Adhyaya 16

Verse 1

गणावूचतुः । शिवशर्मन्महाबुद्धे शुक्रलोकोयमद्भुतः । दानवानां च दैत्यानां गुरुरत्र वसेत्कविः

ಗಣರು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಶಿವಶರ್ಮನ್, ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತನೇ! ಈ ಶುಕ್ರಲೋಕ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದಾನವರು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರ ಗುರು ಕವಿ (ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯ) ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 2

पीत्वा वर्षसहस्रं वै कणधूमं सुदुःसहम् । यः प्राप्तवान्महाविद्यां मृत्युसंजीविनीं हरात्

ಅವನು ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಸಹ ಕಣಧೂಮವನ್ನು ಕುಡಿದು, ಹರ (ಶಿವ)ನಿಂದ ‘ಮೃತ್ಯುಸಂಜೀವಿನಿ’ ಎಂಬ ಮಹಾವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 3

इमां विद्यां न जानाति देवाचार्योति दुप्कराम् । ऋते मृत्युंजयात्स्कंदात्पार्वत्या गजवक्त्रतः

ಈ ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ದೇವಾಚಾರ್ಯನೂ ತಿಳಿಯನು— ಮೃತ್ಯುಂಜಯ (ಶಿವ), ಸ್ಕಂದ, ಪಾರ್ವತಿ ಮತ್ತು ಗಜವಕ್ತ್ರ (ಗಣೇಶ) ಇವರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.

Verse 4

शिवशर्मोवाच । कोसौ शुक्र इति ख्यातो यस्यायं लोक उत्तमः । कथं तेन च विद्याप्ता मृत्युसंजीवनी हरात्

ಶಿವಶರ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— ‘ಶುಕ್ರ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದವನು ಯಾರು, ಅವನಿಗೆ ಈ ಉತ್ತಮ ಲೋಕವಿದೆ? ಮತ್ತು ಅವನು ಹರ (ಶಿವ)ನಿಂದ ಮೃತ್ಯುಸಂಜೀವಿನಿ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು?

Verse 5

आचक्षाथामिदं देवौ यदि प्रीतिर्मयि प्रभू । ततस्तौ स्माहतुर्देवौ शुक्रस्य परमां कथाम्

ಹೇ ಪ್ರಭುಗಳಾದ ದಿವ್ಯ ದೇವರೇ! ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಇದ್ದರೆ ಇದನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿರಿ. ಆಗ ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವರುಗಳು ಶುಕ್ರನ ಪರಮ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

Verse 6

यां श्रुत्वा चापमृत्युभ्यो हीयंते श्रद्धयायुताः । भूतप्रेतपिशाचेभ्यो न भयं चापि जायते

ಅದನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳಿದರೆ ಅಪಮೃತ್ಯುಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ; ಭೂತ-ಪ್ರೇತ-ಪಿಶಾಚಗಳಿಂದಲೂ ಯಾವುದೇ ಭಯ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 7

आजौ प्रवर्तमानायामंधकांधकवैरिणोः । अनिर्भेद्य गिरिव्यूह वज्रव्यूहाधिनाथयोः

ಅಂಧಕ ಮತ್ತು ಅವನ ವೈರಿ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ‘ಅಭೇದ್ಯ ಗಿರಿವ್ಯೂಹ’ ಹಾಗೂ ‘ವಜ್ರವ್ಯೂಹ’ಗಳ ಅಧಿನಾಯಕರು ಪರಸ್ಪರ ಎದುರು ನಿಂತರು।

Verse 8

अपसृत्य ततो युद्धादंधकः शुक्रसंनिधिम् । अधिगम्य बभाषेदमवरुह्य रथात्ततः

ಆಮೇಲೆ ಅಂಧಕನು ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದು, ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯರ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಹೋಗಿ, ರಥದಿಂದ ಇಳಿದು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 9

भगवंस्त्वामुपाश्रित्य वयं देवांश्च सानुगान् । मन्यामहे तृणैस्तुल्यान्रुद्रोपेंद्रादिकानपि

ಭಗವನ್! ನಿಮ್ಮ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ನಾವು ದೇವರನ್ನು ಅವರ ಅನುಚರರೊಡನೆ—ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ ಮೊದಲಾದವರನ್ನೂ—ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ತೃಣಸಮಾನವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ।

Verse 10

कुंजरा इव सिंहेभ्यो गरुडेभ्य इवोरगाः । अस्मत्तो बिभ्यति सुरा गुरो युष्मदनुग्रहात्

ಹೇಗೆ ಆನೆಗಳು ಸಿಂಹಗಳನ್ನು ಭಯಪಡುತ್ತವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಸರ್ಪಗಳು ಗರುಡನನ್ನು ಭಯಪಡುತ್ತವೋ; ಹಾಗೆ, ಓ ಗುರು! ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ದೇವರುಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 11

वज्रव्यूहमनिर्भेद्यं विविशुर्देत्यदानवाः । विधूय प्रमथानीकं ह्रदं तापार्दिता इव

ದೈತ್ಯದಾನವರು ಭೇದಿಸಲಾಗದ ವಜ್ರವ್ಯೂಹಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿದರು; ಪ್ರಮಥಸೈನ್ಯವನ್ನು ತಳ್ಳಿ, ತಾಪದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟವರು ಕೆರೆಯೊಳಗೆ ಓಡುವಂತೆ ಧಾವಿಸಿದರು.

Verse 12

वयं त्वच्छरणं भूत्वा पर्वता इव निश्चलाः । स्थित्वा चराम निःशंका ब्राह्मणेंद्र महाहवे

ನಿನ್ನ ಶರಣಾಗತಿಗಳಾಗಿ ನಾವು ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ನಿಶ್ಚಲರಾಗಿದ್ದೇವೆ; ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಂದ್ರ, ಈ ಮಹಾಹವೆಯಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 13

आप्तभावेन च वयं पादौ तव सुखप्रदौ । सदाराः ससुताश्चैव शुश्रूषामो दिवानिशम्

ಮತ್ತೆ ನಾವು ಆಪ್ತಭಾವದಿಂದ ಸುಖಪ್ರದವಾದ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು—ಪತ್ನಿ ಮಕ್ಕಳೊಡನೆ—ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸೇವಿಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 14

अभिरक्षाभितो विप्र प्रसन्नः शरणागतान् । पश्य हुंडं तुहुंडं च कुजंभं जंभमेव च

ಓ ವಿಪ್ರ, ಶರಣಾಗತರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು. ನೋಡು—ಹುಂಡ, ತುಹುಂಡ, ಕುಜಂಭ ಮತ್ತು ಜಂಭವೂ.

Verse 15

पाकं कार्तस्वनं चैव विपाकं पाकहारिणम् । तं चन्द्रदमनं शूरं शूरामरविदारणम्

ಪಾಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ತಸ್ವನ, ಹಾಗೆಯೇ ವಿಪಾಕ ಮತ್ತು ಪಾಕಹಾರಿಣ; ಮತ್ತು ಆ ಶೂರ ಚಂದ್ರದಮನ—ದೇವವೀರರನ್ನು ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡುವವನು.

