Adhyaya 23

Verse 1

नारद उवाच । ततश्च शैलजा देवी चिक्रीड सुभगा तदा । देवगंधर्वकन्याभिर्नगकिंनरसंभवाः । मुनीनां चापि याः कन्यास्ताभिः सार्धं च शोभना

ນາຣະດະ ກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ພຣະນາງໄຊລະຈາ (ປາຣະວະຕີ) ຜູ້ມີສິຣິມົງຄຸນ ໄດ້ຫຼິ້ນຢ່າງຊື່ນບານ ສະຫງ່າງາມສຸດສະຫງ່າ ກັບສາວນ້ອຍແຫ່ງເທວະ ແລະ ຄັນທະວະ, ຜູ້ເກີດໃນພວກວິນຍານພູ ແລະ ຄິນນະຣະ, ທັງກັບບຸດຣີຂອງມຸນີທັງຫຼາຍ ເປັນຫມູ່ຄະນະອັນງາມສົດໃສ.

Verse 2

कदाचिदथ मेरुस्थो वासवः पांडुनंदन । सस्मारा मां ययौ चाहं संस्मृतो वासवं तदा

ຄັ້ງໜຶ່ງ ໃນຂະນະທີ່ ວາສະວະ (ອິນທຣະ) ຢູ່ເທິງພູເມຣຸ, ໂອ ບຸດແຫ່ງປານດຸ, ພຣະອົງໄດ້ລະນຶກເຖິງຂ້າພະເຈົ້າ; ແລະຂ້າພະເຈົ້າເມື່ອຖືກລະນຶກເຊັ່ນນັ້ນ ກໍໄດ້ໄປຫາວາສະວະໃນເວລານັ້ນ.

Verse 3

मां दृष्ट्वा च सहस्राक्षः समुत्थायातिहर्षितः । पूजयामास तां पूजां प्रतिगृह्याहमब्रुवम्

ເມື່ອເຫັນຂ້າພະເຈົ້າ ຜູ້ມີພັນຕາ (ອິນທຣະ) ກໍລຸກຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມຍິນດີຢ່າງຫຼາຍ. ພຣະອົງໄດ້ບູຊາຂ້າພະເຈົ້າ; ແລະເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າຮັບການບູຊານັ້ນແລ້ວ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງກ່າວຄໍາ.

Verse 4

महासुर महोन्मादकालानल दिवस्पते । कुशलं विद्यते कच्चिच्च नंदसि

ໂອ ຈອມເທວະແຫ່ງວັນ (ອິນທຣະ), ຜູ້ປາບມະຫາອະສຸຣະ, ດຸດັ່ງໄຟແຫ່ງການເວລາອັນຄຸກຄາມໃນສົງຄາມ—ຄວາມສຸກສະບາຍມີຢູ່ບໍ? ແລະພຣະອົງພໍໃຈດີບໍ?

Verse 5

पृष्टस्त्वेवं मया शक्रः प्रोवाच वचनं स्मयन् । कुशलस्यांकुरस्तावत्संभूतो भुवनत्रये

ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າຖາມດັ່ງນັ້ນ ຊັກຣະ (ອິນທຣະ) ກໍຕອບດ້ວຍຮອຍຍິ້ມວ່າ: “ແທ້ແລ້ວ ຍອດອ່ອນອັນທໍາອິດແຫ່ງຄວາມສຸກສະບາຍ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນທົ່ວສາມໂລກ.”

Verse 6

तत्फलोदयसंपत्तौ तद्भवान्संस्मृतो मुने । वेत्सि सर्वमतं त्वं वै तथापि परिनोदकः

ເມື່ອຄວາມຮຸ່ງເຮືອງອັນເປັນຜົນນັ້ນເກີດຂຶ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ລະນຶກເຖິງທ່ານ ໂອ້ ມຸນີ. ທ່ານຮູ້ທັດສະນະຂອງທຸກຝ່າຍແທ້ ແຕ່ກໍຍັງຖາມເພື່ອຊີ້ນໍາແລະກະຕຸ້ນ.

Verse 7

निर्वृतिं परमां याति निवेद्यार्थं सुहृज्जने

ຜູ້ໃດກໍຕາມ ຈະໄດ້ຮັບຄວາມອິ່ມໃຈສູງສຸດ ໂດຍການແຈ້ງເຈດຈໍານົງຂອງຕົນໃຫ້ແກ່ຫມູ່ມິດທີ່ດີແທ້.

Verse 8

तद्भवाञ्छैलजां देवीं शैलंद्रं शैलवल्लभाम् । हरं संभावय वरं यन्नान्यं रोचयंति ते

ດັ່ງນັ້ນ ຂໍໃຫ້ທ່ານເກື້ອກູນແລະເຮັດໃຫ້ການຄູ່ຄອງນີ້ສໍາເລັດ: ໃຫ້ໄຊລະຈາ ເທວີຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງຈອມເຂົາ ເລືອກຮະຣະ (ພຣະສິວະ) ເປັນເຈົ້າບ່າວອັນປະເສີດ ເພາະບໍ່ມີຜູ້ອື່ນໃດທີ່ນາງພໍໃຈ.

