Adhyaya 41

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते कार्त्तवीर्यवधो नाम चत्वारिंशत्तमो ऽध्यायः // ४०// वसिष्ठ उवाच दृष्ट्वा पितुर्वधं घोरं तत्पुत्रास्ते शतं त्वरा / वारयामासुरत्युग्रं भार्गवं स्वबलेः पृथक्

ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡ മഹാപുരാണത്തിൽ, വായുപ്രോക്ത മധ്യമഭാഗത്തിലെ തൃതീയ ഉപോദ്ധാതപാദത്തിൽ, ഭാർഗവചരിതത്തിലെ ‘കാർത്തവീര്യവധം’ എന്ന നാല്പതാം അധ്യായം. വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു—പിതാവിന്റെ ഭീകരവധം കണ്ട ഉടൻ അവന്റെ നൂറു പുത്രന്മാർ, തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ സൈന്യങ്ങളോടെ വേർതിരിഞ്ഞ്, അത്യുഗ്രനായ ഭാർഗവനെ തടയാൻ തുടങ്ങി.

Verse 2

एकैकाक्षैहिणीयुक्ताः सर्वे ते युद्धदुर्मदाः / संग्रामं तुमुलं चक्रुः संरब्धास्तु पितुर्वधात्

അവർ എല്ലാവരും ഓരോ അക്ഷൗഹിണി സൈന്യവുമായി സജ്ജരായി, യുദ്ധമദത്തിൽ മത്തന്മാരായിരുന്നു. പിതൃവധത്തിൽ ക്രുദ്ധരായി അവർ ഘോരമായ സംഗരം ആരംഭിച്ചു.

Verse 3

रामस्तु दृष्ट्वा तत्पुत्राञ्छूरान्रणविशारदान् / परश्वधं समादाय युयुधे तैश्च संगरे

രാമൻ ആ പുത്രന്മാരെ—ശൂരന്മാരെയും രണവിശാരദന്മാരെയും—കണ്ട്, പരശു കൈയിലെടുത്ത്, യുദ്ധഭൂമിയിൽ അവരോടൊപ്പം പോരാടി.

Verse 4

तां सेनां भगवान्रामः शताक्षौहिणिसंमिताम् / निजघान त्वरायुक्तो मुहुर्त्तद्वयमात्रतः

ഭഗവാൻ രാമൻ ശത അക്ഷൗഹിണിയോളം വലുതായ ആ സൈന്യത്തെ വേഗത്തോടെ വെറും രണ്ട് മുഹൂർത്തങ്ങൾക്കുള്ളിൽ സംഹരിച്ചു।

Verse 5

निःशेषितं स्वसैन्यं तु कुठारेणैव लीलया / दृष्ट्वा रामेण तेसर्वे युयुधुर्वीर्यसंमताः

കുഠാരത്താൽ തന്നെ ലീലപോലെ സ്വന്തം സൈന്യം മുഴുവനും നശിച്ചതുകണ്ട്, വീര്യത്തിൽ പ്രസിദ്ധരായ അവർ എല്ലാവരും രാമനോട് യുദ്ധം ചെയ്തു।

Verse 6

नानाविधानि दिव्यानि प्रहरन्तो महोजसः / परितो मण्डलं चक्रुर्भार्गवस्य महात्मनः

മഹോജസ്സുള്ളവർ നാനാവിധ ദിവ്യായുധങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ചുകൊണ്ട് മഹാത്മാവായ ഭാർഗവന്റെ ചുറ്റും വൃത്താകാര മണ്ടലം തീർത്തു।

Verse 7

अथ रामो ऽपि बलवांस्तेषां मण्डलमध्यगः / विरेजे भगवान्साक्षाद्यथा नाभिस्तु चक्रगा

അപ്പോൾ ബലവാനായ രാമനും അവരുടെ വൃത്തത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, സാക്ഷാൽ ഭഗവാനെപ്പോലെ ദീപ്തനായി; ചക്രത്തിലെ നാഭിപോലെ ശോഭിച്ചു।

Verse 8

नृत्यन्निवाचौ विरराज रामः शतं पुनस्ते परितो भ्रमन्तः / रेजुश्च गोपी गणमध्यसंस्थः कृष्णो यथा ताः परितो भ्रमन्त्यः

