Brahmavidya

Verse 1

अथ ब्रह्मविद्योपनिषदुच्यते ॥ प्रसादाद् ब्रह्मणस् तस्य विष्णोर् अद्भुतकर्मणः । रहस्यं ब्रह्मविद्याया ध्रुवाग्निं सम्प्रचक्षते ॥१॥

ಇದೀಗ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾ ಉಪನಿಷತ್ತು ಉಚ್ಛರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅದ್ಭುತ ಕರ್ಮಗಳಿರುವ ವಿಷ್ಣುರೂಪ ಪರಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ‘ಧ್ರುವಾಗ್ನಿ’—ಅಚಲ ಅಗ್ನಿ—ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ॥೧॥

Verse 2

ॐ इत्येकाक्षरं ब्रह्म यदुक्तं ब्रह्मवादिभिः । शरीरं तस्य वक्ष्यामि स्थानं कालत्रयं तथा ॥२॥

‘ಓಂ’ ಎಂಬ ಏಕಾಕ್ಷರವೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅದರ ದೇಹ, ಅದರ ಸ್ಥಾನ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಲತ್ರಯವನ್ನೂ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ॥೨॥

Verse 3

तत्र देवास्त्रयः प्रोक्ता लोका वेदास्त्रयोऽग्नयः । तिस्रो मात्रार्धमात्रा च त्र्यक्षरस्य शिवस्य तु ॥३॥

ಅದರೊಳಗೆ ಮೂರು ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಲೋಕಗಳು, ಮೂರು ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಗಳು. ತ್ರ್ಯಕ್ಷರ ಶಿವನ ಮೂರು ಮಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಧಮಾತ್ರೆಯೂ ಅಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ॥೩॥

Verse 4

ऋग्वेदो गार्हपत्यं च पृथिवी ब्रह्म एव च । आकारस्य शरीरं तु व्याख्यातं ब्रह्मवादिभिः ॥४॥

ಋಗ್ವೇದ, ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ ಅಗ್ನಿ, ಪೃಥ್ವಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ‘ಅ’ಕಾರ ಧ್ವನಿಯ ದೇಹವೆಂದು ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ॥೪॥

Verse 5

यजुर्वेदोऽन्तरिक्षं च दक्षिणाग्निस् तथैव च । विष्णुश् च भगवान् देव उकारः परिकीर्तितः ॥५॥

ಯಜುರ್ವೇದ, ಅಂತರಿಕ್ಷ, ಹಾಗೆಯೇ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿ; ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ದೇವ ವಿಷ್ಣು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ‘ಉ’ಕಾರ ಧ್ವನಿಯೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ॥೫॥

Verse 6

सामवेदस्तथा द्यौश्चाहवनीयस्तथैव च । ईश्वरः परमो देवो मकारः परिकीर्तितः ॥६॥

ಸಾಮವೇದವೂ ಹಾಗೆಯೇ ದ್ಯೌಃ (ಸ್ವರ್ಗ) ಮತ್ತು ಆಹವನೀಯ ಅಗ್ನಿಯೂ—‘ಮ’ ಅಕ್ಷರವೇ ಪರಮೇಶ್ವರ, ಪರಮ ದೇವನೆಂದು ಘೋಷಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 7

सूर्यमण्डलमध्येऽथ ह्यकारः शङ्खमध्यगः । उकारश्चन्द्रसंकाशस्तस्य मध्ये व्यवस्थितः ॥ मकारस्त्वग्निसंकाशो विधूमो विद्युतोपमः । तिस्रो मात्रास्तथा ज्ञेया सोमसूर्याग्निरूपिणः ॥७-८॥

ನಂತರ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಅ’ ಅಕ್ಷರವು ಶಂಖದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶವುಳ್ಳ ‘ಉ’ ಅಕ್ಷರವು ನೆಲೆಸಿದೆ. ‘ಮ’ ಅಕ್ಷರವು ಅಗ್ನಿಸಮಾನ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳದು, ಧೂಮರಹಿತ, ವಿದ್ಯುತ್‌ಸಮಾನ. ಹೀಗೆ ಮೂರು ಮಾತ್ರೆಗಳು ಸೋಮ (ಚಂದ್ರ), ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿರೂಪವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 8

सूर्यमण्डलमध्येऽथ ह्यकारः शङ्खमध्यगः । उकारश्चन्द्रसंकाशस्तस्य मध्ये व्यवस्थितः ॥ मकारस्त्वग्निसंकाशो विधूमो विद्युतोपमः । तिस्रो मात्रास्तथा ज्ञेया सोमसूर्याग्निरूपिणः ॥७-८॥

ನಂತರ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಅ’ ಅಕ್ಷರವು ಶಂಖದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶವುಳ್ಳ ‘ಉ’ ಅಕ್ಷರವು ನೆಲೆಸಿದೆ. ‘ಮ’ ಅಕ್ಷರವು ಅಗ್ನಿಸಮಾನ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳದು, ಧೂಮರಹಿತ, ವಿದ್ಯುತ್‌ಸಮಾನ. ಹೀಗೆ ಮೂರು ಮಾತ್ರೆಗಳು ಸೋಮ (ಚಂದ್ರ), ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿರೂಪವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 9