Verse 9

ततस्तद्वाक्यमाकर्ण्य गतोऽहं शैलसत्तमम् । ओषधिप्रस्थनिलयं साक्षादिव दिवस्पतिम्

ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນຄໍາຂອງລາວ ຂ້າພະເຈົ້າກໍໄດ້ໄປຫາພູທີ່ປະເສີດນັ້ນ ໄປຍັງທີ່ພັກອາໄສເທິງພື້ນຮາບທີ່ປົກຄຸມດ້ວຍພືດຢາ ບ່ອນທີ່ຈອມແຫ່ງວັນຄືຈະປາກົດຢູ່ຕໍ່ໜ້າ.

Verse 10

तत्र हैमे स्वयं तेन महाभक्त्या निवेदिते । महासने पूजितोहमुपविष्टो महासुखम्

ທີ່ນັ້ນ ເທິງອາສນະຄໍາທີ່ລາວໄດ້ນໍາມາຖວາຍດ້ວຍຄວາມເຊື່ອມສັດອັນຍິ່ງ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮັບການບູຊາຢ່າງສົມຄວນ ແລະໄດ້ນັ່ງເທິງມະຫາອາສນະດ້ວຍຄວາມສຸກອັນໃຫຍ່.

Verse 11

गृहीतार्घ्यं ततो मां च पप्रच्छ श्लक्ष्णया गिरा । कुशलं तपसः शैलः शनैः फुल्लाननांबुजः

ເມື່ອຮັບອາຣະຄະຍະ (arghya) ແລ້ວ ທ່ານໄດ້ຖາມຂ້ອຍດ້ວຍສຽງອ່ອນໂຍນ. ພູນັ້ນ—ໝັ້ນຄົງໃນຕະປະ—ໃບໜ້າດັ່ງດອກບົວຄ່ອຍໆບານດ້ວຍຄວາມປິຕິ.

Verse 12

अहमप्यस्य तत्प्रोच्य प्रत्यवोचं गिरीश्वरम् । त्वया शैलेंद्र पूर्वां वाप्यपरां च दिशं तथा

ເມື່ອຂ້ອຍຕອບຄໍາຂອງທ່ານແລ້ວ ຂ້ອຍກໍໄດ້ກ່າວຕໍ່ເຈົ້າແຫ່ງພູວ່າ: “ໂອ ກະສັດແຫ່ງຍອດພູ, ໂດຍທ່ານ ທິດຕາເວັນອອກ ແລະທິດຕາເວັນຕົກ ກໍຖືກຮັບໃຊ້ ແລະຄ້ຳຈຸນຢ່າງຄວນແລ້ວ.”

Verse 13

अवगाह्य स्थितवता क्रियते प्राणिपालना । अहो धन्योसि विप्रेंद्राः साहाय्येन तवाचल

ໂດຍຜູ້ທີ່ເຂົ້າມາພຶ່ງພາ ແລະຢູ່ອາໄສກັບທ່ານ ການຄຸ້ມຄອງສັດມີຊີວິດກໍສໍາເລັດ. ແທ້ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພູ, ທ່ານເປັນຜູ້ມີພອນ—ເພາະດ້ວຍການຊ່ວຍໜູນຂອງທ່ານ ແມ່ນແຕ່ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດກໍຖືກຫຼ້ຽງດູ.

Verse 14

तपोजपव्रतस्नानौः साध्यंत्यात्मनः परम् । यज्ञांगसाधनैः कांश्चित्कंदादिफलदानतः

ດ້ວຍຕະປະ, ການສວດມົນ (japa), ວຣະຕະ, ແລະການອາບນ້ໍາສັກສິດ ຜູ້ຄົນບັນລຸຄຸນສູງສຸດແຫ່ງອາຕະມັນ. ແລະດ້ວຍການຈັດຫາສິ່ງຈໍາເປັນອັນເປັນອົງປະກອບຂອງຍັດ—ໃຫ້ຮາກ, ໝາກ ແລະອື່ນໆ—ກໍໄດ້ບຸນເຊັ່ນກັນ.

Verse 15

त्वं समुद्धरसि विप्रान्किमतः प्रोच्यते तव । अन्येऽपि जीव बहुधात्वामुपाश्रित्य भूधर

ທ່ານຍົກຊູ ແລະຫຼ້ຽງດູພຣາຫມັນ—ຈະກ່າວສັນລະເສີນທ່ານອີກຫຍັງໄດ້. ແທ້ຈິງ ສັດອື່ນໆອີກຫຼາຍກໍດໍາລົງຊີວິດຫຼາຍວິທີ ໂດຍພຶ່ງພາທ່ານ, ໂອ ຜູ້ຮັບແບກແຜ່ນດິນ.