Verse 16

प्रमथैर्भीमविक्रांतैः क्रांतं मृत्युप्रमाथिभिः । सूदितान्पतितांश्चैव द्राविडैरिव चंदनान्

ಭೀಕರ ವಿಕ್ರಮಶಾಲಿ, ಮೃತ್ತ್ಯುವನ್ನೂ ಮಥಿಸುವ ಪ್ರಮಥರು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯನ್ನು ಆವರಿಸಿದರು; ದೈತ್ಯರು ಸಂಹೃತರಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದು, ದ್ರಾವಿಡರು ಕಡಿದ ಚಂದನಮರಗಳಂತೆ ಕಂಡರು.

Verse 17

या पीत्वा कणधूमं वै सहस्रं शरदां पुरा । वरा विद्या त्वया प्राप्ता तस्याः कालोयमागतः

ನೀನು ಹಿಂದೆ ಸಹಸ್ರ ಶರದ್ಕಾಲಗಳವರೆಗೆ ಕಣಧೂಮವನ್ನು ಸಹಿಸಿ ಪಡೆದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿದ್ಯೆಗೆ, ಈಗ ಫಲೋದಯದ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ.

Verse 18

अथ विद्याफलं तत्ते दैत्यान्संजीवयिष्यतः । पश्यंतु प्रमथाः सर्वे त्वया संजीवितानिमान्

ಈಗ ನಿನ್ನ ವಿದ್ಯಾಫಲ ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿ—ಈ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಪುನರ್ಜೀವಗೊಳಿಸು; ನಿನ್ನಿಂದ ಜೀವಿತಗೊಂಡ ಇವರನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮಥರೂ ನೋಡಲಿ.

Verse 19

इत्यंधकवचः श्रुत्वा स्थिरधीर्भार्गवोमुनिः । किंचित्स्मितं तदा कृत्वा दानवाधिपमब्रवीत्

ಅಂಧಕನ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಯ ಭಾರ್ಗವ ಮುನಿಯು ಆಗ ಸ್ವಲ್ಪ ನಗೆಮಾಡಿ ದಾನವಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು.

Verse 20

दानवाधिपते सर्वं तथ्यं यद्भाषितं त्वया । विद्योपार्जनमेतद्धि दानवार्थं मया कृतम्

ಹೇ ದಾನವಾಧಿಪತೇ, ನೀನು ಹೇಳಿದುದೆಲ್ಲ ಸತ್ಯವೇ; ಈ ವಿದ್ಯೋಪಾರ್ಜನವನ್ನು ನಾನು ದಾನವರ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿಯೇ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ.

Verse 21

पीत्वा वर्षसहस्रं वै कणधूमं सुदुःसहम् । एषा प्राप्तेश्वराद्विद्या बांधवानां सुखावहा

ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಕಣಧೂಮದಂತೆ ಅತಿದುಃಸಹವಾದ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಸಹಿಸಿ, ಪ್ರಭುವಿನಿಂದ ನಾನು ಈ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ಇದು ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಕಲ್ಯಾಣಸೌಖ್ಯ ತರುವದು।

Verse 22

एतया विद्यया सोहं प्रमयैर्मथितान्रणे । उत्थापयिष्ये ग्लानानि धान्यन्यंबुधरो यथा

ಈ ವಿದ್ಯಾಬಲದಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಥರಿಂದ ನುಚ್ಚುನೂರಾದ, ಕ್ಲಾಂತರಾದವರನ್ನು ನಾನು ಎಬ್ಬಿಸುವೆನು—ಮಳೆಮೋಡವು ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಪುನರ್ಜೀವಗೊಳಿಸುವಂತೆ।

Verse 23

निर्व्रणान्नीरुजः स्वस्थान्सुप्त्वेव पुनरुत्थितान् । अस्मिन्मुहूर्ते द्रष्टासि दानवानुत्थितान्नृप

ಓ ರಾಜನೇ, ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನೀನು ದಾನವರು ಮತ್ತೆ ಎದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುವೆ—ಗಾಯವಿಲ್ಲದೆ, ನೋವಿಲ್ಲದೆ, ಆರೋಗ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ, ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎದ್ದವರಂತೆ।

Verse 24

इत्युक्त्वा दानवपतिं विद्यामावर्तयत्कविः । एकैकं दैत्यमुद्दिश्य त उत्तस्थुर्धृतायुधाः

ದಾನವಪತಿಗೆ ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ ಕವಿ (ಶುಕ್ರ) ವಿದ್ಯೆಯ ಆವರ್ತನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಒಂದೊಂದೇ ದೈತ್ಯನನ್ನು ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವರು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮತ್ತೆ ಎದ್ದರು।

Verse 25

वेदा इव सदभ्यस्ताः समये वा यथांबुदाः । ब्राह्मणेभ्यो यथा दत्ताः श्रद्धयार्था महापदि

ಅವರು ಅಷ್ಟೇ ಸುಲಭವಾಗಿ ಎದ್ದರು—ನಿರಂತರ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ವೇದಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುವಂತೆ; ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮೋಡಗಳು ಗುಂಪಾಗುವಂತೆ; ಮಹಾಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಧನವು ರಕ್ಷಕ ಫಲ ನೀಡುವಂತೆ।

Verse 26

उज्जीवितांस्तु तान्दृष्ट्वा तुहुंडाद्यान्महासुरान् । विनेदुः पूर्वदेवास्ते जलपूर्णा इवांबुदाः

ತುಹುಂಡಾದಿ ಮಹಾಸುರರು ಪುನರುಜ್ಜೀವಿತರಾದುದನ್ನು ಕಂಡ ಪೂರ್ವದೇವರು ಜಲಭರಿತ ಮೇಘಗಳಂತೆ ಘೋಷಿಸಿ ಗರ್ಜಿಸಿದರು।

Verse 27

शुक्रेणोजीवितान्दृष्ट्वा दानवांस्तान्गणेश्वराः । विज्ञाप्यमेव देवेशे ह्येवं तेऽन्योन्यमब्रुवन्

ಶುಕ್ರನು ಆ ದಾನವರನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವಿತಗೊಳಿಸಿದುದನ್ನು ಕಂಡ ಗಣೇಶ್ವರರು ಪರಸ್ಪರ ಹೇಳಿದರು—“ಇದನ್ನು ತಕ್ಷಣ ದೇವೇಶನಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು।”

Verse 28

आश्चर्यरूपे प्रमथेश्वराणां तस्मिंस्तथा वर्तति युद्धयज्ञे । अमर्षितो भार्गवकर्मदृष्ट्वा शिलादपुत्रोभ्यगमन्महेशम्

ಪ್ರಮಥೇಶ್ವರರಿಗೆ ಆ ಯುದ್ಧಯಜ್ಞವು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಭಾರ್ಗವನ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ಕೋಪಗೊಂಡ ಶಿಲಾದಪುತ್ರ ನಂದಿ ಮಹೇಶನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು।

