Niralamba

Verse 1

ॐ नमः शिवाय गुरवे सच्चिदानन्दमूर्तये । निष्प्रपञ्चाय शान्ताय निरालम्बाय तेजसे ॥ निरालम्बं समाश्रित्य सालम्बं विजहाति यः । स संन्यासी च योगी च कैवल्यं पदमश्नुते ॥१॥

ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ—ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಮೂರ್ತಿಯಾದ ಗುರುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಿಷ್ಪ್ರಪಂಚ, ಶಾಂತ, ನಿರಾಲಂಬ ಮತ್ತು ತೇಜೋಮಯ ಪರತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ವಂದನೆ. ಯಾರು ನಿರಾಲಂಬವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಆಧಾರಿತವಾದ ಎಲ್ಲ ಆಸರೆಗಳು/ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸಂನ್ಯಾಸಿಯೂ ಯೋಗಿಯೂ ಆಗಿ ಕೇವಲ್ಯಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 2

एषामज्ञानजन्तूनां समस्तारिष्टशान्तये । यद्यद्बोद्धव्यमखिलं तदाशङ्क्य ब्रवीम्यहम् ॥२॥

ಅಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ಈ ಜೀವಿಗಳ ಸಮಸ್ತ ಅರಿಷ್ಟಗಳು (ವಿಪತ್ತುಗಳು) ಶಮನವಾಗಲೆಂದು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ನಾನು, ಆಶಂಕ್ಯ, ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 3

किं ब्रह्म । क ईश्वरः । को जीवः । का प्रकृतिः । कः परमात्मा । को ब्रह्मा । को विष्णुः । को रुद्रः । क इन्द्रः । कः शमनः । कः सूर्यः । कश्चन्द्रः । के सुराः । के असुराः । के पिशाचाः । के मनुष्याः । काः...

‘ಬ್ರಹ್ಮವೇನು? ಈಶ್ವರನು ಯಾರು? ಜೀವನು ಯಾರು? ಪ್ರಕೃತಿಯೇನು? ಪರಮಾತ್ಮನು ಯಾರು? ಬ್ರಹ್ಮಾ ಯಾರು? ವಿಷ್ಣು ಯಾರು? ರುದ್ರ ಯಾರು? ಇಂದ್ರ ಯಾರು? ಯಮ ಯಾರು? ಸೂರ್ಯ ಯಾರು? ಚಂದ್ರ ಯಾರು? ದೇವರುಗಳು ಯಾರು? ಅಸುರರು ಯಾರು? ಪಿಶಾಚರು ಯಾರು? ಮನುಷ್ಯರು ಯಾರು? ಸ್ತ್ರೀಯರು ಯಾರು? ಪಶು ಮೊದಲಾದವರು ಯಾರು? ಸ್ಥಾವರವೇನು? ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮೊದಲಾದವರು ಯಾರು? ಜಾತಿಯೇನು? ಕರ್ಮವೇನು? ಅಕರ್ಮವೇನು? ಜ್ಞಾನವೇನು? ಅಜ್ಞಾನವೇನು? ಸುಖವೇನು? ದುಃಖವೇನು? ಸ್ವರ್ಗವೇನು? ನರಕವೇನು? ಬಂಧವೇನು? ಮೋಕ್ಷವೇನು? ಉಪಾಸ್ಯನು ಯಾರು? ಶಿಷ್ಯನು ಯಾರು? ವಿದ್ಯಾವಂತನು ಯಾರು? ಮೂಢನು ಯಾರು? ಆಸುರವೇನು? ತಪಸ್ಸೇನು? ಪರಮಪದವೇನು? ಗ್ರಾಹ್ಯವೇನು? ಅಗ್ರಾಹ್ಯವೇನು? ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಯಾರು?’—ಎಂದು ಶಂಕ್ಯನು ಕೇಳಿದನು. ಅವನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: ‘ಬ್ರಹ್ಮ.’

Verse 4

स होवाच— महदहङ्कारपृथिव्यप्तेजोवाय्वाकाशत्वेन बृहद्रूपेणाण्डकोशेन कर्मज्ञानार्थरूपतया भासमानम् अद्वितीयम् अखिलोपाधिविनिर्मुक्तं तत् सकलशक्त्युपबृंहितम् अनाद्यनन्तं शुद्धं शिवं शान्तं निर्गुणम् इत्यादि...