നൃത്തം ചെയ്യുന്നവനെപ്പോലെ രാമൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ദീപ്തനായി; അവർ വീണ്ടും നൂറുനൂറായി അവനെ ചുറ്റി ഭ്രമിച്ചു. ഗോപീഗണത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ കൃഷ്ണൻ ശോഭിക്കുകയും ഗോപികൾ അവനെ ചുറ്റി ഭ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നപോലെ।

Verse 9

तदा तु सर्वे द्रुहिणप्रधानाः समागताः स्वस्वविमानसंस्थाः / समाकिरन्नन्दनमाल्यवर्षैः समन्ततो राममहीनवीर्यम्

അപ്പോൾ ദ്രുഹിണൻ (ബ്രഹ്മാവ്) പ്രധാനനായ ദേവഗണങ്ങൾ തത്തത്തം വിമാനങ്ങളിൽ ഇരുന്ന് സമാഗമിച്ച്, നന്ദനവനത്തിലെ മാല്യവർഷംകൊണ്ട് ചുറ്റുമെങ്ങും രാമന്റെ അതുലവീര്യം മൂടി വിതറി।

Verse 10

यः शस्त्रपादादुदतिष्ठत ध्वनिर् हुंकारगर्भो दिवमस्पृशन्स वै / तौर्यत्रिकस्येव शरक्षतानि भान्तीव यद्वन्नखदन्तपाताः

ശസ്ത്രപ്രഹാരത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ഹുങ്കാരഗർഭമായ ധ്വനി ആകാശം തൊട്ടതുപോലെ; നഖദന്തങ്ങളുടെ പ്രഹാരങ്ങൾ തൗര്യത്രയത്തിന്റെ നാദത്തിൽ അമ്പുക്ഷതങ്ങൾ മിന്നുന്നതുപോലെ ദീപ്തമായി തോന്നി।

Verse 11

क्रन्दन्ति शस्त्रैः क्षतविक्षताङ्गा गायन्ति यद्वत्किल गीतविज्ञाः / एवं प्रवृत्तं नृपयुद्धमण्डलं पश्यन्ति देवा भृशविस्मिताक्षः

ശസ്ത്രങ്ങളാൽ ക്ഷതവിച്ഛിന്നമായ അംഗങ്ങളുള്ളവർ കരഞ്ഞുകൂവുന്നു; എന്നാലും ഗീതവിദഗ്ധരെപ്പോലെ പാടുന്നു. ഇങ്ങനെ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന രാജയുദ്ധമണ്ഡലം ദേവന്മാർ അത്യന്തം വിസ്മയനേത്രങ്ങളോടെ കാണുന്നു।

Verse 12

ततस्तु रामो ऽवनिपालपुत्राञ्जिघांसुराजौ विविधास्त्रपूगैः / पृथक्चकारातिब लांस्तु मण्डलद्विच्छिद्य पङ्क्तिं प्रभुरात्तचापः

അതിനുശേഷം പ്രഭു രാമൻ രാജപുത്രന്മാരെ സംഹരിക്കുവാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, വില്ല് കൈയിൽ എടുത്ത് വിവിധ അസ്ത്രസമൂഹങ്ങളാൽ യുദ്ധമണ്ഡലം രണ്ടായി പിളർത്തി, അതിബലവാന്മാരുടെ നിരയെ വേർതിരിച്ചു।

Verse 13

एकैकशस्तान्निजघान वीराञ्छतं तदा पञ्च ततः पलायिताः / शूरो वृषास्यो वृषशूरसेनौ जयध्वजश्चापि विभिन्नधैर्याः

അപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഓരോ പ്രഹാരത്തിലും നൂറു വീരന്മാരെ വീഴ്ത്തി; പിന്നെ ധൈര്യം തകർന്നു അഞ്ചുപേർ—ശൂരൻ, വൃഷാസ്യൻ, വൃഷൻ, ശൂരസേനൻ, ജയധ്വജൻ—ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു।

Verse 14

महाभयेनाथ परीतचिता हिमाद्रिपादान्तरकाननं च / पृथग्गतास्ते सुपरीप्सवो नृपा न को ऽपि कांस्विद्ददृशे भृशार्त्तः

മഹാഭയത്തിൽ ചിത്തം വിറച്ച ആ രാജാക്കന്മാർ ഹിമാദ്രിയുടെ പാദദേശ വനത്തിലേക്ക് വേർപിരിഞ്ഞു പോയി; അത്യന്തം വേദനയിൽ ആരും ആരെയും എവിടെയും കണ്ടില്ല।