Verse 29

जयेति चोक्त्वा जय योनिमुग्रमुवाच नंदी कनकावदातम् । गणेश्वराणां रणकर्म देव देवैश्च सेंद्रैरपि दुष्करं यत्

“ಜಯ ಜಯ!” ಎಂದು ಜಯಘೋಷ ಮಾಡಿ ನಂದಿ ಆ ಕನಕಪ್ರಭುಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ದೇವಾ, ಗಣೇಶ್ವರರ ರಣಕರ್ತವ್ಯವು ಇಂದ್ರಸಹಿತ ದೇವರಿಗೂ ದುರ್ಲಭ।”

Verse 30

तद्भार्गवेणाद्य कृतं वृथा नः संजीव्य तानाजिमृतान्विपक्षान् । आवर्त्य विद्यां मृतजीवदात्रीमेकैकमुद्दिश्य सहेलमीश

“ಹೇ ಈಶಾ! ಇಂದು ಭಾರ್ಗವನು ನಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥಮಾಡಿದನು—ರಣದಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿ, ಮೃತಸಂಜೀವಿನೀ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಮರುಮರು ಆವೃತ್ತಿಸಿ, ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರನ್ನೇ ಗುರಿಮಾಡಿ, ಸಹಜವಾಗಿ ಮಾಡಿದಂತೆ।”

Verse 31

तुहुंडहुंडादिकजंभजंभविपाकपाकादि महासुरेंद्राः । यमालयादद्य पुनर्निवृत्ता विद्रावयंतः प्रमथाश्चरंति

ತುಹುಂಡ, ಹುಂಡ, ಜಂಭ, ವಿಪಾಕ, ಪಾಕ ಮೊದಲಾದ ಮಹಾದೈತ್ಯೇಂದ್ರರು ಇಂದು ಯಮಾಲಯದಿಂದ ಮರಳಿ ಬಂದು, ಪ್ರಮಥರನ್ನು ಭಯಪಡಿಸಿ ಓಡಿಸುತ್ತಾ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ।

Verse 32

यदि ह्यसौ दैत्यवरान्निरस्तान्संजीवयेदत्र पुनःपुनस्तान् । जयः कुतो नो भविता महेश गणेश्वराणां कुत एव शांतिः

ನಾವು ಸಂಹರಿಸಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ಮರುಮರು ಜೀವಂತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಓ ಮಹೇಶಾ! ನಮ್ಮ ಜಯ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಗಣೇಶ್ವರರಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಎಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವುದು?

Verse 33

इत्येवमुक्तः प्रमथेश्वरेण स नंदिना वै प्रमथेश्वरेशः । उवाच देवः प्रहसंस्तदानीं तं नंदिनं सर्वगणेशराजम्

ನಂದಿಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಪ್ರಮಥಾಧೀಶ್ವರನಾದ ದೇವನು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಗುತ್ತಾ, ಸಮಸ್ತ ಗಣಗಳ ರಾಜನಾದ ಆ ನಂದಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು।

Verse 34

नंदिन्प्रयाहि त्वरितोतिमात्रं द्विजेंद्रवर्यं दितिनंदनानाम् । मध्यात्समुद्धृत्य तथानयाशु श्येनो यथा लावकमंडजातम्

ಹೇ ನಂದೀ! ಅತ್ಯಂತ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಹೋಗು. ದಿತಿಪುತ್ರರ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಅವರ ‘ದ್ವಿಜೇಂದ್ರ-ಶ್ರೇಷ್ಠ’ನನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ತಕ್ಷಣ ಇಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊ—ಹದ್ದು ಗೂಡಿನಿಂದ ಲಾವಕದ ಮರಿಯನ್ನು ಕಸಿದು ತರುವಂತೆ।

Verse 35

स एव मुक्तो वृषभध्वजेन ननाद नंदी वृषसिंहनादः । जगाम तूर्णं च विगाह्य सेनां यत्राभवद्भार्गववंशदीपः

ವೃಷಭಧ್ವಜನಾದ ಪ್ರಭುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಹೊರಟ ನಂದೀ, ವೃಷಭ-ಸಿಂಹದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಿ, ಸೇನೆಯನ್ನು ಚೀರಿಕೊಂಡು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದನು—ಭಾರ್ಗವ ವಂಶದ ದೀಪನಾದ (ಶುಕ್ರ) ನಿಂತಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ।

Verse 36

तं रक्ष्यमाणं दितिजैः समस्तैः पाशासिवृक्षोपलशैलहस्तैः । विक्षोभ्य दैत्यान्बलवाञ्जहार काव्यं स नंदी शरभो यथेभम्

ಪಾಶ, ಖಡ್ಗ, ವೃಕ್ಷ, ಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಖಂಡಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಸಮಸ್ತ ದಿತಿಜ ದೈತ್ಯರು ಕಾಪಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾವ್ಯ (ಶುಕ್ರ)ನನ್ನು ಬಲವಂತನಾದ ನಂದಿ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಚದುರಿಸಿ ಅಪಹರಿಸಿದನು—ಶರಭವು ಆನೆಯನ್ನು ಜಯಿಸುವಂತೆ।

Verse 37

स्रस्तांबरं विच्युतभूषणं च विमुक्तकेशं बलिना गृहीतम् । विमोचयिष्यंत इवानुजग्मुः सुरारयः सिंहरवान्सृजंतः

ಬಲವಂತನು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ—ವಸ್ತ್ರಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿ, ಆಭರಣಗಳು ಜಾರಿಹೋಗಿ, ಕೂದಲು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿ—ದೇವಶತ್ರುಗಳು ಅವನನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹಿಂದೆ ಹೋದರು; ಸಿಂಹನಾದ ಮಾಡುತ್ತಾ।

Verse 38

दंभोलि शूलासिपरश्वधानामुद्दंडचक्रोपल कंपनानाम् । नंदीश्वरस्योपरि दानवेद्रा वर्षं ववर्षुर्जलदा इवोग्रम्

ವಜ್ರ, ತ್ರಿಶೂಲ, ಖಡ್ಗ, ಪರಶು, ಭಾಲ, ಮಹಾಚಕ್ರ, ಶಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪಿಸುವ ಬಂಡೆಗಳು—ಇಂತಹ ಉಗ್ರ ಶಸ್ತ್ರವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ದಾನವೇಂದ್ರರು ನಂದೀಶ್ವರನ ಮೇಲೆ ಸುರಿಸಿದರು; ಮೋಡಗಳು ಭೀಕರ ಮಳೆ ಸುರಿಸುವಂತೆ।

Verse 39

तं भार्गवं प्राप्य गणाधिराजो मुखाग्निना शस्त्रशतानि दग्ध्वा । आयात्प्रवृद्धेऽसुरदेवयुद्धे भवस्य पार्श्वे व्यथितारिसैन्यः

