Narayana
ನಾರಾಯಣ ಉಪನಿಷತ್ (ಯಜುರ್ವೇದ ಸಂಬಂಧಿತ) ಅಲ್ಪಪರಿಮಾಣದಾದರೂ ಗಾಢವಾದ ವೇದಾಂತಾರ್ಥವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ ಆಧಾರ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಆತ್ಮ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಗುಣ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗುಣ ಬ್ರಹ್ಮತತ್ತ್ವಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ: ಭಗವಂತನು ಉಪಾಸ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ, ಗುಣಾತೀತ ಪರಮಸತ್ಯವಾಗಿಯೂ ಸೂಚ್ಯ. ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಪ್ರಳಯಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ತತ್ತ್ವದ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ನೋಡಿ, ನಾಮಸ್ಮರಣೆ-ಜಪ-ಧ್ಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ।
Start ReadingKey Teachings
Nārāyaṇa is affirmed as paraṃ brahma: the supreme, all-pervading reality.
Synthesis of saguṇa devotion and nirguṇa transcendence: the Lord is both personal and beyond attributes.
Antaryāmin doctrine: Nārāyaṇa as the inner Self and regulator within all beings.
Cosmological grounding: creation, sustenance, and dissolution are expressions of the one Lord.
Upāsanā as a liberating discipline: recitation/meditation on Nārāyaṇa leads toward mokṣa.
Nondual implication: the ultimate truth is one; multiplicity is dependent appearance (nāma-rūpa).
Sectarian affirmation with Vedāntic universality: Vaiṣṇava theism framed in Upaniṣadic terms.
Verses of the Narayana
5 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.
Verse 1
ॐ अथ पुरुषो ह वै नारायणोऽकामयत प्रजाः सृजेयेति। नारायणात् प्राणो जायते। मनः सर्वेन्द्रियाणि च। खं वायुर्ज्योतिरापः पृथिवी विश्वस्य धारिणी। नारायणाद् ब्रह्मा जायते। नारायणाद् रुद्रो जायते। नारायणाद् इन...
ಓಂ. ಈಗ ಪುರುಷಸ್ವರೂಪನಾದ ನಾರಾಯಣನು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು: “ನಾನು ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಿ.” ನಾರಾಯಣನಿಂದ ಪ್ರಾಣನು ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೂ. ಆಕಾಶ, ವಾಯು, ಜ್ಯೋತಿ (ಅಗ್ನಿ), ಜಲಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಭೂಮಿಯೂ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ನಾರಾಯಣನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಾರಾಯಣನಿಂದ ರುದ್ರನು ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಾರಾಯಣನಿಂದ ಇಂದ್ರನು ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಾರಾಯಣನಿಂದ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳು ಉತ್ಪನ್ನರಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಾರಾಯಣನಿಂದಲೇ ದ್ವಾದಶ ಆದಿತ್ಯರು, ರುದ್ರರು, ವಸುಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ವೇದಛಂದಸ್ಸುಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ನಾರಾಯಣದಲ್ಲೇ ಅವುಗಳು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ; ನಾರಾಯಣದಲ್ಲೇ ಲಯವಾಗುತ್ತವೆ. (ಇದು ಋಗ್ವೇದಶಿರಃಪಾಠವಾಗಿ ಪಠ್ಯ.)
Brahman as the material and efficient cause of the cosmos (abhinna-nimitta-upādāna-kāraṇa); īśvara-sṛṣṭi and pralayaVerse 2
ॐ अथ नित्यो नारायणः। ब्रह्मा नारायणः। शिवश्च नारायणः। शक्रश्च नारायणः। द्यावापृथिव्यौ च नारायणः। कालश्च नारायणः। दिशश्च नारायणः। ऊर्ध्वश्च नारायणः। अधश्च नारायणः। अन्तर्बहिश्च नारायणः। नारायण एवेदं सर...
ಓಂ. ಈಗ ನಾರಾಯಣನು ನಿತ್ಯನು. ಬ್ರಹ್ಮನು ನಾರಾಯಣನು; ಶಿವನೂ ನಾರಾಯಣನು; ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನೂ ನಾರಾಯಣನು. ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವಿಯೂ ನಾರಾಯಣನು; ಕಾಲವೂ ನಾರಾಯಣನು; ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ನಾರಾಯಣನು; ಮೇಲಿರುವುದೂ ನಾರಾಯಣನು; ಕೆಳಗಿರುವುದೂ ನಾರಾಯಣನು; ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ನಾರಾಯಣನೇ. ಭೂತವಾದುದೂ ಭವಿಷ್ಯವಾಗುವುದೂ—ಇದೆಲ್ಲವೂ ನಾರಾಯಣನೇ. ಅಂಶರಹಿತ, ಮಲರಹಿತ, ವಿಕಲ್ಪರಹಿತ, ವರ್ಣನಾತೀತ, ಶುದ್ಧ—ಒಬ್ಬನೇ ದೇವ ನಾರಾಯಣ. ಎರಡನೆಯವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ವಿಷ್ಣುವೇ ಆಗುತ್ತಾನೆ; ವಿಷ್ಣುವೇ ಆಗುತ್ತಾನೆ. (ಇದು ಯಜುರ್ವೇದಶಿರಃಪಾಠ.)
