Upanishads - Devi
Shakta & VaishnavaAtharva Veda32 Verses

Devi

Shakta & VaishnavaAtharva Veda

ದೇವೀ ಉಪನಿಷತ್ (ಅಥರ್ವವೇದ ಸಂಬಂಧಿತ) ಶಾಕ್ತ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು; ಇಲ್ಲಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪರಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಿಯೇ ಜಗತ್ತಿನ ನಿಮಿತ್ತ ಮತ್ತು ಉಪಾದಾನ—ಎರಡೂ ಕಾರಣ, ಹಾಗೂ ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯಗಳ ಅಧಿಷ್ಠಾತೃ ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಗುಣ ಪರತ್ವ ಮತ್ತು ಸಗುಣ ವಿಶ್ವರೂಪತ್ವ—ಇವೆರಡರ ಏಕತ್ವವೇ ಕೇಂದ್ರ ತತ್ತ್ವ. ಮಾಯಾ/ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಂಧನ, ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ಎಂಬ ವೇದಾಂತಾರ್ಥ ದೇವಿಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ವಾಕ್ (ವಾಣಿ) ದೇವಿಯ ಪ್ರಕಾಶರೂಪವೆಂದು ಹೇಳಿ ಭಕ್ತಿ-ಜ್ಞಾನ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

Start Reading

Key Teachings

Devī as Parabrahman: the supreme, non-dual reality underlying all names and forms

Nirguṇa–saguṇa unity: Devī is both beyond attributes and manifest as the cosmos and deities

Devī as both material and efficient cause (upādāna and nimitta kāraṇa) of creation

Māyā/Śakti doctrine: Devī veils (avidyā) and reveals (vidyā), enabling bondage and liberation

Antaryāmin: Devī as the indwelling consciousness in all beings, the inner ruler of mind and senses

Integration of guṇas and prakṛti within Devī’s sovereignty; nature is her dynamic power

Mantra and vāc: sacred sound and speech as Devī’s expressive body; realization is aided by mantra-knowledge

Bhakti–jñāna convergence: devotion culminates in non-dual knowledge of Devī as Ātman/Brahman

Soteriology: liberation (mokṣa) arises from recognizing Devī as one’s own Self and the ground of the world

Verses of the Devi

32 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.

Verse 1

सर्वे वै देवा देवीम् उपतस्थुः । कासि त्वं महादेवि । सा अब्रवीत्—अहं ब्रह्मस्वरूपिणी । मत्तः प्रकृतिपुरुषात्मकं जगत् शून्यं च अशून्यं च । अहम् आनन्दानानन्दाः, विज्ञानाविज्ञाने अहम् । ब्रह्मा ब्रह्मणि व...

ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ದೇವಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮೀಪಿಸಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಾದರು. “ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ನೀನು ಯಾರು?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು: “ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಿಣಿ. ನನ್ನಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿ–ಪುರುಷಾತ್ಮಕ ಜಗತ್ತು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ—ಶೂನ್ಯವೂ ಅಶೂನ್ಯವೂ. ನಾನು ಆನಂದವೂ ಅನಾನಂದವೂ; ನಾನು ವಿಜ್ಞಾನವೂ ಅವಿಜ್ಞಾನವೂ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲೇ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದವನು.” ಎಂದು ಅಥರ್ವಣ ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

Brahman as Devī; non-duality encompassing opposites (knowledge/ignorance, void/non-void)

Verse 2

सर्वे वै देवा देवीम् उपतस्थुः । कासि त्वं महादेवि । सा अब्रवीत्—अहं ब्रह्मस्वरूपिणी । मत्तः प्रकृतिपुरुषात्मकं जगत् शून्यं च अशून्यं च । अहम् आनन्दानानन्दाः, विज्ञानाविज्ञाने अहम् । ब्रह्मा ब्रह्मणि व...

ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ದೇವಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮೀಪಿಸಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಾದರು. “ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ನೀನು ಯಾರು?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು: “ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಿಣಿ. ನನ್ನಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿ–ಪುರುಷಾತ್ಮಕ ಜಗತ್ತು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ—ಶೂನ್ಯವೂ ಅಶೂನ್ಯವೂ. ನಾನು ಆನಂದವೂ ಅನಾನಂದವೂ; ನಾನು ವಿಜ್ಞಾನವೂ ಅವಿಜ್ಞಾನವೂ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲೇ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದವನು.” ಎಂದು ಅಥರ್ವಣ ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

Identity of Devī with Brahman; transcendence of dualities

Verse 3

अहं पञ्चभूतान्यपञ्चभूतानि । अहमखिलं जगत् । वेदोऽहमवेदोऽहम् । विद्याहमविद्याहम् । अजाहमनजाहम् । अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक्चाहम् । अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणावुभौ बि...

ನಾನು ಪಂಚಭೂತಗಳೂ ಹೌದು, ಅಪಂಚಭೂತಗಳೂ ಹೌದು; ನಾನು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತೇ. ನಾನು ವೇದವೂ ಅವೇದವೂ. ನಾನು ವಿದ್ಯೆಯೂ ಅವಿದ್ಯೆಯೂ. ನಾನು ಅಜ (ಅಜನ್ಮ)ವೂ ಅನಜವೂ. ನಾನು ಅಧಃ, ಊರ್ಧ್ವ ಮತ್ತು ತಿರ್ಯಕ್—ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವೆ. ನಾನು ರುದ್ರರು ಮತ್ತು ವಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆದಿತ್ಯರು ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸಹ. ನಾನು ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರುಣ—ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಾನು ಇಂದ್ರನೂ ಅಗ್ನಿಯೂ; ನಾನು ಅಶ್ವಿನೀಕುಮಾರರು ಇಬ್ಬರೂ. ನಾನು ಸೋಮ, ತ್ವಷ್ಟೃ, ಪೂಷನ್ ಮತ್ತು ಭಗನನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ. ವಿಶಾಲಪಾದವಂತ ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಸಹ ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹವಿಸ್ಸು ಅರ್ಪಿಸುವವನಿಗೆ, ಸುಸಂರಕ್ಷಿತ ಯಜಮಾನನಿಗೆ, ಸೋಮವನ್ನು ಪೀಡಿಸುವವನಿಗೆ ನಾನು ದ್ರವಿಣ (ಸಂಪತ್ತು) ನೀಡುತ್ತೇನೆ.