ಅವನು ಹೇಳಿದನು— ಆ ಚೈತನ್ಯವೇ ಬ್ರಹ್ಮ; ಅದೇ ಈಶ್ವರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಮಹತ್, ಅಹಂಕಾರ, ಪೃಥ್ವಿ, ಅಪ್, ತೇಜಸ್, ವಾಯು, ಆಕಾಶಗಳಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ವಿಶಾಲ ಅಂಡಕೋಶರೂಪವಾಗಿ, ಕರ್ಮ-ಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ವಿಷಯರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೂ ಅದ್ವಿತೀಯ, ಸರ್ವ ಉಪಾಧಿಗಳಿಂದ ವಿನಿರ್ಮುಕ್ತ, ಸಕಲ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಉಪಬೃಂಹಿತ, ಅನಾದಿ-ಅನಂತ, ಶುದ್ಧ, ಶಿವ, ಶಾಂತ, ನಿರ್ಗುಣ— ಇತ್ಯಾದಿ ಪದಗಳಿಂದ ವಾಚ್ಯವಾದರೂ ಪರಮಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅನಿರ್ವಚನೀಯ.

Verse 5

ब्रह्मैव स्वशक्तिं प्रकृत्यभिधेयामाश्रित्य लोकान् सृष्ट्वा प्रविश्यान्तर्यामित्वेन ब्रह्मादीनां बुद्धीन्द्रियनियन्तृत्वाद् ईश्वरः॥ जीव इति च ब्रह्मविष्ण्वीशानेन्द्रादीनां नामरूपद्वारा स्थूलोऽहमिति मिथ...

ಬ್ರಹ್ಮನೇ ತನ್ನ ಸ್ವಶಕ್ತಿಯಾದ ಪ್ರಕೃತಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅಂತర్యಾಮಿಯಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರಿಂದ ‘ಈಶ್ವರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಈಶಾನ, ಇಂದ್ರ ಮೊದಲಾದ ಹೆಸರು-ರೂಪಗಳ ಮೂಲಕ ‘ನಾನು ಸ್ಥೂಲ ದೇಹ’ ಎಂಬ ಮಿಥ್ಯಾಧ್ಯಾಸದಿಂದ ‘ಜೀವ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ‘ನಾನು’ ಒಂದೇ ಆದರೂ ದೇಹಗಳ ಆದಿ-ಘಟಕಗಳ ಭೇದದಿಂದ ಅನೇಕ ಜೀವಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

Verse 6

प्रकृतिरिति च ब्रह्मणः सकाशान् नानाविचित्रजगन्निर्माणसामर्थ्यबुद्धिरूपा ब्रह्मशक्तिरेव प्रकृतिः॥६॥

‘ಪ್ರಕೃತಿ’ ಎಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮನದೇ ಶಕ್ತಿ— ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ, ನಾನಾವಿಧ ವಿಚಿತ್ರ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಬುದ್ಧಿ-ಸ್ವರೂಪ ಶಕ್ತಿ; ಅದೇ ಬ್ರಹ್ಮಶಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಕೃತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 7

परमात्मेति च देहादेः परतरत्वाद् ब्रह्मैव ॥७॥

ದೇಹಾದಿಗಳಿಗಿಂತ ಪರಮವಾದ ಪರಮಾತ್ಮನೆಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವ ತತ್ತ್ವವೇ ಬ್ರಹ್ಮವೇ ಆಗಿದೆ॥೭॥

Verse 8

परमात्मा स ब्रह्मा स विष्णुः स इन्द्रः स शमनः स सूर्यः स चन्द्रः । ते सुरास्ते असुरास्ते पिशाचास्ते मनुष्यास्ताः स्त्रियस्ते पश्वादयः । तत्स्थावरं ते ब्राह्मणादयः । सर्वं खल्विदं ब्रह्म नेह नानास्ति क...