Verse 16

मुदिताः प्रतिवर्तंते गृहस्थमिव प्राणिनः । शीतमातपवर्षांश्च क्लेशान्नानाविधान्सहन्

ສັດທັງຫຼາຍກັບມາຫາພຣະອົງດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ເຫມືອນກັບກັບເຮືອນຂອງຄົນຄອບຄົວ ແລະອົດທົນຄວາມລໍາບາກຫຼາຍຢ່າງ—ໜາວ ຮ້ອນ ແລະຝົນຕົກ।

Verse 17

उपाकरोषि जंतूनामेवंरूपा हि साधवः । किमतः प्रोच्यते तुभ्यं धन्यस्त्वं पृथिवीधर

ພຣະອົງໄດ້ອຸປະການຊ່ວຍເຫຼືອສັດທັງຫຼາຍ—ນີ້ແມ່ນສະພາບຂອງຜູ້ດີຜູ້ມີທຳ. ຈະກ່າວຫຍັງເພີ່ມອີກແກ່ພຣະອົງ? ຂໍສັນລະເສີນພຣະອົງ ໂອ້ພູເຂົາຜູ້ຮັບແບກແຜ່ນດິນ।

Verse 18

कंदरं यस्य चाध्यास्ते स्वयं तव महेश्वरः । इत्युक्तवति वाक्यं च यथार्थं मयिफाल्गुन

“ຖໍ້າໃດທີ່ພຣະມະເຫສະວະຣະປະທັບຢູ່ໂດຍພຣະອົງເອງ—ນັ້ນແຫຼະແມ່ນຖິ່ນພັກອັນສັກສິດຂອງທ່ານ.” ເມື່ອນາງກ່າວດັ່ງນັ້ນ ຖ້ອຍຄໍານັ້ນກໍເປັນຈິງໃນກໍລະນີຂອງຂ້ອຍ, ໂອ້ ຟາລກຸນາ।

Verse 19

हिमशैलस्य महिषी मेना आगाद्दिदृक्षया । अनुयाता दुहित्रा च स्वल्पाश्च परिचारिकाः

ເມນາ ພຣະມະເຫສີແຫ່ງພູຫິມາລະຍະ ມາດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະເຫັນ (ພຣະອົງ). ນາງມີລູກສາວຕິດຕາມມາ ແລະມີນາງຮັບໃຊ້ພຽງໜ້ອຍເທົ່ານັ້ນ।

Verse 20

लज्जयानतसर्वांगी प्रविवेश सदो महत् । ततो मां शैलमहिषी ववंदे प्रणिपत्य सा

ນາງໄດ້ກົງກາຍທັງປວງດ້ວຍຄວາມອາຍ ແລະເຂົ້າໄປໃນສະພາໃຫຍ່ນັ້ນ. ຈາກນັ້ນ ພຣະນາງແຫ່ງພູເຂົາ (ປາຣະວະຕີ) ກໍກົ່ມກາບລົງ ແລະນົບນ້ອມບູຊາຂ້ອຍດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ।

Verse 21

वस्त्रनिर्गूढवदना पाणिपद्मकृतांजलिः । तामहं सत्यरूपाभिराशीर्भिः समवर्धयम्

ນາງເອົາຜ້າປົກໃບໜ້າໄວ້ບາງສ່ວນ ແລະປະນົມມືດັ່ງດອກບົວເປັນອັນຈະລິ; ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ອວຍພອນນາງດ້ວຍພອນທີ່ມີຮູບແຫ່ງສັດຈະ ເພື່ອເສີມພະລັງ ແລະຍົກຍ້ອງນາງ។

Verse 22

पतिव्रता शुभाचारा सुबगा वीरसूः शुभे । सदा वीरवती चापि भव वंशोन्नतिप्रद

ໂອ ຜູ້ເປັນມົງຄຸນ—ຂໍໃຫ້ເຈົ້າເປັນຜູ້ສັດຊື່ຕໍ່ສາມີ (ປະຕິວຣະຕາ), ມີຈັນຍາດີ, ມີວາສະນາ, ແລະເປັນແມ່ຂອງວີຣະບຸດ; ຂໍໃຫ້ມີລູກຫຼານກ້າຫານຢູ່ເສມອ ແລະຍົກຍ້ອງວົງສາຂອງເຈົ້າໃຫ້ສູງສົ່ງ।

Verse 23

ततोऽहं विस्मिताक्षीं च हिमवद्गिरिपुत्रिकाम् । मृदुवाण्या प्रत्यवोचमेहि बाले ममांतिकम्

ຕໍ່ມາ ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າເຫັນທິດາຂອງພູຫິມະວັດ ມີດວງຕາເປີດກວ້າງດ້ວຍຄວາມພິສົດ, ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງເວົ້າກັບນາງດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາອ່ອນໂຍນວ່າ: “ມາເຖີດ ເດັກນ້ອຍ, ມາໃກ້ຂ້າພະເຈົ້າ.”

