Shloka 7
Kārttavīrya-vadha (Death of Karttavīrya) / Bhārgava Rāma’s Battle with the King’s Sons
Devanagari script
अथ रामो ऽपि बलवांस्तेषां मण्डलमध्यगः / विरेजे भगवान्साक्षाद्यथा नाभिस्तु चक्रगा
Transliteration
atha rāmo 'pi balavāṃsteṣāṃ maṇḍalamadhyagaḥ / vireje bhagavānsākṣādyathā nābhistu cakragā
Translation
അപ്പോൾ ബലവാനായ രാമനും അവരുടെ വൃത്തത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, സാക്ഷാൽ ഭഗവാനെപ്പോലെ ദീപ്തനായി; ചക്രത്തിലെ നാഭിപോലെ ശോഭിച്ചു।
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनुक्रम/आरम्भार्थक-निपातः (then/now)
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय/अपि-निपातः (also/even)
बलवान्strong, powerful
बलवान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootबलवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; विशेषणम् रामः प्रति
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), बहुवचनम्
मण्डल-मध्य-गःstanding in the middle of the circle
मण्डल-मध्य-गः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमण्डल (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक) + ग (कृदन्त-प्रातिपदिक, √गम् 'to go' with क्त/प्रत्यय-प्रायः 'gone/being in')
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; विशेषणम् रामः प्रति; समासः: मण्डलस्य मध्ये गः (locative-tatpurusha sense)
विरेजेshone, appeared splendid
विरेजे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√राज् (धातु) with वि
Formलिट्/आत्मनेपदम् (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्
भगवान्the Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; रामस्य विशेषण-रूपेण
साक्षात्directly, manifestly
साक्षात्:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb): 'directly/manifestly'
यथाas, just like
यथा:
Upamana (उपमान-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमानार्थक-सम्बन्ध (as/just as)
नाभिःnavel, hub
नाभिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनाभि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः (particle)
चक्र-गाsituated in the wheel (hub in a wheel)
चक्र-गा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootचक्र (प्रातिपदिक) + गा (कृदन्त-प्रातिपदिक, √गम् 'to go' स्त्रीलिङ्ग-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; विशेषणम् नाभिः प्रति; समासः: चक्रे गा (in-a-wheel)