ಪರಮಾತ್ಮನೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ, ಅವನೇ ವಿಷ್ಣು, ಅವನೇ ಇಂದ್ರ, ಅವನೇ ಯಮ, ಅವನೇ ಸೂರ್ಯ, ಅವನೇ ಚಂದ್ರ; ದೇವರೂ ಅವನೇ, ಅಸುರರೂ ಅವನೇ, ಪಿಶಾಚರೂ ಅವನೇ; ಮನುಷ್ಯರೂ ಅವನೇ, ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಅವನೇ, ಪಶು ಮೊದಲಾದವರೂ ಅವನೇ; ಸ್ಥಾವರ ಜಗತ್ತೂ ಅವನೇ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮೊದಲಾದವರೂ ಅವನೇ. ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಬ್ರಹ್ಮವೇ; ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ನಾನಾತ್ವವಿಲ್ಲ॥೮-೯॥

Verse 9

परमात्मा स ब्रह्मा स विष्णुः स इन्द्रः स शमनः स सूर्यः स चन्द्रः । ते सुरास्ते असुरास्ते पिशाचास्ते मनुष्यास्ताः स्त्रियस्ते पश्वादयः । तत्स्थावरं ते ब्राह्मणादयः । सर्वं खल्विदं ब्रह्म नेह नानास्ति क...

ಪರಮಾತ್ಮನೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ, ಅವನೇ ವಿಷ್ಣು, ಅವನೇ ಇಂದ್ರ, ಅವನೇ ಯಮ, ಅವನೇ ಸೂರ್ಯ, ಅವನೇ ಚಂದ್ರ; ದೇವರೂ ಅವನೇ, ಅಸುರರೂ ಅವನೇ, ಪಿಶಾಚರೂ ಅವನೇ; ಮನುಷ್ಯರೂ ಅವನೇ, ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಅವನೇ, ಪಶು ಮೊದಲಾದವರೂ ಅವನೇ; ಸ್ಥಾವರ ಜಗತ್ತೂ ಅವನೇ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮೊದಲಾದವರೂ ಅವನೇ. ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಬ್ರಹ್ಮವೇ; ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ನಾನಾತ್ವವಿಲ್ಲ॥೮-೯॥

Verse 10

जातिरिति च। न चर्मणो न रक्तस्य न मांसस्य न चास्थिनः। न जातिरात्मनो जातिर्व्यवहारप्रकल्पिता॥१०॥

‘ಜಾತಿ’ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು—ಅದು ಚರ್ಮದದಲ್ಲ, ರಕ್ತದದಲ್ಲ, ಮಾಂಸದದಲ್ಲ, ಎಲುಬಿನದಲ್ಲ. ಆತ್ಮನಿಗೆ ಜಾತಿಯಿಲ್ಲ; ಜಾತಿ ಲೋಕವ್ಯವಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾತ್ರ॥೧೦॥

Verse 11

कर्मेति च—क्रियमाणेन्द्रियैः कर्मण्यहं करोमीत्यध्यात्मनिष्ठतया कृतं कर्मैव कर्म। अकर्मेति च—कर्तृत्वभोक्तृत्वाद्यहङ्कारतया बन्धरूपं जन्मादिकारणं नित्यनैमित्तिकयागव्रततपोदानादिषु फलाभिसन्धानं यत्तदकर्म...

‘ಕರ್ಮ’ ಕುರಿತು—ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡುವಾಗಲೂ, ‘ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ’ ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾತ್ಮನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯವೇ ನಿಜವಾದ ಕರ್ಮ. ‘ಅಕರ್ಮ’ ಕುರಿತು—ಕರ್ತೃತ್ವ-ಭೋಕ್ತೃತ್ವಾದಿ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಬಂಧನರೂಪವಾಗಿ, ಜನ್ಮಾದಿಗಳ ಕಾರಣವಾಗುವುದು; ನಿತ್ಯ-ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಯಾಗ, ವ್ರತ, ತಪ, ದಾನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಫಲಾಭಿಸಂಧಾನ ಇಡುವುದು—ಅದೇ ಅಕರ್ಮವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ॥೧೧-೧೨॥

Verse 12

कर्मेति च—क्रियमाणेन्द्रियैः कर्मण्यहं करोमीत्यध्यात्मनिष्ठतया कृतं कर्मैव कर्म। अकर्मेति च—कर्तृत्वभोक्तृत्वाद्यहङ्कारतया बन्धरूपं जन्मादिकारणं नित्यनैमित्तिकयागव्रततपोदानादिषु फलाभिसन्धानं यत्तदकर्म...