शिखा तु दीपसंकाशा तस्मिन्नुपरि वर्तते । अर्धमात्रा तथा ज्ञेया प्रणवस्योपरि स्थिता ॥९॥

ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೀಪಸಮಾನ ಶಿಖೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಪ್ರಣವದ ಮೇಲಿರುವ ಅರ್ಧಮಾತ್ರೆಯೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 10

पद्मसूत्रनिभा सूक्ष्मा शिखा सा दृश्यते परा । सा नाडी सूर्यसंकाशा सूर्यं भित्त्वा तथापरा ॥ द्विसप्ततिसहस्राणि नाडीं भित्त्वा च मूर्धनि । वरदः सर्वभूतानां सर्वं व्याप्यावतिष्ठति ॥१०-११॥

ಆ ಪರಮ ಶಿಖೆಯು ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಕಮಲತಂತುವಿನಂತೆ ದೃಶ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ನಾಡಿಯು ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳದು; ಸೂರ್ಯನನ್ನೇ ಭೇದಿಸಿ ಪರದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ. ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ನಾಡಿಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಮೂರ್ಧ್ನಿ (ಶಿರೋಮಣಿಯ)ವರೆಗೆ ತಲುಪಿ, ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ವರದಾತನಾಗಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ।

Verse 11

पद्मसूत्रनिभा सूक्ष्मा शिखा सा दृश्यते परा । सा नाडी सूर्यसंकाशा सूर्यं भित्त्वा तथापरा ॥ द्विसप्ततिसहस्राणि नाडीं भित्त्वा च मूर्धनि । वरदः सर्वभूतानां सर्वं व्याप्यावतिष्ठति ॥१०–११॥

ಪದ್ಮಸೂತ್ರದಂತೆ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಪರಮ ಶಿಖೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯಪ್ರಕಾಶದಂತೆ ದೀಪ್ತಿಯಾದ ಆ ನಾಡಿ ಸೂರ್ಯವನ್ನೂ ಭೇದಿಸಿ ಪರಾತ್ಪರ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ನಾಡಿಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಶಿರೋಮೂರ್ಧ್ನಿಗೆ ತಲುಪಿ, ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ವರದಾತನಾದವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 12

कांस्यघण्टानिनादस्तु यथा लीयति शान्तये । ओङ्कारस्तु तथा योज्यः शान्तये सर्वमिच्छता ॥ यस्मिन्विलीयते शब्दस्तत्परं ब्रह्म गीयते । धियं हि लीयते ब्रह्म सोऽमृतत्वाय कल्पते ॥१२–१३॥

ಕಾಂಸ್ಯಘಂಟೆಯ ನಿನಾದವು ಹೇಗೆ ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಓಂಕಾರವನ್ನು ಯುಕ್ತಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಯಾವಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೋ ಅದೇ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮವೆಂದು ಗಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಮನಸ್ಸು ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾದಾಗ ಅವನು ಅಮೃತತ್ವಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 13

कांस्यघण्टानिनादस्तु यथा लीयति शान्तये । ओङ्कारस्तु तथा योज्यः शान्तये सर्वमिच्छता ॥ यस्मिन्विलीयते शब्दस्तत्परं ब्रह्म गीयते । धियं हि लीयते ब्रह्म सोऽमृतत्वाय कल्पते ॥१२–१३॥

ಕಾಂಸ್ಯಘಂಟೆಯ ನಿನಾದವು ಹೇಗೆ ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಓಂಕಾರವನ್ನು ಯುಕ್ತಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಯಾವಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೋ ಅದೇ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮವೆಂದು ಗಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಮನಸ್ಸು ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾದಾಗ ಅವನು ಅಮೃತತ್ವಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 14

वायुः प्राणस्तथाकाशस्त्रिविधो जीवसंज्ञकः । स जीवः प्राण इत्युक्तो वालाग्रशतकल्पितः ॥१४॥

ವಾಯು, ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ—ಈ ತ್ರಿವಿಧವನ್ನು ‘ಜೀವ’ವೆಂದು ಸಂಜ್ಞೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆ ಜೀವನೇ ಪ್ರಾಣವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಕೂದಲಿನ ತುದಿಯ ನೂರನೇ ಭಾಗದಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವೆಂದು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 15

नाभिस्थाने स्थितं विश्वं शुद्धतत्त्वं सुनिर्मलम् । आदित्यमिव दीप्यन्तं रश्मिभिश्चाखिलं शिवम् ॥१५॥

ನಾಭಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ—ಶುದ್ಧ ತತ್ತ್ವ, ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಮಲ. ಅದು ಆದಿತ್ಯನಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮಾನವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಸಮಸ್ತವನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಶಿವಮಯವಾಗಿ (ಮಂಗಳಮಯವಾಗಿ) ಇರುತ್ತದೆ.

