Adhyaya 103

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । आश्चर्यं सूतपुत्रैतद्यत्त्वया परिकीर्तितम् । यत्स्थापितानि लिंगानि राक्षसैरपि वानरैः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಸೂತಪುತ್ರನೇ! ನೀನು ಕೀರ್ತಿಸಿದುದು ಅತಿಶಯ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ; ರಾಕ್ಷಸರೂ ವಾನರರೂ ಸಹ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು.

Verse 2

तस्माद्विस्तरतो ब्रूहि यत्रयत्र यथायथा । तैः स्थापितानि लिंगानि येषु स्थानेषु सूतज

ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಸೂತಜನೇ! ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು—ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಹೇಗೆ ಅವರು ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅವು ಯಾವ ಯಾವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ.

Verse 3

सूत उवाच । सुग्रीवः संभ्रमित्वाथ क्षेत्रं सर्वमशेषतः । बालमंडनकं प्राप्य तत्र स्नात्वा समाहितः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅನಂತರ ಸುಗ್ರೀವನು ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅವಶೇಷವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಚರಿಸಿ ಬಾಲಮಂಡನಕ ತೀರ್ಥವನ್ನು ತಲುಪಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತನಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರನಾದನು.

Verse 4

मुखलिंगं ततस्तत्र स्थापयामास शूलिनः । तथान्यैर्वानरैः सर्वैमुखलिंगानि शूलिनः । स्वसंज्ञार्थं द्विजश्रेष्ठाः स्थापितानि यथेच्छया

ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ಶಿವನ ಮುಖಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ವಾನರರೂ—ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ—ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನಾಮಸ್ಮರಣಾರ್ಥ, ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ಶೂಲಿನನ ಮುಖಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

Verse 5

यस्तेषां मुखलिंगानां करोति घृतकंबलम् । मकरस्थेन सूर्येण शिवलोकं स गच्छति

ಆ ಮುಖಲಿಂಗಗಳಿಗೆ ಯಾರು ಘೃತಕಂಬಲ (ನೆಯ್ಯಿನಿಂದ ಆವರಣ/ಅಭಿಷೇಕ) ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಸೂರ್ಯನು ಮಕರರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ ಅವರು ಶಿವಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

Verse 6

ततः पश्चिमदिग्भागे तस्य क्षेत्रस्य राक्षसैः । संस्थापितानि लिङ्गानि चतुर्वक्त्राणि च द्विजाः

ನಂತರ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರ ಲಿಂಗಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು—ಓ ದ್ವಿಜರೇ.

Verse 7

रामेण पूर्वदिग्भागे प्रासादानां च पंचकम् । स्थापितं भक्तियुक्तेन सर्वपातकनाशनम्

ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯುತನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನು ಐದು ಪ್ರಾಸಾದಗಳ (ಆಲಯಗಳ) ಸಮೂಹವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಅದು ಸರ್ವಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು.

Verse 8

तथादक्षिणदिग्भागे कूपिका तेन निर्मिता । आनर्त्तीयतडागस्य समीपे पापनाशनी

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆನರ್ತ್ತೀಯ ತಡಾಗದ ಸಮೀಪ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೂಪಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು; ಅದು ಪಾಪನಾಶಿನಿ.

Verse 9

यस्तस्यां कुरुते श्राद्धं संप्राप्ते दक्षिणायने । सोऽश्वमेधफलं प्राप्य पितृलोके महीयते

ದಕ್ಷಿಣಾಯನ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವವನು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಫಲವನ್ನು ಪಡೆದು ಪಿತೃಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 10

यस्तत्र दीपकं दद्यात्कार्तिके मासि च द्विजाः । न स पश्यति रौद्रांस्तान्नरकानेकविंशतिम् । न चांधो जायते क्वापि यत्रयत्र प्रजायते

ಓ ದ್ವಿಜರೇ! ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ದೀಪದಾನ ಮಾಡುವವನು ಆ ಭಯಂಕರ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ನರಕಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಾದರೂ ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಅಂಧನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 11

ऋषय ऊचुः । आनर्त्तीयतडागं तत्केन तत्र विनिर्मितम् । किंप्रभावं च कार्त्स्न्येन सूतपुत्र प्रकीर्तय

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಆ ಆನರ್ತ್ತೀಯ ತಡಾಗವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಯಾರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು? ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಭಾವವೇನು? ಓ ಸೂತಪುತ್ರ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸು.

Verse 12

सूत उवाच । आनर्त्तीयतडागस्य महिमा द्विजसत्तमाः । एकवक्त्रेण नो शक्यो वक्तुं वर्षशतैरपि

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು: ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರೇ! ಆನರ್ತ್ತೀಯ ತಡಾಗದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದು.

Verse 13

आश्विनस्य सिते पक्षे चतुर्दश्यां समाहितः । स्नात्वा देवान्पितॄंश्चैव तर्पयेद्विधिपूर्वकम्

ಆಶ್ವಿನ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಹಿತಗೊಳಿಸಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದೇವರುಗಳಿಗೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೂ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 14

ततो दीपोत्सवदिने श्राद्धं कृत्वा समाहितः । दामोदरं यमं पूज्य दीपं दद्यात्स्वभक्तितः

ನಂತರ ದೀಪೋತ್ಸವದ ದಿನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ದಾಮೋದರನನ್ನೂ ಯಮನನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಿ, ಸ್ವಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೀಪದಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 15

संपूज्यो धर्मराजस्तु गन्धपुष्पानुलेपनैः । माषास्तिलाश्च दातव्या गोविंदः प्रीयतामिति