Verse 24

ततो देवी जगन्माता बालबावं स्वकं मयि । दर्शयंती स्वपितरं कंठे गृह्यांकमावि शत्

ຕໍ່ມາ ພຣະເທວີ ແມ່ແຫ່ງສັບພະໂລກ ໄດ້ສະແດງອາການເດັກນ້ອຍຂອງນາງຕໍ່ໜ້າຂ້າພະເຈົ້າ; ນາງກອດຄໍພໍ່ຂອງນາງ ແລະເຂົ້າໄປນອນຊິດໃນຕັກຂອງທ່ານ।

Verse 25

उवाच वाचं तां मंदं मुनिं वंदय पुत्रिके । मुनेः प्रसादतोऽवश्यं पतिमाप्स्यसि संमतम्

ທ່ານໄດ້ເວົ້າກັບນາງຢ່າງອ່ອນໂຍນວ່າ: “ລູກເອີຍ, ຈົ່ງນົບນ້ອມບູຊາພຣະມຸນີ. ໂດຍພຣະພອນແຫ່ງມຸນີ ເຈົ້າຈະໄດ້ຮັບສາມີທີ່ເຈົ້າປາຖະໜາ ແລະພໍໃຈ ຢ່າງແນ່ນອນ.”

Verse 26

इत्युक्ता सा ततो बाला वस्त्रांतपि हितानना । किंचित्सहुंकृतोत्कंपं प्रोच्य नोवाच किंचन

ເມື່ອຖືກກ່າວທັກທາຍດັ່ງນັ້ນ, ເດັກຍິງນ້ອຍຈຶ່ງເອົາຊາຍຜ້າບັງໜ້າໄວ້, ນາງພຽງແຕ່ສົ່ງສຽງສັ່ນໆອອກມາເລັກນ້ອຍ ແລະ ບໍ່ໄດ້ເວົ້າຫຍັງຕື່ມອີກ.

Verse 27

ततो विस्मितचित्तोहमुपचारविदांवरः । प्रत्यवोचं पुनर्देवीमेहि दास्यामि ते शुभे

ຈາກນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າ ດ້ວຍຈິດໃຈທີ່ປະຫຼາດໃຈ ແຕ່ກໍຊ່ຽວຊານໃນມາລະຍາດທີ່ເໝາະສົມ ຈຶ່ງໄດ້ກ່າວກັບພະເທວີອີກຄັ້ງວ່າ: "ມາເຖີດ, ໂອ ຜູ້ປະເສີດ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະມອບມັນໃຫ້ແກ່ທ່ານ."

Verse 28

रत्नक्रीडनकं रम्यं स्तापितं सुचिरं मया । इत्युक्ता सा तदोत्थाय पितुरंकात्सवेगतः

"ເຄື່ອງຫຼິ້ນແກ້ວປະເສີດທີ່ໜ້າຮັກອັນໜຶ່ງ ໄດ້ຖືກຂ້າພະເຈົ້າເກັບຮັກສາໄວ້ດົນນານແລ້ວ," ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ, ນາງຈຶ່ງລຸກຂຶ້ນຈາກຕັກຂອງພໍ່ຢ່າງໄວວາທັນທີ.

Verse 29

वंदमाना च मे पादौ मया नीतांक मात्मनः । मन्यता तां जगत्पूज्यामुक्तं बाले तवोचितम्

ຂະນະທີ່ນາງກົ້ມຂາບຕີນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ດຶງນາງຂຶ້ນມານັ່ງເທິງຕັກ, ໂດຍຖືວ່ານາງສົມຄວນໄດ້ຮັບການບູຊາຈາກໂລກ; ແລະ ຂ້າພະເຈົ້າກ່າວວ່າ, "ລູກເອີຍ, ສິ່ງນີ້ເໝາະສົມກັບເຈົ້າແລ້ວ."

Verse 30

न तत्पश्यामि यत्तुभ्यं दद्म्याशीः का तवोचिता । इत्युक्ते मातृवात्सल्याच्छैलेन्द्र महिषी तदा

"ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຫັນວ່າພອນອັນໃດທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຈະມອບໃຫ້ເຈົ້າ ທີ່ຈະເໝາະສົມກັບເຈົ້າຢ່າງແທ້ຈິງ." ເມື່ອຄຳນີ້ຖືກກ່າວອອກໄປ, ພະລາຊິນີແຫ່ງເຈົ້າພູເຂົາ, ດ້ວຍຄວາມຮັກອັນອ່ອນໂຍນຂອງແມ່, ຈຶ່ງໄດ້ຕອບໃນເວລານັ້ນ.