Verse 16

सकारं च हकारं च जीवो जपति सर्वदा । नाभिरन्ध्राद्विनिष्क्रान्तं विषयव्याप्तिवर्जितम् ॥१६॥

ಜೀವನು ಸದಾ ‘ಸ’ ಮತ್ತು ‘ಹ’ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಾಭಿ-ರಂಧ್ರದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಆ ತತ್ತ್ವವು ವಿಷಯವ್ಯಾಪ್ತಿರಹಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 17

तेनेदं निष्कलं विद्यात् क्षीरात् सर्पिर्यथा तथा । कारणेनात्मना युक्तः प्राणायामैश्च पञ्चभिः ॥ चतुष्कला समायुक्तो भ्राम्यते च हृदिस्थितः । गोलकस्तु यदा देहे क्षीरदण्डेन वा हतः ॥ एतस्मिन् वसते शीघ्रम् अ...

ಆ ವಿಧಾನದಿಂದ ಈ ಆತ್ಮನನ್ನು ನಿಷ್ಕಲನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ಹಾಲಿನಿಂದ ತುಪ್ಪ ಹೊರಬರುವಂತೆ. ಕಾರಣಾತ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಐದು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ನಾಲ್ಕು ಕಲಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾಗಿ, ಹೃದಯಸ್ಥನಾಗಿ ಅದು ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿನ ‘ಗೋಲಕ’ ಕ್ಷೀರದಂಡದಿಂದ ಆಘಾತಗೊಂಡಾಗ ಮಹಾಖಗನು ಅಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ, ಅವಿಶ್ರಾಂತವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಜೀವನು ಉಸಿರಾಡುವವರೆಗೆ ಅವನು ನಿಷ್ಕಲತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 18

तेनेदं निष्कलं विद्यात् क्षीरात् सर्पिर्यथा तथा । कारणेनात्मना युक्तः प्राणायामैश्च पञ्चभिः ॥ चतुष्कला समायुक्तो भ्राम्यते च हृदिस्थितः । गोलकस्तु यदा देहे क्षीरदण्डेन वा हतः ॥ एतस्मिन् वसते शीघ्रम् अ...

ಆ ವಿಧಾನದಿಂದ ಈ ಆತ್ಮನನ್ನು ನಿಷ್ಕಲನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ಹಾಲಿನಿಂದ ತುಪ್ಪ ಹೊರಬರುವಂತೆ. ಕಾರಣಾತ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಐದು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ನಾಲ್ಕು ಕಲಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾಗಿ, ಹೃದಯಸ್ಥನಾಗಿ ಅದು ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿನ ‘ಗೋಲಕ’ ಕ್ಷೀರದಂಡದಿಂದ ಆಘಾತಗೊಂಡಾಗ ಮಹಾಖಗನು ಅಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ, ಅವಿಶ್ರಾಂತವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಜೀವನು ಉಸಿರಾಡುವವರೆಗೆ ಅವನು ನಿಷ್ಕಲತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 19

तेनेदं निष्कलं विद्यात् क्षीरात् सर्पिर्यथा तथा । कारणेनात्मना युक्तः प्राणायामैश्च पञ्चभिः ॥ चतुष्कला समायुक्तो भ्राम्यते च हृदिस्थितः । गोलकस्तु यदा देहे क्षीरदण्डेन वा हतः ॥ एतस्मिन् वसते शीघ्रम् अ...

ಆ ವಿಧಾನದಿಂದ ಈ ಆತ್ಮನನ್ನು ನಿಷ್ಕಲನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ಹಾಲಿನಿಂದ ತುಪ್ಪ ಹೊರಬರುವಂತೆ. ಕಾರಣಾತ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಐದು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ನಾಲ್ಕು ಕಲಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾಗಿ, ಹೃದಯಸ್ಥನಾಗಿ ಅದು ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿನ ‘ಗೋಲಕ’ ಕ್ಷೀರದಂಡದಿಂದ ಆಘಾತಗೊಂಡಾಗ ಮಹಾಖಗನು ಅಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ, ಅವಿಶ್ರಾಂತವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಜೀವನು ಉಸಿರಾಡುವವರೆಗೆ ಅವನು ನಿಷ್ಕಲತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 20

नभस्थं निष्कलं ध्यात्वा मुच्यते भवबन्धनात् । अनाहतध्वनियुतं हंसं यो वेद हृद्गतम् ॥ स्वप्रकाशचिदानन्दं स हंस इति गीयते । रेचकं पूरकं मुक्त्वा कुम्भकेन स्थितः सुधीः ॥ नाभिकन्दे समौ कृत्वा प्राणापानौ समा...