ಧರ್ಮರಾಜನಾದ ಯಮನನ್ನು ಸುಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ ಮತ್ತು ಅನುಲೇಪನಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ‘ಗೋವಿಂದನು ಪ್ರೀಯನಾಗಲಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಉದ್ದಿನಬೇಳೆ (ಮಾಷ) ಮತ್ತು ಎಳ್ಳು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 16

तिलमाषप्रदानेन द्विजानां तर्पणेन च । यमेन सहितो देवः प्रीयते पुरुषोत्तमः

ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಉದ್ದಿನಬೇಳೆ ದಾನದಿಂದಲೂ, ದ್ವಿಜರಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡುವುದರಿಂದಲೂ, ಯಮನೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ದೇವನು ಪ್ರೀಯನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 17

य एवं कुरुते विप्रास्तीर्थ आनर्त संज्ञिते । सोऽश्वमेधफलं प्राप्यब्रह्मलोके महीयते

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ‘ಆನರ್ತ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಈ ವಿಧವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಫಲವನ್ನು ಪಡೆದು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 18

यस्मिन्दिने समायातो रामस्तत्र प्रहर्षितः । तस्मिन्द्विजोत्तमैः सर्वैः प्रोक्तः सोऽभ्येत्य सादरम्

ಶ್ರೀರಾಮನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದ ದಿನ, ಎಲ್ಲ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು ಅವನನ್ನು ಸಾದರವಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿಸಿದರು; ರಾಮನೂ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿದನು।

Verse 19

अत्रागस्त्यो मुनिश्रेष्ठस्तिष्ठते रघुनंदन । तं गत्वा पश्य विप्रेन्द्र मित्रावरुणसंभवम्

ಓ ರಘುನಂದನ! ಇಲ್ಲಿ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮಿತ್ರ-ವರುಣಸಂಭವ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ದರ್ಶನ ಮಾಡು।

Verse 20

अथ तेषां वचः श्रुत्वा रामो राजीवलोचनः । वानरै राक्षसैः सार्धं प्रहृष्टः सत्वरं ययौ

ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕಮಲನಯನ ಶ್ರೀರಾಮನು ಹರ್ಷಗೊಂಡು, ವಾನರಸೇನೆ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊರಟನು।

Verse 21

अष्टांगप्रणिपातेन तं प्रणम्य रघूत्तमः । परिष्यक्तो दृढं तेन सानन्देन महात्मना

ರಘುವಂಶಶ್ರೇಷ್ಠ ಶ್ರೀರಾಮನು ಅಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು; ಆನಂದಭರಿತ ಮಹಾತ್ಮನು ಅವನನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಆಲಿಂಗಿಸಿದನು।

Verse 22

नातिदूरे ततस्तस्य विनयेन समन्वितः । उपविष्टो धरापृष्ठे कृतांजलिपुटः स्थितः

ನಂತರ ಅವನಿಂದ ಅತಿದೂರವಲ್ಲದೆ, ವಿನಯಸಹಿತವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಇದ್ದನು।

Verse 23

ततः पृष्टस्तु मुनिना कथयामास विस्तरात् । वृत्तांतं सर्वमात्मीयं स्वर्गस्य गमनं प्रति

ಆಮೇಲೆ ಮುನಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ, ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಗಮನದ ಪ್ರಸಂಗ ಸಹಿತ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು।

Verse 24

यथा सीता परित्यक्ता यथा सौमित्रिणा कृतः । परित्यागः स्वकीयस्य संत्यक्तेन महात्मना

ಸೀತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪರಿತ್ಯಜಿಸಲಾಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಪರಿತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ನಿಯುಕ್ತನಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಸೌಮಿತ್ರಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ) ತನ್ನ ಪ್ರಿಯವನ್ನೂ ಹೇಗೆ ತ್ಯಜಿಸಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು।

Verse 25

तथा सुग्रीवमासाद्य तथैव च विभीषणम् । संभाष्य चागमस्त्वत्र ततः पुष्पकसंस्थितिः

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ವಿಭೀಷಣನನ್ನೂ ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದನು; ನಂತರ ಪುಷ್ಪಕವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದನು।

Verse 26

ततोऽगस्त्यः कथाश्चित्राश्चक्रे तस्य पुरस्तदा । राजर्षीणां पुराणानां दृष्टांतैर्बहुभिर्मुनिः

ನಂತರ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿಯು ಅವನ ಮುಂದೆಯಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ರಾಜರ್ಷಿಗಳ ಪುರಾತನ ಪುರಾಣವೃತ್ತಾಂತಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಅವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದನು।

Verse 27

ततः कथावसाने च चलचित्तं रघूत्तमम् । विलोक्य प्रददौ तस्मै रत्नाभरणमुत्तमम्

ಕಥಾವಸಾನದಲ್ಲಿ ರಘೂತ್ತಮನ ಚಂಚಲಚಿತ್ತವನ್ನು ನೋಡಿ, ಮುನಿಯು ಅವನಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರತ್ನಾಭರಣವನ್ನು ನೀಡಿದನು।

Verse 28

यन्न देवेषु यक्षेषु सिद्धविद्याधरेषु च । नागेषु राक्षसेन्द्रेषु मानुषेषु च का कथा

ದೇವರುಗಳಲ್ಲಿ, ಯಕ್ಷರಲ್ಲಿ, ಸಿದ್ಧ-ವಿದ್ಯಾಧರರಲ್ಲಿ ಸಹ ಇಲ್ಲದುದು; ನಾಗರಲ್ಲಿ, ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರರಲ್ಲಿ ಸಹ ಇಲ್ಲದುದು—ಹಾಗಿರಲು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಅದರ ಕಥೆಯೇನು!