ಆ ಭಾರ್ಗವ (ಶುಕ್ರ)ನ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಿ ಗಣಾಧಿರಾಜನು ಮುಖಾಗ್ನಿಯಿಂದ ನೂರಾರು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ದಹಿಸಿದನು; ನಂತರ ಅಸುರ-ದೇವ ಯುದ್ಧವು ಉಗ್ರವಾದಾಗ, ಶತ್ರುಸೈನ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಥಿತಗೊಳಿಸಿ ಭವ (ಶಿವ)ನ ಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದನು।

Verse 40

अयं स शुक्रो भगवन्नितीदं निवेदयामास भवाय शीघ्रम् । जग्राह शुक्रं स च देवदेवो यथोपहारं शुचिना प्रदत्तम्

“ಭಗವನ್, ಇವನೇ ಆ ಶುಕ್ರ” ಎಂದು ಅವನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಭವ (ಶಿವ)ನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿದನು. ಆಗ ದೇವದೇವನು ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಉಪಹಾರದಂತೆ ಶುಕ್ರನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು।

Verse 41

न किंचिदुक्त्वा स हि भूतगोप्ता चिक्षेप वक्त्रे फलवत्कवींद्रम् । हाहारवस्तैरसुरैः समस्तैरुच्चैर्विमुक्तो हहहेति भूरि

ಆ ಭೂತನಾಥನು (ಶಿವ) ಏನನ್ನೂ ಹೇಳದೆ ಕವೀಂದ್ರನನ್ನು (ಶುಕ್ಲಾಚಾರ್ಯ) ಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಬಾಯಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡನು. ಆಗ ಅಸುರರೆಲ್ಲರೂ ಜೋರಾಗಿ 'ಹಾ! ಹಾ!' ಎಂದು ಆಕ್ರಂದನ ಮಾಡಿದರು.

Verse 42

काव्ये निगीर्णे गिरिजेश्वरेण दैत्या जयाशा रहिता बभूवुः । हस्तैर्विमुक्ता इव वारणेंद्राः शृंगैर्विहीना इव गोवृषाश्च

ಗಿರಿಜೇಶ್ವರನು (ಶಿವ) ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯನನ್ನು ನುಂಗಿದಾಗ, ಸೊಂಡಿಲು ಇಲ್ಲದ ಆನೆಗಳಂತೆ ಮತ್ತು ಕೊಂಬುಗಳಿಲ್ಲದ ಎತ್ತುಗಳಂತೆ ದೈತ್ಯರು ಗೆಲ್ಲುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.

Verse 43

शरीर हीना इव जीवसंघा द्विजा यथा चाध्ययनेन हीनाः । निरुद्यमाः सत्त्वगुणा यथा वै यथोद्यमा भाग्यविवर्जिताश्च

ಅವರು ದೇಹವಿಲ್ಲದ ಜೀವಿಗಳಂತೆ, ವೇದಾಧ್ಯಯನವಿಲ್ಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಂತೆ, ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದ ಸತ್ವಗುಣದಂತೆ ಮತ್ತು ಅದೃಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಯತ್ನದಂತೆ ಅಸಹಾಯಕರಾದರು.

Verse 44

पत्या विहीनाश्च यथैव योषा यथा विपक्षा इव मार्गणौघाः । आयूंषि हीनानि यथैव पुण्यैर्वृत्तेन हीनानि यथा श्रुतानि

ಪತಿಯಿಲ್ಲದ ಸ್ತ್ರೀಯಂತೆ, ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಲ್ಲದ ಬಾಣಗಳಂತೆ, ಪುಣ್ಯವಿಲ್ಲದ ಆಯಸ್ಸಿನಂತೆ ಮತ್ತು ಸದಾಚಾರವಿಲ್ಲದ ವಿದ್ಯೆಯಂತೆ ಅವರು ಶಕ್ತಿಹೀನರಾದರು.

Verse 45

विना यथा वैभवशक्तिमेकां भवंति हीनाः स्वफलैः क्रियौघाः । तथा विना तं द्विजवर्यमेकं दैत्या जयाशा विमुखा बभूवुः

ಒಂದೇ ಒಂದು ವೈಭವಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹೇಗೆ ಫಲಹೀನವಾಗುತ್ತವೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನಿಲ್ಲದೆ (ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯ) ದೈತ್ಯರು ಗೆಲ್ಲುವ ಆಸೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.

Verse 46

नंदिनापहृते शुक्रे गिलिते च विषादिना । विषादमगमन्दैत्या हीयमानरणोत्सवाः

ನಂದಿಯು ಶುಕ್ರನನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ, ವಿಷಾದನು ಅವನನ್ನು ನುಂಗಿದಾಗ ದೈತ್ಯರು ವಿಷಾದಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು; ಅವರ ಯುದ್ಧೋತ್ಸಾಹ ಕ್ಷೀಣವಾಯಿತು।

Verse 47

तान्वीक्ष्य विगतोत्साहानंधकः प्रत्यभाषत । कविं विक्रम्य नयता नंदिना वंचिता वयम्

ಅವರನ್ನು ಉತ್ಸಾಹವಿಲ್ಲದವರಾಗಿ ನೋಡಿ ಅಂಧಕನು ಹೇಳಿದನು—“ನಂದಿ ನಮ್ಮನ್ನು ವಂಚಿಸಿದನು; ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಕವಿ (ಶುಕ್ರ)ಯನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದನು।”

Verse 48

तनूर्विना हृताः प्राणाः सर्वेषामद्य तेन नः । धैर्यं वीर्यं गतिः कीर्तिः सत्त्वं तेजः पराक्रमः

“ಇಂದು ಅವನ ಆ ಕೃತ್ಯದಿಂದ ದೇಹವಿದ್ದರೂ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪ್ರಾಣವೇ ಹರಣವಾಯಿತು; ಧೈರ್ಯ, ಬಲ, ಗತಿ, ಕೀರ್ತಿ, ಸತ್ತ್ವ, ತೇಜಸ್ಸು, ಪರಾಕ್ರಮ ಎಲ್ಲವೂ ಹೋದವು।”

Verse 49

युगपन्नो हृतं सर्वमेकस्मिन्भार्गवे हृते । धिगस्मान्कुलपूज्यो यैरेकोपि कुलसत्तमः । गुरुः सर्वसमर्थश्च त्राता त्रातो न चापदि

“ಒಬ್ಬನೇ ಭಾರ್ಗವನು ಹರಣವಾದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಮ್ಮೆಲ್ಲವೂ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು. ಧಿಕ್ಕಾರ ನಮಗೆ—ಕೂಲಶ್ರೇಷ್ಠ, ಕೂಲಪೂಜ್ಯ ಗುರು, ಸರ್ವಸಮರ್ಥ ರಕ್ಷಕನು ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ।”

Verse 50

तद्धैर्यमवलंब्येह युध्यध्वमरिभिः सह । सूदयिष्याम्यहं सर्वान्प्रमथान्सह नंदिना

“ಆದುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಶತ್ರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿರಿ. ನಾನು ನಂದಿಯೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮಥರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವೆನು।”