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ನಿಷ್ಕಲ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೆ ಭವಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹೃದಯಸ್ಥ ಅನಾಹತಧ್ವನಿಯುಕ್ತ ಹಂಸನನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿಯುವರೋ, ಅವನು ಸ್ವಪ್ರಕಾಶ ಚಿತ್-ಆನಂದಸ್ವರೂಪನೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ರೇಚಕ-ಪೂರಕಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಸುಧೀ ಕುಂಭಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ನಾಭಿಕಂದದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ-ಅಪಾನಗಳನ್ನು ಸಮಮಾಡಿ ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ, ಮಸ್ತಕಸ್ಥ ಅಮೃತರಸವನ್ನು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಸಾದರವಾಗಿ ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಾಭಿಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೀಪಾಕಾರದ ಮಹಾದೇವನು ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅವನಿಗೆ ಅಮೃತಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ ‘ಹಂಸ ಹಂಸ’ ಎಂದು ಜಪಿಸುವವನಿಗೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜರಾ-ಮರಣ-ರೋಗಾದಿ ಇಲ್ಲ. ಅಣಿಮಾದಿ ವಿಭೂತಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ದಿನೇದಿನೇ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 21

नभस्थं निष्कलं ध्यात्वा मुच्यते भवबन्धनात्। अनाहतध्वनियुतं हंसं यो वेद हृद्गतम्॥ स्वप्रकाशचिदानन्दं स हंस इति गीयते। रेचकं पूरकं मुक्त्वा कुम्भकेन स्थितः सुधीः॥ नाभिकन्दे समौ कृत्वा प्राणापानौ समाहितः...

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ನಿಷ್ಕಲ ಪರಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೆ ಭವಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅನಾಹತಧ್ವನಿಯುಕ್ತನಾಗಿ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹಂಸನನ್ನು ಯಾರು ಅರಿಯುವರೋ—ಅವನೇ ಸ್ವಪ್ರಕಾಶ ಚಿತ್-ಆನಂದಸ್ವರೂಪ ಹಂಸನೆಂದು ಗೀತವಾಗುತ್ತದೆ. ರೇಚಕ-ಪೂರಕಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ಸುಧೀ ಕಂಭಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರಲಿ. ನಾಭಿಕಂದದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ-ಅಪಾನಗಳನ್ನು ಸಮಮಾಡಿ ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ, ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಮೃತರಸದ ಆಸ್ವಾದವನ್ನು ಭಕ್ತಿಭಾವದ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಪಾನಮಾಡಲಿ. ನಾಭಿಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೀಪಾಕಾರದಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುವ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಅಮೃತಾಭಿಷೇಕದಂತೆ ‘ಹಂಸ ಹಂಸ’ ಎಂದು ಜಪಿಸುವವನಿಗೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜರಾ-ಮರಣ-ರೋಗಾದಿಗಳು ಇಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ದಿನೇದಿನೇ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಅಣಿಮಾದಿ ವಿಭೂತಿಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 22

नभस्थं निष्कलं ध्यात्वा मुच्यते भवबन्धनात्। अनाहतध्वनियुतं हंसं यो वेद हृद्गतम्॥ स्वप्रकाशचिदानन्दं स हंस इति गीयते। रेचकं पूरकं मुक्त्वा कुम्भकेन स्थितः सुधीः॥ नाभिकन्दे समौ कृत्वा प्राणापानौ समाहितः...

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ನಿಷ್ಕಲ ಪರಬ್ರಹ್ಮನ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಭವಬಂಧನದಿಂದ ವಿಮೋಚನೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅನಾಹತಧ್ವನಿಯುಕ್ತ ಹೃದಯಸ್ಥ ಹಂಸನನ್ನು ಯಾರು ಅರಿಯುವರೋ—ಅವನೇ ಸ್ವಪ್ರಕಾಶ ಚಿತ್-ಆನಂದಸ್ವರೂಪ ಹಂಸನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ರೇಚಕ-ಪೂರಕಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಜ್ಞಾನಿ ಕಂಭಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರಲಿ. ನಾಭಿಕಂದದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ-ಅಪಾನಗಳನ್ನು ಸಮಮಾಡಿ ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ, ಶಿರಸ್ಸಿನ ಅಮೃತರಸದ ಆಸ್ವಾದವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಪಾನಮಾಡಲಿ. ನಾಭಿಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೀಪಾಕಾರದಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುವ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಅಮೃತಾಭಿಷೇಕದಂತೆ ‘ಹಂಸ ಹಂಸ’ ಜಪಿಸುವವನಿಗೆ ಜರಾ-ಮರಣ-ರೋಗಾದಿಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಅಣಿಮಾದಿ ಸಿದ್ಧಿಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 23

नभस्थं निष्कलं ध्यात्वा मुच्यते भवबन्धनात्। अनाहतध्वनियुतं हंसं यो वेद हृद्गतम्॥ स्वप्रकाशचिदानन्दं स हंस इति गीयते। रेचकं पूरकं मुक्त्वा कुम्भकेन स्थितः सुधीः॥ नाभिकन्दे समौ कृत्वा प्राणापानौ समाहितः...