Verse 29

यस्येन्द्रायुधसंघाश्च निष्क्रामंति सहस्रशः । रात्रौ तमिस्रपक्षेऽपि लक्ष्यतेऽर्कोपमत्विषः

ಅದರಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸಿನಂತಿರುವ ಕಿರಣಸ್ಫುರಣಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ; ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಘೋರ ಅಂಧಕಾರ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

Verse 30

तद्रामस्तु गृहीत्वाऽथ विस्मयोत्फुल्ललोचनः । पप्रच्छ कौतुकाविष्टः कुतस्त्वेतन्मुने तव

ಆಗ ರಾಮನು ಅದನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಆವಿಷ್ಟನಾಗಿ ಕೇಳಿದನು—“ಓ ಮುನೇ, ಇದು ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿತು?”

Verse 31

अत्यद्भुतकरं रत्नैर्निर्मितं तिमिरापहम् । कण्ठाभरणमाख्याहि नेदमस्ति जगत्त्रये

“ರತ್ನಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಈ ಅತ್ಯದ್ಭುತ, ತಿಮಿರಾಪಹ ಕಂಠಾಭರಣದ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳು; ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಿಲ್ಲ.”

Verse 32

अगस्तिरुवाच । यत्पश्यसि रघुश्रेष्ठ तडागमिदमुत्तमम् । ममाश्रमसमीपस्थं तद्देवदेवनिर्मितम्

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—“ಓ ರಘುಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ನೀನು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಉತ್ತಮ ತಡಾಗವು ನನ್ನ ಆಶ್ರಮದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ; ಇದು ದೇವಾಧಿದೇವನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ.”

Verse 33

तस्य तीरे मया दृष्टं यदाश्चर्यमनुत्तमम् । तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि शृणुष्व रघु नन्दन

ಅದರ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಅನುತ್ತಮವಾದ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡೆನು. ಅದನ್ನು ಈಗ ನಿನಗೆ ಹೇಳುವೆನು—ಕೇಳು, ಓ ರಘುನಂದನ.

Verse 34

कदाचिद्राघवश्रेष्ठ निशीथेऽहं समुत्थितः । पश्यामि व्योममार्गेण प्रद्योतं भास्करोपमम्

ಒಮ್ಮೆ, ಓ ರಾಘವಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಾನು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಎದ್ದೆನು. ಆಗ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶವು ಸಾಗುವುದನ್ನು ಕಂಡೆನು.

Verse 35

यावत्तावद्विमानं तदप्सरोगणराजितम् । तस्य मध्यगतश्चैकः पुरुषस्तरुणस्तथा । अन्धस्तत्र समारूढः स्तूयते किन्नरैर्नृपः

ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅಪ್ಸರಾಗಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ಆ ವಿಮಾನವು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತು. ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಯುವಪುರುಷನಿದ್ದನು; ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಆರೂಢನಾದ ಅಂಧ ರಾಜನು ಕಿನ್ನರರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 36

रत्नाभरणमेतच्च बिभ्रत्कण्ठे सुनिर्मलम् । द्वादशार्कप्रतीकाशं कामदेव इवापरः

ಅವನು ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಮಲವಾದ ರತ್ನಾಭರಣವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನು; ಅದು ಹನ್ನೆರಡು ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕಾಮದೇವನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 37

अथोत्तीर्य विमानाग्र्यात्स्कंधलग्नो रघूद्वह । एकस्य देवदूतस्य सलिलांतमुपागतः

ನಂತರ, ಓ ರಘೂದ್ವಹ, ಅವನು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮಾನದಿಂದ ಇಳಿದು, ಒಬ್ಬ ದೇವದೂತನ ಭುಜವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ನೀರಿನ ಅಂಚಿಗೆ ಬಂದನು.

Verse 38

ततश्च सलिलात्तस्मादाकृष्य च कलेवरम् । मृतकस्य ततो दंतैर्भक्षयामास सत्वरम्

ಬಳಿಕ ಆ ನೀರಿನಿಂದ ಶವವನ್ನು ಎಳೆದು, ಅವನು ಕೂಡಲೇ ತನ್ನ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಆ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 39

यथायथा महामांसं स भक्षयति राघव । तथातथा पुनः कायं तद्रूपं तत्प्रजायते

ಎಲೈ ರಾಘವನೇ! ಅವನು ಆ ಮಾಂಸವನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ದೇಹವು ಮತ್ತೆ ಆ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 40

ततस्तृप्तिं चिरात्प्राप्य शुचिर्भूत्वा प्रहर्षितः । निष्कम्य सलिलाद्यावद्विमानमधिरोहति

ತದನಂತರ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಂತರ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಪವಿತ್ರನಾಗಿ ಮತ್ತು ಹರ್ಷಗೊಂಡು, ಅವನು ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿದನು.

Verse 41

तावन्मया द्रुतं गत्वा स पृष्टः कौतुकान्नृपः । सेव्यमानोऽपि गन्धर्वैः समंताद्बुद्धितत्परैः

ಆಗ ನಾನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೋಗಿ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಆ ರಾಜನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆನು, ಆದರೂ ಅವನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಗಂಧರ್ವರಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 42

भोभो वैमानिकश्रेष्ठ मुहूर्तं प्रतिपालय । अगस्तिर्नाम विप्रोऽहं मित्रावरुणसंभवः

ಓ ವೈಮಾನಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲು. ನಾನು ಮಿತ್ರಾವರುಣರಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಅಗಸ್ತ್ಯನೆಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು.