Verse 31

नोदयामास मां मंदमानशीःशंकिता तदा । भगवन्वेत्सि सर्वं त्वमतीतानागतं प्रभो

ແລ້ວນາງດ້ວຍໃຈລັງເລ ແລະຄວາມສົງໄສກັງວົນ ໄດ້ເຊີນຂ້ອຍວ່າ: «ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນມງຄຸນ, ພຣະອົງຮູ້ທຸກຢ່າງ ທັງອະດີດແລະອະນາຄົດ, ໂອ ພຣະເຈົ້າ»។

Verse 32

तदहं ज्ञातुमिच्छामि कीदृशोऽस्याः पतिर्भवेत् । श्रुत्वेति सस्मितमुखः प्रावोचं नर्मवल्लभः

«ດັ່ງນັ້ນ ຂ້ອຍປາຖະນາຮູ້ວ່າ ຜົວຂອງນາງຈະເປັນຄົນແນວໃດ?» ເມື່ອໄດ້ຍິນແລ້ວ ຂ້ອຍຍິ້ມແຍ້ມ ແລະຕອບກັບດ້ວຍຖ້ອຍຄຳຫຼິ້ນໆ ອ່ອນໂຍນ।

Verse 33

न जातोऽस्याः पतिर्भद्रे वर्तते च कुलक्षणः । नग्नोऽतिनिर्धनः क्रोधीवृतः क्रूरैश्च सर्वदा

«ໂອ ນາງຜູ້ອ່ອນໂຍນ, ຜົວຂອງນາງຍັງບໍ່ໄດ້ເກີດ; ແຕ່ສັນຍາລັກແຫ່ງຕະກູນກໍປາກົດແລ້ວ: ລາວຈະເປັນຄົນໂປ່ງ, ຍາກຈົນຢ່າງຫນັກ, ໂກດງ່າຍ, ແລະຖືກຫ້ອມລ້ອມດ້ວຍພວກຄົນໂຫດຮ້າຍເສມອ»।

Verse 34

श्रुत्वेति संभ्रमाविष्टो ध्वस्तवीर्यो हिमाचलः । मां तदा प्रत्युवाचेदं साश्रुकण्ठो महागिरिः

ເມື່ອໄດ້ຍິນແລ້ວ ຮິມາຈະລາຖືກຄວາມຕື່ນຕົກຄອບງຳ; ຄວາມກ້າຫານຂອງລາວດູເຫມືອນຈະພັງທະລາຍ. ແລ້ວພູໃຫຍ່ນັ້ນ ຄໍອັດດ້ວຍນ້ຳຕາ ໄດ້ຕອບຂ້ອຍ।

Verse 35

अहो विचित्रः सं सारो दुर्वेद्यो महतामपि । प्रवरस्त्वपि शक्त्या यो नरेषु न कृपायते

«ໂອ! ສັງສານໂລກນີ້ຊ່າງພິລຶກພິລັນ ແລະຍາກຈະຮູ້ແຈ້ງ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ໃຫຍ່ກໍຍັງຍາກ. ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ເປັນເລີດໃນພະລັງອຳນາດ ກໍອາດບໍ່ເມດຕາຕໍ່ມະນຸດ»।

Verse 36

यत्नेन महता तावत्पुण्यैर्बहुविधैरपि । साधयत्यात्मनो लोको मानुष्य मतिदुर्लभम्

ດ້ວຍຄວາມພາກພຽນຢ່າງໃຫຍ່ ແລະດ້ວຍບຸນກຸສົນຫຼາຍປະເພດ ສັດໂລກຈຶ່ງບັນລຸສະພາບເປັນມະນຸດ ອັນຫາຍາກຍິ່ງທີ່ຈະໄດ້ມາ।

Verse 37

अध्रुवं तद्ध्रवत्वे च कथंचित्परिकल्प्यते । तत्रापि दुर्लभानाम समानव्रतचारिणी

ສິ່ງທີ່ບໍ່ໝັ້ນຄົງ ກໍຖືກຈິນຕະນາວ່າໝັ້ນຄົງໄດ້ຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງ। ແມ່ນແຕ່ທີ່ນັ້ນ ໃນບັນດາສິ່ງທີ່ຫາຍາກ ກໍຍັງພົບພັນລະຍາຜູ້ບໍ່ປະພຶດວຣະຕະແລະວິໄນດຽວກັນ।

Verse 38

साध्वी महाकुलोत्पन्ना भार्याया स्यात्पतिव्रता । तत्रापि दुर्लभं यच्च तया धर्मनिषेवणम्

ພັນລະຍາຜູ້ດີ ເກີດໃນຕະກູນສູງ ອາດເປັນຜູ້ຈົ່ງຮັກພົວພັນຕໍ່ຜົວ (ປະຕິວຣະຕາ) ໄດ້. ແຕ່ແມ່ນແຕ່ໃນນັ້ນ ການປະພຶດທຳທຳມະຢ່າງໝັ້ນຄົງຂອງນາງ ກໍຫາຍາກຍິ່ງ।