Verse 15

रामो ऽपि हत्वा नृपचक्रमाजौ राज्ञः सहायर्थमुपागतं च / समन्वितो ऽसावकृतव्रणेन सस्नौ मुदागत्य च नर्मदायाम्

രാമനും യുദ്ധത്തിൽ രാജാക്കന്മാരുടെ സൈന്യവ്യൂഹം നശിപ്പിച്ച്, രാജാവിനെ സഹായിക്കാൻ വന്ന കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം, മുറിവില്ലാതെ ആനന്ദത്തോടെ നർമദയിൽ എത്തി സ്നാനം ചെയ്തു।

Verse 16

स्रात्वा नित्यक्रियां कृत्वा संपूज्य वृषभध्वजम् / प्रतस्थे द्रष्टुमुर्वीश शिवं कैलासवासिनम्

സ്നാനം ചെയ്ത് നിത്യകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു, വൃഷഭധ്വജനായ ഭഗവാനെ സമ്യകായി പൂജിച്ച്, ആ ഭൂപതി കൈലാസവാസിയായ ശിവനെ ദർശിക്കുവാൻ പുറപ്പെട്ടു।

Verse 17

गुरुपत्नीमुमां चापि सुतौ स्कन्दविनायकौ / मनोयायी महात्मासावकृतव्रणसंयुतः

ആ മഹാത്മാവ് ഗുരുപത്നിയായ ഉമയെയും, പുത്രന്മാരായ സ്കന്ദനും വിനായകനെയും മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച്, മുറിവില്ലാതെ മനോവേഗത്തിൽ മുന്നേറി।

Verse 18

कृतकार्यो मुदा युक्तः कैलासं प्राप्य तत्क्षणम् / ददर्श तत्र नगरीं महतीमलकाभिधम्

കാര്യസിദ്ധി നേടി ആനന്ദത്തോടെ, അവൻ അതിക്ഷണത്തിൽ കൈലാസത്തിലെത്തി; അവിടെ ‘അലകാ’ എന്ന മഹാനഗരം കണ്ടു।

Verse 19

नानामणिगणाकीर्णभवनैरुपशोभिताम् / नानारुपधरैर्यक्षैः शोभितां चित्रभूषणैः

ആ നഗരം അനേകം മണിഗണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ഭവനങ്ങളാൽ ശോഭിതമായിരുന്നു; നാനാരൂപധാരികളായ യക്ഷന്മാരും വിചിത്രാഭരണങ്ങളും അതിനെ അലങ്കരിച്ചു।

Verse 20

नानावृक्षसमाकीणैर्वनैश्चोपवनैर्युताम् / दीर्घिकाभिः सुदीर्घाभिस्तडागैश्चोपशोभिताम्

ആ നഗരം പലവിധ വൃക്ഷങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ വനങ്ങളും ഉപവനങ്ങളും കൊണ്ടു സമൃദ്ധമായിരുന്നു; അത്യന്തം നീണ്ട ദീർഘികകളും തടാകങ്ങളും അതിനെ ശോഭിപ്പിച്ചു।

Verse 21

सर्वतो ऽप्यावृतां बाह्ये सीतयालकनन्दया / तत्र देवाङ्गनास्नानमुक्तकुङ्कुमपिञ्जरम्

ആ നഗരം പുറംഭാഗത്തും എല്ലാടവും ശ്വേത അലകനന്ദാ നദിയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു; അവിടെ ദേവാംഗനമാർ സ്നാനം ചെയ്തപ്പോൾ ഒഴുകിയ കുങ്കുമം ജലത്തെ ചുവപ്പുനിറത്തിൽ മങ്ങലാക്കി।

Verse 22

तृषाविर हिताश्चांभः पिबन्ति करिणो मुदा / यत्र संगीतसंनादा श्रूयन्ते तत्रतत्र ह

ദാഹം അകന്ന ശേഷം ആനകൾ സന്തോഷത്തോടെ ജലം കുടിച്ചു; എവിടെയെവിടെയോ സംഗീതത്തിന്റെ മുഴക്കം കേൾക്കപ്പെട്ടുവോ, അവിടെയവിടെ മധുരധ്വനി പടർന്നു.

Verse 23

गन्धर्वैरप्सरोभिश्च सततं सहकारिभिः / तां दृष्ट्वा भार्गवो राजन्मुदा परमया युतः

ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും നിരന്തരം സഹചാരികളായിരുന്ന ആ നഗരത്തെ കണ്ടപ്പോൾ, രാജാവേ, ഭാർഗവൻ പരമാനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞു.