Verse 43

तच्छ्रुत्वा सम्मुखो भूत्वा प्रणाममकरोत्ततः । तैश्च वैमानिकैः सार्धं सर्वैस्तैः किन्नरादिभिः

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಎದುರಿಗೆ ನಿಂತು ತಕ್ಷಣವೇ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದನು—ಆ ವಿಮಾನವಾಸಿ ದೇವಗಣರೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ಕಿನ್ನರಾದಿಗಳ ಸಹಿತ।

Verse 44

सोऽयं राजा मया पृष्टः कृतानतिः पुरः स्थितः । कस्त्वमीदृग्वपुः श्रीमान्विमानवरमाश्रितः । सेव्यमानोऽप्सरोभिश्च गन्धर्वैः किन्नरैस्तथा

ಆ ರಾಜನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತನು. ನಾನು ಕೇಳಿದೆ—‘ನೀನು ಯಾರು? ಇಷ್ಟು ದೀಪ್ತಿಮಾನ್, ಇಂತಹ ರೂಪವಂತ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಅಪ್ಸರೆಯರು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಕಿನ್ನರರಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವವನು?’

Verse 45

अत्राऽगत्य तडागांते महामांसप्रभक्षणम् । कृतवानसि वैकल्यं कस्मात्ते दृष्टिसंभवम्

ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಈ ಕೆರೆಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ನೀನು ಆ ಮಹಾಮಾಂಸವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದೆ. ಏಕೆ ನೀನು ಇಂತಹ ದೋಷ ಮಾಡಿದೆ? ನಿನ್ನ ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಯಿತು?

Verse 46

वैमानिक उवाच । साधु साधु मुनिश्रेष्ठ यत्त्वं प्राप्तो ममान्तिकम् । अवश्यं सानुकूलो मे विधिर्यत्त्वं समागतः

ವಿಮಾನಿಕನು ಹೇಳಿದನು—‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನೀವು ನನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು ಮಂಗಳ. ನೀವು ಆಗಮಿಸಿದುದರಿಂದ ನನ್ನ ವಿಧಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ।’

Verse 47

साधूनां दर्शनं पुण्यं तीर्थभूता हि साधवः । कालेन फलते तीर्थं सद्यः साधुसमागमः

ಸಾಧುಗಳ ದರ್ಶನ ಪುಣ್ಯಕರ; ಸಾಧುಗಳೇ ಜೀವಂತ ತೀರ್ಥಗಳು. ತೀರ್ಥಫಲ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಾಧುಸಂಗಮದ ಫಲ ತಕ್ಷಣವೇ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 48

तस्मात्सर्वं तवाख्यानं कथयामि महामुने । येन मे गर्हितं भोज्यं विभवश्च तथेदृशः

ಆದುದರಿಂದ, ಹೇ ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಯಾವುದರಿಂದ ನನ್ನ ಭೋಜನ ನಿಂದಿತವಾಯಿತು ಮತ್ತು ನನಗೆ ಇಂತಹ ಅಸಾಧಾರಣ ವೈಭವ ಹೇಗೆ ದೊರಕಿತು।

Verse 49

अहमासं पुरा राजा श्वेतोनाम महामुने । आनर्ताधिपतिः पापः सर्वलोकनिपीडकः

ಹೇ ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ನಾನು ಹಿಂದೆ ಶ್ವೇತನೆಂಬ ರಾಜನಾಗಿದ್ದೆ—ಆನರ್ತದ ಅಧಿಪತಿ—ಪಾಪಾಚಾರಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಜನರನ್ನು ಪೀಡಿಸುವವನೂ ಆಗಿದ್ದೆ।

Verse 50

न किंचित्प्राङ्मया दत्तं न हुतं जातवेदसि । न च रक्षा कृता लोके न त्राताः शरणागताः

ಹಿಂದೆ ನಾನು ಯಾವುದೂ ದಾನ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಜಾತವೇದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮವನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಲಿಲ್ಲ, ಶರಣಾಗತರನ್ನೂ ಉಳಿಸಲಿಲ್ಲ।

Verse 51

दृष्ट्वादृष्ट्वा मया रत्नं यत्किंचिद्धरणीतले । तद्वै बलाद्धृतं सर्वं सर्वेषामिह देहिनाम्

ಭೂಮಿತಲದಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಂಡ ಯಾವ ರತ್ನವನ್ನಾದರೂ, ಏನನ್ನಾದರೂ, ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕಸಿದುಕೊಂಡೆ; ಇಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ದೇಹಿಗಳ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ಅಪಹರಿಸಿದೆ।

Verse 52

ततः कालेन दीर्घेण जराग्रस्तस्य मे बलात् । हृतं राज्यं स्वपुत्रेण मां निर्वास्य विगर्हितम्

ನಂತರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬಳಿಕ, ಜರೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ನಾನು ದುರ್ಬಲನಾದಾಗ, ನನ್ನ ಸ್ವಪುತ್ರನೇ ಬಲವಂತವಾಗಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಸಿದು, ನನ್ನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿ ನಿರ್ವಾಸಿತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು।

Verse 53

ततोऽहं जरया ग्रस्तो वैराग्यं परमं गतः । समायातोऽत्र विप्रेंद्र भ्रममाण इतस्ततः

ಆಮೇಲೆ ನಾನು ಜರೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಪರಮ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ಇತ್ತಿತ್ತ ಅಲೆದಾಡುತ್ತ ಕೊನೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆನು.

Verse 54

ततः क्षुत्क्षामकण्ठोऽहं स्नात्वाऽत्र सलिले शुभे । मृतश्च संनिविष्टोहं क्षुधया परिपीडितः

ನಂತರ ಹಸಿವಿನಿಂದ ನನ್ನ ಗಂಟಲು ಒಣಗಿತು; ಇಲ್ಲಿ ಈ ಶುಭ ಜಲದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದೆನು. ಆದರೆ ಕ್ಷುಧೆಯಿಂದ ಬಹಳ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸತ್ತು ಬಿದ್ದುಹೋದೆನು.