Sarvātmatva (all-as-Self); Brahman/Devī as immanent and transcendent; integration of deities as functions of one Reality

Verse 4

अहं पञ्चभूतान्यपञ्चभूतानि । अहमखिलं जगत् । वेदोऽहमवेदोऽहम् । विद्याहमविद्याहम् । अजाहमनजाहम् । अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक्चाहम् । अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणावुभौ बि...

ನಾನು ಪಂಚ ಮಹಾಭೂತಗಳೂ ಹೌದು, ಪಂಚಭೂತಗಳಲ್ಲದ ಪರತತ್ತ್ವವೂ ಹೌದು. ನಾನು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತೇ. ನಾನು ವೇದವೂ ಹೌದು, ಅವೇದವೂ ಹೌದು. ನಾನು ವಿದ್ಯೆಯೂ ಹೌದು, ಅವಿದ್ಯೆಯೂ ಹೌದು. ನಾನು ಅಜ (ಅಜನ್ಮ)ವೂ ಹೌದು, ಅನಜವೂ ಹೌದು. ನಾನು ಅಧಃ, ಊರ್ಧ್ವ ಮತ್ತು ತಿರ್ಯಕ್—ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವೆ. ನಾನು ರುದ್ರರು ಮತ್ತು ವಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆದಿತ್ಯರು ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸಹ. ನಾನು ಮಿತ್ರ-ವರುಣರನ್ನು ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಾನು ಇಂದ್ರ-ಅಗ್ನಿಯೂ ಹೌದು; ನಾನು ಇಬ್ಬರೂ ಅಶ್ವಿನೌ. ನಾನು ಸೋಮ, ತ್ವಷ್ಟೃ, ಪೂಷನ್ ಮತ್ತು ಭಗನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ವಿಶಾಲಪಾದವಿಟ್ಟ ಉರುಕ್ರಮ ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಸಹ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವನಿಗೆ, ಸುಸಂರಕ್ಷಿತ ಯಜಮಾನನಿಗೆ, ಸೋಮವನ್ನು ಪೀಡಿಸುವವನಿಗೆ ನಾನು ದ್ರವಿಣ—ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತೇನೆ.

Brahman as Devī (non-dual identity; immanence and transcendence)

Verse 5

अहं पञ्चभूतान्यपञ्चभूतानि । अहमखिलं जगत् । वेदोऽहमवेदोऽहम् । विद्याहमविद्याहम् । अजाहमनजाहम् । अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक्चाहम् । अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणावुभौ बि...

ನಾನು ಪಂಚ ಮಹಾಭೂತಗಳೂ ಹೌದು, ಪಂಚಭೂತಗಳಲ್ಲದ ಪರತತ್ತ್ವವೂ ಹೌದು. ನಾನು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತೇ. ನಾನು ವೇದವೂ ಹೌದು, ಅವೇದವೂ ಹೌದು. ನಾನು ವಿದ್ಯೆಯೂ ಹೌದು, ಅವಿದ್ಯೆಯೂ ಹೌದು. ನಾನು ಅಜ (ಅಜನ್ಮ)ವೂ ಹೌದು, ಅನಜವೂ ಹೌದು. ನಾನು ಅಧಃ, ಊರ್ಧ್ವ ಮತ್ತು ತಿರ್ಯಕ್—ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವೆ. ನಾನು ರುದ್ರರು ಮತ್ತು ವಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆದಿತ್ಯರು ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸಹ. ನಾನು ಮಿತ್ರ-ವರುಣರನ್ನು ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಾನು ಇಂದ್ರ-ಅಗ್ನಿಯೂ ಹೌದು; ನಾನು ಇಬ್ಬರೂ ಅಶ್ವಿನೌ. ನಾನು ಸೋಮ, ತ್ವಷ್ಟೃ, ಪೂಷನ್ ಮತ್ತು ಭಗನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ವಿಶಾಲಪಾದವಿಟ್ಟ ಉರುಕ್ರಮ ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಸಹ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವನಿಗೆ, ಸುಸಂರಕ್ಷಿತ ಯಜಮಾನನಿಗೆ, ಸೋಮವನ್ನು ಪೀಡಿಸುವವನಿಗೆ ನಾನು ದ್ರವಿಣ—ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತೇನೆ.

Non-duality (Advaita) expressed as Devī’s all-inclusive Selfhood

Verse 6

अहं पञ्चभूतान्यपञ्चभूतानि । अहमखिलं जगत् । वेदोऽहमवेदोऽहम् । विद्याहमविद्याहम् । अजाहमनजाहम् । अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक्चाहम् । अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणावुभौ बि...