Verse 24

ययौ तदूर्ध्वं शिखरं यत्र शेवपरं गृहम् / ततो ददर्श राजेन्द्र स्निग्धच्छायं महावटम्

അവൻ മുകളിലെ ആ ശിഖരത്തിലേക്കു പോയി; അവിടെ ശിവപരമായ ഗൃഹം ഉണ്ടായിരുന്നു. പിന്നെ, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, അവൻ സ്നിഗ്ധനിഴലുള്ള മഹാവടവൃക്ഷം കണ്ടു.

Verse 25

तस्याधस्ताद्वरावासं सुसेव्यं सिद्धसंयुतम् / ददर्ंश तत्र प्राकारं शतयोजनमण्डलम्

അതിന്റെ താഴെ ഉത്തമമായ വാസസ്ഥലം ഉണ്ടായിരുന്നു; അത് സേവ്യവും സിദ്ധന്മാരാൽ സമന്വിതവും ആയിരുന്നു. അവിടെ അവൻ ശതയോജന വ്യാപ്തിയുള്ള പ്രാകാരമണ്ഡലം കണ്ടു.

Verse 26

नानारत्नाचितं रम्यं चतुर्द्वारं गणावृतम् / नन्दीश्वरं महाकालं रक्ताक्षं विकटोदरम्

അത് നാനാരത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മനോഹരം, നാലു വാതിലുകളുള്ളതും ഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു—നന്ദീശ്വരൻ, മഹാകാലൻ, രക്താക്ഷൻ, വികടോദരൻ।

Verse 27

पिङ्गलाक्षं विशालाक्षं विरूपाक्षं घटोदरम् / मन्दारं भैरवं बाणं रुरुं भैरवमेव च

പിംഗലാക്ഷൻ, വിശാലാക്ഷൻ, വിരൂപാക്ഷൻ, ഘടോദരൻ; മന്ദാരൻ, ഭൈരവൻ, ബാണൻ, റുരു, ഭൈരവനും കൂടി.

Verse 28

वीरकं वीरभद्रं च चण्डं भृङ्गिं रिटिं मुखम् / सिद्धेन्द्रनाथरुद्रांश्च विद्याधरमहोरगान्

വീരകൻ, വീരഭദ്രൻ, ചണ്ഡൻ, ഭൃംഗി, റിടി, മുഖൻ; കൂടാതെ സിദ്ധേന്ദ്രർ, നാഥരുദ്രർ, വിദ്യാധരർ, മഹോരഗങ്ങൾ.

Verse 29

भूतप्रेतपिशाचांश्च कूष्माण्डान्ब्रह्मराक्षसान् / वेतालान्दानवेन्द्रांश्च योगीन्द्रांश्च जटाधरान्

അവൻ ഭൂതങ്ങൾ, പ്രേതങ്ങൾ, പിശാചുകൾ, കൂഷ്മാണ്ഡങ്ങൾ, ബ്രഹ്മരാക്ഷസർ, വേതാളങ്ങൾ, ദാനവേന്ദ്രർ, ജടാധര യോഗീന്ദ്രർ എന്നിവരെ കണ്ടു।

Verse 30

यक्षकिंपुरुषांश्चैव डाकिनीयो गिनीस्तथा / दृष्ट्वा नन्द्या५या तत्र प्रविष्टो ऽन्तर्मुदान्वितः

അവൻ യക്ഷന്മാരെയും കിംപുരുഷന്മാരെയും ഡാകിനികളെയും ഗിനികളെയും കണ്ടു; നന്ദിയുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഉള്ളിലെ ആനന്ദത്തോടെ അവിടെ പ്രവേശിച്ചു।

Verse 31

ददर्श तत्र भुवनैरावृतं शिवमन्दिरम् / चतुर्योजनविस्तीर्णं तत्र प्राग्द्वारसंस्थितौ

അവൻ അവിടെ ലോകങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ശിവമന്ദിരം കണ്ടു; അത് നാല് യോജന വ്യാപ്തിയുള്ളതായിരുന്നു; അവിടെ കിഴക്കുവാതിലിൽ അവർ നിലകൊണ്ടിരുന്നു।

Verse 32

दृष्ट्वा वामे कार्त्तिकेय दक्ष चैव विनायकम् / ननाम भार्गवस्तौ द्वौ शिवतुल्यपराक्रमौ