Verse 55

प्राविश्याऽत्र जले पुण्ये पंचत्वं समुपागतः । ततश्च तत्क्षणादेव विमानं समुपस्थितम्

ಈ ಪುಣ್ಯ ಜಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ನಾನು ಪಂಚತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆನು. ತಕ್ಷಣವೇ ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನವು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತು.

Verse 56

मामन्येन शरीरेण समादाय च किंकराः । तत्रारोप्य ततः प्राप्ता ब्रह्मणः सदनं प्रति

ಆಮೇಲೆ ದಿವ್ಯ ಕಿಂಕರರು ನನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಏರಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಸದನದ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು.

Verse 57

दिव्यमाल्यावरधरंदिव्यगन्धानुलेपनम् । दिव्याभरणसंजुष्टं स्तूयमानं च किन्नरैः

ನಾನು ದಿವ್ಯ ಮಾಲೆ-ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಲೇಪಿತನಾಗಿ, ದಿವ್ಯ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ, ಕಿನ್ನರರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದೆನು.

Verse 58

ततो ब्रह्मसभामध्ये ह्यहं तैर्देवकिंकरैः । तादृग्रूपो विचक्षुश्च धारितो ब्रह्मणः पुरः

ಅನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಸಭೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆ ದಿವ್ಯ ಕಿಂಕರರು ನನ್ನನ್ನು—ಅಂತಹ ರೂಪವೂ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ದೃಷ್ಟಿಯೂ ಹೊಂದಿದವನಾಗಿ—ಸ್ವತಃ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಕರೆತಂದರು।

Verse 59

सर्वैः सभागतैर्दृष्टा विस्मितास्यैः परस्परम् । अन्यैश्च निन्दमानैश्च धिक्छब्दस्य प्रजल्पकैः

ಸಭೆಗೆ ಬಂದ ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಮುಖಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ನೋಡಿಕೊಂಡರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ನಿಂದಿಸಿ ‘ಧಿಕ್’ ಎಂದು ಲಜ್ಜಾಸೂಚಕ ಪದಗಳನ್ನು ಗುನುಗಿದರು।

Verse 60

किंकरा ऊचुः । एष देवश्चतुर्वक्त्रः सभेयं तस्य सम्भवा । सर्वैर्देवगणैर्जुष्टा प्रणामः क्रियतामिति

ಕಿಂಕರರು ಹೇಳಿದರು—“ಇವರು ಚತುರ್ಮುಖ ದೇವ ಬ್ರಹ್ಮ; ಈ ಸಭೆ ಅವರಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ದೇವಗಣಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸು।”

Verse 61

ततोऽहं प्रणिपत्योच्चैस्तं देवं देवसंयुतम् । उपविष्टः सभामध्ये व्रीडयाऽवनतः स्थितः

ಆಮೇಲೆ ದೇವಗಣಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಆ ದೇವನಿಗೆ ನಾನು ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದೆ; ಸಭಾಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ತಲೆ ಬಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಇದ್ದೆ।

Verse 62

यथायथा कथास्तत्र प्रजायन्ते सभातले । देवद्विजनरेन्द्राणां धर्माख्यानानि कुंभज

ಹೇ ಕುಂಭಜ! ಸಭಾತಲದಲ್ಲಿ ಯಥಾಯಥವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಕಥೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ದೇವರು, ದ್ವಿಜರು ಮತ್ತು ನರೇಂದ್ರರ ಧರ್ಮಾಖ್ಯಾನಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯತೊಡಗಿದವು।

Verse 63

तथातथा ममातीव क्षुद्वृद्धिं संप्रगच्छति । जाने किं भक्षयाम्याशु दृषदः काष्ठमेव वा

ಹೀಗೆ ಹೀಗೆ ನನ್ನ ಹಸಿವು ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಯಿತು. ನಾನು ಯೋಚಿಸಿದೆ—ತಕ್ಷಣ ಏನು ತಿನ್ನಲಿ, ಕಲ್ಲನ್ನೋ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನೋ?

Verse 64

ततो मया प्रणम्योच्चैर्विज्ञप्तः प्रपितामहः । प्राणिपत्य मुनिश्रेष्ठ लज्जां त्यक्त्वा सुदूरतः

ನಂತರ ನಾನು ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಉಚ್ಚಸ್ವರದಿಂದ ಪ್ರಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನಿಗೆ ವಿನಂತಿಸಿದೆ. ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ದೂರದಿಂದಲೇ ಲಜ್ಜೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ.

Verse 65

क्षुधा मां बाधते अतीव सांप्रतं प्रपितामह । तथा पश्यामि नो किंचित्तादृग्भोज्यं प्रयच्छ मे

ಓ ಪ್ರಪಿತಾಮಹ, ಈಗ ಹಸಿವು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ತಿನ್ನಲು ಯೋಗ್ಯವಾದುದು ಏನೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ—ಅಂತಹ ಭೋಜನವನ್ನು ದಯಮಾಡಿ ನನಗೆ ನೀಡಿರಿ.

Verse 66

क्षुत्पिपासादयो दोषा न विद्यंतेऽत्र ते किल । स्वर्गे स्थितस्य यच्चैतत्तत्किमेवंविधं मम

ಇಲ್ಲಿ ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆ ಮೊದಲಾದ ದೋಷಗಳು ಇಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಾನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇರುವವನಾದರೆ, ನನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆ ಏಕೆ?