‘ಕರ್ಮ’ ಕುರಿತು—ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡುವಾಗಲೂ, ‘ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ’ ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾತ್ಮನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯವೇ ನಿಜವಾದ ಕರ್ಮ. ‘ಅಕರ್ಮ’ ಕುರಿತು—ಕರ್ತೃತ್ವ-ಭೋಕ್ತೃತ್ವಾದಿ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಬಂಧನರೂಪವಾಗಿ, ಜನ್ಮಾದಿಗಳ ಕಾರಣವಾಗುವುದು; ನಿತ್ಯ-ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಯಾಗ, ವ್ರತ, ತಪ, ದಾನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಫಲಾಭಿಸಂಧಾನ ಇಡುವುದು—ಅದೇ ಅಕರ್ಮವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ॥೧೧-೧೨॥

Verse 13

ज्ञानमिति च देहेन्द्रियनिग्रहसद्गुरूपासनश्रवणमनननिदिध्यासनैर्यद्यदृग्दृश्यस्वरूपं सर्वान्तरस्थं सर्वसमं घटपटादिपदार्थमिवाविकारं विकारेषु चैतन्यं विना किञ्चिन्नास्तीति साक्षात्कारानुभवो ज्ञानम् ॥१३॥

‘ಜ್ಞಾನ’ವೆಂದು ಹೇಳುವುದು—ದೇಹೇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹ, ಸದ್ಗುರು ಉಪಾಸನೆ ಹಾಗೂ ಶ್ರವಣ-ಮನನ-ನಿದಿಧ್ಯಾಸನಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತಕ್ಷಣದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರಾನುಭವ: ದೃಷ್ಟಾ-ದೃಶ್ಯಸ್ವರೂಪವಾದ ಎಲ್ಲವೂ ಸರ್ವಾಂತರ್ಯಾಮಿ, ಸರ್ವತ್ರ ಸಮ, ಘಟ-ಪಟ್ಟಾದಿ ವಸ್ತುವಿನಂತೆ ಅವಿಕಾರಿ; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ವಿಕಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಚೈತನ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ—ಇದೇ ಜ್ಞಾನ ॥೧೩॥

Verse 14

अज्ञानमिति च रज्जौ सर्पभ्रान्तिरिवाद्वितीये सर्वानुस्यूते सर्वमये ब्रह्मणि देवतिर्यङ्नरस्थावरस्त्रीपुरुषवर्णाश्रमबन्धमोक्षोपाधिनानात्मभेदकल्पितं ज्ञानमज्ञानम् ॥१४॥

‘ಅಜ್ಞಾನ’ವೆಂದು ಹೇಳುವುದು—ರಜ್ಜುವಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ಪಭ್ರಾಂತಿಯಂತೆ, ಸರ್ವತ್ರ ಅನುಸ್ಯೂತವೂ ಸರ್ವಮಯವೂ ಆದ ಅದ್ವಿತೀಯ ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ದೇವ-ತಿರ್ಯಕ್-ನರ-ಸ್ಥಾವರ, ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷ, ವರ್ಣ-ಆಶ್ರಮ, ಬಂಧನ-ಮೋಕ್ಷ ಇತ್ಯಾದಿ ಉಪಾಧಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅನಾತ್ಮನ ನಾನಾತ್ವಭೇದಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಜ್ಞಾನವೇ ಅಜ್ಞಾನ ॥೧೪॥

Verse 15

सुखमिति च सच्चिदानन्दस्वरूपं ज्ञात्वा आनन्दरूपा या स्थितिः सैव सुखम् ॥१५॥

‘ಸುಖ’ವೆಂದು ಹೇಳುವುದು—ಸತ್-ಚಿತ್-ಆನಂದಸ್ವರೂಪವಾದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದು (ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿ) ಆನಂದಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಸುಖ ॥೧೫॥

Verse 16

दुःखमिति अनात्मरूपः विषयसङ्कल्प एव दुःखम् ॥१६॥

“ದುಃಖ” ಎಂದರೆ: ಅನಾತ್ಮಸ್ವರೂಪವಾದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಕಲ್ಪವೇ ದುಃಖ.

Verse 17

स्वर्ग इति च सत्संसर्गः स्वर्गः । नरक इति च असत्संसारविषयजनसंसर्ग एव नरकः ॥१७॥

ಮತ್ತು “ಸ್ವರ್ಗ” ಎಂದರೆ ಸತ್ಸಂಗ; ಸತ್‌ಜನರ ಸಂಗವೇ ಸ್ವರ್ಗ. “ನರಕ” ಎಂದರೆ ಅಸತ್‌ಸಂಗ—ಸಂಸಾರ ಹಾಗೂ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರಾದ ಜನರ ಸಂಗವೇ ನರಕ.

Verse 18

बन्ध इति च अनाद्यविद्यावासनया जातोऽहमित्यादिसङ्कल्पो बन्धः ॥१८॥

ಮತ್ತು “ಬಂಧ” ಎಂದರೆ ಅನಾದಿ ಅವಿದ್ಯೆಯ ವಾಸನೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ‘ನಾನು’ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಂಕಲ್ಪ—ಅಹಂಪ್ರತ್ಯಯಾದಿ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಬಂಧನ.

Verse 19

पितृमातृसहोदरदारापत्यगृहारामक्षेत्रममता संसारावरणसङ्कल्पो बन्धः ॥१९॥

ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಸಹೋದರರು, ಪತ್ನಿ, ಮಕ್ಕಳು, ಮನೆ, ತೋಟ, ಭೂಮಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಮೇಲಿನ ‘ಮಮತೆ’—ಸಂಸಾರದ ಆವರಣರೂಪ ಸಂಕಲ್ಪವೇ ಬಂಧನವಾಗಿದೆ.

Verse 20

कर्तृत्वाद्यहङ्कारसङ्कल्पो बन्धः ॥२०॥

ಕರ್ತೃತ್ವ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಅಹಂಕಾರದ ಸಂಕಲ್ಪವೇ ಬಂಧನವಾಗಿದೆ.

Verse 21

अणिमाद्यष्टैश्वर्याशासिद्धसङ्कल्पो बन्धः ॥२१॥

ಅಣಿಮಾ ಮೊದಲಾದ ಎಂಟು ಐಶ್ವರ್ಯ-ಶಕ್ತಿಗಳ ಆಶೆ/ಇಚ್ಛೆಯಾಗಿ ‘ಸಿದ್ಧ’ವಾದ ಸಂಕಲ್ಪವೇ ಬಂಧನವಾಗಿದೆ.

Verse 22

देवमनुष्याद्युपासना-कामसङ्कल्पो बन्धः ॥२२॥

ದೇವರು, ಮನುಷ್ಯರು ಮೊದಲಾದವರ ಉಪಾಸನೆಗಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವ ಕಾಮಸಂಕಲ್ಪವೇ ಬಂಧನವಾಗಿದೆ.

Verse 23

यमाद्यष्टाङ्गयोगसङ्कल्पो बन्धः ॥२३॥

ಯಮದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಅಷ್ಟಾಂಗಯೋಗದ ಸಂಕಲ್ಪವೂ ಬಂಧನವೇ ಆಗಿದೆ.

Verse 24

वर्णाश्रमधर्मकर्मसङ्कल्पो बन्धः ॥२४॥

ವರ್ಣಾಶ್ರಮಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ಸಂಕಲ್ಪವೂ ಬಂಧನವಾಗಿದೆ.

Verse 25

आज्ञाभयसंशयात्मगुणसङ्कल्पो बन्धः ॥२५॥

ಆಜ್ಞೆ, ಭಯ, ಸಂಶಯ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮನ ಮೇಲೆ ಗುಣಾರೋಪಣೆ—ಇವುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಸಂಕಲ್ಪವೇ ಬಂಧನ.

Verse 26

यागव्रततपोदानविधिविधानज्ञानसम्भवो बन्धः ॥२६॥

ಯಾಗ, ವ್ರತ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ದಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನಗಳ ‘ಜ್ಞಾನ’ದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವುದೇ ಬಂಧನ.

Verse 27

केवलमोक्षापेक्षासङ्कल्पो बन्धः ॥२७॥

ಕೇವಲ ಮೋಕ್ಷದ ಅಪೇಕ್ಷೆ/ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯ ರೂಪದ ಸಂಕಲ್ಪವೇ ಬಂಧನ.

Verse 28

सङ्कल्पमात्रसम्भवो बन्धः ॥२८॥

ಬಂಧನವು ಕೇವಲ ಸಂಕಲ್ಪಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 29

मोक्ष इति च नित्यानित्यवस्तुविचारादनित्यसंसारसुखदुःखविषयसमस्तक्षेत्रममताबन्धक्षयो मोक्षः ॥२९॥

ಮತ್ತು ‘ಮೋಕ್ಷ’ ಎಂದರೆ: ನಿತ್ಯ-ಅನಿತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ವಿವೇಕದಿಂದ, ಅನಿತ್ಯ ಸಂಸಾರದ ಸುಖದುಃಖವಿಷಯಗಳ ಸಮಸ್ತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೇಲಿನ ‘ಮಮತಾ’ರೂಪ ಬಂಧನದ ಕ್ಷಯ; ಅದೇ ಮೋಕ್ಷ.

Verse 30

उपास्य इति च सर्वशरीरस्थचैतन्यब्रह्मप्रापको गुरुरुपास्यः ॥३०॥

ಮತ್ತು ‘ಉಪಾಸ್ಯ’ ಎಂದರೆ: ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಚೈತನ್ಯ-ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಗುರುವೇ ಉಪಾಸ್ಯನು.

Verse 31

शिष्य इति च विद्याध्वस्तप्रपञ्चावगाहितज्ञानावशिष्टं ब्रह्मैव शिष्यः ॥३१॥

‘ಶಿಷ್ಯ’ ಎಂದರೆ—ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಪ್ರಪಂಚವು ಧ್ವಂಸಗೊಂಡು, ಜ್ಞಾನವು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಒಳನುಗ್ಗಿದ ಫಲವಾಗಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದು ಬ್ರಹ್ಮ ಮಾತ್ರವೇ ಆಗಿರುವವನು; ಅವನೇ ನಿಜವಾದ ಶಿಷ್ಯ ॥೩೧॥

Verse 32

विद्वानिति च सर्वान्तरस्थस्वसंविद्रूपविद्विद्वान् ॥३२॥

‘ವಿದ್ವಾನ್’ ಎಂದರೆ—ಸರ್ವರ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಸ್ವಸಂವಿದ್-ರೂಪ ಆತ್ಮಚೇತನೆಯನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅದೇ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವವನು; ಅವನೇ ವಿದ್ವಾನ್ ॥೩೨॥

Verse 33

मूढ इति च कर्तृत्वाद्यहङ्कारभावारूढो मूढः ॥३३॥

‘ಮೂಢ’ ಎಂದರೆ—ಕರ್ತೃತ್ವಾದಿ ಅಹಂಕಾರಭಾವದಲ್ಲಿ ಆರೂಢನಾಗಿ, ಅಹಂ-ಮಮತೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಢವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನು; ಅವನೇ ಮೂಢ ॥೩೩॥

Verse 34

आसुरमिति च ब्रह्मविष्ण्वीशानेन्द्रादीनामैश्वर्यकामनया निरशनजपाग्निहोत्रादिष्वन्तरात्मानं सन्तापयति चात्युग्ररागद्वेषविहिंसादम्भाद्यपेक्षितं तप आसुरम् ॥३४॥

‘ಆಸುರ’ ತಪವೆಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಈಶಾನ, ಇಂದ್ರ ಮೊದಲಾದವರಂತೆ ಐಶ್ವರ್ಯ-ಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಸೆಯಿಂದ ಉಪವಾಸ, ಜಪ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಾದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂತರಾತ್ಮನನ್ನು ಪೀಡಿಸುವುದು; ಮತ್ತು ಅದು ಅತೀವ ಉಗ್ರ ರಾಗ-ದ್ವೇಷ, ಹಿಂಸೆ, ದಂಭ ಇತ್ಯಾದಿ ದೋಷಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದು.

Verse 35

तप इति च ब्रह्म सत्यं जगन्मिथ्येत्यपरोक्षज्ञानाग्निना ब्रह्माद्यैश्वर्याशासिद्धसङ्कल्पबीजसन्तापं तपः ॥३५॥

‘ತಪ’ವೆಂದರೆ ‘ಬ್ರಹ್ಮ ಸತ್ಯ; ಜಗತ್ತು ಮಿಥ್ಯ’ ಎಂಬ ಅಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಂತೆ ಐಶ್ವರ್ಯ-ಆಶೆಯಿಂದ ಪಕ್ವಗೊಂಡ ಅಹಂಕಾರಸಂಕಲ್ಪದ ಬೀಜವನ್ನು ದಹಿಸಿ ಬಿಡುವುದು.

Verse 36

परमं पदमिति च प्राणेन्द्रियाद्यन्तःकरणगुणादेः परतरं सच्चिदानन्दमयं नित्यमुक्तब्रह्मस्थानं परमं पदम् ॥३६॥

‘ಪರಮ ಪದ’ವೆಂದರೆ ಪ್ರಾಣ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಅಂತಃಕರಣದ ಗುಣಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಗೂ ಅತೀತವಾದ—ಸತ್-ಚಿತ್-ಆನಂದಮಯ, ನಿತ್ಯಮುಕ್ತ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಥಾನ; ಅದೇ ಪರಮ ಪದ.

Verse 37

ग्राह्यमिति च देशकालवस्तुपरिच्छेदराहित्यचिन्मात्रस्वरूपं ग्राह्यम् ॥३७॥

‘ಗ್ರಾಹ್ಯ’ ಎಂದರೆ—ದೇಶ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ವಸ್ತುವಿನ ಪರಿಮಿತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ, ಚಿನ್ಮಾತ್ರಸ್ವರೂಪವಾದ ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯವೇ ನಿಜವಾಗಿ ಗ್ರಹಣೀಯವಾಗಿದೆ.

Verse 38

अग्राह्यमिति च स्वस्वरूपव्यतिरिक्तमायामयबुद्धीन्द्रियगोचरजगत्सत्यत्वचिन्तनमग्राह्यम् ॥३८॥

‘ಅಗ್ರಾಹ್ಯ’ ಎಂದರೆ—ಸ್ವಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ, ಮಾಯಾಮಯವಾದ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಸತ್ಯತ್ವವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವುದೇ ಅಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗಿದೆ.

Verse 39

संन्यासीति च सर्वधर्मान्परित्यज्य निर्ममो निरहङ्कारो भूत्वा ब्रह्मेष्टं शरणमुपगम्य ‘तत्त्वमसि’, ‘अहं ब्रह्मास्मि’, ‘सर्वं खल्विदं ब्रह्म’, ‘नेह नानास्ति किञ्चन’ इत्यादिमहावाक्यार्थानुभवज्ञानाद् ‘ब्रह्...

‘ಸಂನ್ಯಾಸಿ’ ಎಂದರೆ—ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು (ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು) ತ್ಯಜಿಸಿ, ನಿರ್ಮಮ ಹಾಗೂ ನಿರಹಂಕಾರನಾಗಿ, ಇಷ್ಟಶರಣವಾದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ; ‘ತತ್ತ್ವಮಸಿ’, ‘ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ಮಿ’, ‘ಸರ್ವಂ ಖಲ್ವಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮ’, ‘ನೇಹ ನಾನಾಸ್ತಿ ಕಿಂಚನ’ ಇತ್ಯಾದಿ ಮಹಾವಾಕ್ಯಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅನುಭವಜ್ಞಾನದಿಂದ ತಿಳಿದು ‘ಬ್ರಹ್ಮೈವಾಹಮಸ್ಮಿ’ ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪ ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಯತಿಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವವನು—ಅವನೇ ಸಂನ್ಯಾಸಿ; ಅವನೇ ಮುಕ್ತ; ಅವನೇ ಪೂಜ್ಯ; ಅವನೇ ಯೋಗಿ; ಅವನೇ ಪರಮಹಂಸ; ಅವನೇ ಅವಧೂತ; ಅವನೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ—ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 40

इदं निरालम्बोपनिषदं योऽधीते गुर्वनुग्रहतः सोऽग्निपूतो भवति स वायुपूतो भवति। न स पुनरावर्तते न स पुनरावर्तते। पुनर्नाभिजायते पुनर्नाभिजायत इत्युपनिषत्॥४०॥

ಗುರುವಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಈ ನಿರಾಲಂಬ ಉಪನಿಷತ್ತನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವನು ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ; ವಾಯುವಿನಿಂದಲೂ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಮತ್ತೆ ಮರಳುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತೆ ಮರಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಮತ್ತೆ ಜನಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತೆ ಜನಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ಇತಿ ಉಪನಿಷತ್॥೪೦॥