ഇടത്ത് കാർത്തികേയനെയും വലത്ത് വിനായകനെയും കണ്ടു, ശിവസമാന പരാക്രമമുള്ള ആ ഇരുവർക്കും ഭാർഗവൻ നമസ്കരിച്ചു।

Verse 33

पार्षदप्रवरास्तत्र क्षेत्रपालाश्च संस्थिताः / रत्नसिंहासनस्थाश्च रत्नभूषमभूषिताः

അവിടെ ശ്രേഷ്ഠ പാർഷദന്മാരും ക്ഷേത്രപാലകരും നിലകൊണ്ടിരുന്നു; അവർ രത്നസിംഹാസനങ്ങളിൽ ഇരുന്ന് രത്നാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു।

Verse 34

भार्गवं प्रविशन्तं तु ह्यपृच्छञ्शिवमन्दिरम् / विनायको महाराज क्षणं तिष्ठेत्युवाच ह

അപ്പോൾ ശിവമന്ദിരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാനിരുന്ന ഭാർഗവനെ കണ്ട വിനായകൻ ചോദിച്ചു പറഞ്ഞു— “മഹാരാജാ, ക്ഷണമാത്രം നില്ക്കുക.”

Verse 35

निद्रितो ह्युमया युक्तो महादेवो ऽधुनेति च / ईश्वराज्ञां गृहीत्वाहमत्रागत्यक्षणान्तरे

ഇപ്പോൾ മഹാദേവൻ ഉമയോടുകൂടെ നിദ്രയിലാണ്; ഈശ്വരന്റെ ആജ്ഞ സ്വീകരിച്ച് ഞാൻ ക്ഷണത്തിനകം ഇവിടെ എത്തി.

Verse 36

त्वया सार्द्धं प्रवेक्ष्यामि भ्रातस्तिष्ठात्र सांप्रतम् / विनायकचश्चैवं श्रुत्वा भार्गवनन्दनः

സഹോദരാ, നിന്നോടൊപ്പം ഞാൻ അകത്ത് പ്രവേശിക്കും; ഇപ്പോൾ ഇവിടെ തന്നെ നില്ക്കുക. വിനായകന്റെ വാക്ക് കേട്ട് ഭാർഗവനന്ദനൻ…

Verse 37

प्रवक्तुमुपचक्राम गणेशं त्वरयान्वितः / राम उवाच गत्वा ह्यन्तःपुरं भ्रातः प्रणम्य जगदीश्वरौ

അവൻ അതിവേഗം ഗണേശനോട് പറയാൻ തുടങ്ങി. രാമൻ പറഞ്ഞു— “സഹോദരാ, അന്തഃപുരത്തിലേക്ക് ചെന്നു ജഗദീശ്വര ദമ്പതികളെ प्रणമിച്ച്…”

Verse 38

पार्वतीशङ्करौ सद्यो यास्यामि निजमन्दिरम् / कार्त्तवीर्यः सुचन्द्रश्च सपुत्रबलबान्धवः

പാർവതി-ശങ്കരന്മാരെ ഉടൻ प्रणമിച്ച് ഞാൻ എന്റെ മന്ദിരത്തിലേക്ക് പോകും. കാർത്തവീര്യനും സുചന്ദ്രനും പുത്രന്മാരും ബലവും ബന്ധുക്കളുമായി…

Verse 39

अन्ये सहस्रशो भूपाः कांबोजाः पङ्लवाः शाकाः / कान्यकुब्जाः कोशलेशा मायावन्तो महाबलाः

മറ്റாயிரക്കണക്കിന് രാജാക്കന്മാർ - കാംബോജർ, പഹ്ലവർ, ശകർ, കാന്യകുബ്ജത്തിലെയും കോസലത്തിലെയും ഭരണാധികാരികൾ - മായാവികളും മഹാബലവാന്മാരും.

Verse 40

निहताः समरे सर्वे मया शंभुप्रसादतः / तमिमं प्रणिपत्यैव यास्यामि स्वगृहं प्रति

ശംഭുവിന്റെ (ശിവന്റെ) അനുഗ്രഹത്താൽ അവരെല്ലാം യുദ്ധത്തിൽ എന്നാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹത്തെ വണങ്ങിയ ശേഷം മാത്രമേ ഞാൻ എന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് മടങ്ങുകയുള്ളൂ.