Verse 67

पितामह उवाच । त्वया नान्नं क्वचिद्दत्तं कस्यचित्पृथिवीतले । तेनात्रापि बुभुक्षा ते वृद्धिं गच्छति दुर्मते

ಪಿತಾಮಹನು ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರಿಗೂ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನಿನ್ನ ಹಸಿವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದೆ, ಓ ದುರ್ಬುದ್ಧಿ.

Verse 68

तथा हृतानि रत्नानि यानि दृष्टिगतानि ते । चक्षुर्हीनस्ततो जातो मम लोके गतोऽपि च

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಂದ ರತ್ನಗಳನ್ನು ನೀನು ಅಪಹರಿಸಿದೆ. ಆದಕಾರಣ ನೀನು ದೃಷ್ಟಿಹೀನನಾದೆ; ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರೂ ಈ ಫಲವೇ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 69

यस्त्वं पातकयुक्तोऽपि संप्राप्तो मम मंदिरम् । तद्वक्ष्याम्यखिलं तेऽहं शृणुष्वैकमनाः स्थितः

ನೀನು ಪಾಪಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ ನನ್ನ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೀಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳುವೆ—ಏಕಾಗ್ರಮನದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಕೇಳು.

Verse 70

यस्मिञ्जले त्वया मुक्ताः प्राणाः पापा त्मनापिच । श्वेतद्वीपपतिस्तत्र कलिकालभयातुरः

ನೀನು—ಪಾಪಾತ್ಮನಾಗಿದ್ದರೂ—ಯಾವ ಜಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೀಯೋ, ಆ ಜಲದಲ್ಲೇ ಶ್ವೇತದ್ವೀಪಪತಿ ಇರುವನು; ಕಲಿಯುಗಭಯದಿಂದ ಆತುರನಾಗಿರುವನು.

Verse 71

ततोऽस्य स्पर्शनात्सद्यो विमुक्तः सर्वपातकैः । अन्नादानात्परा पीडा जायते क्षुत्समु द्भवा

ನಂತರ ಅದನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯನು ತಕ್ಷಣವೇ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅನ್ನದಾನದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಘೋರ ಪೀಡೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 72

तथा रत्नापहारेण सञ्जाता चांधता तव । नैवान्यत्कारणं किंचित्सत्यमेतन्मयोदितम्

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ರತ್ನಾಪಹರಣದಿಂದಲೇ ನಿನ್ನ ಅಂಧತ್ವ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ಲ—ಇದು ನಾನು ಹೇಳಿದ ಸತ್ಯ.

Verse 73

ततो मया विधिः प्रोक्तः पुनरेव द्विजोत्तम । एषोऽपि ब्रह्मलोकस्ते नरकादतिरिच्यते । तस्मात्तत्रैव मां देव प्रेषयस्व किमत्र वै

ಆಮೇಲೆ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ನಾನು ಮತ್ತೆ ವಿಧಿಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದೆನು. ನಿನ್ನ ಈ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವೂ ನರಕಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ದೇವಾ, ನನನ್ನು ಅಲ್ಲೀಗೇ ಕಳುಹಿಸು—ಇಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?

Verse 74

ब्रह्मोवाच । तस्मात्तत्रैव गच्छ त्वं प्रेषि तोऽसि किमत्र वै । नरके तव वासो न श्वेतद्वीपसमुद्भवम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು: ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಅಲ್ಲೀಗೇ ಹೋಗು; ನೀನು ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು—ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಕೆಲಸವೇನು? ಶ್ವೇತದ್ವೀಪದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ನಿನಗೆ ನರಕದಲ್ಲಿ ವಾಸವಿಲ್ಲ.

Verse 75

माहात्म्यं नाशमायाति शास्त्रं स्यात्सत्यवर्जितम् । तस्मात्त्वं नित्यमारूढो विमा ने त्रैवसुन्दरे

ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ, ಶಾಸ್ತ್ರವು ಸತ್ಯವರ್ಜಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಸದಾ ‘ತ್ರೈವಸುಂದರ’ ಎಂಬ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಆರೂಢನಾಗಿ ಇರು.

Verse 76

गत्वा जलाशये तस्मिन्यत्र प्राणाः समुज्झिताः । तमेव निजदेहं च भक्षयस्व यथेच्छया

ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಆ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು; ಅಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಅದೇ ದೇಹವನ್ನು ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಭಕ್ಷಿಸು.

Verse 77

तद्भविष्यति मद्वाक्या दक्षयं जलमध्यगम् । तावत्कालं च दृष्टिस्ते भोज्यकाले भविष्यति

ನನ್ನ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುವುದು: ನೀರಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆಯೇ ನೀನು ಮತ್ತೆ ಸಮರ್ಥನಾಗುವೆ. ಅಷ್ಟು ಕಾಲ, ಭೋಜನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತದೆ.

Verse 78

ततोऽहं तस्य वाक्येन दीपोत्सवदिने सदा । निशीथेऽत्र समा गत्य भक्षयामि निजां तनुम्

ಆಮೇಲೆ ಅವನ ವಚನದಿಂದ ನಾನು ದೀಪೋತ್ಸವದ ದಿನ ಸದಾ, ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ನನ್ನದೇ ದೇಹವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 79

ततस्तृप्तिं प्रगच्छामि यावद्दैवं दिनं स्थितम् । मानुषं च तथा वर्षमीदृग्रूपो व्यवस्थितः

ನಂತರ ನಾನು ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ, ಒಂದು ದೈವ ದಿನ ಇರುವವರೆಗೂ; ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾನವ ವರ್ಷವರೆಗೆ—ಇದೇ ನನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರಮಾಣ.