Verse 39

सह वेदपुराणोक्तं जगत्त्रयहितावहम् । एतत्सुदुर्लभं यच्च तस्यां चैव प्रजायते

ແລະຍັງມີທຳທຳມະທີ່ຖືກກ່າວໄວ້ໃນເວດາ ແລະ ປຸຣານະ ອັນເປັນປະໂຫຍດແກ່ໂລກທັງສາມ; ນີ້ກໍຫາຍາກຢ່າງຍິ່ງ: ຄຸນທຳແທ້ນັ້ນເກີດຂຶ້ນໃນນາງຈິງໆ।

Verse 40

तदपत्यमपत्यार्थं संसारे किल नारद । एतेषां दुर्लभानां हि किंचित्प्राप्नोति पुण्यवान्

ໂອ ນາຣະດະ, ໃນວົງຈອນແຫ່ງສັງສານີ້ ຜູ້ຄົນຍ່ອມແສວຫາບຸດຫຼານເພື່ອສືບສາຍຕະກູນ; ແຕ່ໃນບັນດາສິ່ງທີ່ຫາຍາກເຫຼົ່ານີ້ ມີແຕ່ຜູ້ມີບຸນເທົ່ານັ້ນທີ່ໄດ້ຮັບແມ່ນແຕ່ສ່ວນນ້ອຍໜຶ່ງ।

Verse 41

सर्वमेतदवाप्नोति स कोपि यदिवा न वा । किंचित्केनापि हि न्यूनं संसारः कुरुते नरम्

ແມ່ນວ່າຜູ້ໃດຈະໄດ້ຮັບທຸກສິ່ງນີ້ ຫຼືບໍ່ໄດ້ຫຍັງເລີຍກໍຕາມ ສັງສາຣະຍັງເຮັດໃຫ້ມະນຸດຂາດຕົວໃນບາງດ້ານເສມອ. ເພາະຊີວິດໂລກຍະມັກທິ້ງຄວາມຂາດໄວ້ຂ້າງຫຼັງ.

Verse 42

अथ संसारिको दोषः स्वकृतं यत्र भुज्यते । गार्हस्थ्यं च प्रशंसंति वेदाः सर्वेऽपि नारद

ບັດນີ້ ຂໍ້ບົກພ່ອງຂອງຊີວິດສັງສາຣະຄືວ່າ: ໃນນັ້ນຜູ້ຄົນຈຳຕ້ອງຮັບຜົນຂອງກຳທີ່ຕົນເຮັດ ບໍ່ອາດຫຼີກໄດ້. ແຕ່ໂອ ນາຣະດະ, ວິດາທັງປວງກໍຍັງສັນລະເສີນອາສຣົມຄົນເຮືອນ (gārhasthya) ຢູ່ເທິງ.

Verse 43

नेति केचित्तत्र पुनः कथं ते यदि नो गृही । अतो धात्रा च शास्त्रेषु सुतलाभः प्रशंसितः

ບາງຄົນໃນນັ້ນກ່າວວ່າ “ບໍ່ແທ້.” ແຕ່ອີກຄັ້ງ—ມັນຈະເປັນໄປໄດ້ແນວໃດ ຖ້າບໍ່ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບຢ່າງແທ້ຈິງ? ດັ່ງນັ້ນ ພຣະຜູ້ສ້າງ ທາຕຣິ (Dhātṛ) ໄດ້ສັນລະເສີນໃນຄຳພີວ່າ ການໄດ້ລູກຫຼານຜູ້ດີເປັນພອນອັນສູງຄ່າ.

Verse 44

पुनश्चसृष्टिवृद्ध्यर्थं नरकत्राणनाय च । तत्र स्त्रीणां समुत्पत्तिं विना सृष्टिर्न जायते

ແລະອີກຄັ້ງ ເພື່ອໃຫ້ການສ້າງສັນເພີ່ມພູນ ແລະເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນຈາກນະຣົກ ໃນລຳດັບແຫ່ງການກໍ່ກຳເນີດນັ້ນ ຖ້າບໍ່ມີການເກີດຂຶ້ນຂອງແມ່ຍິງ ການສ້າງສັນກໍບໍ່ອາດເກີດຂຶ້ນໄດ້.

Verse 45

सा च जातिप्रकृत्यैव कृपणा दैन्यभागिनी । तासामुपरि मावज्ञा भवेदिति च वेधसा । शास्त्रेषूक्तमसंदिग्धं वाक्यमेतन्महात्फलम्

“ນາງໂດຍກຳເນີດ ແລະໂດຍທຳມະຊາດຂອງນາງເອງ ເປັນຜູ້ຂັດສົນ ແລະເປັນຜູ້ຮ່ວມຮັບຄວາມລຳບາກ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ຈັດວາງ (ເວທະສາ/ພຣະພຣະຫມາ) ໄດ້ກຳນົດວ່າ ຢ່າໄດ້ດູໝິ່ນແມ່ຍິງເຫຼົ່ານັ້ນ. ຖ້ອຍຄຳນີ້ຖືກກ່າວໃນຄຳພີຢ່າງບໍ່ສົງໄສ ແລະໃຫ້ຜົນທາງທຳອັນໃຫຍ່.”