Verse 41

इत्युक्त्वा भार्गवस्तत्र तस्थौ गणपतेः पुरः / प्रोवाच मधुरं वाक्यं भार्गवे स गणाधिपः

ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ഭാർഗവൻ (പരശുരാമൻ) ഗണപതിയുടെ മുന്നിൽ നിന്നു. അപ്പോൾ ഗണാധിപൻ ഭാർഗവനോട് മധുരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 42

विनायक उवाच ज्ञणं तिष्ट महाभाग दर्शनं ते भविष्यति / अद्य विश्वेश्वरो भ्रातर्भवान्या सह वर्त्तते

വിനായകൻ പറഞ്ഞു: "ഹേ മഹാഭാഗ! അല്പനേരം കാത്തിരിക്കൂ, അങ്ങേക്ക് ദർശനം ലഭിക്കും. സഹോദരാ! ഇന്ന് വിശ്വേശ്വരൻ ഭവാനിയോടൊപ്പമാണ്."

Verse 43

स्त्रीपुंसोर्युक्त योस्तात सहैकासनसंस्थयोः / करोति सुखभङ्गं यो नरकं स व्रजेद्ध्रुवम्

"ഹേ താത! സ്ത്രീയും പുരുഷനും ഒരേ ആസനത്തിൽ ഒന്നിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, അവരുടെ സുഖത്തിന് ഭംഗം വരുത്തുന്നവൻ തീർച്ചയായും നരകത്തിൽ പോകും."

Verse 44

विशेषतस्तु पितरं गुरुं वा भूपतिं द्विजः / र७स्यं समुपासिनं न पश्येदिति निश्चयः

വിശേഷമായി ദ്വിജൻ പിതാവെയോ ഗുരുവെയോ ഭൂപതിയെയോ—രഹസ്യവ്രതം ഉപാസിക്കുന്നവനെ—കാണരുതെന്ന് നിശ്ചയം.

Verse 45

कामतो ऽकामतो वापि पश्येद्यः सुरतोन्मुखम् / स्त्रीविच्छेदो भवेत्तस्य ध्रुवं सप्रसु जन्मसु

കാമത്താലോ അകാമത്താലോ രതിക്രീഡയിലേക്കു ഉന്മുഖനായവനെ ആരെങ്കിലും കണ്ടാൽ, അവനു അനേകം ജന്മങ്ങളിലും സ്ത്രീവിയോഗം നിശ്ചയം സംഭവിക്കും.

Verse 46

श्रोणिं वक्षः स्थलं वक्त्रं यः पश्यति परस्त्रियः / मातुर्वापि भगिन्या वा दुहितुः स नराधमः

പരസ്ത്രീയുടെ ശ्रोണി, വക്ഷസ്ഥലം അല്ലെങ്കിൽ മുഖം ആരെങ്കിലും നോക്കുകയാണെങ്കിൽ—അവൾ മാതാവായാലും സഹോദരിയായാലും പുത്രിയായാലും—അവൻ നരാധമൻ ആകുന്നു.

Verse 47

भार्गव उवाच अहो श्रुतमपूर्वं किं वचनं तव वक्त्रतः / ब्रान्त्या विनिर्गतं वापि हास्यार्थमथवोदितम्

ഭാർഗവൻ പറഞ്ഞു—അഹോ! നിന്റെ വായിൽ നിന്നു ഇതെന്തൊരു അപൂർവ വാക്ക് കേട്ടു? ഇത് ഭ്രാന്തിയിൽ നിന്നു പുറപ്പെട്ടതോ, അല്ലെങ്കിൽ ഹാസ്യാർത്ഥം പറഞ്ഞതോ?

Verse 48

कामिनां सविकाराणामेतच्छास्त्रनिदर्शनम् / निर्विकारास्य च शिशोर्न दोषः कश्चिदेव हि

ഇത് വികാരങ്ങളോടുകൂടിയ കാമികൾക്കുള്ള ശാസ്ത്രനിർദ്ദേശമാണ്; നിർവികാരനായ ശിശുവിന് യാതൊരു ദോഷവും ഇല്ല.

