Adhyaya 101
Āloka-dāna (Dīpa-dāna), Sumanas–Dhūpa–Dīpa Phala: Manu–Suvarṇa and Śukra–Bali Exempla
Upa-parva: Dāna-dharma (Gifts of fragrance, incense, and light) — Āloka-dāna / Dīpa-dāna discourse
The chapter opens with Yudhiṣṭhira asking Bhīṣma to define āloka-dāna (gift of light), its origin, and its fruit. Bhīṣma replies by introducing an ancient narrative: the ascetic Suvarṇa approaches Manu on Meru and asks about worship with flowers (sumanas) and the resulting merit. Manu, in turn, cites an older dialogue between Śukra and Bali that grounds the taxonomy of auspicious and inauspicious substances through the contrast of amṛta and viṣa, linking sensory qualities (especially fragrance) to psychological and moral effects. The discourse classifies flowers and plants by traits (thornless/thorny, color, habitat, cultivated/wild) and aligns offerings with recipients: gods are pleased by fragrance; yakṣa/rākṣasa by sight; nāgas by enjoyment; humans by all three. It then details incense types (resins, sarala, compounded forms) and recipient preferences (e.g., guggulu as especially esteemed). The teaching culminates in dīpa-dāna: light is praised as upward-leading and as a remedy for darkness; giving lamps yields radiance and auspicious status, while stealing lamps leads to deprivation. Practical injunctions include proper lamp materials, recommended locations for lamp-giving, and household bali offerings differentiated by recipient categories. The chapter closes by tracing the transmission lineage of the teaching (Śukra → Bali; Manu → Suvarṇa; Suvarṇa → Nārada; Nārada → Bhīṣma), reinforcing its canonical authority.
Chapter Arc: युधिष्ठिर भीष्म से पूछते हैं—‘आलोकदान’ (दीप/प्रकाश का दान) वास्तव में कैसा है और उसका फल क्या है? दानधर्म के सूक्ष्म भेदों में जिज्ञासा जाग उठती है। → भीष्म उत्तर को केवल उपदेश न रखकर ‘पुरातन इतिहास’ का आश्रय लेते हैं—प्रजापति मनु और ‘सुवर्ण’ नामक तपस्वी ब्राह्मण का संवाद। कथा में दान के विविध रूप (पुष्प, धूप, दीप, उपहार/बलि) और उनके विधि-नियम, सुगन्ध-द्रव्यों के प्रकार, तथा देवताओं के प्रसन्न/अप्रसन्न होने की शक्ति क्रमशः खुलती जाती है। → मुख्य प्रतिपादन तीव्र होता है—देवता मान-सम्मान और तृप्ति से मनुष्यों का कल्याण करते हैं, और अवज्ञा/उपेक्षा से अधमों को ‘दह’ देते हैं; इसी संदर्भ में पुष्पदान के गुण धूप-निवेदन पर भी समान रूप से लागू बताए जाते हैं, तथा विभिन्न भूत-नाग-देव-सम्बन्धी उपहार/बलि के विशिष्ट विधान (जैसे नागों के लिए पद्म-उत्पलयुक्त, गुड़-मिश्रित तिल) स्पष्ट किए जाते हैं। → कथा-परंपरा की शृंखला स्थापित होती है—शुक्राचार्य ने असुरेन्द्र बलि को यह धर्म कहा; मनु ने सुवर्ण को; सुवर्ण ने नारद को; और नारद ने वही गुण-धर्म भीष्म को—अब भीष्म युधिष्ठिर को उसे आचरण में उतारने का आग्रह करते हैं।
Shlokas
Verse 1
बी जम अष्टनवतितमोब् ध्याय: तपस्वी सुवर्ण और मनुका संवाद--पुष्प
ຢຸທິສຖິຣະກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ເປັນດັ່ງງົວຜູ້ປະເສີດໃນວົງບາຣະຕະ! ພິທີທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ການໃຫ້ທານແຫ່ງແສງສະຫວ່າງ’ (dīpa-dāna) ນີ້ແມ່ນແນວໃດ? ຈະປະກອບຢ່າງໃດ? ມັນເກີດຂຶ້ນແນວໃດ? ແລະຜົນຂອງມັນແມ່ນຫຍັງ? ຂໍຈົ່ງບອກຂ້ອຍ.”
Verse 2
भीष्म उवाच अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् । मनो: प्रजापतेर्वादं सुवर्णस्य च भारत,भीष्मजीने कहा--भारत! इस विषयमें प्रजापति मनु और सुवर्णके संवादरूप प्राचीन इतिहासका उदाहरण दिया जाता है
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: “ໂອ ບາຣະຕະ, ໃນເລື່ອງນີ້ກໍມີການຍົກຕົວຢ່າງຈາກປະຫວັດເກົ່າແກ່ອັນບູຮານ. ມັນເປັນເລື່ອງເກົ່າໃນຮູບແບບການສົນທະນາລະຫວ່າງ ພຣະປະຊາປະຕິ ມະນຸ (Manu) ແລະ ສຸວັນນະ (Suvarṇa). ມັນຖືກນຳມາເພື່ອເປັນອຸທາຫອນ ໃຫ້ແຈ້ງຊັດເຖິງນັຍທາງຈິດທຳທີ່ກຳລັງຖົມຖຽງ.”
Verse 3
तपस्वी कश्चिदभवत् सुवर्णो नाम भारत । वर्णतो हेमवर्ण: स सुवर्ण इति पप्रथे
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ສືບສາຍພາຣະຕະ, ໃນກາລໜຶ່ງ ມີນັກບຳເນັດຕະປະສີຜູ້ໜຶ່ງ ຊື່ ສຸວັນນະ. ຜິວພັນຂອງລາວສ່ອງປະກາຍດັ່ງຄຳ; ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ເປັນຄວາມຊື່ນບານແຫ່ງພາຣະຕະ, ລາວຈຶ່ງໂດງດັງດ້ວຍນາມ ‘ສຸວັນນະ’».
Verse 4
कुलशीलगुणोपेत: स्वाध्याये च परंगत: । बहून् सुवंशप्रभवान् समतीत: स्वकैर्गुणै:
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ລາວພ້ອມດ້ວຍຊາດຕະກູນສູງສົ່ງ, ຄວາມປະພຶດດີ ແລະ ຄຸນງາມຄວາມດີອັນຍອດ; ອີກທັງຍັງຊໍານານໃນການສຶກສາພຣະຄຳພີ (ສະວາດະຍາຍ). ດ້ວຍພະລັງແຫ່ງຄຸນທຳຂອງຕົນ, ລາວໄດ້ເກີນໜ້າຜູ້ດີຫຼາຍຄົນທີ່ເກີດໃນຕະກູນມີຊື່—ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ຄວາມຍອດຢ່າງແທ້ຈິງ ວັດດ້ວຍຈິດໃຈແລະວິຊາ, ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍກຳເນີດຢ່າງດຽວ.
Verse 5
स कदाचिन्मनु विप्रो ददर्शोपससर्प च | कुशलप्रश्नमन्योन्यं तौ चोभौ तत्र चक्रतु:,एक दिन जन ब्राह्मणदेवताने प्रजापति मनुको देखा। देखकर वे उनके पास चले गये। फिर तो वे दोनों एक-दूसरेसे कुशल-समाचार पूछने लगे
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ຄັ້ງໜຶ່ງ ພຣາຫມັນນັ້ນໄດ້ເຫັນ ພຣະປະຊາປະຕິ ມະນຸ ແລ້ວເຂົ້າໄປໃກ້. ທີ່ນັ້ນ ທັງສອງໄດ້ຖາມໄຖ່ສຸຂະພາບແລະຄວາມສະບາຍດີຕໍ່ກັນດ້ວຍຄວາມນົບນ້ອມ.
