Brahmavidya
वायुः प्राणस्तथाकाशस्त्रिविधो जीवसंज्ञकः । स जीवः प्राण इत्युक्तो वालाग्रशतकल्पितः ॥१४॥
वायुः । प्राणः । तथा । आकाशः । त्रि-विदः । जीव-संज्ञकः । सः । जीवः । प्राणः । इति । उक्तः । वल-अग्र-शत-कल्पितः ।
vāyuḥ prāṇas tathākāśas trividho jīvasaṃjñakaḥ | sa jīvaḥ prāṇa ity ukto valāgraśatakalpitaḥ ||14||
ವಾಯು, ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ—ಈ ತ್ರಿವಿಧವನ್ನು ‘ಜೀವ’ವೆಂದು ಸಂಜ್ಞೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆ ಜೀವನೇ ಪ್ರಾಣವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಕೂದಲಿನ ತುದಿಯ ನೂರನೇ ಭಾಗದಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವೆಂದು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
Air, prāṇa, and space—this triad is designated as the jīva. That jīva is said to be prāṇa, conceived as (subtle as) one-hundredth of the tip of a hair.