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ನಿಷ್ಕಲ ಪರಮಾತ್ಮನ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಸಂಸಾರಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅನಾಹತಧ್ವನಿಯುಕ್ತ ಹೃದಯಸ್ಥ ಹಂಸನನ್ನು ಯಾರು ಅರಿಯುವರೋ—ಅವನು ಸ್ವಪ್ರಕಾಶ ಚಿತ್-ಆನಂದಸ್ವರೂಪನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ರೇಚಕ-ಪೂರಕಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ವಿವೇಕಿ ಕಂಭಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲಿ. ನಾಭಿಕಂದದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ-ಅಪಾನಗಳನ್ನು ಸಮಮಾಡಿ ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ, ಶಿರಸ್ಸಿನ ಅಮೃತರಸದ ಆಸ್ವಾದವನ್ನು ಆದರದಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಪಾನಮಾಡಲಿ. ನಾಭಿಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೀಪಾಕಾರ ಜ್ವಲಂತ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಅಮೃತಾಭಿಷೇಕದಂತೆ ‘ಹಂಸ ಹಂಸ’ ಜಪಿಸುವವನಿಗೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜರಾ-ಮರಣ-ರೋಗಾದಿಗಳು ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಣಿಮಾ ಮುಂತಾದ ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 24

नभस्थं निष्कलं ध्यात्वा मुच्यते भवबन्धनात्। अनाहतध्वनियुतं हंसं यो वेद हृद्गतम्॥ स्वप्रकाशचिदानन्दं स हंस इति गीयते। रेचकं पूरकं मुक्त्वा कुम्भकेन स्थितः सुधीः॥ नाभिकन्दे समौ कृत्वा प्राणापानौ समाहितः...

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ನಿಷ್ಕಲ ಪರಬ್ರಹ್ಮನ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಲೋಕಸತ್ತೆಯ ಬಂಧನದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅನಾಹತಧ್ವನಿಯುಕ್ತ ಹೃದಯಸ್ಥ ಹಂಸನನ್ನು ಯಾರು ಅರಿಯುವರೋ—ಅವನು ಸ್ವಪ್ರಕಾಶ ಚಿತ್ ಮತ್ತು ಆನಂದಸ್ವರೂಪನೆಂದು ಘೋಷಿತ. ಉಸಿರೆಳೆದು ಬಿಡುವಿಕೆ (ರೇಚಕ-ಪೂರಕ) ತ್ಯಜಿಸಿ ಜ್ಞಾನಿ ಶ್ವಾಸರೋಧವಾದ ಕಂಭಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ನಾಭಿಕಂದದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ-ಅಪಾನಗಳನ್ನು ಸಮಮಾಡಿ ಸಂಗ್ರಹಚಿತ್ತನಾಗಿ, ಶಿರಸ್ಸಿನ ಅಮೃತರಸದ ಆಸ್ವಾದವನ್ನು ಆದರದಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಪಾನಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ನಾಭಿಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೀಪರೂಪವಾಗಿ ಜ್ವಲಿಸುವ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಅಮೃತಾಭಿಷೇಕದಂತೆ ‘ಹಂಸ ಹಂಸ’ ಜಪಿಸುವವನಿಗೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ಮರಣ, ರೋಗ ಇತ್ಯಾದಿ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಣಿಮಾ ಮುಂತಾದ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 25

ईश्वरत्वमवाप्नोति सदाभ्यासरतः पुमान्। बहवो नैकमार्गेण प्राप्ता नित्यत्वमागताः॥२५॥

ನಿತ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಪುರುಷನು ಈಶ್ವರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ನಿತ್ಯತ್ವ—ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು—ಪ್ರಾಪ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 26

हंसविद्यामृते लोके नास्ति नित्यत्वसाधनम् । यो ददाति महाविद्यां हंसाख्यां पारमेश्वरीम् ॥

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹಂಸವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊರತು ನಿತ್ಯತ್ವಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬೇರೆ ಸಾಧನವಿಲ್ಲ. ಪರಮೇಶ್ವರೀಸ್ವರೂಪವಾದ, ಪರಮ ಹಾಗೂ ದಿವ್ಯ ‘ಹಂಸ’ ಎಂಬ ಮಹಾವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಯಾರು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾರೋ—

Verse 27

तस्य दास्यं सदा कुर्यात् प्रज्ञया परया सह । शुभं वाऽशुभमन्यद्वा यदुक्तं गुरुणा भुवि ॥

ಅವನಿಗೆ (ಆ ಗುರುಗೆ) ಪರಮ ಪ್ರಜ್ಞೆಯೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ದಾಸ್ಯಸೇವೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಗುರು ಹೇಳುವುದೇನು—ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಶುಭವಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದಾಗಲಿ—

