Shloka 31
Kārttavīrya-vadha (Death of Karttavīrya) / Bhārgava Rāma’s Battle with the King’s Sons
Devanagari script
ददर्श तत्र भुवनैरावृतं शिवमन्दिरम् / चतुर्योजनविस्तीर्णं तत्र प्राग्द्वारसंस्थितौ
Transliteration
dadarśa tatra bhuvanairāvṛtaṃ śivamandiram / caturyojanavistīrṇaṃ tatra prāgdvārasaṃsthitau
Translation
അവൻ അവിടെ ലോകങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ശിവമന്ദിരം കണ്ടു; അത് നാല് യോജന വ്യാപ്തിയുള്ളതായിരുന്നു; അവിടെ കിഴക്കുവാതിലിൽ അവർ നിലകൊണ്ടിരുന്നു।
Word by Word
ददर्शhe saw
ददर्श:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (there)
भुवनैःby/with worlds
भुवनैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
आवृतम्covered/surrounded
आवृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआ-√वृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शिवमन्दिरम् इति विशेषण
शिव-मन्दिरम्Śiva’s temple
शिव-मन्दिरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक) + मन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शिवस्य मन्दिरम्)
चतुर्-योजन-विस्तीर्णम्spread over four yojanas
चतुर्-योजन-विस्तीर्णम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक) + योजन (प्रातिपदिक) + विस्तीर्ण (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास (चतुर्योजनम्) + विशेषण ‘विस्तीर्ण’
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (there)
प्राक्-द्वार-संस्थितौthe two stationed at the eastern gate
प्राक्-द्वार-संस्थितौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्राक् (अव्यय) + द्वार (प्रातिपदिक) + संस्थित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषण (द्वौ इति पूर्वसन्दर्भे) ; तत्पुरुष (प्राक्-द्वारे संस्थितौ)