Verse 80

नास्त्यसाध्यं मुनिश्रेष्ठ तव किंचिज्जगत्त्रये । येनैकं चुलुकं कृत्वा निपीतः पयसांनिधिः

ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ! ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವೆಂಬುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ಒಂದೇ ಚುಲುಕ (ಒಂದು ಸಿಪ್) ಮಾಡಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನೇ ಕುಡಿದುಬಿಟ್ಟಿರಿ.

Verse 81

तस्मान्मुने दयां कृत्वा ममोपरि महत्तराम् । अकृत्या द्रक्ष मामस्मात्सर्वलोकविगर्हितात्

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಮುನೇ! ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೂ ಮಹತ್ತರ ದಯೆ ಮಾಡಿ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಂದ ನಿಂದಿತವಾದ ಈ ಅಕೃತ್ಯದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 82

तथा दृष्टिप्रदानं मे कुरुष्व मुनिसत्तम । निर्विण्णोऽस्म्यंधभावेन नान्या त्वत्तोऽस्ति मे गतिः

ಮತ್ತೂ, ಹೇ ಮುನಿಸತ್ತಮ! ನನಗೆ ದೃಷ್ಟಿದಾನವನ್ನು ಮಾಡು. ಅಂಧಭಾವದಿಂದ ನಾನು ತುಂಬಾ ನಿರ್ವಿಣ್ಣನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಿನ್ನ ಹೊರತು ನನಗೆ ಬೇರೆ ಗತಿ ಇಲ್ಲ.

Verse 83

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कृपया मम मानसम् । द्रवीभूतं तदा वाक्यमवोचं तं रघूत्तम

ಅವನ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕರುಣೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಕರಗಿತು; ಆಗ ರಘುವಂಶಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆ ಮಹನೀಯನಿಗೆ ನಾನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದೆನು।

Verse 84

त्वमन्ननिष्क्रयं देहि कण्ठस्थमिह भूषणम् । येन नाशं प्रयात्येषा बुभुक्षा जठरोद्भवा

ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಕಂಠದಲ್ಲಿರುವ ಆಭರಣವನ್ನು ಅನ್ನದ ಬೆಲೆಯಾಗಿ ಕೊಡು; ಅದರಿಂದ ಜಠರೋದ್ಭವವಾದ ಈ ಹಸಿವು ನಾಶವಾಗುವುದು।

Verse 85

तथाऽद्यप्रभृति प्राज्ञ रत्नदीपान्सुनिर्मलान् । अत्रैव सरसस्तीरे देहि दामोदराय च

ಮತ್ತು ಇಂದಿನಿಂದ, ಓ ಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ಈ ಸರೋವರದ ತೀರದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಮಲ ರತ್ನದೀಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸು—ದಾಮೋದರನಿಗೂ।

Verse 86

द्धस येन संजायते दृष्टिः शाश्वती तव निर्मला । मम वाक्यादसंदिग्धं सत्येनात्मानमालभे

ಇದರಿಂದ ನಿನಗೆ ಶಾಶ್ವತವಾದ ನಿರ್ಮಲ ದೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಗುವುದು. ನನ್ನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ಸತ್ಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ನನ್ನನ್ನೇ ಪಣವಾಗಿಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 87

राजोवाच । ममोपरि दयां कृत्वा त्वमेव मुनिसत्तम । गृहाण रत्नसंभूतं कण्ठाभरणमुत्तमम्

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ದಯೆ ತೋರಿಸು; ರತ್ನಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಂಠಾಭರಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು।

Verse 90

ततो दयाभिभूतेन मया तस्य प्रतिग्रहः । निःस्पृहेणापि संचीर्णो मुनिना रण्यवासिना । ततः प्रक्षाल्य मे पादौ यावत्तेनान्ननिष्क्रये । विभूषणमिदं दत्तं सद्भक्त्या भावितात्मने । ततस्तस्य प्रणष्टा सा बुभुक्षा तत्क्षणान्नृप । संजाता परमा तृप्तिर्देवपीयूषसंभवा

ಆಗ ದಯೆಯಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ನಾನು ಅವನ ದಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆನು—ನಾನು ನಿಃಸ್ಪೃಹ ಅರಣ್ಯವಾಸಿ ಮುನಿಯಾದರೂ. ಅವನು ನನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷಾಳಿಸಿ, ಅನ್ನದ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ಈ ಆಭರಣವನ್ನು ಶುದ್ಧಹೃದಯದಿಂದ ಸದ್ದ್ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ, ಹೇ ರಾಜಾ, ಅವನ ಹಸಿವು ನಶಿಸಿ, ದೇವಾಮೃತಜನ್ಯ ಪರಮ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 91

तस्य नष्टं मृतं कायं तच्च जीर्णं पुरोद्भवम् । यदासीदक्षयं नित्यं तस्मिंस्तोये व्यवस्थितम्

ಅವನ ದೇಹ—ನಷ್ಟವಾದಂತೆ, ಮೃತಪ್ರಾಯವಾಗಿ, ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಿಂದ ಜೀರ್ಣಗೊಂಡಂತೆ—ಅಲ್ಲಿ ಪರಿತ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು; ಆದರೆ ಅವನೊಳಗಿನ ಅಕ್ಷಯವೂ ನಿತ್ಯವೂ ಆದ ತತ್ತ್ವವು ಆ ಪವಿತ್ರ ಜಲದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು.

Verse 92

ततः संस्थापितस्तेन तस्मिन्स्थाने सुभक्तितः । दामोदरो रघुश्रेष्ठ कृत्वा प्रासादमुत्तमम्

ನಂತರ, ಹೇ ರಘುಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅವನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸದ್ದ್ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದಾಮೋದರನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು.