Verse 51

अद्यैतान्विवशान्हत्वा सह देवैः सवासवैः । भार्गवं मोचयिष्यामि जीवं योगीव कर्मतः

ಇಂದು ನಾನು ಈ ವಿವಶರನ್ನು—ಇಂದ್ರಸಹಿತ ದೇವರೊಡನೆ—ವಧಿಸಿ, ಯೋಗಿಯಂತೆ ನನ್ನ ಕರ್ಮಬಲದಿಂದ ಭಾರ್ಗವನನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಯೇ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವೆನು।

Verse 52

स चापि योगी योगेन यदि नाम स्वयं प्रभुः । शरीरात्तस्य निर्गच्छेदस्माकं रोषपालिता

ಆ ಯೋಗಿ ಸ್ವಯಂಪ್ರಭುವಾಗಿ ಯೋಗಬಲದಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹೊರಟರೂ—ನಮ್ಮ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಸ್ಥಿರರಾದ ನಾವು ಹಿಂಜರಿಯುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 53

इत्यंधकवचः श्रुत्वा दानवा मेघनिःस्वनाः । प्रमथा नर्दयामासुर्मर्तव्ये कृत निश्चयाः

ಅಂಧಕನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮೇಘಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ನಾದಿಸುವ ದಾನವರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಾಯುವುದಕ್ಕೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಪ್ರಮಥರನ್ನು ಮೊಳಗಿಸಿದರು।

Verse 54

सत्यायुपि न नो जातु शक्ताः स्युः प्रमथाबलात् । असत्यायुषि किं गत्वा त्यक्त्वा स्वामिनमाहवे

ನಮಗೆ ‘ಸತ್ಯಾಯು’ ಇದ್ದರೂ ಪ್ರಮಥರ ಬಲವನ್ನು ನಾವು ಎಂದಿಗೂ ತಡೆಯಲಾರವು. ಇನ್ನು ಆಯುಷ್ಯವೇ ‘ಅಸತ್ಯಾಯು’ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿಹೋಗುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?

Verse 55

ये स्वामिनं विहायाजौ बहुमानधना जनाः । यांति ते यांति नियतमंधतामिस्रमालयम्

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವರು—ಎಷ್ಟೇ ಗೌರವವೂ ಧನವೂ ಇದ್ದರೂ—ಅವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಂಧತಾಮಿಸ್ರ ಎಂಬ ಅಂಧಕಾರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 56

अयशस्तमसा ख्यातिं मलिनीकृत्यभूरिशः । इहामुत्रापि सुखिनो न स्युर्भग्ना रणाजिरात्

ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಭು! ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಭಗ್ನರಾದವರು ಅಪಯಶದ ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ತಮ್ಮ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಮಲಿನಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖಿಗಳಾಗರು।

Verse 57

किं दानैः किं तपोभिश्च किं तीर्थपरिमज्जनैः । धरातीर्थे यदि स्नातं पुनर्भव मलापहे

ದಾನಗಳಿಂದ ಏನು, ತಪಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಏನು, ಇತರ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಮರು ಸ್ನಾನದಿಂದಲೂ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ—ಪುನರ್ಭವದ ಮಲವನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುವ ಧರಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ?

Verse 58

संप्रधार्येति तेऽन्योन्यं दैत्यास्ते दनुजास्तथा । ममंथुः प्रमथानाजौ रणभेरीर्निनाद्य च

ಹೀಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪ್ರಧಾರ್ಯ ಮಾಡಿದ ಆ ದೈತ್ಯರು ಹಾಗೂ ದಾನವ ಯೋಧರು ರಣಭೇರಿಗಳನ್ನು ನಿನಾದಿಸಿ ಪ್ರಮಥರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಉಗ್ರಗೊಳಿಸಿದರು।

Verse 59

तत्र वाणासिवज्रौघैः कटंकटशिलामयैः । भुशुंडीभिंदिपालैश्च शक्तिभल्ल परश्वधैः

ಅಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳು, ಕತ್ತಿಗಳು, ವಜ್ರಸಮಾನ ಆಯುಧಗಳ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ, ಕಟಂಕಟವೆಂದು ಮಿಡಿಯುವ ಶಿಲಾ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಭುಶುಂಡಿ, ಭಿಂಡಿಪಾಲ, ಶಕ್ತಿ, ಭಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪರಶುಗಳಿಂದ ಅವರು ಯುದ್ಧಮಾಡಿದರು।

Verse 60

खट्वांगैः पट्टिशैः शूलैर्लकुटैर्मुसलैरलम् । परस्परमभिघ्नंतः प्रचक्रुः कदनं महत्

ಖಟ್ವಾಂಗಗಳು, ಪಟ್ಟಿಶಗಳು, ಶೂಲಗಳು, ಲಕುಟಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸಲಗಳು ಬಹಳವಾಗಿ ಇದ್ದು, ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಹೊಡೆದು ಅವರು ಮಹಾ ಕದನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದರು।

Verse 61

कार्मुकाणां विकृष्टानां पततां च पतत्रिणाम् । भिंदिपालभुशुंडीनां क्ष्वेडितानां रवोऽभवत्

ಬಿಲ್ಲು ಎಳೆಯುವ ಶಬ್ದ, ಹಾರುವ ಬಾಣಗಳ ಧ್ವನಿ, ಎಸೆದ ಭಿಂಡಿಪಾಲ ಹಾಗೂ ಭುಶುಂಡಿಗಳ ಸೀಸುವ ನಾದ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಎದ್ದಿತು।

Verse 62

रणतूर्यनिनादैश्च गजानां बहुबृंहितैः । हेषारवैर्हयानां च महान्कोलाहलोऽभवत्

ರಣತೂರ್ಯಗಳ ಘೋಷ, ಆನೆಗಳ ಪುನಃಪುನಃ ಗರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳ ಹೇಷಾರವದಿಂದ ಮಹಾ ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 63

प्रतिस्वनैरवापूरि द्यावाभूम्योर्यदंतरम् । अभीरूणां च भीरूणां महारोमोद्गमोऽभवत्

ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳಿಂದ ದ್ಯಾವಾ-ಭೂಮಿಗಳ ಮಧ್ಯದ ಸಮಸ್ತ ಅಂತರಾಳ ತುಂಬಿತು; ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳಿಗೂ ಭೀತರಿಗೂ ಮಹಾ ರೋಮಾಂಚ ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 64

गजवाजिमहाराव स्फुटच्छब्दग्रहाणि च । भग्नध्वजपताकानि क्षीणप्रहरणानि च

ಆನೆ-ಕುದುರೆಗಳ ಮಹಾರವ, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಫುಟಿಸುವ ಶಬ್ದಗಳು; ಮುರಿದ ಧ್ವಜ-ಪತಾಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷೀಣವಾದ ಆಯುಧಗಳೂ ಇದ್ದವು।