Verse 49

यास्याम्यन्तः पुरं भ्रातस्तव किं तिष्ठ बालक / यथादृष्टं करिष्यामि तत्र यत्समयोचितम्

ഹേ ഭ്രാതാ, ഞാൻ അന്തഃപുരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കും; നീ എന്തിന് നിൽക്കുന്നു, ബാലകാ? ഞാൻ കണ്ടതുപോലെ ചെയ്യും; അവിടെ സമയോചിതമായതു ചെയ്യും।

Verse 50

तत्रैव माता तातश्च त्वया नाम निरूपितौ / जगतां पितरौ तौ च पार्वतीपरमेश्वरौ

അവിടെയേ നീ മാതാവിനെയും പിതാവിനെയും പേരോടെ നിർണ്ണയിച്ചു; അവർ ലോകങ്ങളുടെ പിതാമാതാക്കൾ—പാർവതിയും പരമേശ്വരനും।

Verse 51

इत्युक्त्वा भार्गवो राजन्नन्तर्गन्तुं समुद्यतः / विनायकस्तदोत्थाय वारयामास सत्वरम्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, രാജാവേ, ഭാർഗവൻ അകത്തു കടക്കാൻ ഒരുങ്ങി; അപ്പോൾ വിനായകൻ എഴുന്നേറ്റ് വേഗത്തിൽ അവനെ തടഞ്ഞു।

Verse 52

वाग्युद्धं च तयोरासीन्मिथो हस्तविकर्षणम् / दृष्ट्वा सकन्दस्तु संभ्रान्तो बोधयामास तौ तदा

അവർക്കിടയിൽ വാക്കുപോരും പരസ്പരം കൈവലിച്ചിടലും ഉണ്ടായി; അത് കണ്ട സ്കന്ദൻ ആശങ്കിതനായി, അപ്പോൾ ഇരുവരെയും ബോധിപ്പിച്ചു।

Verse 53

बाहुभ्यां द्वौ समुद्गृह्य पृथगुत्सारितौ तथा / अथ क्रुद्धो गणेशाय भार्गवः परवीरहा / परश्वधं समादाय सप्रक्षेप्तुं समुद्यतः

അവൻ ഇരുവരെയും ഭുജങ്ങളാൽ എടുത്ത് വേർതിരിച്ച് പുറത്താക്കി; പിന്നെ പരവീരഹാ ഭാർഗവൻ ഗണേശനോട് ക്രുദ്ധനായി പരശു എടുത്ത് എറിയാൻ ഒരുങ്ങി।

Verse 54

तं दृष्ट्वा गजाननो भृगुवरं क्रोधात्क्षिपन्तं त्वरा स्वात्मार्थं परशुं तदा निजकरेणोद्धृत्य वेगेन तु / भूर्लोकं भुवः स्वरपि तस्योर्ध्वं महर्वैजनं लोकं चापि तपो ऽथ सत्यमपरं वैकुण्ठमप्यानयत्

അവനെ കണ്ട ഗജാനനൻ ക്രോധത്തോടെ പരശു എറിയുന്ന ഭൃഗുവരനെ നോക്കി; സ്വരക്ഷാർത്ഥം തന്റെ കൈകൊണ്ട് പരശു ഉയർത്തി വേഗത്തിൽ ഭൂർലോകം, ഭുവഃ, സ്വർലോകം, അതിനുമുകളിൽ മഹർലോകം, വൈജനലോകം, തപോലോകം, സത്യലോകം, പിന്നെ പരമ വൈകുണ്ഠലോകം വരെ കൊണ്ടുപോയി।

Verse 55

तस्योर्ध्वं च विदर्शयन्भृगुवरं गोलोकमीशात्मजो निष्पात्याधरलोकसप्तक मपीत्थं दर्शयामास च / उद्धृत्याथ ततो हि गर्भसलिले प्रक्षप्तमात्रं त्वरा भीतं प्राणपरिप्सुमानयदथो तत्रैव यत्रास्थितः

അവന്റെ മുകളിലേക്ക് ഭൃഗുവരനെ കാണിച്ചുകൊണ്ട് ഈശ്വരപുത്രൻ ഗോളോകവും ദർശിപ്പിച്ചു; അധോലോകങ്ങളുടെ ഏഴ് ലോകങ്ങളെയും പുറത്തെടുത്ത് അതുപോലെ തന്നെ കാണിച്ചു. പിന്നെ ഗർഭജലത്തിൽ എറിയപ്പെട്ട ഉടൻ അവനെ അവിടെ നിന്ന് ഉയർത്തി, ഭീതനായി ജീവൻ തേടിയവനെ, താൻ നിന്നിരുന്ന അതേ സ്ഥലത്തേക്ക് വേഗത്തിൽ കൊണ്ടുവന്നു।