Verse 6
ततस्तौ सत्यसंकल्पौ मेरौ काउ्चनपर्वते । रमणीये शिलापृष्ठे सहितौ संन्यषीदताम्,तदनन्तर वे दोनों सत्यसंकल्प महात्मा सुवर्णमय पर्वत मेरके एक रमणीय शिलापृष्ठपर एक साथ बैठ गये
ຕໍ່ມາ ມະຫາບຸລຸດທັງສອງ ຜູ້ມີປະຕິຍານສັດຈິງອັນໝັ້ນຄົງ ໄດ້ນັ່ງລົງຮ່ວມກັນເທິງຜາຫີນອັນງາມ ຢູ່ເຂົາເມຣຸ—ເຂົາຄຳ.
Verse 7
तत्र तौ कथयन्तौ स्तां कथा नानाविधाश्रया: । ब्रद्मर्षिदेवदैत्यानां पुराणानां महात्मनाम्
ທີ່ນັ້ນ ທັງສອງໄດ້ສົນທະນາກັນ ເລົ່າເລື່ອງຫຼາຍຢ່າງຈາກແຫຼ່ງຕ່າງໆ—ເລື່ອງຂອງພຣະຣິຊີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ (ບຣະຫມະຣິຊີ), ເທວະ, ໄດຕະຍະ ແລະ ມະຫາບຸລຸດໃນກາລກ່ອນ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ດຳຣະມະຖືກສືບທອດຜ່ານປະຫວັດສາດອັນສັກສິດ ແລະ ຊີວິດຕົວຢ່າງ.
Verse 8
सुवर्णस्त्वब्रवीद् वाक््यं मनुं स्वायम्भुवं प्रति । हितार्थ सर्वभूतानां प्रश्न॑ मे वक्तुमहसि
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ສຸວັນນະໄດ້ກ່າວຕໍ່ມະນຸ ສະວາຍັມພູວະ ວ່າ: “ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງປວງ ທ່ານຄວນຕອບຄໍາຖາມຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ປະເພນີທີ່ນໍາດອກໄມ້ໄປບູຊາເທວະດານັ້ນແທ້ຈິງແມ່ນຫຍັງ? ເກີດຂຶ້ນແລະແຜ່ຫຼາຍມາແນວໃດ? ຜົນຂອງມັນແມ່ນຫຍັງ? ແລະຈຸດປະສົງທີ່ຖືກຕ້ອງຂອງມັນແມ່ນຫຍັງ? ຂໍໃຫ້ທ່ານບອກຂ້າພະເຈົ້າທັງໝົດນີ້”
Verse 9
सुमनोभिर्यदिज्यन्ते दैवतानि प्रजेश्वर । किमेतत् कथमुत्पन्नं फलं योगं च शंस मे
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງສັດທັງປວງ, ເມື່ອບູຊາເທວະດາດ້ວຍດອກໄມ້ຫອມ ປະເພນີນີ້ແທ້ຈິງແມ່ນຫຍັງ? ມັນເກີດຂຶ້ນແນວໃດ? ມັນໃຫ້ຜົນຫຍັງ? ແລະຄວນນໍາໃຊ້ຢ່າງໃດຈຶ່ງຖືກຕ້ອງ? ຂໍໃຫ້ທ່ານບອກຂ້າພະເຈົ້າໃຫ້ຊັດເຈນ.”
Verse 10
मनुर॒ुवाच अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् । शुक्रस्य च बलेश्रैव संवादं वै महात्मनो:
ມະນຸກ່າວວ່າ: “ໃນເລື່ອງນີ້ດ້ວຍ ນັກຮູ້ທັງຫຼາຍຍົກຕົວຢ່າງຈາກປະຫວັດເກົ່າແກ່—ຄື ຕໍານານກ່ຽວກັບບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ມະຫາຈິດ ສຸກຣະ ແລະ ບາລິ.”
Verse 11
बलेवैंरोचनस्येह त्रैलोक्यमनुशासत: । समीपमाजगामाशु शुक्रो भूगुकुलोद्वह:,पहलेकी बात है, विरोचनकुमार बलि तीनों लोकोंका शासन करते थे। उन दिनों भुगुकुलभूषण शुक्र शीघ्रतापूर्वक उनके पास आये
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ໃນເວລາທີ່ ບາລິ ບຸດຂອງ ວິໂຣຈະນະ ກໍາລັງປົກຄອງສາມໂລກ, ສຸກຣະ—ຜູ້ເປັນເລີດໃນວົງສາ ພຣຶກຸ—ໄດ້ມາຮອດຕໍ່ໜ້າເຂົາຢ່າງວ່ອງໄວ.
Verse 12
तमर्ध्यादिभिरभ्यर्च्य भार्गव॑ं सोडसुराधिप: । निषसादासने पश्चाद् विधिवद् भूरिदक्षिण:
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ບາລິ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງອະສຸຣະ ຜູ້ມີຊື່ສຽງໃນການໃຫ້ທານອັນຫຼາຍ ໄດ້ຖວາຍອາຣະຄະ (arghya) ແລະພິທີຕ້ອນຮັບອື່ນໆ ບູຊາພຣະອາຈານ ບາຣຄະວະ (ສຸກຣາຈາຣຍະ) ບຸດແຫ່ງພຣຶກຸ ຢ່າງຖືກຕ້ອງຕາມພິທີ. ເມື່ອອາຈານນັ້ນນັ່ງລົງໃນອາສນະແລ້ວ ບາລິຈຶ່ງນັ່ງລົງເທິງບັນລັງຂອງຕົນຕາມຂະບວນພິທີ.