Verse 46

दशपुत्रसमा कन्या दशपुत्रान्प्रवर्द्धयन् । यत्फलं लभते मर्त्यस्तल्लभ्यं कन्ययैकया

ລູກສາວຄົນດຽວ ເທົ່າກັບລູກຊາຍສິບຄົນ. ບຸນຜົນທີ່ມະນຸດໄດ້ຈາກການລ້ຽງດູລູກຊາຍສິບຄົນ ກໍໄດ້ຮັບເທົ່າກັນ ດ້ວຍການລ້ຽງດູລູກສາວຄົນດຽວ.

Verse 47

तस्मात्कन्या पितुः शोच्या सदा दुःखविवर्धिनी

ດັ່ງນັ້ນ ລູກສາວເປັນຜູ້ທີ່ພໍ່ຄວນເຫັນໃຈເສຍໃຈເສມອ, ເພາະນາງເປັນເຫດໃຫ້ຄວາມທຸກເພີ່ມພູນຢູ່ເລື້ອຍໆ.

Verse 48

यापि स्यात्पूर्णसर्वार्था पतिपुत्रधनान्विता । त्वयोक्तं च कृते ह्यस्यास्तद्वाक्यं मम शोकदम्

ແມ່ນແຕ່ນາງຈະສົມບູນພ້ອມທຸກປະການ ສໍາເລັດທຸກເປົ້າໝາຍ ມີຜົວ ມີລູກ ແລະມີຊັບສິນ; ແຕ່ຄໍາທີ່ເຈົ້າໄດ້ເວົ້າ ແລະໄດ້ກະທໍາເພື່ອນາງນັ້ນ ກັບເປັນຄໍາທີ່ນໍາຄວາມໂສກໃຫ້ຂ້ອຍ.

Verse 49

केन दोषेण मे पुत्री न योग्या आशिषामता । न जातोऽस्याः पतिः कस्माद्वर्तते वा कुलक्षणः

“ດ້ວຍຄວາມຜິດອັນໃດ ລູກສາວຂອງຂ້ອຍຈຶ່ງບໍ່ຖືກເຫັນວ່າສົມຄວນແກ່ພອນແຫ່ງການແຕ່ງງານດີ? ເປັນເຫດໃດຜົວຂອງນາງຍັງບໍ່ປາກົດ, ຫຼືເປັນເຫດໃດຈຶ່ງບໍ່ມີເຄົ້າລາງແຫ່ງຊະຕາກຳຕະກູນອັນມົງຄຸນ?”

Verse 50

निर्धनश्च मुने कस्मात्सर्वेषां सर्वदः कुतः । इति दुर्घटवाक्यं ते मनो मोहयतीव मे

“ໂອ ມຸນີ, ເປັນໄປໄດ້ແນວໃດທີ່ລາວ ‘ຂາດຊັບ’ ແຕ່ກັບເປັນຜູ້ໃຫ້ທຸກສິ່ງແກ່ທຸກຄົນ?”—ຄໍາເວົ້າທີ່ເບິ່ງເຫັນວ່າຍາກຈະເກີດຂຶ້ນນີ້ຂອງເຈົ້າ ເຮັດໃຫ້ໃຈຂ້ອຍສັບສົນດັ່ງຖືກມົວມົນ.

Verse 51

इति तं पुत्रवात्सल्यात्सभार्यं शोकसंप्लुतम् । अहमाश्वासयं वाग्भिः सत्याभिः पांडुनंदन

ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າເຫັນເຂົາພ້ອມພັນລະຍາ ຖືກຄວາມໂສກເຂົ້າທ່ວມ ເນື່ອງຈາກຄວາມຮັກລູກຢ່າງເລິກຊຶ້ງ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງປອບໃຈເຂົາ ໂອ ບຸດແຫ່ງປານດຸ ດ້ວຍຖ້ອຍຄຳສັດຈິງ।

Verse 52

मा शुचः शैलराज त्वं हर्षस्थानेऽतिपुण्यभाक् । श्रृणु तद्वचनं मह्यं यन्मयोक्तं च ह्यर्थवत्

«ຢ່າໂສກເສົ້າເລີຍ ໂອ ກະສັດແຫ່ງພູເຂົາ; ເຈົ້າເປັນຜູ້ມີບຸນຍິ່ງນັກ ແລະນີ້ແມ່ນໂອກາດແຫ່ງຄວາມຍິນດີ. ຈົ່ງຟັງຖ້ອຍຄຳຂອງຂ້າພະເຈົ້າ; ສິ່ງທີ່ຂ້າພະເຈົ້າກ່າວນັ້ນມີຄວາມໝາຍແທ້»।

