു.

Verse 47

एष व कथितः सम्यक् सहस्त्रजित उत्तमः / वंशः पापहरो नृणां क्रोष्टोरपि निबोधत

ഇങ്ങനെ ശ്രേഷ്ഠനായ സഹസ്രജിത്തിനെ യഥാവിധി വിവരിച്ചു. ഇനി ക്രോഷ്ടുവിന്റെ വംശവും അറിയുക—ഈ വംശം മനുഷ്യരുടെ പാപങ്ങളെ ഹരിക്കുന്നതെന്ന് പ്രസിദ്ധം.