Verse 28

तत्कुर्यादविचारेण शिष्यः सन्तोषसंयुतः । हंसविद्यामिमां लब्ध्वा गुरुशुश्रूषया नरः ॥

ಆ ಉಪದೇಶವನ್ನೇ ಶಿಷ್ಯನು ಸಂತೋಷಯುಕ್ತನಾಗಿ ವಾದವಿಚಾರವಿಲ್ಲದೆ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಗುರುಶುಶ್ರೂಷೆಯಿಂದ ಈ ಹಂಸವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಮನುಷ್ಯನು—

Verse 29

आत्मानमात्मना साक्षाद् ब्रह्म बुद्ध्वा सुनिश्चलम् । देहजात्यादिसम्बन्धान् वर्णाश्रमसमन्वितान् ॥

ಆತ್ಮನನ್ನು ಆತ್ಮದಿಂದಲೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮವೆಂದು—ಅತಿಶಯ ಅಚಲ ನಿಶ್ಚಯದಿಂದ—ತಿಳಿದು, ದೇಹ-ಜನ್ಮಾದಿ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನೂ ವರ್ಣಾಶ್ರಮದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಬಂಧಗಳನ್ನೂ (ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು).

Verse 30

वेदशास्त्राणि चान्यानि पदपांसुमिव त्यजेत् । गुरुभक्तिं सदा कुर्याच्छ्रेयसे भूयसे नरः ॥

ವೇದಗಳನ್ನೂ ಇತರ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಪಾದಧೂಳಿಯಂತೆ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಹತ್ತರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನು ಸದಾ ಗುರುಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 31

गुरुरेव हरिः साक्षान्नान्य इत्यब्रवीच्छ्रुतिः ॥३१॥

ಶ್ರುತಿಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ: ಗುರುವೇ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಹರಿಯು (ವಿಷ್ಣು); ಅವನ ಹೊರತು ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಲ್ಲ.

Verse 32

श्रुत्या यदुक्तं परमार्थमेव तत्संशयो नात्र ततः समस्तम् । श्रुत्या विरोधे न भवेत्प्रमाणं भवेदनर्थाय विना प्रमाणम् ॥३२॥

ಶ್ರುತಿಯು ಹೇಳಿರುವುದೇ ಪರಮಾರ್ಥ ಸತ್ಯ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ಆದುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕು. ಶ್ರುತಿಗೆ ವಿರೋಧವಾದರೆ ಪ್ರಮಾಣವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಪ್ರಮಾಣವಿಲ್ಲದೆ ಭ್ರಾಂತಿಯಿಂದ ಅನರ್ಥ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 33

देहस्थः सकलो ज्ञेयो निष्कलो देहवर्जितः । आप्तोपदेशगम्योऽसौ सर्वतः समवस्थितः ॥३३॥

ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವಾಗ ಅವನು ‘ಸಕಲ’ (ಗುಣ-ಅವಯವಯುಕ್ತ) ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಆದರೂ ಅವನು ‘ನಿಷ್ಕಲ’—ದೇಹವರ್ಜಿತ, ಅವಯವರಹಿತ. ಆಪ್ತನ ಉಪದೇಶದಿಂದ ಅವನು ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 34

हंसहंसेति यो ब्रूयाद्धंसो ब्रह्मा हरिः शिवः । गुरुवक्त्रात्तु लभ्येत प्रत्यक्षं सर्वतोमुखम् ॥३४॥

ಯಾರು ‘ಹಂಸ, ಹಂಸ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾನೋ—ಆ ಹಂಸನೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಹರಿಯು ಮತ್ತು ಶಿವನು. ಆದರೆ ಅದು ಗುರುವಿನ ಮುಖದಿಂದಲೇ ಲಭ್ಯ: ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮುಖವಿರುವ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪರತತ್ತ್ವ.

Verse 35

तिलेषु च यथा तैलं पुष्पे गन्ध इवाश्रितः । पुरुषस्य शरीरेऽस्मिन् स बाह्याभ्यन्तरे तथा ॥३५॥

ಎಳ್ಳಿನಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯಿರುವಂತೆ, ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧ ನೆಲಸಿರುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಪುರುಷನ ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವವು ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.

Verse 36

उल्काहस्तो यथालोके द्रव्यमालोक्य तां त्यजेत् । ज्ञानेन ज्ञेयमालोक्य पश्चाज्ज्ञानं परित्यजेत् ॥३६॥

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಕೆಯನ್ನು (ದೀಪವನ್ನು) ಹಿಡಿದವನು ವಸ್ತುವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ನಂತರ ಆ ದೀಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವಂತೆ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಜ್ಞೇಯವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಬಳಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಪರಿತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

Verse 37

पुष्पवत्सकलं विद्याद्गन्धस्तस्य तु निष्कलः । वृक्षस्तु सकलं विद्याच्छाया तस्य तु निष्कला ॥३७॥

ಸಕಲ (ಅಂಗಗಳಿರುವ) ಭಾವವನ್ನು ಪುಷ್ಪದಂತೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಆದರೆ ಅದರ ಸುಗಂಧವು ನಿಷ್ಕಲ (ಅಂಗರಹಿತ)ವೇ. ಸಕಲವನ್ನು ವೃಕ್ಷದಂತೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಆದರೆ ಅದರ ಛಾಯೆ ನಿಷ್ಕಲವೇ.

Verse 38

निष्कलः सकलो भावः सर्वत्रैव व्यवस्थितः । उपायः सकलस्तद्वदुपेयश्चैव निष्कलः ॥३८॥

ನಿಷ್ಕಲ ಮತ್ತು ಸಕಲ—ಎರಡೂ ಭಾವಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ. ಉಪಾಯವು ಸಕಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಉಪೇಯ (ಪ್ರಾಪ್ಯ ಗುರಿ) ನಿಷ್ಕಲವೇ.

Verse 39

सकले सकलो भावो निष्कले निष्कलस्तथा । एकमात्रो द्विमात्रश्च त्रिमात्रश्चैव भेदतः ॥ अर्धमात्रा परा ज्ञेया तत ऊर्ध्वं परात्परम् । पञ्चधा पञ्चदैवत्यं सकलं परिपठ्यते ॥३९-४०॥

ಸಕಲದಲ್ಲಿ ಸಕಲ ಭಾವ; ನಿಷ್ಕಲದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ನಿಷ್ಕಲ ಭಾವ. ಭೇದದಿಂದ ಏಕಮಾತ್ರ, ದ್ವಿಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ತ್ರಿಮಾತ್ರಗಳಿವೆ. ಅರ್ಧಮಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪರಮವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅದರ ಮೇಲಿರುವುದು ಪರಾತ್ಪರ ಪರಮ. ಪಂಚವಿಧವಾಗಿ ಪಂಚದೈವತ್ಯಯುಕ್ತ ಸಕಲವನ್ನು ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 40

सकले सकलो भावो निष्कले निष्कलस्तथा । एकमात्रो द्विमात्रश्च त्रिमात्रश्चैव भेदतः ॥ अर्धमात्रा परा ज्ञेया तत ऊर्ध्वं परात्परम् । पञ्चधा पञ्चदैवत्यं सकलं परिपठ्यते ॥३९-४०॥

ಸಕಲದಲ್ಲಿ ಸಕಲ ಭಾವ; ನಿಷ್ಕಲದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ನಿಷ್ಕಲ ಭಾವ. ಭೇದದಿಂದ ಏಕಮಾತ್ರ, ದ್ವಿಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ತ್ರಿಮಾತ್ರಗಳಿವೆ. ಅರ್ಧಮಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪರಮವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅದರ ಮೇಲಿರುವುದು ಪರಾತ್ಪರ ಪರಮ. ಪಂಚವಿಧವಾಗಿ ಪಂಚದೈವತ್ಯಯುಕ್ತ ಸಕಲವನ್ನು ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 41

ब्रह्मणो हृदयस्थानं कण्ठे विष्णुः समाश्रितः । तालुमध्ये स्थितो रुद्रो ललाटस्थो महेश्वरः ॥४१॥

ಬ್ರಹ್ಮನ ಹೃದಯಸ್ಥಾನವು ಹೃದಯದಲ್ಲಿದೆ. ಕಂಠದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನು; ತಾಲುವಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರುದ್ರನು ಸ್ಥಿತನು; ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ನಿವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 42

नासाग्रे अच्युतं विद्यात् तस्यान्ते तु परं पदम् । परत्वात् तु परं नास्तीत्येवं शास्त्रस्य निर्णयः ॥४२॥

ನಾಸಾಗ್ರದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅದರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪರಮಪದವಿದೆ. ಪರಮತ್ವದಿಂದ ಅದರಾಚೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ—ಇದೇ ಶಾಸ್ತ್ರನಿರ್ಣಯ.

Verse 43

देहातीतं तु तं विद्यान् नासाग्रे द्वादशाङ्गुलम् । तदन्तं तं विजानीयात् तत्रस्थो व्यापयेत् प्रभुः ॥४३॥

ದೇಹಾತೀತನಾದ ಅದನ್ನು ನಾಸಾಗ್ರದಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶಾಂಗುಲ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಅದರ ಅಂತ್ಯವನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಪ್ರಭು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 44

मनोऽप्यन्यत्र निक्षिप्तं चक्षुरन्यत्र पातितम् । तथापि योगिनां योगो ह्यविच्छिन्नः प्रवर्तते ॥४४॥

ಮನಸ್ಸು ಬೇರೆಡೆ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿ ಬೇರೆಡೆ ಬೀಳಿದರೂ, ಯೋಗಿಗಳ ಯೋಗವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