Verse 93

तस्याग्रे श्रद्धया युक्तो दीपं दयाद्यथायथा । तथातथा भवेद्दृष्टिस्तस्य नित्यं सुनिर्मलाम्

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಅವನು ಅವರ ಮುಂದೆ ಮರುಮರು ದೀಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದಂತೆ, ಅವನ ದೃಷ್ಟಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ನಿತ್ಯವೂ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಮಲವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 94

ततो मासात्समासाद्य दिव्यचक्षुर्महीपतिः । स बभूव नृपश्रेष्ठः स्पृहणीयतमः सताम्

ನಂತರ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದಾಗ ಆ ಮಹೀಪತಿಗೆ ದಿವ್ಯಚಕ್ಷು ದೊರಕಿತು; ಅವನು ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪೃಹಣೀಯನಾದನು.

Verse 95

ततः प्रोवाच मां हृष्टः प्रणिपत्य कृतांजलिः । हर्षगद्गदया वाचा प्रस्थितस्त्रिदिवं प्रति

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿದನು; ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಗದ್ಗದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ತ್ರಿದಿವದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು।

Verse 96

त्वत्प्रसादात्प्रणष्टा मे बुभुक्षाऽतिसुदारुणा । तथा दृष्टिश्च संजाता दिव्या ब्राह्मणसत्तम

ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನನ್ನ ಅತಿದಾರುಣ ಹಸಿವು ನಾಶವಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸತ್ತಮ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಯೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ।

Verse 97

अनुज्ञां देहि मे तस्माद्येन गच्छामि सांप्रतम् । ब्रह्मलोकं मुनिश्रेष्ठ तीर्थस्यास्य प्रभावतः

ಆದುದರಿಂದ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನನಗೆ ಅನುಜ್ಞೆ ನೀಡು; ಈ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಾನು ಈಗಲೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು।

Verse 98

ततो मया विनिर्मुक्तः प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः । स जगाम प्रहृष्टात्मा ब्रह्मलोकं सनातनम्

ನಂತರ ನನ್ನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಅವನು ಮರುಮರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಹರ್ಷಭರಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸನಾತನ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು।

Verse 99

एवं मे भूषणमिदं जातं हस्तगतं पुरा । तव योग्यमिदं ज्ञात्वा तुभ्यं तेन निवेदितम्

ಈ ರೀತಿ ಈ ಭೂಷಣವು ಹಿಂದೆ ನನ್ನ ಕೈಗೆ ಬಂದಿತ್ತು; ಇದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅವನೇ ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 100

ततः प्रभृति राजेंद्र समागत्यात्र मानवाः । रत्नदीपान्प्रदायोच्चैः स्नात्वाऽत्र सलिले शुभे । कार्तिके मासि निर्यांति देहांते त्रिदिवालयम्

ಆ ಸಮಯದಿಂದ, ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ರತ್ನದೀಪಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಈ ಶುಭ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ—ದೇಹಾಂತದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗಾಲಯವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ।

Verse 101

ये पुनः प्राणसंत्यागं प्रकुर्वंति समाहिताः । पापात्मानोऽपि ते यांति ब्रह्मलोकं रघूत्तम

ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತದಿಂದ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವವರು, ಪಾಪಿಗಳಾದರೂ ಸಹ, ಹೇ ರಘೂತ್ತಮ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ।

Verse 102

ततो दृष्ट्वा सहस्राक्षः प्रभावं तज्जलोद्भवम् । पांसुभिः पूरयामास समंताद्भयसंकुलम्

ನಂತರ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ (ಇಂದ್ರ)ನು ಆ ಜಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಅತಿಶಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಯಾಕುಲವಾಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಧೂಳಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ತುಂಬಿಸಿದನು।

Verse 103

तदद्य दिवसः प्राप्तो दीपोत्सवसमुद्भवः । सुपुण्योऽत्र ममादेशात्त्वं कुरुष्व सुकूपिकाम्

ಇಂದು ಆ ದಿನವೇ ಬಂದಿದೆ—ದೀಪೋತ್ಸವ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಶುಭಾವಸರ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಕರವಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೂಪಿಕೆಯನ್ನು (ಸುಂದರ ಬಾವಿ) ನಿರ್ಮಿಸು।

Verse 107

तत्र स्नात्वा पितॄंस्तर्प्य रत्नदीपं प्रदाय च । समस्तं कार्तिकं यावदयोध्यां प्रस्थितास्ततः

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ, ರತ್ನದೀಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ತಿಕಮಾಸವಿಡೀ (ವ್ರತ/ನಿವಾಸ ಆಚರಿಸುತ್ತ) ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 108

ततो विभीषणं मुक्त्वा हनूमंतं च वानरम् । ब्रह्मलोकं गताः सर्वे तत्तीर्थस्य प्रभावतः

ಆಮೇಲೆ ವಿಭೀಷಣನನ್ನೂ ವಾನರ ಹನುಮಂತನನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಟ್ಟು, ಆ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಉಳಿದವರೆಲ್ಲರೂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು।

Verse 109

सूत उवाच । अद्यापि दीपदानं यः कुरुते तत्र सादरम् । संप्राप्ते कार्तिके मासि स्नात्वा तत्र जले शुभे । स सर्वपातकैर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂದಿಗೂ ಯಾರು ಅಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೀಪದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸ ಬಂದಾಗ ಆ ಶುಭ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನು ಸರ್ವಪಾತಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 110

एवं तत्र समुत्पन्नं तत्तडागं शुभावहम् । आनर्त्तीयं तथा विष्णुकूपिका सा च शोभना

ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಶುಭಫಲದಾಯಕವಾದ ಆ ತಡಾಗವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ಅದು ‘ಆನರ್ತ್ತೀಯ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಆ ಸುಂದರ ಕೂಪವು ‘ವಿಷ್ಣುಕೂಪಿಕಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು।