Varaha Purana 151.6: Adhyaya 151, Shloka 6

The Sacred Greatness of Lohārgala

The ‘Iron-Bolt’ Tīrtha

Devanagari script

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु देवि च तत्त्वेन यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ गुह्यमन्यत्प्रवक्ष्यामि मद्व्रतः कर्मणो जनिः ॥

Recitation with translationVaraha Purana 151.6

Transliteration

śrīvarāha uvāca | śṛṇu devi ca tattvena yan māṁ tvaṁ paripṛcchasi | guhyam anyat pravakṣyāmi madvrataḥ karmaṇo janiḥ ||

Translation

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಕೇಳು. ನಾನು ಇನ್ನೊಂದು ಗುಹ್ಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು—ನನ್ನ ವ್ರತದ ಹಾಗೂ ಅದರ ಕರ್ಮವಿಧಾನದ ಉದ್ಭವವನ್ನು.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• śrī-varāhaḥ: Śrī Varāha
• śrī-varāhaḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: śrī (प्रातिपदिक) + varāha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन; कर्मधारयः (śrīmān varāhaḥ)

• uvāca: said
• uvāca: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: vac (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• śṛṇu: listen
• śṛṇu: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: śru (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• devi: O goddess
• devi: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: devī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8 विभक्ति), एकवचन

• ca: and
• ca: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• tattvena: in truth, truly
• tattvena: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: tattva (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3 विभक्ति), एकवचन; करण/रीति-अर्थे (in truth/according to reality)

• yat: what (that which)
• yat: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2 विभक्ति), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• mām: me
• mām: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (2 विभक्ति), एकवचन; सर्वनाम

• tvam: you
• tvam: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन; सर्वनाम

• paripṛcchasi: you ask (in detail)
• paripṛcchasi: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: pari-prach (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/Present), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• guhyam: secret
• guhyam: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: guhya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2 विभक्ति), एकवचन; विशेषण (anyat/vākya implied)

• anyat: another, further
• anyat: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: anya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2 विभक्ति), एकवचन; विशेषण

• pravakṣyāmi: I will explain/tell
• pravakṣyāmi: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: pra-vac (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्/Future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• mat-vrataḥ: my vow/observance
• mat-vrataḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: mad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + vrata (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (mad-vrata = ‘my vow/observance’)

• karmaṇaḥ: of action, of ritual act
• karmaṇaḥ: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: karman (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6 विभक्ति), एकवचन

• janiḥ: origin, arising
• janiḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: jani (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन

Speaker

Varāha

Tags

• Classical Literature
• Vaiṣṇavism
• Dharma and Vrata Traditions
• Sanskrit Philology

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It exemplifies Purāṇic pedagogy: a deity-authority frames the teaching as tattva (principled truth) and as guhyam (restricted/initiatory knowledge), reflecting layered audiences in manuscript culture.

Which geographic location is identified?

No location is specified yet; the verse introduces an explanatory section that later anchors the narrative in a particular kṣetra.

What is the primary ethical instruction?

It emphasizes attentive listening and inquiry as prerequisites for receiving instruction, presenting knowledge transmission as disciplined and context-sensitive.