Shloka 21
Kārttavīrya-vadha (Death of Karttavīrya) / Bhārgava Rāma’s Battle with the King’s Sons
Devanagari script
सर्वतो ऽप्यावृतां बाह्ये सीतयालकनन्दया / तत्र देवाङ्गनास्नानमुक्तकुङ्कुमपिञ्जरम्
Transliteration
sarvato 'pyāvṛtāṃ bāhye sītayālakanandayā / tatra devāṅganāsnānamuktakuṅkumapiñjaram
Translation
ആ നഗരം പുറംഭാഗത്തും എല്ലാടവും ശ്വേത അലകനന്ദാ നദിയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു; അവിടെ ദേവാംഗനമാർ സ്നാനം ചെയ്തപ്പോൾ ഒഴുകിയ കുങ്കുമം ജലത്തെ ചുവപ്പുനിറത്തിൽ മങ്ങലാക്കി।
Word by Word
सर्वतःon all sides
सर्वतः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण (adverb of place: ‘on all sides’)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चयार्थ (particle: also/even)
आवृताम्enclosed/surrounded
आवृताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआवृत (कृदन्त; आ√वृ ‘to cover/enclose’)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भूतकृदन्त
बाह्येon the outside
बाह्ये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootबाह्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (locative: ‘on the outside/externally’)
सीतयाby Sītā
सीतया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, एकवचन
अलक-नन्दयाby (the river) Alakanandā
अलक-नन्दया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअलक (प्रातिपदिक) + नन्दा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—अलकस्य नन्दा (name: Alakanandā)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb: there)
देव-अङ्गना-स्नान-मुक्त-कुङ्कुम-पिञ्जरम्reddened by saffron washed off from the bathing of celestial maidens
देव-अङ्गना-स्नान-मुक्त-कुङ्कुम-पिञ्जरम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदेव (प्रातिपदिक) + अङ्गना (प्रातिपदिक) + स्नान (प्रातिपदिक) + मुक्त (कृदन्त; √मुच् ‘to release’) + कुङ्कुम (प्रातिपदिक) + पिञ्जर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—देवाङ्गनानां स्नानेन मुक्तं कुङ्कुमं येन तत् (reddened by saffron released in the bathing of celestial maidens)