Verse 13
कथेयमभवत् तत्र त्वया या परिकीर्तिता । सुमनोधूपदीपानां सम्प्रदाने फलं प्रति
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: «ທີ່ນັ້ນເກີດຂຶ້ນການສົນທະນາດຽວກັນຕາມທີ່ເຈົ້າໄດ້ເລົ່າ—ເນື້ອຫາແມ່ນວ່າ ຜົນອັນໃດເກີດຈາກການຖວາຍດອກໄມ້, ທູບ ແລະ ໂຄມໄຟແກ່ເທວະດາ. ໃນເວລານັ້ນ ບາລີ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງພວກໄດຕະຍະ ໄດ້ຍົກຄຳຖາມອັນປະເສີດນີ້ຂຶ້ນຕໍ່ໜ້າ ກະວີິສີ ສຸກຣະ»។
Verse 14
ततः पप्रच्छ दैत्येन्द्र: कवीन्द्रं प्रश्रमुत्तमम्
ແລ້ວຕໍ່ມາ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງພວກໄດຕະຍະ ໄດ້ຖາມກະວີຜູ້ເລີດ ດ້ວຍຄຳຖາມອັນປະເສີດຍິ່ງ।
Verse 15
बलिस्वाच सुमनोधूपदीपानां किं फल ब्रह्मवित्तम । प्रदानस्य द्विजश्रेष्ठ तद् भवान् वक्तुमहति
ບາລີ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ຮູ້ພຣະພຣະຫມັນອັນສູງສຸດ, ໂອ ທະວິຊະຜູ້ປະເສີດ! ການຖວາຍດອກໄມ້, ທູບ ແລະ ໂຄມໄຟ ມີຜົນອັນໃດ? ຂໍທ່ານເມດຕາອະທິບາຍບຸນກຸສົນແຫ່ງທານນັ້ນໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ»។
Verse 16
शुक्र उवाच तप: पूर्व समुत्पन्नं धर्मस्तस्मादनन्तरम् । एतस्मिन्नन्तरे चैव वीरुदोषध्य एव च
ສຸກຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ກ່ອນອື່ນໃດໝົດ ຕະປະ (tapas) ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ; ຫຼັງຈາກນັ້ນ ທັມມະ (dharma) ຈຶ່ງເກີດຕາມ. ໃນຊ່ວງຄັ້ນກາງລະຫວ່າງສອງນັ້ນ ກໍມີເຄືອໄມ້ ແລະ ພືດສະໝຸນໄພ ປາກົດຂຶ້ນດ້ວຍ»។
Verse 17
सोमस्यात्मा च बहुधा सम्भूत: पृथिवीतले । अमृतं च विषं चैव ये चान्ये तृतजातय:,इस भूतलपर अनेक प्रकारकी सोमलता प्रकट हुई। अमृत, विष तथा दूसरी-दूसरी जातिके वृणोंका प्रादुर्भाव हुआ
ສຸກຣະ ກ່າວວ່າ: «ໃນພື້ນພິພົບແຫ່ງແຜ່ນດິນ ສານະແທ້ແຫ່ງໂສມະ (Soma) ໄດ້ປາກົດເປັນຫຼາຍຮູບແບບ. ຈາກນັ້ນເກີດທັງອະມຣິຕະ (ນ້ຳອະມະຕະ) ແລະ ພິດ ພ້ອມທັງຊະນິດອື່ນໆອີກຫຼາຍປະການ»។
Verse 18
अमृतं मनसः प्रीतिं सद्यस्तृप्तिं ददाति च । मनो ग्लपयते तीव्र विष॑ गन्धेन सर्वश:
ສຸກຣະ ກ່າວວ່າ: «ອະມຣິຕະ (ນ້ຳອະມະຕະ) ໃຫ້ຄວາມຍິນດີແກ່ໃຈ ແລະໃຫ້ຄວາມອີ່ມໃຈທັນທີ. ແຕ່ພິດນັ້ນ ໂດຍກິ່ນຂອງມັນເອງ ທຳໃຫ້ໃຈຈົມລົງໃນຄວາມທຸກທ້ອນຮ້າຍແຮງ ແລະສິ້ນເຊີງ»។
Verse 19
अमृतं मंगलं विद्धि महद्विषममंगलम् । ओपषघध्यो ह्ामृतं सर्वा विषं तेजोडग्निसम्भवम्
ສຸກຣະ ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ອະມຣິຕະແມ່ນມົງຄຸນ; ແລະພິດແມ່ນອະມົງຄຸນອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ແລະຮ້າຍແຮງ. ຢາສະຫມຸນໄພທັງປວງ ຄວນນັບເປັນ ‘ອະມຣິຕະ’—ເພາະຊ່ວຍຊີວິດ ແລະມີຄຸນ. ແຕ່ພິດແມ່ນພະລັງອັນຮ້ອນແຮງ ກຳເນີດຈາກໄຟ. ດັ່ງນັ້ນ ສິ່ງທີ່ຄ້ຳຈຸນຊີວິດ ແລະຮັກສາ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າມົງຄຸນ; ສິ່ງທີ່ເຜົາໄໝ້ ທຳຮ້າຍ ແລະທຳລາຍ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າອະມົງຄຸນຢ່າງລຶກຊຶ້ງ»។
Verse 20
मनो ह्वादयते यस्माच्छियं चापि दधाति च । तस्मात् सुमनस: प्रोक्ता नरै: सुकृतकर्मभि:,फूल मनको आह्लाद प्रदान करता है और शोभा एवं सम्पत्तिका आधान करता है, इसलिये पुण्यात्मा मनुष्योंने उसे सुमन कहा है
ສຸກຣະ ກ່າວວ່າ: «ເພາະມັນເຮັດໃຫ້ໃຈຊື່ນບານ ແລະຍັງປະທານຄວາມງາມກັບຄວາມຮັ່ງມີ, ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ຄົນຜູ້ມີກຳດີ ຈຶ່ງເອີ້ນມັນວ່າ ‘ສຸມະນັດ’ (ຜູ້ເຮັດໃຫ້ໃຈດີ)»។
Verse 21
देवताभ्य: सुमनसो यो ददाति नर: शुचि: । तस्य तुष्यन्ति वै देवास्तुष्टा: पुष्टिं ददत्यपि,जो मनुष्य पवित्र होकर देवताओंको फूल चढ़ाता है, उसके ऊपर सब देवता संतुष्ट होते और उसके लिये पुष्टि प्रदान करते हैं
ສຸກຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ທີ່ມີໃຈບໍລິສຸດ ແລະກາຍວາຈາບໍລິສຸດ ນຳດອກໄມ້ໄປບູຊາເທວະດາ, ເທວະດາທັງຫຼາຍຍ່ອມພໍໃຈ. ເມື່ອເທວະດາພໍໃຈ ພວກທ່ານກໍປະທານການຫຼ້ຽງຊີວິດ, ຄວາມຮັ່ງມີ, ແລະພະລັງຄ້ຳຈຸນໃຫ້ແກ່ຜູ້ນັ້ນ»។
Verse 22
यं यमुद्दिश्य दीयेरन् देव॑ सुमनस: प्रभो । मंगलार्थ स तेनास्य प्रीतो भवति दैत्यप
ສຸກຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະອົງ! ເມື່ອຖວາຍດອກໄມ້ໂດຍມຸ່ງໝາຍເຖິງເທວະດາອົງໃດ, ເທວະດາອົງນັ້ນຍ່ອມພໍໃຈຢ່າງຍິ່ງຕໍ່ຜູ້ຖວາຍ ເນື່ອງດ້ວຍການຖວາຍດອກໄມ້ນັ້ນ ແລະຈະພະຍາຍາມຢ່າງແຂງຂັນເພື່ອຄວາມສຸກສະຫວັດດີ ແລະມົງຄຸນຂອງຜູ້ຖວາຍ»។
Verse 23
ज्ञेयास्तूग्राश्न सौम्याश्न॒ तेजस्विन्यश्न॒ ता: पृथक् । ओषघध्यो बहुवीर्या हि बहुरूपास्तथैव च,उग्रा, सौम्या, तेजस्विनी, बहुवीर्या और बहुरूपा--अनेक प्रकारकी ओषधियाँ होती हैं। उन सबको जानना चाहिये
ສຸກຣະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ຄວນຮູ້ແຈ້ງໃຫ້ຊັດເຈນເຖິງປະເພດຂອງພືດຢາຕ່າງໆ—ບາງຢ່າງອອກິດແຮງ, ບາງຢ່າງອ່ອນໂຍນ, ແລະບາງຢ່າງສະຫວ່າງໄສດ້ວຍພະລັງ. ແທ້ຈິງແລ້ວ ພືດຢາມີທັງຄວາມແຂງແຮງຫຼາຍຢ່າງ ແລະຮູບຮ່າງຫຼາຍແບບ; ດັ່ງນັ້ນ ຈຶ່ງຄວນເຂົ້າໃຈ ແລະແຍກແຍະໃຫ້ຖືກຕ້ອງ».
Verse 24
यज्ञियानां च वृक्षाणामयज्ञीयान् निबोध मे । आसुराणि च माल्यानि दैवतेभ्यो हितानि च
ສຸກຣະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຮຽນຈາກເຮົາວ່າ ຕົ້ນໄມ້ໃດເໝາະສົມສໍາລັບພິທີຍັດ (ຍະຊະ) ແລະຕົ້ນໄມ້ໃດບໍ່ເໝາະ. ພ້ອມທັງເຂົ້າໃຈວ່າ ພວງດອກໄມ້ໃດມີລັກສະນະ ‘ອາສຸຣິກ’ ແລະພວງດອກໄມ້ໃດເປັນປະໂຫຍດ ເໝາະສົມສໍາລັບຖວາຍແດ່ເທວະດາ».
Verse 25
अब यज्ञसम्बन्धी तथा अयज्ञोपयोगी वृक्षोंका वर्णन सुनो। असुरोंके लिये हितकर तथा देवताओंके लिये प्रिय जो पुष्पमालाएँ होती हैं, उनका परिचय सुनो ।।
ສຸກຣະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງການພັນລະນາເຖິງຕົ້ນໄມ້—ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບພິທີຍັດ ແລະທີ່ໃຊ້ນອກພິທີຍັດ. ຈົ່ງຟັງການຈໍາແນກພວງດອກໄມ້ດ້ວຍ: ບາງພວງເປັນປະໂຫຍດແກ່ອາສຸຣາ ແລະບາງພວງເປັນທີ່ຮັກຂອງເທວະດາ. ຕາມລໍາດັບ ເຮົາຈະພັນລະນາອີກດ້ວຍເຖິງພືດຢາແລະພືດພັນອັນນ່າຊື່ນຊົມ ທີ່ເປັນທີ່ໂປດປານຂອງ ຣາກສະສະ, ນາກາ, ຢັກຂະ, ມະນຸດ ແລະ ປິຕຣະ (ວິນຍານບັນພະບຸລຸດ)».
Verse 26
वन्या ग्राम्याश्वेह तथा कृष्टोप्ता: पर्वताश्रया: । अकण्टका: कण्टकिनो गन्धरूपरसान्विता:
ສຸກຣະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ໃນນີ້ ບາງຕົ້ນໄມ້ເປັນປ່າດົງ ແລະບາງຕົ້ນຖືກປູກໃກ້ບ້ານ. ບາງຕົ້ນຖືກປູກຫຼັງຈາກໄຖດິນ ແຕ່ບາງຕົ້ນເກີດຂຶ້ນເອງໃນເຂດພູເຂົາ. ໃນພວກນັ້ນ ບາງຕົ້ນບໍ່ມີໜາມ ແລະບາງຕົ້ນມີໜາມ; ແຕ່ທັງໝົດລ້ວນມີກິ່ນ, ຮູບຮ່າງ ແລະລົດຊາດ».
Verse 27
द्विविधो हि स्मृतो गन्ध इष्टोडनिष्ट श्व पुष्पज: । इष्टगन्धानि देवानां पुष्पाणीति विभावय
ສຸກຣະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ກິ່ນຫອມທີ່ເກີດຈາກດອກໄມ້ ຖືກເຂົ້າໃຈວ່າມີສອງປະເພດ—ທີ່ນ່າພໍໃຈ ແລະທີ່ບໍ່ນ່າພໍໃຈ. ຈົ່ງຮູ້ໄວ້ໃຫ້ແນ່: ດອກໄມ້ທີ່ມີກິ່ນຫອມນ່າພໍໃຈ ເປັນທີ່ໂປດປານຂອງເທວະດາ».
Verse 28
अकण्टकानां वृक्षाणां श्वेतप्रायाश्व॒ वर्णत: । तेषां पुष्पाणि देवानामिष्टानि सततं प्रभो
ສຸກຣະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະອົງເຈົ້າ! ໃນບັນດາຕົ້ນໄມ້ທີ່ບໍ່ມີໜາມ ຕົ້ນທີ່ມີສີຂາວເປັນສ່ວນໃຫຍ່ ດອກຂອງມັນເປັນທີ່ຮັກຂອງເທວະດາຢູ່ເສມອ. ດອກບົວ ແລະ ຕົ້ນຕຸລະສີ ໄດ້ຮັບການນັບຖືໃນບັນດາເຄື່ອງບູຊາທັງປວງ (ແລະດອກມະລິກໍຖືກສັນລະເສີນເປັນພິເສດໃນບັນດາດອກໄມ້)».
Verse 29
जलजानि च माल्यानि पद्मादीनि च यानि वै । गन्धर्वनागयक्षेभ्यस्तानि दद्याद् विचक्षण:,जलसे उत्पन्न होनेवाले जो कमल-उत्पल आदि पुष्प हैं, उन्हें विद्वान् पुरुष गन्धर्वों, नागों और यक्षोंको समर्पित करे
ສຸກຣະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ມີປັນຍາຄວນຖວາຍພວງມາລາ ແລະ ດອກໄມ້ທີ່ເກີດຈາກນ້ຳ—ເຊັ່ນ ດອກບົວ ແລະອື່ນໆ—ທີ່ເກີດຈາກຫນອງນ້ຳ ແລະ ນ້ຳທັງປວງ ແດ່ກັນທັຣວະ, ນາກ ແລະ ຢັກສະ».
Verse 30
ओपषध्यो रक्तपुष्पाश्न कटुका: कण्टकान्विता: । शत्रूणामभिचारार्थमाथर्वेषु निदर्शिता:
ສຸກຣະກ່າວວ່າ: «ໃນປະເພນີອະຖັຣວະ ໄດ້ຊີ້ໄວ້ວ່າ ສຳລັບພິທີອາບິຈາຣະອັນມຸ່ງຮ້າຍຕໍ່ສັດຕູ ຄວນໃຊ້ພືດຢາທີ່ອອກດອກສີແດງ ມີລົດຂົມ ແລະມີໜາມ».
Verse 31
तीक्ष्णवीर्यस्ति भूतानां दुरालम्भा: सकण्टका: । रक्तभूयिष्ठवर्णाश्न कृष्णाश्वलैवोपहारयेत्
ສຸກຣະກ່າວວ່າ: «ສຳລັບສັດວິນຍານເຊັ່ນ ພູຕະ ຄວນຖວາຍດອກໄມ້ທີ່ມີິດແຮງຄົມກ້າ—ດອກທີ່ຈັບຕ້ອງຍາກ ມີໜາມ ແລະມີສີແດງຫຼືສີດຳເປັນສ່ວນໃຫຍ່. ການຖວາຍແບບນີ້ນັບວ່າເໝາະສົມກັບວິນຍານເຫຼົ່ານັ້ນ ແລະພິທີຂອງພວກເຂົາ».
Verse 32
मनोहृदयनन्दिन्यो विशेषमधुराश्च या: । चारुरूपा: सुमनसो मानुषाणां स्मृता विभो
ສຸກຣະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະອົງຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່! ໃນບັນດາມະນຸດ ດອກໄມ້ທີ່ຖືກຈື່ຈຳວ່ານ່າພໍໃຈແທ້ ແມ່ນດອກທີ່ເຮັດໃຫ້ໃຈແລະຫົວໃຈຊື່ນບານ ມີຄວາມຫວານເປັນພິເສດ ແລະມີຮູບຮ່າງກັບສີສັນງາມ».
Verse 33
न तु श्मशानसम्भूता देवतायतनोद्भवा: । संनयेत् पुष्टियुक्तेषु विवाहेषु रह:सु च,श्मशान तथा जीर्ण-शीर्ण देवालयोंमें पैदा हुए फूलोंका पौष्टिक कर्म, विवाह तथा एकान्त विहारमें उपयोग नहीं करना चाहिये
ສຸກຣະ ກ່າວວ່າ: ດອກໄມ້ທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນປ່າຊ້າ ຫຼື ທີ່ງອກຂຶ້ນໃນເຂດວິຫານຂອງເທວະດາ ບໍ່ຄວນນໍາໄປໃຊ້ໃນກິດທີ່ມຸ່ງເພີ່ມພູນອາຫານ ແລະ ຄວາມມົງຄຸນ—ເຊັ່ນ ພິທີເສີມກໍາລັງ, ພິທີແຕ່ງງານ, ຫຼື ການເພີດເພີນຮັກໃນທີ່ລັບ. ຄໍາສອນນີ້ຊີ້ວ່າ ແມ່ນແຕ່ສິ່ງງາມຢ່າງດອກໄມ້ກໍມີກົດເກນຄວາມບໍລິສຸດຕາມບໍລິບົດ: ສິ່ງທີ່ຜູກພັນກັບສະຖານທີ່ແຫ່ງຄວາມຕາຍ ຫຼື ພື້ນທີ່ສັກສິດທີ່ສົງວນໄວ້ ບໍ່ຄວນນໍາໄປໃຊ້ເພື່ອຄວາມສຸກໂລກີ ຫຼື ການແສວງຫາຄວາມຮັ່ງມີ.
Verse 34
गिरिसानुरुहा: सौम्या देवानामुपपादयेत् । प्रोक्षिता< भ्युक्षिता: सौम्या यथायोग्यं यथास्मृति
ດອກໄມ້ອັນງາມ ແລະ ຫອມຫວານ ທີ່ງອກຂຶ້ນຕາມຍອດພູ ຄວນລ້າງໃຫ້ສະອາດ ຫຼື ພອຍນໍ້າລົງໃຫ້ບໍລິສຸດ ແລ້ວນໍາໄປຖວາຍແດ່ເທວະດາຕາມຄວາມເໝາະສົມ ແລະ ຕາມທີ່ຄໍາສອນໃນສະມຣິຕິກໍານົດໄວ້.
Verse 35
गन्धेन देवास्तुष्यन्ति दर्शनाद् यक्षराक्षसा: । नागा: समुपभोगेन त्रिभिरेतैस्तु मानुषा:
ສຸກຣະ ກ່າວວ່າ: ເທວະດາພໍໃຈດ້ວຍກິ່ນຫອມ; ຢັກສະ ແລະ ຣາກສະສະ ພໍໃຈດ້ວຍການເຫັນ; ນາກາພໍໃຈດ້ວຍການເສບສົມໃຊ້ສອຍຢ່າງເຕັມທີ່. ແຕ່ມະນຸດພໍໃຈດ້ວຍທັງສາມ—ເຫັນ, ດົມກິ່ນ, ແລະ ເສບສົມໃຊ້ສອຍ.
Verse 36
सद्यः प्रीणाति देवान् वै ते प्रीता भावयन्त्युत । संकल्पसिद्धा मर्त्यानामीप्सितैश्व मनोरमै:
ສຸກຣະ ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍການຖວາຍດອກໄມ້ໃນການບູຊາ ມະນຸດຍ່ອມເຮັດໃຫ້ເທວະດາພໍໃຈໃນທັນທີ. ເມື່ອເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນ—ຜູ້ມີຈິດຕັ້ງໃຈທີ່ສໍາເລັດໄດ້—ພໍໃຈແລ້ວ ພວກທ່ານຍ່ອມເຮັດໃຫ້ເປົ້າໝາຍຂອງມະນຸດເຈີຣິນ ປະທານສິ່ງທີ່ປາດຖະໜາ ແລະ ຄວາມສຸກອັນພິມພອນ ເພື່ອໜຸນຊ່ວຍຄວາມຜາສຸກ.
Verse 37
प्रीता: प्रीणन्ति सततं मानिता मानयन्ति च । अवज्ञातावधूताश्न निर्दहन्त्यधमान् नरान्
ສຸກຣະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອເທວະດາຖືກເຮັດໃຫ້ພໍໃຈຢູ່ເສມອ ແລະ ໄດ້ຮັບການເຄົາລົບຍົກຍ້ອງ ພວກທ່ານກໍຈະປະທານຄວາມພໍໃຈ ແລະ ກຽດສັກສີໃຫ້ມະນຸດຢູ່ເສມອ. ແຕ່ຖ້າຖືກດູໝິ່ນ ແລະ ປະມາດ ພວກທ່ານຈະເຜົາຜານຄົນຊົ່ວຕໍ່າທີ່ກະທໍາການບໍ່ເຄົາລົບ ດ້ວຍໄຟແຫ່ງຄວາມໂກດຂອງພວກທ່ານ.
Verse 38
अत ऊर्ध्व॑ प्रवक्ष्यामि धूपदानविधे: फलम् | धूपांश्व विविधान् साधूनसाधूंक्ष निबोध मे,इसके बाद अब मैं धूपदानकी विधिका फल बताऊँगा। धूप भी अच्छे और बुरे कई तरहके होते हैं। उनका वर्णन मुझसे सुनो
ນັບແຕ່ນີ້ໄປ ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍຜົນອານິສົງຂອງພິທີຖວາຍທູບຕາມບົດບັນຍັດ. ຈົ່ງຮູ້ຈາກຂ້າພະເຈົ້າວ່າ ທູບມີຫຼາຍຊະນິດ—ບາງຊະນິດດີ ແລະເປັນກຸສົນ, ບາງຊະນິດບໍ່ດີ—ແລະຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວແຍກແຈ້ງໃຫ້ຟັງ.
Verse 39
निर्यासा: सारिणश्रैव कृत्रिमाश्वैव ते त्रयः । इष्टोडनिष्टो भवेद् गंधस्तन्मे विस्तरश: शूणु
ສຸກຣະກ່າວວ່າ: “ທູບມີຊະນິດຫຼັກ 3 ປະການ: ທູບຈາກຢາງໄມ້ (ນິຣຍາສ), ທູບ ‘ສາຣິນ’ ອັນເປັນສ່ວນຜະສົມກິ່ນຫອມທີ່ຈັດເຮັດ, ແລະທູບປຸງແຕ່ງ/ປະດິດ (ປະສົມ). ກິ່ນທີ່ເກີດຈາກມັນອາດຈະຫອມນ່າພໍໃຈ ຫຼືບໍ່ນ່າພໍໃຈ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງຟັງຂ້າພະເຈົ້າອະທິບາຍໂດຍລະອຽດ.”
Verse 40
निर्यासा: सल्लकीवर्ज्या देवानां दयिताउस्तु ते । गुग्गुलुः प्रवरस्तेषां सर्वेषामिति निश्चय:
ສຸກຣະກ່າວວ່າ: “ທູບຈາກຢາງໄມ້ (ນິຣຍາສ) ທັງຫຼາຍ—ຍົກເວັ້ນທີ່ໄດ້ຈາກຕົ້ນສັລລະກີ—ເປັນທີ່ຮັກພໍໃຈຂອງເທວະທັງປວງ. ໃນບັນດາຢາງເຫຼົ່ານັ້ນ ‘ກຸກກຸລຸ’ ຖືກນັບວ່າດີເລີດທີ່ສຸດ—ນີ້ແມ່ນຂໍ້ສະຫຼຸບອັນໝັ້ນຄົງຂອງຜູ້ຮູ້.”
Verse 41
अगुरु: सारिणां श्रेष्ठो यक्षराक्षसभोगिनाम् | दैत्यानां सल्लकीयश्व काड्क्षतो यश्व तद्विध:
ສຸກຣະກ່າວວ່າ: “ໃນບັນດາທູບຫອມ, ອະກຸຣຸ (ໄມ້ຫອມ) ເປັນອັນສູງສຸດ ແລະເປັນທີ່ພໍໃຈເປັນພິເສດຂອງຢັກສາ, ຣາກສະສາ, ແລະນາກາ. ແຕ່ພວກດານະວະນັ້ນ ກັບມັກທູບທີ່ປຸງຈາກຢາງຂອງຕົ້ນສັລລະກີ ແລະຢາງອື່ນໆທີ່ຄ້າຍຄືກັນ.”
Verse 42
अथ सर्जरसादीनां गंधै: पार्थिव दारवै: । फाणितासवसंयुक्तर्मनुष्याणां विधीयते
ສຸກຣະກ່າວວ່າ: “ໂອ ຈອມແຜ່ນດິນ! ສໍາລັບມະນຸດ ມີການຈັດເຮັດທູບປຸງແຕ່ງ: ເອົາກິ່ນຂອງຢາງໄມ້ເຊັ່ນ ສາຣຈະ ແລະອາໂຣມາຈາກວັດຖຸທີ່ເກີດຈາກດິນແລະໄມ້ ມາຜະສົມກັນ ແລ້ວຄົວກັບນ້ໍາຫວານແລະນ້ໍາຫມັກ. ນີ້ແມ່ນທູບປະສົມທີ່ມະນຸດນິຍົມໃຊ້.”
Verse 43
देवदानवभूतानां सद्यस्तुष्टिकर: स्मृत: । येडन्ये वैहारिकास्तत्र मानुषाणामिति स्मृता:
ສຸກຣະກ່າວວ່າ: «ທູບນີ້ ຖືກຈື່ຈຳວ່າ ເປັນສິ່ງທີ່ໃຫ້ຄວາມພໍໃຈທັນທີ ແກ່ເທວະ, ອະສຸຣ ແລະ ພູດຜີວິນຍານທັງຫຼາຍ. ນອກຈາກນັ້ນ ຍັງມີທູບອື່ນໆ ທີ່ໃຊ້ເພື່ອຄວາມສຳລານ ແລະ ການພັກຜ່ອນ; ທູບເຫຼົ່ານັ້ນ ຖືກນັບວ່າເປັນຂອງໃຊ້ຂອງມະນຸດ».
Verse 44
य एवोक्ता: सुमनसां प्रदाने गुणहेतव: । धूपेष्वपि परिज्ञेयास्त एव प्रीतिवर्धना:
ສຸກຣະກ່າວວ່າ: «ບຸນກຸສົນ ແລະ ຜົນດີທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ ສຳລັບການຖວາຍດອກໄມ້ແກ່ເທວະ ພຶງເຂົ້າໃຈວ່າ ຍັງໃຊ້ໄດ້ກັບການຖວາຍທູບດ້ວຍ. ທູບກໍເພີ່ມພູນຄວາມປິຕິຍິນດີຂອງເທວະ—ຄວນຮູ້ໄວ້ດັ່ງນີ້».
Verse 45
दीपदाने प्रवक्ष्यामि फलयोगमनुत्तमम् । यथा येन यदा चैव प्रदेया यादृशाश्व ते,अब मैं दीप-दानका परम उत्तम फल बताऊँगा। कब किस प्रकार किसके द्वारा किसके दीप दिये जाने चाहिये, यह सब बताता हूँ, सुनो
ສຸກຣະກ່າວວ່າ: «ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະກາດຜົນບຸນອັນສູງສຸດ—ຜົນອັນປະເສີດ—ທີ່ເກີດຈາກການຖວາຍທານໂຄມໄຟ. ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍວ່າ ຄວນຖວາຍແນວໃດ, ໂດຍໃຜ, ໃນເວລາໃດ, ແລະ ດ້ວຍວິທີໃດ. ຈົ່ງຟັງ».
Verse 46
ज्योतिस्तेज: प्रकाशं वाप्यूर्ध्वगं चापि वर्ण्यते । प्रदानं तेजसां तस्मात् तेजो वर्धयते नृणाम्
ສຸກຣະກ່າວວ່າ: «ແສງ (ເຕຊະ) ຖືກພັນນາວ່າ ເປັນຄວາມສະຫວ່າງໄສ ແລະ ການສ່ອງສະຫວ່າງ, ທັງຍັງເປັນສິ່ງທີ່ພຸ່ງຂຶ້ນເທິງ. ດັ່ງນັ້ນ ການຖວາຍທານແຫຼ່ງແສງ ຈຶ່ງເພີ່ມພູນເຕຊະຂອງມະນຸດ—ເຮັດໃຫ້ຄວາມສະຫວ່າງໄສ, ຊື່ສຽງ ແລະ ຄຸນຄ່າທາງທຳ ເຈີຣິນຂຶ້ນ ໂດຍບຸນຈາກການໃຫ້ແສງແກ່ຜູ້ອື່ນ».
Verse 47
अन्धन्तमस्तमिस्रं च दक्षिणायनमेव च । उत्तरायणमेतस्माज्ज्योतिर्दानं प्रशस्थते
ສຸກຣະກ່າວວ່າ: «ມີນະລົກຊື່ ອັນທະຕາມິສຣະ (Andhatāmisra) ແລະ ຍັງມີ ທັກຊິນາຍະນະ (Dakṣiṇāyana) ອັນກ່ຽວພັນກັບຄວາມມືດ. ຕົກກັນຂ້າມ ອຸດຕະຣາຍະນະ (Uttarāyaṇa) ແມ່ນສະຫວ່າງໄສ. ດັ່ງນັ້ນ ມັນຈຶ່ງຖືກນັບວ່າປະເສີດກວ່າ; ແລະເພື່ອກຳຈັດສະພາບອັນມືດມົນດັ່ງນະລົກ ການຖວາຍທານແສງ (ໂຄມໄຟ) ຈຶ່ງຖືກສັນລະເສີນເປັນພິເສດ».
Verse 48
यस्मादूर्ध्वगमेतत् तु तमसश्वैव भेषजम् । तस्मादूर्ध्वगतेर्दाता भवेदत्रेति निश्चय:
ເນື່ອງຈາກແປວໄຟຂອງຕະກຽງນີ້ລອຍຂຶ້ນສູ່ເທິງ ມັນຈຶ່ງເປັນດັ່ງຢາຮັກສາຄວາມມືດດ້ວຍ. ດັ່ງນັ້ນ ຈຶ່ງເປັນຂໍ້ສະຫຼຸບອັນແນ່ນອນວ່າ ຜູ້ໃຫ້ທານຕະກຽງ ເປັນຜູ້ໃຫ້ “ການກ້າວຂຶ້ນສູງ” ແລະຈະໄດ້ຮັບສະຖານະອັນສູງສົ່ງ ແລະການຍົກຍ້ອງອັນເປັນມົງຄຸນ.
Verse 49
देवास्तेजस्विनो हास्मात् प्रभावन्त: प्रकाशका: । तामसा राक्षसाश्रैव तस्माद् दीप: प्रदीयते
ສຸກຣະໄດ້ກ່າວວ່າ: “ເທວະດາທັງຫຼາຍເປັນຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງ ມີອຳນາດ ແລະໃຫ້ແສງສະຫວ່າງໂດຍສະພາບຂອງຕົນ. ສ່ວນຣາກສະສານັ້ນເປັນຝ່າຍແຫ່ງຄວາມມືດ. ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງມີການໃຫ້ທານຕະກຽງ.”
Verse 50
देवता तेजस्वी, कांतिमान् और प्रकाश फैलानेवाले होते हैं और राक्षस अंधकारप्रिय होते हैं; इसलिये देवताओंकी प्रसन्नताके लिये दीपदान किया जाता है ।।
ສຸກຣະໄດ້ກ່າວວ່າ: ເທວະດາທັງຫຼາຍເປັນຜູ້ມີແສງສະຫວ່າງ ມີສະຫງ່າງາມ ແລະແຜ່ກະຈາຍແສງ; ສ່ວນຣາກສະສານັ້ນຮັກຄວາມມືດ. ດັ່ງນັ້ນ ເພື່ອໃຫ້ເທວະດາພໍໃຈ ຈຶ່ງມີການໃຫ້ທານຕະກຽງ. ດ້ວຍການໃຫ້ແສງ ມະນຸດຈະໄດ້ສາຍຕາແຈ້ງໃສ ແລະມີລັດສະໝີ. ເມື່ອໄດ້ຖວາຍຕະກຽງແລ້ວ ຢ່າໄດ້ເຮັດຮ້າຍມັນ—ຢ່າດັບ, ຢ່າຍົກໄປບ່ອນອື່ນ, ແລະຢ່າທຳລາຍ.
Verse 51
दीपहर्ता भवेदन्धस्तमोगतिरसुप्रभ: । दीपप्रद: स्वर्गलोके दीपमालेव राजते
ສຸກຣະໄດ້ກ່າວວ່າ: “ຜູ້ລັກຕະກຽງຈະກາຍເປັນຄົນຕາບອດ ຂາດລັດສະໝີແລະຄວາມຮັ່ງມີ ແລະເມື່ອຕາຍໄປຈະຕົກສູ່ເສັ້ນທາງອັນມືດ (ຊະຕາກຳແຫ່ງນະລົກ). ແຕ່ຜູ້ໃຫ້ທານຕະກຽງຈະສ່ອງສະຫວ່າງໃນໂລກສະຫວັນ ດຸດດັ່ງພວງຕະກຽງ.”
Verse 52
हविषा प्रथम: कल्पो द्वितीयश्नौषधीरसै: । वसामेदो<5स्थिनियर्सिर्न कार्य: पुष्टिमिच्छता
ສຸກຣະໄດ້ກ່າວວ່າ: “ການຖວາຍຕະກຽງທີ່ຈຸດດ້ວຍນ້ຳມັນເນີຍ (ghee) ແມ່ນວິທີທີ່ດີທີ່ສຸດ. ວິທີທີສອງ ແມ່ນຈຸດດ້ວຍນ້ຳມັນທີ່ບີບອອກຈາກພືດຢາ—ເຊັ່ນ ນ້ຳມັນງາ, ນ້ຳມັນຜັກກາດ ແລະອື່ນໆ. ແຕ່ຜູ້ທີ່ປາດຖະໜາຄວາມຜາສຸກ ແລະການບຳລຸງຮ່າງກາຍຂອງຕົນ ບໍ່ຄວນຈຸດຕະກຽງດ້ວຍນ້ຳມັນທີ່ສະກັດຈາກໄຂມັນ, ໄຂກະດູກ (marrow), ຫຼືສານຈາກກະດູກເດັດຂາດ.”
Verse 53
गिरिप्रपाते गहने चैत्यस्थाने चतुष्पथे । (गोब्राह्मणालये दुर्गे दीपो भूतिप्रद: शुचि: ।) दीपदानं भवेन्नित्यं य इच्छेद् भूतिमात्मन:
ພຣະສຸກຣະກ່າວວ່າ: ທີ່ຊ່ອງພູ, ທີ່ສະຖານທີ່ລຶກລັບແລະອັນຕະລາຍ, ທີ່ສະຖານບູຊາ, ແລະທີ່ສີ່ແຍກ—ທັງໃນຄອກງົວ ຫຼືເຮືອນພຣາຫມັນ, ແລະໃນປ້ອມປະການ—ຄວນຈຸດໂຄມໄຟອັນບໍລິສຸດ ທີ່ໃຫ້ຄວາມຜາສຸກ. ຜູ້ໃດປາດຖະໜາຄວາມຮັ່ງມີແກ່ຕົນ ຄວນເຮັດທານໂຄມໄຟເປັນນິດ ທຸກມື້.
Verse 54
जो अपने कल्याणकी इच्छा रखता हो, उसे प्रतिदिन पर्वतीय झरनेके पास, वनमें, देवमंदिरमें, चौराहोंपर, गोशालामें, ब्राह्मणके घरमें तथा दुर्गम स्थानमें प्रतिदिन दीप-दान करना चाहिये। उक्त स्थानोंमें दिया हुआ पवित्र दीप ऐश्वर्य प्रदान करनेवाला होता है ।।
ພຣະສຸກຣະກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດປາດຖະໜາຄວາມຜາສຸກແກ່ຕົນ ຄວນຖວາຍໂຄມໄຟທຸກມື້—ໃກ້ນ້ຳພຸພູ, ໃນປ່າ, ໃນວິຫານເທວະ, ທີ່ສີ່ແຍກ, ໃນຄອກງົວ, ໃນເຮືອນພຣາຫມັນ, ແລະໃນບ່ອນທຸກທົນຫຼືຫ່າງໄກ. ໂຄມໄຟອັນບໍລິສຸດທີ່ຖວາຍໃນບ່ອນເຫຼົ່ານັ້ນ ຈະເປັນຜູ້ໃຫ້ຄວາມຮັ່ງມີ. ຜູ້ຖວາຍໂຄມໄຟ ຈະເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ວົງຕະກູນສະຫວ່າງ, ມີໃຈບໍລິສຸດ, ແລະອຸດົມດ້ວຍສິຣິ; ແລະໃນທ້າຍທີ່ສຸດ ຈະໄດ້ຮ່ວມຢູ່ກັບໂລກແຫ່ງແສງສະຫວ່າງ ຢູ່ທ່າມກາງຫມູ່ຜູ້ສະຫວ່າງໄສ.
Verse 55
बलिकर्मसु वक्ष्यामि गुणान् कर्मफलोदयान् | देवयक्षोरगनृणां भूतानामथ रक्षसाम्
ພຣະສຸກຣະກ່າວວ່າ: «ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະພັນລະນາຄຸນຄ່າ ແລະຜົນທີ່ເກີດຂຶ້ນຈາກການຖວາຍບາລີ—ຄືປະໂຫຍດທີ່ໄດ້ຈາກການຖວາຍແກ່ເທວະ, ຍັກສະ, ນາກ, ມະນຸດ, ພູດ, ແລະທັງຣາກສະສາ»។
Verse 56
येषां नाग्रभुजो विप्रा देवतातिथिबालका: । राक्षसानेव तान् विद्धि निर्विशड्कानमड़्लान्
ພຣະສຸກຣະກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດກິນເຂົ້າໂດຍບໍ່ໄດ້ແບ່ງຖວາຍກ່ອນແກ່ເທວະ, ພຣາຫມັນ, ແຂກ, ແລະເດັກນ້ອຍ—ຈົ່ງຮູ້ໄວ້ວ່າ ຄົນເຫຼົ່ານັ້ນເປັນດັ່ງຣາກສະສາ: ບໍ່ຢ້ານການກະທຳຜິດ ແລະນຳພາອັບມົງຄົນ.
Verse 57
तस्मादग्रं प्रयच्छेत देवेभ्य: प्रतिपूजितम् । शिरसा प्रयतश्नापि हरेदू बलिमतन्द्रित:
ດັ່ງນັ້ນ ຄວນມອບສ່ວນທຳອິດແກ່ເທວະທີ່ໄດ້ຮັບການບູຊາຢ່າງຄວນຄ່າ; ແລະຜູ້ຢູ່ເຮືອນຄວນກົ້ມສີສະດ້ວຍຄວາມສຳລວມ, ມີໃຈບໍລິສຸດ, ແລະເຮັດບາລີໂດຍບໍ່ເກີດຄວາມເກຍດຄ້ານ.
Verse 58
गृह्नन्ति देवता नित्यमाशंसन्ति सदा गृहान् । बाह्याश्षागन्तवो येडन्ये यक्षराक्षसपन्नगा:
ສຸກຣະກ່າວວ່າ: «ເທວະດາທັງຫຼາຍຮັບເອົາບູຊາທີ່ຄົນຄອບຄົວຖວາຍໃຫ້ຢູ່ເປັນນິດ ແລະອວຍພອນແກ່ເຮືອນຂອງເຂົາຢູ່ເສມອ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ບັນດາສັດລຶກລັບ ແລະແຂກທີ່ມາຈາກພາຍນອກ—ຢັກສະ, ຣາກສະສະ, ແລະນາກ—ກໍອາໄສອາຫານຂອງຄົນຄອບຄົວເພື່ອດຳລົງຊີວິດ. ເມື່ອພວກເຂົາພໍໃຈດ້ວຍການອຸປະຖຳແລະການຕ້ອນຮັບນັ້ນ ພວກເຂົາກໍຕອບແທນໂດຍປະທານອາຍຸຍືນ, ຊື່ສຽງ, ແລະຄວາມຮັ່ງມີ».
Verse 59
इतो दत्तेन जीवन्ति देवता: पितरस्तथा । ते प्रीता: प्रीणयन्तेनमायुषा यशसा धनै:
ສຸກຣະກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍສິ່ງທີ່ຖວາຍໃຫ້ໃນໂລກນີ້ ເທວະດາ ແລະປິຕຣະ (ບັນພະບຸລຸດ) ຈຶ່ງດຳລົງຊີວິດໄດ້. ເມື່ອພວກເຂົາພໍໃຈດ້ວຍການໃຫ້ນັ້ນ ພວກເຂົາກໍທຳໃຫ້ຄົນຄອບຄົວນັ້ນຊື່ນບານ ແລະອວຍພອນດ້ວຍອາຍຸຍືນ, ຊື່ສຽງດີ, ແລະຊັບສິນ».
Verse 60
बलय: सह पुष्पैस्तु देवानामुपहारयेत् । दधिदुग्धमया: पुण्या: सुगंधा: प्रियदर्शना:,देवताओंको जो बलि दी जाय, वह दही-दूधकी बनी हुई, परम पवित्र, सुगंधित, दर्शनीय और फूलोंसे सुशोभित होनी चाहिये
ສຸກຣະກ່າວວ່າ: «ຄວນນຳບູຊາຖວາຍແກ່ເທວະດາພ້ອມດ້ວຍດອກໄມ້. ນ້ຳບູຊານັ້ນຄວນເຮັດຈາກນົມສົ້ມ (curd) ແລະນົມ—ບໍລິສຸດ, ຫອມຫວານ, ແລະນ່າຊົມເບິ່ງ».
Verse 61
कार्या रुधिरमांसाढूया बलयो यक्षरक्षसाम् । सुरासवपुरस्कारा लाजोल्लापिकभूषिता:
ສຸກຣະກ່າວວ່າ: «ສຳລັບຢັກສະ ແລະຣາກສະສະ ຄວນຖວາຍບູຊາທີ່ອຸດົມດ້ວຍເລືອດແລະເນື້ອ—ນຳໜ້າດ້ວຍເຫຼົ້າ ແລະນ້ຳໝັກ, ແລ້ວປະດັບດ້ວຍການຫວ່ານເຂົ້າຄົ້ວ (ເມັດທັນຍາຫານຄົ້ວ)».
Verse 62
नागानां दयिता नित्यं पद्मोत्पलविमिश्रिता: । तिलान् गुडसुसम्पन्नान् भूतानामुपहारयेत्,नागोंको पद्म और उत्पलयुक्त बलि प्रिय होती है। गुड़मिश्रित तिल भूतोंको भेंट करे
ສຸກຣະກ່າວວ່າ: «ສຳລັບນາກ ບູຊາທີ່ປົນກັບດອກບົວ ແລະດອກບົວຟ້າ (ອຸດປະລະ) ເປັນທີ່ຮັກພໍໃຈເສມອ. ແລະສຳລັບພູຕະ ຄວນນຳເມັດງາທີ່ປົນກັບນ້ຳຕານອ້ອຍກ້ອນ (jaggery) ຢ່າງດີໄປຖວາຍ».
Verse 63
अग्रदाताग्रभोगी स्याद् बलवीर्यसमन्वित: । तस्मादग्रं प्रयच्छेत देवेभ्य: प्रतिपूजितम्
ຜູ້ໃດຖວາຍສ່ວນທຳອິດກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງບໍລິໂພກພາຍຫຼັງ ຜູ້ນັ້ນຈະສົມບູນດ້ວຍຄວາມສຸກແຫ່ງພົນລະພອນ ມີກຳລັງ ແລະຄວາມກ້າຫານ. ດັ່ງນັ້ນ ຄວນຖວາຍອາຫານສ່ວນທຳອິດແດ່ເທວະທັງຫຼາຍ ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບບູຊາ.
Verse 64
ज्वलन्त्यहरहो वेश्म याश्चास्य गृहदेवता: । ता: पूज्या भूतिकामेन प्रसृताग्रप्रदायिना
ທຸກມື້ທຸກວັນ ເຮືອນນັ້ນສະຫວ່າງໄສ ໂດຍອາໄສເທວະຜູ້ປົກປັກຮັກສາເຮືອນ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ປາດຖະໜາຄວາມສຸກແລະຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ຄວນບູຊາເທວະເຮືອນເຫຼົ່ານັ້ນເປັນນິດ ໂດຍຖວາຍສ່ວນທຳອິດຂອງອາຫານກ່ອນ.
Verse 65
इत्येतदसुरेन्द्राय काव्य: प्रोवाच भार्गव: । सुवर्णाय मनु: प्राह सुवर्णो नारदाय च
ດັ່ງນັ້ນ ສຸກຣາຈາຣຍະ ຜູ້ເປັນພາຣຄະວະ ນາມວ່າ ກາວຍະ ໄດ້ເລົ່າເລື່ອງນີ້ໃຫ້ແກ່ ບາລີ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງອະສຸຣ. ຕໍ່ມາ ມະນຸ ໄດ້ສອນຄຳສອນດຽວກັນແກ່ດາບສີ ສຸວັນນະ ແລະ ສຸວັນນະ ກໍໄດ້ຖ່າຍທອດໃຫ້ ນາຣະດະ. ດັ່ງນີ້ ປະເພນີຈຶ່ງສືບຕໍ່ກັນມາ ຍົກຍ້ອງບຸນແຫ່ງທານເຊັ່ນ ທູບ ແລະ ໂຄມໄຟ ແລະເຊີນຊວນໃຫ້ປະພຶດຕາມວິທີທີ່ກຳນົດໄວ້ນີ້.
Verse 66
नारदो5पि मयि प्राह गुणानेतान् महाद्युते । त्वमप्येतद् विदित्वेह सर्वमाचर पुत्रक
ສຸກຣາກ່າວວ່າ: “ແມ່ນແຕ່ ນາຣະດະ ກໍໄດ້ບອກຂ້ອຍເຖິງຄຸນຄ່າເຫຼົ່ານີ້ ໂອ ຜູ້ມີລັດສະໝີອັນຍິ່ງ. ດັ່ງນັ້ນ ລູກເອີຍ, ເມື່ອເຈົ້າເຂົ້າໃຈຄຳສອນນີ້ແລ້ວ ຈົ່ງປະພຶດການງານທຸກຢ່າງໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບມັນ.”
Verse 98
इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि सुवर्णमनुसंवादो नामाष्टनवतितमो<ध्याय:
ດັ່ງນີ້ ຈຶ່ງສິ້ນສຸດບົດທີ 89 ຊື່ວ່າ “ການສົນທະນາກັບ ສຸວັນນະ” ໃນພາກ ດານະ-ທັມມະ ແຫ່ງ ອະນຸສາສະນະປະຣະວະ ຂອງ ມະຫາພາຣະຕະ ອັນສັກສິດ.
Frequently Asked Questions
After giving a lamp (or light-offering), one should not injure it, take it away, or cause its destruction; violating the gift is treated as ethically and karmically adverse.
Light symbolizes uplift from darkness: giving illumination is portrayed as cultivating inner and outer clarity, producing radiance, auspicious standing, and supportive outcomes through karmic correspondence.
Yes: the donor of lamps is described as attaining brightness and honored visibility (including in heavenly settings), while the one who takes lamps is associated with darkness and diminished condition.