Verse 65

रुधिरोद्गार चित्राणि व्यश्वहस्तिरथानि च । पिपासितानि सैन्यानि मुमूर्छुरुभयत्र वै

ರಕ್ತೋದ್ಗಾರದ ಭೀಕರ ಚಿತ್ರಗಳು ಮೂಡಿದವು; ಕುದುರೆ-ಆನೆ-ರಥಗಳು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾದವು; ಎರಡೂ ಕಡೆ ದಾಹಾರ್ತ ಸೇನೆಗಳು ಮೂರ್ಚ್ಛಿತವಾದವು।

Verse 66

दृष्ट्वा सैन्यं च प्रमथैर्भज्यमानमितस्ततः । दुद्राव रथमास्थाय स्वयमेवांधको गणान्

ಪ್ರಮಥರು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಚೂರುಚೂರಾಗಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಅಂಧಕನು ತಾನೇ ರಥಾರೂಢನಾಗಿ ಗಣರ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿದನು।

Verse 67

शरवज्रप्रहारैस्तैर्वज्राघातैर्नगा इव । प्रमथानेशिरे वातैर्निस्तोया इव तोयदाः

ಅವರ ಬಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ವಜ್ರಸಮಾನ ಪ್ರಹಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರಮಥರು ಮಿಂಚಿನ ಆಘಾತ ಪಡೆದ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ತತ್ತರಿಸಿದರು; ನೀರಿಲ್ಲದ ಮೇಘಗಳು ಗಾಳಿಗೆ ಚದುರಿದಂತೆ ಅವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚದುರಿದರು।

Verse 68

यांतमायांतमालोक्य दूरस्थं निकटस्थितम् । प्रत्येकं रोमसंख्याभिर्व्यधाद्बाणैस्तदांधकः

ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವವನಾಗಲಿ ಮುಂದೆ ಬರುವವನಾಗಲಿ, ದೂರದಲ್ಲಿರಲಿ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರಲಿ—ಅಂಧಕನು ಆಗ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನೂ ರೋಮಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟು ಅಸಂಖ್ಯ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದನು।

Verse 69

विनायकेन स्कंदेन नंदिना सोमनंदिना । नैगमेयेन शाखेन विशाखेन बलीयसा

ವಿನಾಯಕ, ಸ್ಕಂದ, ನಂದಿ, ಸೋಮನಂದಿ, ನೈಗಮೇಯ, ಶಾಖ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ ವಿಶಾಖ—ಇವರಿಂದ.

Verse 70

इत्याद्यैस्तु गणैरुग्रैरंधकोप्यंधकीकृतः । त्रिशूल शक्तिबाणौघ धारासंपातपातिभिः

ಹೀಗೆ ಇತರ ಉಗ್ರ ಗಣರು ಅಂಧಕನನ್ನೂ ‘ಅಂಧಕ’ನಾಗಿಸಿದರು; ತ್ರಿಶೂಲ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳ ಪ್ರವಾಹಗಳು ನಿರಂತರ ಧಾರಾವೃಷ್ಟಿಯಂತೆ ಸುರಿದು ಅವನನ್ನು ಆವರಿಸಿತು।

Verse 71

ततः कोलाहलो जातः प्रमथासुरसैन्ययोः । तेन शब्देन महता शुक्रः शंभूदरे स्थितः

ನಂತರ ಪ್ರಮಥಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸುರಸೈನ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಮಹಾ ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆ ಮಹಾಶಬ್ದದಿಂದ ಶಂಭುವಿನ ಉದರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದ ಶುಕ್ರನು ಚೇತನಗೊಂಡನು.

Verse 72

छिद्रान्वेषी भ्रमन्सोथ विनिःकेतो यथानिलः । सप्तलोकान् सपालान्स रुद्रदेहे व्यलोकयत्

ರಂಧ್ರವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಅವನು ಧ್ವಜವಿಲ್ಲದ ಗಾಳಿಯಂತೆ ಅಶಾಂತನಾಗಿ ಅಲೆದಾಡಿದನು. ರುದ್ರದೇಹದೊಳಗೆ ಅವನು ಪಾಲಕರೊಡನೆ ಏಳು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 73

ब्रह्मनारायणेंद्राणामादित्याप्यरसां तथा । भुवनानि विचित्राणि युद्धं च प्रमथासुरम्

ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮ, ನಾರಾಯಣ, ಇಂದ್ರರ ವಿಚಿತ್ರ ಭುವನಗಳನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಆದಿತ್ಯರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರ ಭುವನಗಳನ್ನು ಕಂಡನು; ಪ್ರಮಥರು-ಅಸುರರ ಯುದ್ಧವನ್ನೂ ನೋಡಿದನು.

Verse 74

सवर्षाणां शतं कुक्षौ भवस्य परितो भ्रमन् । न तस्य ददृशे रंध्रं शुचे रंध्रं खलो यथा

ಅವನು ಭವ (ಶಿವ)ನ ಉದರದಲ್ಲಿ ನೂರು ದಿವ್ಯವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸುತ್ತಾಡಿದನು; ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಂಧ್ರ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ—ಶುದ್ಧನಲ್ಲೇ ದೋಷ ಹುಡುಕುವ ದುಷ್ಟನಂತೆ.

Verse 75

शांभवेनाथयोगेन शुक्ररूपेण भार्गवः । चस्कंदाथ ननामापि ततो देवेन भाषितः

ಆಮೇಲೆ ಭಾರ್ಗವ (ಶುಕ್ರ)ನು ಶಾಂಭವಯೋಗದಿಂದ ಶುಕ್ರರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಹೊರಗೆ ಜಿಗಿದು ಬಂದನು; ನಂತರ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು—ಅನಂತರ ದೇವನು ಅವನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 76

शुक्रवन्निःसृतोयस्मात्तस्मात्त्वं भृगुनंदन । कर्मणानेन शुक्रस्त्वं मम पुत्रोसि गम्यताम्

ನೀ ಶುಕ్రమಂತೆ ನಿರ್ಗತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದುದರಿಂದ, ಹೇ ಭೃಗುನಂದನ, ನೀ ‘ಶುಕ್ರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುವಿ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀ ನನಗೆ ಪುತ್ರಸಮಾನ—ಇದೀಗ ಹೋಗು.

Verse 77

जठरान्निर्गते शुक्रे देवोपि मुमुदेतराम् । भ्रमञ्छ्रेयोभवद्यन्मे न मृतो जठरे द्विजः

ಶುಕ್ರನು ಜಠರದಿಂದ ಹೊರಬಂದಾಗ ದೇವನೂ ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಪಟ್ಟನು; “ನನಗೆ ಶುಭ ಸಂಭವಿಸಿದೆ—ಈ ದ್ವಿಜನು ನನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲೇ ಸತ್ತಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದನು.

Verse 78

इत्येवमुक्तो देवेन शुक्रोर्कसदृश द्युतिः । विवेश दानवानीकं मेघमालां यथा शशी

ದೇವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ದ್ಯುತಿಯುಳ್ಳ ಶುಕ್ರನು ದಾನವಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಚಂದ್ರನು ಮೇಘಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ.