Verse 45

एतत्तु परमं गुह्यमेतत्तु परमं शुभम् । नातः परतरं किञ्चिन्नातः परतरं शुभम् ॥४५॥

ಇದೇ ಪರಮ ಗುಹ್ಯ; ಇದೇ ಪರಮ ಶುಭ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಾದುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಾದ ಶುಭತೆಯೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 46

शुद्धज्ञानामृतं प्राप्य परमाक्षरनिर्णयम् । गुह्याद्गुह्यतमं गोप्यं ग्रहणीयं प्रयत्नतः ॥४६॥

ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನದ ಅಮೃತವನ್ನು ಪಡೆದು ಪರಮ ಅಕ್ಷರ (ಅವಿನಾಶಿ)ದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮೇಲೆ—ಗುಹ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಗುಹ್ಯವಾದ, ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಕಾಯಬೇಕಾದ ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

Verse 47

नापुत्राय प्रदातव्यं नाशिष्याय कदाचन । गुरुदेवाय भक्ताय नित्यं भक्तिपराय च ॥ प्रदातव्यमिदं शास्त्रं नेतरेभ्यः प्रदापयेत् । दातास्य नरकं याति सिद्ध्यते न कदाचन ॥४७-४८॥

ಈ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪುತ್ರವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಕೊಡಬಾರದು; ಶಿಷ್ಯನಲ್ಲದವನಿಗೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಕೊಡಬಾರದು. ಗುರುವನ್ನೇ ದೇವರೆಂದು ಭಜಿಸುವ ಭಕ್ತನಿಗೂ, ನಿತ್ಯ ಭಕ್ತಿಪರಾಯಣನಿಗೂ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ನೀಡಬೇಕು; ಇತರರಿಗೆ ನೀಡಬಾರದು. ಅಯೋಗ್ಯನಿಗೆ ನೀಡುವವನು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿ ಎಂದಿಗೂ ದೊರಕದು.

Verse 48

नापुत्राय प्रदातव्यं नाशिष्याय कदाचन । गुरुदेवाय भक्ताय नित्यं भक्तिपराय च ॥ प्रदातव्यमिदं शास्त्रं नेतरेभ्यः प्रदापयेत् । दातास्य नरकं याति सिद्ध्यते न कदाचन ॥४७-४८॥

ಈ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪುತ್ರವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಕೊಡಬಾರದು; ಶಿಷ್ಯನಲ್ಲದವನಿಗೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಕೊಡಬಾರದು. ಗುರುವನ್ನೇ ದೇವರೆಂದು ಭಜಿಸುವ ಭಕ್ತನಿಗೂ, ನಿತ್ಯ ಭಕ್ತಿಪರಾಯಣನಿಗೂ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ನೀಡಬೇಕು; ಇತರರಿಗೆ ನೀಡಬಾರದು. ಅಯೋಗ್ಯನಿಗೆ ನೀಡುವವನು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿ ಎಂದಿಗೂ ದೊರಕದು.

Verse 49

गृहस्थो ब्रह्मचारी च वानप्रस्थश्च भिक्षुकः । यत्र तत्र स्थितो ज्ञानी परमाक्षरवित्सदा ॥ विषयी विषयासक्तो याति देहान्तरे शुभम् । ज्ञानादेवास्य शास्त्रस्य सर्वावस्थोऽपि मानवः ॥४९-५०॥

ಗೃಹಸ್ಥನಾಗಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಲಿ, ವಾನಪ್ರಸ್ಥನಾಗಲಿ ಭಿಕ್ಷುಕನಾಗಲಿ—ಎಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಪರಮ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಸದಾ ತಿಳಿದ ಜ್ಞಾನಿಯು ಜ್ಞಾನಿಯೇ. ವಿಷಯಭೋಗಿ, ವಿಷಯಾಸಕ್ತನು ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ (ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತಾನೆ), ಶುಭವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ. ಆದರೆ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ಮಾನವನು—ಯಾವ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿದ್ದರೂ—ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 50

गृहस्थो ब्रह्मचारी च वानप्रस्थश्च भिक्षुकः । यत्र तत्र स्थितो ज्ञानी परमाक्षरवित्सदा ॥ विषयी विषयासक्तो याति देहान्तरे शुभम् । ज्ञानादेवास्य शास्त्रस्य सर्वावस्थोऽपि मानवः ॥४९-५०॥

ಗೃಹಸ್ಥನಾಗಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಲಿ, ವಾನಪ್ರಸ್ಥನಾಗಲಿ ಭಿಕ್ಷುಕನಾಗಲಿ—ಎಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಪರಮ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಸದಾ ತಿಳಿದ ಜ್ಞಾನಿಯು ಜ್ಞಾನಿಯೇ. ವಿಷಯಭೋಗಿ, ವಿಷಯಾಸಕ್ತನು ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ಮಾನವನು—ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ—ಪರಮ ಗುರಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.