ನಾನು ಪಂಚ ಮಹಾಭೂತಗಳೂ ಹೌದು, ಪಂಚಭೂತಗಳಲ್ಲದ ಪರತತ್ತ್ವವೂ ಹೌದು. ನಾನು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತೇ. ನಾನು ವೇದವೂ ಹೌದು, ಅವೇದವೂ ಹೌದು. ನಾನು ವಿದ್ಯೆಯೂ ಹೌದು, ಅವಿದ್ಯೆಯೂ ಹೌದು. ನಾನು ಅಜ (ಅಜನ್ಮ)ವೂ ಹೌದು, ಅನಜವೂ ಹೌದು. ನಾನು ಅಧಃ, ಊರ್ಧ್ವ ಮತ್ತು ತಿರ್ಯಕ್—ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವೆ. ನಾನು ರುದ್ರರು ಮತ್ತು ವಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆದಿತ್ಯರು ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸಹ. ನಾನು ಮಿತ್ರ-ವರುಣರನ್ನು ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಾನು ಇಂದ್ರ-ಅಗ್ನಿಯೂ ಹೌದು; ನಾನು ಇಬ್ಬರೂ ಅಶ್ವಿನೌ. ನಾನು ಸೋಮ, ತ್ವಷ್ಟೃ, ಪೂಷನ್ ಮತ್ತು ಭಗನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ವಿಶಾಲಪಾದವಿಟ್ಟ ಉರುಕ್ರಮ ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಸಹ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವನಿಗೆ, ಸುಸಂರಕ್ಷಿತ ಯಜಮಾನನಿಗೆ, ಸೋಮವನ್ನು ಪೀಡಿಸುವವನಿಗೆ ನಾನು ದ್ರವಿಣ—ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತೇನೆ.

Śakti as Brahman; identity of the Self with the totality (sarvātmatva)

Verse 7

अहं राष्ट्री सङ्गमनी वसूनाम् अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन् । मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे । य एवं वेद स देवीपदमाप्नोति । ते देवा अब्रुवन् । नमो देव्यै महादेव्यै शिवायै सततं नमः । नमः प्रकृत्यै भद्रायै नियताः...

ನಾನು ರಾಷ್ಟ್ರೀ—ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಣಿ, ವಸುಗಳ ಸಂಗಮಿನಿ; ಈ ಲೋಕದ ಪಿತೆಯನ್ನು ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಪ್ರಸವಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಯೋನಿ ಜಲಗಳಲ್ಲಿ, ಸಮುದ್ರದ ಒಳಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ದೇವೀಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು: ದೇವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಮಹಾದೇವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಶಿವಾಸ್ವರೂಪಿಣಿಗೆ ಸದಾ ನಮಃ. ಭದ್ರಾ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ನಮಃ; ನಿಯಮಪಾಲಕರಾಗಿ ನಾವು ಆಕೆಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.

Brahman as Devī (Śakti/Prakṛti) and mokṣa through vidyā (realization)

Verse 8

अहं राष्ट्री सङ्गमनी वसूनाम् अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन् । मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे । य एवं वेद स देवीपदमाप्नोति । ते देवा अब्रुवन् । नमो देव्यै महादेव्यै शिवायै सततं नमः । नमः प्रकृत्यै भद्रायै नियताः...

ನಾನು ರಾಷ್ಟ್ರೀ—ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಣಿ, ವಸುಗಳ ಸಂಗಮಿನಿ; ಈ ಲೋಕದ ಪಿತೆಯನ್ನು ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಪ್ರಸವಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಯೋನಿ ಜಲಗಳಲ್ಲಿ, ಸಮುದ್ರದ ಒಳಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ದೇವೀಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು: ದೇವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಮಹಾದೇವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಶಿವಾಸ್ವರೂಪಿಣಿಗೆ ಸದಾ ನಮಃ. ಭದ್ರಾ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ನಮಃ; ನಿಯಮಪಾಲಕರಾಗಿ ನಾವು ಆಕೆಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.

Brahman as Devī (Śakti/Prakṛti) and mokṣa through vidyā (realization)

Verse 9

तामग्निवर्णां तपसा ज्वलन्तीं वैरोचनीं कर्मफलेषु जुष्टाम् । दुर्गां देवीं शरणमहं प्रपद्ये सुतरां नाशयते तमः ॥ देवीं वाचमजनयन्त देवाः तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति । सा नो मन्द्रेषमूर्जं दुहाना धेनुर्वागस्...

ಅಗ್ನಿವರ್ಣಳಾಗಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುವ, ವೈರೋಚನಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಕರ್ಮಫಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತುಷ್ಟಳಾದ ಆ ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯನ್ನು ನಾನು ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ; ಆಕೆ ತಮಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ದೇವರುಗಳು ದೇವೀಸ್ವರೂಪವಾದ ವಾಣಿಯನ್ನು ಜನಿಸಿದರು; ವಿಶ್ವರೂಪ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಆಕೆಯನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ವಾಣಿ—ಧೇನು ಸಮಾನವಾಗಿ—ನಮಗೆ ಮಧುರ ಪೋಷಣೆಯನ್ನೂ ಊರ್ಜವನ್ನೂ ದೋಹಿ, ಸುಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬರಲಿ. (೯–೧೦)

Śakti as liberating power (avidyā-tamo-nāśa), Vāk/Śabda as manifestation of Brahman

Verse 10

तामग्निवर्णां तपसा ज्वलन्तीं वैरोचनीं कर्मफलेषु जुष्टाम् । दुर्गां देवीं शरणमहं प्रपद्ये सुतरां नाशयते तमः ॥ देवीं वाचमजनयन्त देवास्तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति । सा नो मन्द्रेषमूर्जं दुहाना धेनुर्वागस्...

ಅಗ್ನಿವರ್ಣಳಾಗಿ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುವಳಾಗಿ, ವೈರೋಚನಿಯಾಗಿ, ಕರ್ಮಫಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಿಸುವ ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯನ್ನು ನಾನು ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ; ಆಕೆ ತಮಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ದೇವರುಗಳು ದೇವೀ ವಾಣಿಯನ್ನು ಜನಿಸಿದರು; ವಿಶ್ವರೂಪ ಜೀವಿಗಳು ಆಕೆಯನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಪೋಷಣೆಯನ್ನೂ ಮಧುರ ವಚನರಸವನ್ನೂ ಹಾಲಿನಂತೆ ದೋಹಿಸುವ ಧೇನುಸ್ವರೂಪ ವಾಣಿ, ಸುಸ್ತುತಿಯಾದ ಆಶೀರ್ವಾದದೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬರಲಿ.

Māyā-śakti / Devī as Brahma-śakti; removal of tamas (avidyā) through divine power and Vāk

Verse 11

कालरात्रिं ब्रह्मस्तुतां वैष्णवीं स्कन्दमातरम् । सरस्वतीमदितिं दक्षदुहितरं नमामः पावनां शिवाम् ॥ महालक्ष्मीश्च विद्महे सर्वसिद्धिश्च धीमहि । तन्नो देवी प्रचोदयात् ॥

ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾಲರಾತ್ರಿ, ವೈಷ್ಣವಿ—ಸ್ಕಂದಮಾತೆ, ಸರಸ್ವತಿ, ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಅದಿತಿ—ಪಾವನಳೂ ಶಿವಳೂ ಆದ ದೇವಿಗೆ ನಾವು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ; ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಸ್ವರೂಪಳಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆ ದೇವಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲಿ (ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲಿ).

Devī as the one Brahma-śakti appearing as multiple deities (eka-śakti, aneka-rūpa); grace (anugraha) as the impetus for knowledge and siddhi

Verse 12

कालरात्रिं ब्रह्मस्तुतां वैष्णवीं स्कन्दमातरम् । सरस्वतीमदितिं दक्षदुहितरं नमामः पावनां शिवाम् ॥ महालक्ष्मीश्च विद्महे सर्वसिद्धिश्च धीमहि । तन्नो देवी प्रचोदयात् ॥

ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾಲರಾತ್ರಿ, ವೈಷ್ಣವಿ—ಸ್ಕಂದಮಾತೆ, ಸರಸ್ವತಿ, ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಅದಿತಿ—ಪಾವನಳೂ ಶಿವಳೂ ಆದ ದೇವಿಗೆ ನಾವು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ; ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಸ್ವರೂಪಳಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆ ದೇವಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲಿ (ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲಿ).

Devī as one reality with many names/forms; anugraha leading to jñāna and mokṣa

Verse 13

अदितिर्ह्यजनिष्ट दक्ष या दुहिता तव । तां देवा अन्वजायन्त भद्रा अमृतबन्धवः ॥ कामो योनिः कामकला वज्रपाणिर्गुहा हसा । मातरिश्वाभ्रमिन्द्रः पुनर्गुहा सकला मायया च पुनः कोशा विश्वमाता दिवि द्योम् ॥१३–१४॥

ಹೇ ದಕ್ಷನೇ! ಅದಿತಿ ನಿಜವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದಳು. ಅಮೃತಬಂಧುಗಳಾದ ಶುಭ ದೇವರುಗಳು ಅವಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನ್ಮಗೊಳಿಸಿದರು. ಕಾಮವೇ ಯೋನಿ; ಕಾಮಕಲಾ; ವಜ್ರಪಾಣಿ; ಗುಹೆ; ಹಾಸ್ಯ; ಮಾತರಿಶ್ವಾನ್ (ವಾಯು); ಅಭ್ರ (ಮೋಡ); ಇಂದ್ರ; ಮತ್ತೆ ಗುಹೆ; ಸಕಲತೆ; ಮಾಯೆಯಿಂದ; ಮತ್ತೆ ಕೋಶಗಳು; ವಿಶ್ವಮಾತೆ—ಅವಳು ದಿವಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ.

Māyā-śakti and the manifestation of Brahman as the cosmic Mother; kośa-doctrine; guhā (heart-cave) as locus of realization

Verse 14

अदितिर्ह्यजनिष्ट दक्ष या दुहिता तव । तां देवा अन्वजायन्त भद्रा अमृतबन्धवः ॥ कामो योनिः कामकला वज्रपाणिर्गुहा हसा । मातरिश्वाभ्रमिन्द्रः पुनर्गुहा सकला मायया च पुनः कोशा विश्वमाता दिवि द्योम् ॥१३–१४॥

ಹೇ ದಕ್ಷನೇ! ಅದಿತಿ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದಳು; ಶುಭ, ಅಮೃತಬಂಧು ದೇವರುಗಳು ಅವಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನ್ಮಗೊಳಿಸಿದರು. ಕಾಮವೇ ಯೋನಿ; ಕಾಮಕಲಾ; ವಜ್ರಪಾಣಿ; ಗುಹೆ; ಹಾಸ್ಯ; ಮಾತರಿಶ್ವಾನ್ (ವಾಯು); ಅಭ್ರ; ಇಂದ್ರ; ಮತ್ತೆ ಗುಹೆ; ಸಕಲ; ಮಾಯೆಯಿಂದ; ಮತ್ತೆ ಕೋಶಗಳು; ವಿಶ್ವಮಾತೆ—ಅವಳು ದಿವಿಯಲ್ಲಿ, ದ್ಯೋಂ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Non-dual immanence of Devī as Śakti across cosmic functions and inner psychophysical layers (kośas)

Verse 15

एषात्मशक्तिः । एषा विश्वमोहिनी पाशाङ्कुशधनुर्बाणधरा । एषा श्रीमहाविद्या । य एवं वेद स शोकं तरति । नमस्ते अस्तु भगवति भवति मातरः अस्मान्पातु सर्वतः ॥१५–१७॥

ಇದು ಆತ್ಮಶಕ್ತಿ. ಇದು ವಿಶ್ವಮೋಹಿನಿ; ಪಾಶ, ಅಂಕುಶ, ಧನುಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವಳು. ಇದು ಶ್ರೀಮಹಾವಿದ್ಯೆ. ಯಾರು ಅವಳನ್ನು ಹೀಗೆ ತಿಳಿಯುವರೋ ಅವರು ಶೋಕವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ಭಗವತಿ, ಹೇ ಸತ್ತಾಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ಹೇ ಮಾತೆ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಮ್ಮನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು.

Ātma-śakti; vidyā leading to mokṣa (śoka-taraṇa); Devī as both māyā’s binding and liberating wisdom

Verse 16

एषात्मशक्तिः। एषा विश्वमोहिनी पाशाङ्कुशधनुर्बाणधरा। एषा श्रीमहाविद्या। य एवं वेद स शोकं तरति। नमस्ते अस्तु भगवति भवति मातः अस्मान् पातु सर्वतः॥१५–१७॥

ಇದು ಆತ್ಮಶಕ್ತಿ. ಇವಳು ವಿಶ್ವಮೋಹಿನಿ—ಪಾಶ, ಅಂಕುಶ, ಧನುಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವಳು. ಇವಳು ಶ್ರೀಮಹಾವಿದ್ಯೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಶೋಕವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಭಗವತಿ, ಹೇ ಭವತಿ, ಹೇ ಮಾತೆ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಮ್ಮನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಕಾಪಾಡಲಿ.

Shakti as Atman/Brahman; Maya and Moksha

Verse 17

एषात्मशक्तिः। एषा विश्वमोहिनी पाशाङ्कुशधनुर्बाणधरा। एषा श्रीमहाविद्या। य एवं वेद स शोकं तरति। नमस्ते अस्तु भगवति भवति मातः अस्मान् पातु सर्वतः॥१५–१७॥

ಇದು ಆತ್ಮಶಕ್ತಿ. ಇವಳು ವಿಶ್ವಮೋಹಿನಿ—ಪಾಶ, ಅಂಕುಶ, ಧನುಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವಳು. ಇವಳು ಶ್ರೀಮಹಾವಿದ್ಯೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಶೋಕವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಭಗವತಿ, ಹೇ ಭವತಿ, ಹೇ ಮಾತೆ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಮ್ಮನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಕಾಪಾಡಲಿ.

Non-dual Shakti-Brahman identity; liberation through knowledge

Verse 18

सैषाष्टौ वसवः। सैषैकादश रुद्राः। सैषा द्वादशादित्याः। सैषा विश्वेदेवाः सोमपा असोमपाश्च। सैषा यातुधान्यः असुरा रक्षांसि पिशाचयक्षाः सिद्धाः। सैषा सत्त्व-रजस्-तमांसि। सैषा प्रजापतीन्द्रमनवः। सैषा ग्रहा ...

ಅವಳೇ ಎಂಟು ವಸುಗಳು; ಅವಳೇ ಹನ್ನೊಂದು ರುದ್ರರು; ಅವಳೇ ಹನ್ನೆರಡು ಆದಿತ್ಯರು; ಅವಳೇ ವಿಶ್ವೇದೇವರು—ಸೋಮಪಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಸೋಮಪಾನಿಗಳೂ ಸಹ. ಅವಳೇ ಯಾತುಧಾನಿಗಳು, ಅಸುರರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಪಿಶಾಚರು, ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು. ಅವಳೇ ಸತ್ತ್ವ-ರಜಸ್-ತಮಸ್ ಗುಣಗಳು. ಅವಳೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮನುವರು. ಅವಳೇ ಗ್ರಹಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಜ್ಯೋತಿಗಳು; ಕಲಾ, ಕಾಷ್ಠಾ ಮೊದಲಾದ ಕಾಲರೂಪಿಣಿ. ಆ ದೇವಿಗೆ ನಾನು ನಿತ್ಯ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ—ತಾಪವನ್ನು ಹರಿಸುವವಳಿಗೆ, ಭೋಗ-ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವವಳಿಗೆ; ಅನಂತೆ, ವಿಜಯಿನಿ, ಶುದ್ಧೆ, ಶರಣ್ಯೆ, ಶಿವದಾಯಿನಿ, ಶಿವಸ್ವರೂಪಿಣಿಗೆ.

Brahman/Devī as sarvātmakatva (all-encompassing reality); guṇas and māyā; bhukti–mukti

Verse 19

सैषा अष्टौ वसवः । सैषा एकादश रुद्राः । सैषा द्वादश आदित्याः । सैषा विश्वेदेवाः सोमपाः असोमपाश्च । सैषा यातुधान्यः असुराः रक्षांसि पिशाचयक्षाः सिद्धाः । सैषा सत्त्व-रजस्-तमांसि । सैषा प्रजापतीन्द्रमनवः...

ಅವಳೇ ಅಷ್ಟ ವಸುಗಳು; ಅವಳೇ ಏಕಾದಶ ರುದ್ರರು; ಅವಳೇ ದ್ವಾದಶ ಆದಿತ್ಯರು; ಅವಳೇ ವಿಶ್ವೇದೇವರು—ಸೋಮಪಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಸೋಮಪಾನಿಗಳೂ ಸಹ. ಅವಳೇ ಯಾತುಧಾನರು, ಅಸುರರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಪಿಶಾಚರು, ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು. ಅವಳೇ ಸತ್ತ್ವ-ರಜಸ್-ತಮಸ್ ಎಂಬ ತ್ರಿಗುಣಗಳು. ಅವಳೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮನುವರು. ಅವಳೇ ಗ್ರಹಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ತಾರಾಜ್ಯೋತಿಗಳು; ಕಲಾ, ಕಾಷ್ಠಾ ಮೊದಲಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಲಸ್ವರೂಪಿಣಿ. ಆ ದೇವಿಗೆ ನಾನು ನಿತ್ಯ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ—ದುಃಖಪಾಪಹಾರಿಣಿ, ಭುಕ್ತಿ-ಮುಕ್ತಿಪ್ರದಾಯಿನಿ; ಅನಂತಾ, ವಿಜಯಾ, ಶುದ್ಧಾ, ಶರಣ್ಯಾ, ಶಿವದಾ, ಸ್ವಯಂ ಶಿವಾ.

Brahman/Śakti as the immanent-totality (sarvātmakatva), including guṇas and kāla; mokṣa through devotion/knowledge

Verse 20

वियदाकारसंयुक्तं वीतिहोत्रसमन्वितम् । अर्धेन्दुलसितं देव्या बीजं सर्वार्थसाधकम् ॥ एवमेकाक्षरं मन्त्रं यतयः शुद्धचेतसः । ध्यायन्ति परमानन्दमया ज्ञानाम्बुराशयः ॥२०–२१॥

ದೇವಿಯ ಸರ್ವಾರ್ಥಸಾಧಕ ಬೀಜವು ‘ವಿಯತ್’ ಆಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ‘ವೀತಿಹೋತ್ರ’ದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅರ್ಧಚಂದ್ರದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಈ ಏಕಾಕ್ಷರಮಂತ್ರವನ್ನು ಶುದ್ಧಚಿತ್ತ ಯತಿಗಳು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ—ಪರಮಾನಂದಮಯರು, ಜ್ಞಾನಜಲದ ಮಹಾಸಾಗರಗಳಂತೆ.

Mantra-bīja as a support for Brahman/Śakti-realization; jñāna leading to ānanda (mokṣa)

Verse 21

वियदाकारसंयुक्तं वीतिहोत्रसमन्वितम् । अर्धेन्दुलसितं देव्या बीजं सर्वार्थसाधकम् ॥ एवमेकाक्षरं मन्त्रं यतयः शुद्धचेतसः । ध्यायन्ति परमानन्दमया ज्ञानाम्बुराशयः ॥२०–२१॥

ದೇವಿಯ ಸರ್ವಾರ್ಥಸಾಧಕ ಬೀಜವು ‘ವಿಯತ್’ ಆಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ‘ವೀತಿಹೋತ್ರ’ದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅರ್ಧಚಂದ್ರದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಈ ಏಕಾಕ್ಷರಮಂತ್ರವನ್ನು ಶುದ್ಧಚಿತ್ತ ಯತಿಗಳು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ—ಪರಮಾನಂದಮಯರು, ಜ್ಞಾನಜಲದ ಮಹಾಸಾಗರಗಳಂತೆ.

Mantra-upāsanā culminating in jñāna-ānanda (mokṣa)

Verse 22

वाङ्मया ब्रह्मभूतस्मात् षष्ठं वक्त्रसमन्वितम् । सूर्यो वामश्रोत्रबिन्दुः संयुताष्टकतृतीयकः ॥ नारायणेन संयुक्तो वायुश्चाधरसंयुतः । विच्चे नवार्णकोऽर्णः स्यान्महदानन्ददायकः ॥२२–२३॥

ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾದ ವಾಣ್ಮಯೆಯಿಂದ ಮುಖಸಹಿತವಾದ ಆರನೆಯ ಅಕ್ಷರ/ತತ್ತ್ವವು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ; ಸೂರ್ಯನು ಎಡ ಕಿವಿಯ ಬಿಂದು, ಅಷ್ಟಕದ ತೃತೀಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತ. ನಾರಾಯಣನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ವಾಯುವು ಅಧರ (ಕೆಳಭಾಗ/ಒಠ)ದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ‘ವಿಚ್ಚೇ’—ನವಾಕ್ಷರೀ ಮಂತ್ರವು ಮಹದಾನಂದವನ್ನು ನೀಡುವ ಅಕ್ಷರವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Mantra-śakti as Brahman (Śabda-Brahman), Devī as the ground of speech and liberation

Verse 23

वाङ्मया ब्रह्मभूतस्मात् षष्ठं वक्त्रसमन्वितम् । सूर्यो वामश्रोत्रबिन्दुः संयुताष्टकतृतीयकः ॥ नारायणेन संयुक्तो वायुश्चाधरसंयुतः । विच्चे नवार्णकोऽर्णः स्यान्महदानन्ददायकः ॥२२–२३॥

ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾದ ವಾಣ್ಮಯೆಯಿಂದ ಮುಖಸಹಿತವಾದ ಆರನೆಯ ಅಕ್ಷರ/ತತ್ತ್ವವು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ; ಸೂರ್ಯನು ಎಡ ಕಿವಿಯ ಬಿಂದು, ಅಷ್ಟಕದ ತೃತೀಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತ. ನಾರಾಯಣನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ವಾಯುವು ಅಧರ (ಕೆಳಭಾಗ/ಒಠ)ದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ‘ವಿಚ್ಚೇ’—ನವಾಕ್ಷರೀ ಮಂತ್ರವು ಮಹದಾನಂದವನ್ನು ನೀಡುವ ಅಕ್ಷರವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Mantra as liberating knowledge (vidyā) and Devī as Brahman

Verse 24

हृत्पुण्डरीकमध्यस्थां प्रातःसूर्यसमप्रभाम् । पाशाङ्कुशधरां सौम्यां वरदाभयहस्तकाम् । त्रिनेत्रां रक्तवसनां भक्तकामदुघां भजे ॥ नमामि त्वामहं देवीं महाभयविनाशिनीम् । महादुर्गप्रशमनीं महाकारुण्यरूपिणीम् ॥...

ಹೃದಯಕಮಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ, ಪ್ರಾತಃಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳ ದೇವಿಯನ್ನು ನಾನು ಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ; ಪಾಶ ಮತ್ತು ಅಂಕುಶ ಧರಿಸಿದ, ಸೌಮ್ಯ, ವರ ಹಾಗೂ ಅಭಯ ನೀಡುವ ಹಸ್ತಗಳಿರುವಳು; ತ್ರಿನೇತ್ರೆ, ರಕ್ತವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿ, ಭಕ್ತರ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಳು. ಹೇ ದೇವಿ, ಮಹಾಭಯವಿನಾಶಿನಿ, ಮಹಾದುರ್ಗೆಯಂತೆ ದುಃಖ-ದುರ್ಗತಿಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವವಳೆ, ಮಹಾಕಾರುಣ್ಯಸ್ವರೂಪಿಣಿ—ನಿನಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Upāsanā leading to mokṣa; Devī as inner Antaryāmin and compassionate Brahman-power

Verse 25

हृत्पुण्डरीकमध्यस्थां प्रातःसूर्यसमप्रभाम् । पाशाङ्कुशधरां सौम्यां वरदाभयहस्तकाम् । त्रिनेत्रां रक्तवसनां भक्तकामदुघां भजे ॥ नमामि त्वामहं देवीं महाभयविनाशिनीम् । महादुर्गप्रशमनीं महाकारुण्यरूपिणीम् ॥...

ಹೃದಯಕಮಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿ, ಪ್ರಾತಃಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳವಳಾಗಿ; ಪಾಶ-ಅಂಕುಶಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಸೌಮ್ಯಳಾಗಿ; ವರ ಮತ್ತು ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಹಸ್ತಗಳಿರುವ; ತ್ರಿನೇತ್ರಳಾಗಿ, ರಕ್ತವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿಯಾಗಿ, ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ದೇವಿಯನ್ನು ನಾನು ಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ। ಹೇ ದೇವಿ, ಮಹಾಭಯವಿನಾಶಿನಿ, ಮಹಾದುಃಖಪ್ರಶಮನಿ, ಮಹಾಕಾರುಣ್ಯಸ್ವರೂಪಿಣಿ—ನಿನಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Saguna Brahman (Devī as immanent Brahman in the heart); Bhakti as a means toward mokṣa

Verse 26

यस्याः स्वरूपं ब्रह्मादयो न जानन्ति तस्मादुच्यतेऽज्ञेया । यस्या अन्तो न विद्यते तस्मादुच्यतेऽनन्ता । यस्या ग्रहणं नोपलभ्यते तस्मादुच्यतेऽलक्ष्या । यस्या जननं नोपलभ्यते तस्मादुच्यतेऽजा । एकैव सर्वत्र व...

ಯಾವಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳು ಸಹ ತಿಳಿಯಲಾರರು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ‘ಅಜ್ಞೇಯಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ। ಯಾರ ಅಂತ್ಯವೂ ದೊರಕದು, ಆದ್ದರಿಂದ ‘ಅನಂತಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ। ಯಾರ ಗ್ರಹಣವೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ‘ಅಲಕ್ಷ್ಯಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ। ಯಾರ ಜನನವೂ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ‘ಅಜಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ। ಅವಳೇ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಏಕವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದರಿಂದ ‘ಏಕಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ। ಅವಳೇ ವಿಶ್ವರೂಪಿಣಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ‘ನೈಕಾ’ (ಒಂದಲ್ಲ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ। ಆದಕಾರಣ ಅವಳನ್ನು ಅಜ್ಞೇಯಾ, ಅನಂತಾ, ಅಲಕ್ಷ್ಯಾ, ಅಜಾ, ಏಕಾ, ನೈಕಾ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Nirguṇa Brahman; apophatic theology (neti-neti); non-duality with apparent multiplicity (māyā/śakti)

Verse 27

मन्त्राणां मातृका देवी शब्दानां ज्ञानरूपिणी । ज्ञानानां चिन्मयातीता शून्यानां शून्यसाक्षिणी ॥ यस्याः परतरं नास्ति सैषा दुर्गा प्रकीर्तिता । तां दुर्गां दुर्गमां देवीं दुराचारविघातिनीम् । नमामि भवभीतोऽ...

ದೇವಿಯೇ ಮಂತ್ರಗಳ ಮಾತೃಕಾ; ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪಿಣಿ। ಜ್ಞಾನಗಳನ್ನೂ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿ, ಅವಳು ಚಿನ್ಮಯ ಪರಾತ್ಪರಾ; ಶೂನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಶೂನ್ಯದ ಸಾಕ್ಷಿಣಿ। ಅವಳಿಗಿಂತ ಪರಮವಾದುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ—ಅವಳೇ ದುರ್ಗಾ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ। ದುರ್ಗಮಳಾದ, ದುರಾಚಾರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಆ ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಗೆ, ಸಂಸಾರಭಾವದಿಂದ ಭೀತನಾದ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅವಳೇ ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಸುವವಳು।

Śabda-śakti and Cit (consciousness) as Brahman; mokṣa as crossing saṃsāra; sākṣin (witness)

Verse 28

मन्त्राणां मातृका देवी शब्दानां ज्ञानरूपिणी । ज्ञानानां चिन्मयातीता शून्यानां शून्यसाक्षिणी ॥ यस्याः परतरं नास्ति सैषा दुर्गा प्रकीर्तिता । तां दुर्गां दुर्गमां देवीं दुराचारविघातिनीम् । नमामि भवभीतोऽ...

ಮಂತ್ರಗಳ ಮಾತೃಕೆಯಾದ ದೇವಿ, ಶಬ್ದಗಳ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪಿಣಿ; ಜ್ಞಾನಕ್ಕೂ ಅತೀತಳಾಗಿ ಚಿನ್ಮಯಿ, ಶೂನ್ಯಗಳ ಶೂನ್ಯಸಾಕ್ಷಿಣಿ. ಅವಳಿಗಿಂತ ಪರಮವಾದುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ—ಅವಳೇ ದುರ್ಗೆ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿತಳು. ದುರ್ಗಮೆಯನ್ನು ದಾಟಿಸುವ, ದುಷ್ಚಾರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಆ ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಗೆ, ಸಂಸಾರಭಯದಿಂದ ನಡುಗುವ ನಾನು, ಸಂಸಾರಾರ್ಣವದಿಂದ ಪಾರುಮಾಡುವಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Brahman/Śakti as Cit (pure consciousness) and sākṣin (witness); Mokṣa (liberation)

Verse 29

इदमथर्वशीर्षं योऽधीते पञ्चाथर्वशीर्षजपफलमवाप्नोति । इदमथर्वशीर्षं ज्ञात्वा योऽर्चां स्थापयति । शतलक्षं प्रजप्त्वापि सोऽर्चासिद्धिं च विन्दति । शतमष्टोत्तरं चास्याः पुरश्चर्याविधिः स्मृतः ॥ दशवारं पठेद...

ಈ ಅಥರ್ವಶೀರ್ಷವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವನು ಐದು ಅಥರ್ವಶೀರ್ಷಗಳ ಜಪಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಯಾರು ಪೂಜಾರ್ಥ ಅರ್ಚಾ/ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೋ—ಲಕ್ಷ ಜಪ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನು ಅರ್ಚಾಸಿದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಅವಳ ಪುರಶ್ಚರಣವಿಧಿ ನೂರ ಎಂಟು ಜಪವೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ. ಯಾರು ಹತ್ತು ಬಾರಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾನೋ ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮಹಾದೇವಿಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಮಹಾದುರ್ಗಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ.

Upāsanā (devotional practice) as a means toward purification (pāpa-kṣaya) and liberation-supporting merit; grace (prasāda)

Verse 30

इदमथर्वशीर्षं योऽधीते पञ्चाथर्वशीर्षजपफलमवाप्नोति । इदमथर्वशीर्षं ज्ञात्वा योऽर्चां स्थापयति । शतलक्षं प्रजप्त्वापि सोऽर्चासिद्धिं च विन्दति । शतमष्टोत्तरं चास्याः पुरश्चर्याविधिः स्मृतः ॥ दशवारं पठेद...

ಈ ಅಥರ್ವಶೀರ್ಷವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವನು ಐದು ಅಥರ್ವಶೀರ್ಷಗಳ ಜಪಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಯಾರು ಪೂಜಾರ್ಥ ಅರ್ಚಾ/ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೋ—ಲಕ್ಷ ಜಪ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನು ಅರ್ಚಾಸಿದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಅವಳ ಪುರಶ್ಚರಣವಿಧಿ ನೂರ ಎಂಟು ಜಪವೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ. ಯಾರು ಹತ್ತು ಬಾರಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾನೋ ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮಹಾದೇವಿಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಮಹಾದುರ್ಗಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ.

Upāsanā (devotional practice) and prasāda (grace) as purification and obstacle-removal

Verse 31

इदमथर्वशीर्षं योऽधीते पञ्चाथर्वशीर्षजपफलमवाप्नोति । इदमथर्वशीर्षं ज्ञात्वा योऽर्चां स्थापयति शतलक्षं प्रजप्त्वापि सोऽर्चासिद्धिं च विन्दति । शतमष्टोत्तरं चास्याः पुरश्चर्याविधिः स्मृतः । दशवारं पठेद्य...

ಯಾರು ಈ ಅಥರ್ವಶೀರ್ಷವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಐದು ಅಥರ್ವಶೀರ್ಷಗಳ ಜಪಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಈ ಅಥರ್ವಶೀರ್ಷವನ್ನು ತಿಳಿದು ದೇವಿಯ ಅರ್ಚಾ (ಪ್ರತಿಮೆ)ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವವನು—ಲಕ್ಷ ಬಾರಿ ಜಪ ಮಾಡಿದರೂ ಸಹ—ಆ ಅರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು (ಅರ್ಚಾಸಿದ್ಧಿ) ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಅವಳಿಗೆ ಪುರಶ್ಚರಣ ವಿಧಿ ನೂರ ಎಂಟು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಯಾರು ಇದನ್ನು ಹತ್ತು ಬಾರಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮಹಾದೇವಿಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಮಹಾದುರ್ಗತಿಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ.

Mokṣa (purification and grace as means toward liberation)

Verse 32

प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति । सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति । तत्सायं प्रातः प्रयुञ्जानः पापोऽपापो भवति । निशीथे तुरीयसन्ध्यायां जप्त्वा वाक्सिद्धिर्भवति । नूतनप्रतिमायां जप्त्वा देवतासांनिध...

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಇದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಸಂಜೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವನು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಸಂಜೆ-ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವವನು ಪಾಪರಹಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಿಶೀಥದಲ್ಲಿ, ತುರೀಯಸಂಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜಪಿಸಿದರೆ ವಾಕ್ಸಿದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮುಂದೆ ಜಪಿಸಿದರೆ ದೇವತಾಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಪಿಸಿದರೆ ಪ್ರಾಣಗಳ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಂಗಳವಾರ-ಅಶ್ವಿನೀ ಸಂಯೋಗದ ಶುಭಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮಹಾದೇವಿಯ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಪಿಸಿದರೆ ಮಹಾಮೃತ್ಯುವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಯಾರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೋ—ಇದೇ ಉಪನಿಷತ್ ಉಪದೇಶ.

Mokṣa (overcoming pāpa and mṛtyu through upāsanā and Devī-anugraha)

Ask anything about the Devi Upanishad

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Upanishads in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play