Verse 79

शुक्रोदयान्मुदं लेभे स दानव महार्णवः । यथा चंद्रोदये हर्षमूर्मिमाली महोदधिः

ಶುಕ್ರೋದಯದಿಂದ ದಾನವರ ಆ ಮಹಾಸಾಗರವು ಆನಂದಪಟ್ಟಿತು; ಅಲೆಮಾಲೆಯುಳ್ಳ ಮಹೋದಧಿ ಚಂದ್ರೋದಯದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುವಂತೆ.

Verse 80

अंधकांधकहंत्रोर्वै वर्तमाने महाहवे । इत्थं नाम्नाभवच्छुक्रः स वै भार्गवनंदनः

ಅಂಧಕ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಂಹಾರಕನ ನಡುವೆ ಮಹಾಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಭೃಗುವಂಶೀಯ ಆ ಪುತ್ರನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ‘ಶುಕ್ರ’ ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 81

यथा च विद्यां तां प्राप मृतसंजीवनीं पराम् । शंभोरनुग्रहात्काव्यस्तन्निशामय सुव्रत

ಹೇ ಸುವ್ರತನೇ! ಶಂಭುವಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಕಾವ್ಯ (ಶುಕ್ರ) ‘ಮೃತಸಂಜೀವನಿ’ ಎಂಬ ಪರಮ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು।

Verse 82

गणावूचतुः । पुराऽसौ भृगुदायादो गत्वा वाराणसीं पुरीम् । अंडजस्वेदजोद्भिज्जजरायुज गतिप्रदाम्

ಗಣರು ಹೇಳಿದರು—ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೃಗು ವಂಶಜನಾದ ಅವನು ವಾರಾಣಸೀ ನಗರಿಗೆ ಹೋದನು; ಅದು ಅಂಡಜ, ಸ್ವೇದಜ, ಉದ್ಭಿಜ್ಜ, ಜರಾಯುಜ—ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ನೀಡುವದು।

Verse 83

संस्थाप्य लिंगं श्रीशंभोः कूपं कृत्वा तदग्रतः । बहुकालं तपस्तेपे ध्यायन्विश्वेश्वरं प्रभुम्

ಅವನು ಶ್ರೀಶಂಭುವಿನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅದರ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಬಾವಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಪ್ರಭು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ದೀರ್ಘಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು।

Verse 84

राजचंपकधत्तूर करवीरकुशेशयैः । मालती कर्णिकारैश्च कदंबैर्बकुलोत्पलैः

ರಾಜಚಂಪಕ, ಧತ್ತೂರ, ಕರವೀರ, ಕುಶೇಶಯ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಲತಿ, ಕರ್ಣಿಕಾರ, ಕದಂಬ, ಬಕುಲ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಲಗಳಿಂದ।

Verse 85

मल्लिकाशतपत्रीभिः सिंदुवारैः सकिंशुकैः । अशोकैः करुणैः पुष्पैः पुन्नागैर्नागकेसरैः

ಮಲ್ಲಿಕಾ ಮತ್ತು ಶತಪತ್ರಿ, ಸಿಂದುವಾರ ಮತ್ತು ಕಿಂಶುಕ, ಅಶೋಕ ಪುಷ್ಪಗಳು, ಕೋಮಲ (ಕರುಣ) ಪುಷ್ಪಗಳು, ಹಾಗೂ ಪುನ್ನಾಗ ಮತ್ತು ನಾಗಕೇಸರಗಳಿಂದ।

Verse 86

क्षुद्राभिर्माधवीभिश्च पाटला बिल्वचंपकैः । नवमल्लीविचिकिलैः कुंदैः समुचुकुंदकैः

ಅವನು ಸಣ್ಣ ಪುಷ್ಪಗಳು, ಮಾಧವೀ ಲತೆಗಳು, ಪಾಟಲಾ ಹೂಗಳು, ಬಿಲ್ವ ಮತ್ತು ಚಂಪಕ ಪುಷ್ಪಗಳು, ನವ ಮಲ್ಲಿಕಾ ವಿಧಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಗಂಧ ಕುಂದ ಮತ್ತು ಚುಕಂದಕ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಶಂಕರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 87

मंदारैर्बिल्वपत्रैश्च द्रोणैर्मरुबकैर्बकैः । ग्रंथिपर्णैर्दमनकैः सुरभूचूतपल्लवैः

ಅವನು ಮಂದಾರ ಪುಷ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಲ್ವಪತ್ರಗಳು, ದ್ರೋಣ, ಮರುಬಕ, ಬಕ ಹೂಗಳು, ಗ್ರಂಥಿಪರ್ಣಿ ಕೊಂಬೆಗಳು, ದಮನಕ ಹಾಗೂ ಸುಗಂಧ ಮಾವಿನ ಪಲ್ಲವಗಳಿಂದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 88

तुलसी देवगंधारी बृहत्पत्री कुशांकुरैः । नद्यावर्तैरगस्त्यैश्च सशालैर्देवदारुभिः

ಅವನು ತುಳಸಿ, ದೇವಗಂಧಾರಿ, ಬೃಹತ್ಪತ್ರಿ ಮತ್ತು কোমಲ ಕುಶಾಂಕುರಗಳಿಂದ; ನದ್ಯಾವರ್ತ ಹಾಗೂ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ; ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಲಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೇವದಾರು ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದಲೂ ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 89

कांचनारैः कुरबकैर्दूर्वांकुर कुरंटकैः । प्रत्येकमेभिः कुसुमैः पल्लवैरपरैरपि

ಅವನು ಕಾಂಚನಾರ ಮತ್ತು ಕುರಬಕ ಹೂಗಳು, ದೂರ್ವಾ ಅಂಕುರಗಳು ಮತ್ತು ಕುರಂಟಕ ಪುಷ್ಪಗಳು—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಿಂದಲೂ, ಇನ್ನಿತರ ಪಲ್ಲವಗಳೊಡನೆ—ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 90

पत्रैः शतसहस्रैश्च स समानर्च शंकरम् । पंचामृतैर्द्रोणमितैर्लक्षकृत्वः प्रयत्नतः

ಅವನು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಎಲೆಗಳಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶಂಕರನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿದನು; ದ್ರೋಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪಂಚಾಮೃತದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಮಹಾ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಲಕ್ಷ ಬಾರಿ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 91

स्नपयामास देवेशं सुगंधस्नपनैर्बहु । सहस्रकृत्वो देवेशं चंदनैर्यक्षकर्दमैः

ಅವನು ದೇವೇಶ್ವರನನ್ನು ಅನೇಕ ಸುಗಂಧ ಸ್ನಪನಗಳಿಂದ ಪುನಃ ಪುನಃ ಸ್ನಪಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಸಹಸ್ರ ಬಾರಿ ಚಂದನ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಕರ್ಧಮ (ಸುಗಂಧ ಲೇಪ)ಗಳಿಂದ ದೇವೇಶ್ವರನಿಗೆ ಅನುಲೇಪನ ಮಾಡಿದನು।

Verse 92

समालिलिंप देवेशं सुगंधोद्वर्तनान्यनु । गीतनृत्योपहारैश्च श्रुत्युक्तस्तुतिभिर्बहुः

ನಂತರ ಅವನು ಸುಗಂಧ ಉದ್ವರ್ತನ-ಚೂರ್ಣ ಹಾಗೂ ಲೇಪಗಳಿಂದ ದೇವೇಶ್ವರನಿಗೆ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಅನುಲೇಪನ ಮಾಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಗೀತ-ನೃತ್ಯೋಪಹಾರಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಉಕ್ತವಾದ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಬಹಳವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿದನು।

Verse 93

नाम्नां सहस्रैरन्यैश्च स्तोत्रैस्तुष्टाव शंकरम् । सहस्रं पंचशरदामित्थं शुक्रः समर्चयन्

ಅವನು ಸಹಸ್ರ ನಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಶಂಕರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು; ಹೀಗೆ ಸಮರ್ಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಶುಕ್ರನು ಸಹಸ್ರ ಮತ್ತು ಐದು ಶರದೃತುಗಳು (ವರ್ಷಗಳು) ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದನು।

Verse 94

यदा देवं नालुलोके मनागपि वरोन्मुखम् । तदान्यं नियमं घोरं जग्राहातीवदुःसहम्

ಅವನು ದೇವನು ವರ ನೀಡಲು ಅಲ್ಪಮಾತ್ರವೂ ಉನ್ಮುಖನಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣದೆ ಹೋದಾಗ, ಮತ್ತೊಂದು ಘೋರ ನಿಯಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು—ಅತೀವ ದುಸ್ಸಹ ತಪಸ್ಸು।

Verse 95

प्रक्षाल्य चेतसो त्यंतं चांचल्याख्यं महामलम् । भावनावार्भि रसकृदिंद्रियैः सहितस्य च

ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನ ‘ಚಾಂಚಲ್ಯ’ ಎಂಬ ಮಹಾಮಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಳೆದುಹಾಕಿ; ವಿಷಯರಸವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಭಾವನಾರೂಪ ಜಲಗಳಿಂದ ಪೋಷಿತನಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರವೃತ್ತನಾದನು।

Verse 96

निर्मलीकृत्य तच्चेतो रत्नं दत्त्वा पिनाकिने । प्रपपौ कणधूमौघं सहस्रं शरदां कविः

ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿರ್ಮಲಗೊಳಿಸಿ ಆ ಕವಿ-ಋಷಿಯು ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಶಿವನಿಗೆ ಒಂದು ರತ್ನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ನಂತರ ಪ್ರಭುವಿನ ಅನುಗ್ರಹಾರ್ಥ ಧೂಳಿ-ಹೊಗೆಯ ಭಯಂಕರ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಸಹಸ್ರ ಶರದೃತುಗಳವರೆಗೆ ಸಹಿಸಿದನು.

Verse 97

प्रससाद तदा देवो भार्गवाय महात्मने । तस्माल्लिंगाद्विनिर्गत्य सहस्रार्काधिकद्युतिः

ಆಗ ದೇವನು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಭಾರ್ಗವನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು. ಆ ಲಿಂಗದಿಂದ ಅವನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದನು; ಅವನ ಕಾಂತಿ ಸಹಸ್ರ ಸೂರ್ಯರಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿತ್ತು.

Verse 98

उवाच च विरूपाक्षः साक्षाद्दाक्षायणीपतिः । तपोनिधे प्रसन्नोस्मि वरं वरय भार्गव

ಆಗ ವಿರೂಪಾಕ್ಷನು—ದಾಕ್ಷಾಯಣೀ (ಪಾರ್ವತಿ) ಪತಿ—ಹೇಳಿದನು: “ಓ ತಪೋನಿಧೇ, ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಓ ಭಾರ್ಗವ, ವರವನ್ನು ಬೇಡು.”

Verse 99

निशम्येति वचः शंभोरंभोजनयनो द्विजः । उद्यदानंदसंदोह रोमांचांचित विग्रहः

ಶಂಭುವಿನ ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕಮಲನಯನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಆನಂದದಿಂದ ಉಕ್ಕಿಬಂದನು; ಅವನ ದೇಹ ರೋಮಾಂಚದಿಂದ ಪುಲಕಿತವಾಯಿತು.

Verse 100

तुष्टावाष्टतनुं तुष्टः प्रफु ल्ल नयनांचलः । मौलावंजलिमाधाय वदञ्जयजयेति च

ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಅವನು ಅಷ್ಟತನು ಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು. ಆನಂದಭರಿತ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು “ಜಯ ಜಯ” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದನು.

Verse 101

भार्गव उवाच । त्वं भाभिराभिरभिभूय तमः समस्तमस्तं नयस्यभिमतानि निशाचराणाम् । देदीप्यसे मणेगगनेहिताय लोकत्रयस्य जगदीश्वर तन्नमस्ते

ಭಾರ್ಗವನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಪ್ರಭೋ! ನೀನು ಅನೇಕ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಅಸ್ತಮಯಗೊಳಿಸುತ್ತೀ, ಮತ್ತು ನಿಶಾಚರರ ಪ್ರಿಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತೀ. ತ್ರಿಲೋಕ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮಣಿಯಂತೆ ದೀಪ್ತನಾಗಿರುವೆ; ಹೇ ಜಗದೀಶ್ವರ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 110

अष्टमूर्त्यष्टकेनेष्टं परिष्टूयेति भार्गवः । भर्गभूमिमिलन्मौलिः प्रणनाम पुनःपुनः

ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಿ ಸ್ವರೂಪನಾದ ದೇವನನ್ನು ಅಷ್ಟಕ-ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಪ್ರೀತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿದ ಭಾರ್ಗವನು, ದೀಪ್ತ ಭೂಮಿಗೆ ಶಿರಸ್ಸು ತಾಗಿಸಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು।

Verse 120

अत्यर्कमत्यग्निं च ते तेजो व्योम्न्यतितारकम् । देदीप्यमानं भविता ग्रहाणां प्रवरो भव

ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸು ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಲಿ, ಅಗ್ನಿಗಿಂತಲೂ ಪ್ರಬಲವಾಗಲಿ; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿ ದೀಪ್ತನಾಗಿ, ನೀನು ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗು।

Verse 130

अगस्त्य उवाच । इत्थं सधर्मिणि कथां शुक्रलोकस्य सुव्रते । शृण्वन्नांगारकं लोकमालुलोकेऽथ स द्विजः

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಸಧರ್ಮಿಣಿ, ಹೇ ಸುವ್ರತೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶುಕ್ರಲೋಕದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರಲು, ಆ ದ್ವಿಜನು ಆಗ ಅಙ್ಗಾರಕ (ಮಂಗಳ) ಲೋಕವನ್ನು ಕಂಡನು।