Non-duality (advaya/ekatva) and Brahman’s nirguṇa characterization; sarvātmatva (all is the Self)Verse 3
ॐ ओमित्यग्रे व्याहरेत्। नम इति पश्चात्। नारायणायेति उपरिष्टात्। ओमित्येकाक्षरम्। नम इति द्वे अक्षरे। नारायणायेति पञ्चाक्षराणि। एतद्वै नारायणस्याष्टाक्षरं पदम्। यो ह वै नारायणस्याष्टाक्षरं पदमध्येत। अन...
ಓಂ. ಮೊದಲು ‘ಓಂ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ‘ನಮಃ’; ಅದರ ಮೇಲಾಗಿ ‘ನಾರಾಯಣಾಯ’ ಎಂದು. ‘ಓಂ’ ಒಂದು ಅಕ್ಷರ; ‘ನಮಃ’ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು; ‘ನಾರಾಯಣಾಯ’ ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳು. ಇದುವೇ ನಾರಾಯಣನ ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರ ಪದ. ಯಾರು ನಾರಾಯಣನ ಈ ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರ ಪದವನ್ನು—ಒಂದು ಅಕ್ಷರವನ್ನೂ ಬಿಡದೆ—ಅಧ್ಯಯನ/ಜಪ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ, ಧನಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಗೌಪತ್ಯ (ಪಶುಸಂಪತ್ತಿನ ಅಧಿಪತ್ಯ)ವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಅವನು ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಎಂದು. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು. (ಇದು ಸಾಮವೇದಶಿರಃಪಾಠ: ‘ಓಂ ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ’.)
Upāsanā (mantra-vidyā) leading toward mokṣa; nāma as a support for Brahman-realizationVerse 4
प्रत्यगानन्दं ब्रह्मपुरुषं प्रणवस्वरूपम्। अकार उकार मकार इति। तानेकधा समभरत्तदेतदोमिति। यमुक्त्वा मुच्यते योगी जन्मसंसारबन्धनात्। ॐ नमो नारायणायेति मन्त्रोपासकः वैकुण्ठभुवनलोकं गमिष्यति। तदिदं परं पुण...
(ಅವನು) ಅಂತರಾನಂದಸ್ವರೂಪನಾದ ಬ್ರಹ್ಮ-ಪುರುಷನು; ಅವನ ಸ್ವರೂಪವೇ ಪ್ರಣವ. ‘ಅ’, ‘ಉ’, ‘ಮ’—ಎಂದು; ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದುದು—ಅದೇ ‘ಓಂ’. ಇದನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಯೋಗಿ ಜನ್ಮ-ಸಂಸಾರಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ‘ಓಂ ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ’ ಮಂತ್ರೋಪಾಸಕನು ವೈಕುಂಠಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಪರಮ ಪುಂಡರೀಕ (ಕಮಲ), ವಿಜ್ಞಾನಘನ—ಚೈತನ್ಯದ ಘನರೂಪ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ‘ಇಷ್ಟೇ’ ಎಂಬ ತಕ್ಷಣ ಸ್ವಯಂಪ್ರಕಾಶ ಸತ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ. ದೇವಕೀಪುತ್ರನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠ; ಮಧುಸೂದನವೂ ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠ. ಸರ್ವಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಏಕ ನಾರಾಯಣನೇ ಕಾರಣರೂಪ; ‘ಅ’ ಅಕ್ಷರವೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ—ಓಂ. ಯಾರು ಈ ಅಥರ್ವಶಿರಸ್ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ (ಅವರು ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ)।
Brahman as Praṇava (Oṃ), Nārāyaṇa as inner Self and cause; mokṣa through upāsanā/jñānaVerse 5
प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति। सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति। माध्यन्दिनमादित्याभिमुखोऽधीयानः पञ्चपातकोपपातकात् प्रमुच्यते। सर्ववेदपारायणपुण्यं लभते। नारायणसायुज्यमवाप्नोति नारायणसायुज्यमवाप्न...
ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಇದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಸಂಜೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವನು ದಿನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸೂರ್ಯನ ಮುಖವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವನು ಪಂಚಮಹಾಪಾತಕ ಮತ್ತು ಉಪಪಾತಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸರ್ವವೇದಪಾರಾಯಣದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ನಾರಾಯಣನೊಂದಿಗೆ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ—ನಾರಾಯಣನೊಂದಿಗೆ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು. ಇತಿ ಉಪನಿಷತ್॥
Upāsanā and śravaṇa/adhyayana as purificatory discipline leading to mokṣa (Nārāyaṇa-sāyujya)Ask anything about the Narayana Upanishad
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.