Verse 53

जगन्माता त्वियं बाला पुत्री ते सर्वसिद्धिदा । पुरा भवेऽभवद्भार्या सतीनाम्ना भवस्य या

«ເດັກຍິງນ້ອຍນີ້ແທ້ຈິງແມ່ນແມ່ແຫ່ງຈັກກະວານ—ເປັນທິດາຂອງເຈົ້າ ຜູ້ປະທານສິດທິສຳເລັດທຸກປະການ. ໃນການກ່ອນ ນາງເຄີຍເປັນພັນລະຍາຂອງພະພະວະ (ພຣະສິວະ) ທີ່ຮູ້ຈັກດ້ວຍນາມ ‘ສະຕີ’»।

Verse 54

तदस्याः किमहं दद्मि रवेर्दीपमिवाल्पकः । संचिंत्येति महादेव्या नाशिषं दत्तवानहम्

«ຂ້າພະເຈົ້າຈະຖວາຍຫຍັງແກ່ນາງໄດ້? ເຫມືອນນຳໂຄມນ້ອຍໆໄປຖວາຍແດ່ພຣະອາທິດ.» ຄິດດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ປະທານພອນໃດໆແກ່ມະຫາເທວີ।

Verse 55

न जातोऽभवद्भार्या पतिश्चेति वर्तते च भवो हि सः । न स जातो महादेवो भूतभव्यभवोद्भवः

«ພຣະອົງບໍ່ໄດ້ ‘ເກີດ’ ໃນຄວາມໝາຍທົ່ວໄປ ແຕ່ກໍຍັງຖືກເວົ້າວ່າ ‘ຜົວ’ ແລະ ‘ເມຍ’—ເພາະພຣະອົງນັ້ນແມ່ນ ພະພະວະ (ພຣະສິວະ). ມະຫາເທວະນັ້ນບໍ່ເກີດ; ຈາກພຣະອົງເກີດຂຶ້ນອະດີດ ອະນາຄົດ ແລະການເກີດເປັນທັງປວງ»।

Verse 56

शरण्यः शाश्वतः शास्ता शंकरः परमेश्वरः

ພຣະສັງກະຣະ ພຣະປະເມສວຣະ ເປັນທີ່ພຶ່ງພາຂອງສັດທັງປວງ, ນິລັນດອນ, ເປັນຜູ້ປົກຄອງແລະຄູອາຈານສູງສຸດ.

Verse 57

सर्वे देवा यत्पदमामनंति वेदैश्च सर्वैरपि यो न लभ्यः । ब्रह्मादिविश्वं ननु यस्य शैल बालस्य वा क्रीडनकं वदंति

ເທວະທັງປວງນົບນ້ອມຕໍ່ພະສະຖານະອັນສູງສຸດຂອງພຣະອົງ; ແຕ່ແມ່ນແມ່ນວ່າ ວິທະຍາເວດທັງຫມົດກໍບໍ່ອາດເຂົ້າເຖິງພຣະອົງໄດ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນ. ຈັກກະວານທັງປວງເລີ່ມແຕ່ພຣະພຣະຫມາ ຖືກກ່າວວ່າ ສໍາລັບ “ກຸມານແຫ່ງພູ” ນັ້ນ ເປັນແຕ່ຂອງຫຼິ້ນເທົ່ານັ້ນ.

Verse 58

स चामंगल्यशीलोऽपि मंगलां यतनो हरः । निर्धनः सर्वदश्चासौ वेद स्वं स्वयमेव सः

ແມ່ນແມ່ນວ່າຖືກພັນລະນາວ່າ “ມີລັກສະນະບໍ່ເປັນມົງຄຸນ” ແຕ່ພຣະຫຣະ (Hara) ນັ້ນເອງແມ່ນຕົ້ນເຫດແຫ່ງມົງຄຸນ. ແມ່ນແມ່ນວ່າ “ບໍ່ມີຊັບ” ແຕ່ພຣະອົງເປັນຜູ້ປະທານທຸກສິ່ງ; ພຣະອົງຮູ້ສະພາບແທ້ຂອງພຣະອົງໂດຍພຣະອົງເອງເທົ່ານັ້ນ.

Verse 59

स च देवोऽचलः स्थाणुर्महादेवोऽजरो हरः । भविष्यति पतिः सोऽस्यास्तत्किमर्थं तु शोचसि

ແລະພຣະເທວະນັ້ນ—ບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ, ໝັ້ນຄົງ (ສະຖານຸ), ພຣະມະຫາເທວະ, ພຣະຫຣະຜູ້ບໍ່ແກ່—ຈະເປັນສາມີຂອງນາງ. ດັ່ງນັ້ນ ເຈົ້າຈຶ່ງໂສກເສົ້າເພາະຫຍັງ?