Adhyaya 13
Brahma KhandaBrahmottara KhandaAdhyaya 13

Adhyaya 13

ಸೂತನು ವರ್ಣಿಸುವುದು—ಮಗಧರಾಜ ಹೇಮರಥನು ದಶಾರ್ಣದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಧನವನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿ, ಮನೆಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟು, ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನೂ ರಾಜಪರಿವಾರದ ಆಶ್ರಿತರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಿದನು. ರಾಜ ವಜ್ರಬಾಹು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸಿದರೂ ಸೋತು, ನಿರಾಯುಧನಾಗಿ ಬಂಧಿತನಾದನು; ಶತ್ರುಗಳು ನಗರ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಲೂಟಿಗೈದರು. ತಂದೆಯ ಬಂಧನವೂ ರಾಜ್ಯದ ನಾಶವೂ ಕೇಳಿ ಯುವರಾಜ ಭದ್ರಾಯು ಯುದ್ಧನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಮುನ್ನಡೆದನು. ಶಿವವರ್ಮನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷ ದಿವ್ಯಾಯುಧಗಳು—ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಶಂಖ—ಧರಿಸಿ ಶತ್ರುವ್ಯೂಹಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿ ಸೇನೆಯನ್ನು ಚದುರಿಸಿದನು; ಶಂಖನಾದದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳು ಮೂರ್ಚ್ಛಿತರಾದರು. ಮೂರ್ಚ್ಛಿತರನ್ನೂ ನಿರಾಯುಧರನ್ನೂ ಹೊಡೆಯದೆ ಧರ್ಮಯುದ್ಧದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಭದ್ರಾಯು ಪಾಲಿಸಿದನು. ಅವನು ವಜ್ರಬಾಹುವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲ ಬಂಧಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಶತ್ರುಧನವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಹೇಮರಥನನ್ನೂ ಸಹಾಯಕ ಮುಖ್ಯರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಿ ಜನಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ನಂತರ ಭದ್ರಾಯು ರಾಜನದೇ ಪುತ್ರನೆಂದು—ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ರೋಗಭಯದಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಯೋಗಿ ಋಷಭನಿಂದ ಪುನರ್ಜೀವಿತನಾದವನೆಂದು—ಗುರುತಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನ ಪರಾಕ್ರಮ ಶೈವಯೋಗಕೃಪೆಯಿಂದ ಉನ್ನತವಾಗಿದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಮಾಲಿನಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹ, ರಾಜ್ಯಸ್ಥೈರ್ಯ, ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಮರಥನ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹ, ಹಾಗೂ ಭದ್ರಾಯುವಿನ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ.

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । दशार्णाधिपतेस्तस्य वज्रबाहोर्महाभुजः । बभूव शत्रुर्बलवान्राजा मगधराट् ततः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ದಶಾರ್ಣದ ಅಧಿಪತಿ ಮಹಾಬಾಹು ವಜ್ರಬಾಹುವಿಗೆ ಆಗ ಒಂದು ಬಲಿಷ್ಠ ಶತ್ರು ಉದಯವಾಯಿತು—ಮಗಧದ ರಾಜನು।

Verse 2

स वै हेमरथो नाम बाहुशाली रणोत्कटः । बलेन महतावृत्य दशार्णं न्यरुधद्बली

ಹೇಮರಥನೆಂಬ ಆ ರಾಜನು ಬಾಹುಬಲಶಾಲಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ; ಅವನು ಮಹಾಬಲದಿಂದ ದಶಾರ್ಣವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದನು।

Verse 3

चमूपास्तस्य दुर्धर्षाः प्राप्य देशं दशार्णकम् । व्यलुंपन्वसुरत्नानि गृहाणि ददहुः परे

ಅವನ ದುರ್ಧರ್ಷ ಶಿಬಿರದ ಜನರು ದಶಾರ್ಣ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಧನ-ರತ್ನಗಳನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದರು; ಇತರರು ಮನೆಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು।

Verse 4

केचिद्धनानि जगृहुः केचिद्बालान्स्त्रियोऽपरे । गोधनान्यपरेऽगृह्णन्केचिद्धान्यपरिच्छदान् । केचिदारामसस्यानि गृहोद्यानान्यनाशयत्

ಕೆಲವರು ಧನವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರು, ಕೆಲವರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು, ಮತ್ತವರು ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದರು. ಕೆಲವರು ಗೋಧನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು, ಕೆಲವರು ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಗೃಹೋಪಕರಣಗಳನ್ನು. ಕೆಲವರು ತೋಟಗಳ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿದ ಉದ್ಯಾನಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದರು।

Verse 5

एवं विनाश्य तद्राज्यं स्त्रीगोधनजिघृक्षवः । आवृत्य तस्य नगरीं वज्रबाहोस्तु मागधः

ಹೀಗೆ ಆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ಸ್ತ್ರೀಗಳೂ ಗೋಧನ-ಸಂಪತ್ತಿನ ಲೋಭದಿಂದ ಮಾಗಧನು ವಜ್ರಬಾಹುವಿನ ನಗರಿಯನ್ನು ಸರ್ವತೋಮುಖವಾಗಿ ಆವರಿಸಿದನು।

Verse 6

एवं पर्याकुलं वीक्ष्य राजा नगरमेव च । युद्धाय निर्जगामाशु वज्रबाहुः ससै निकः

ನಗರವು ಹೀಗೆ ಅಶಾಂತಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ರಾಜ ವಜ್ರಬಾಹು ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಡನೆ ತಕ್ಷಣ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು।

Verse 7

वज्रबाहुश्च भूपालस्तथा मंत्रिपुरःसराः । युयुधुर्मागधैः सार्धं निजघ्नुः शत्रुवाहिनीम्

ರಾಜ ವಜ್ರಬಾಹು ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಗಿಟ್ಟು ಮಾಗಧರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿ ಶತ್ರುಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 8

वज्रबाहुर्महेष्वासो दंशितो रथमास्थितः । विकिरन्बाणवर्षाणि चकार कदनं महत्

ಮಹಾವಿಲ್ವಧರ ವಜ್ರಬಾಹು ಕವಚಧಾರಿಯಾಗಿ ರಥಾರೂಢನಾಗಿ, ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿ ಮಹಾ ಸಂಹಾರ ಮಾಡಿದನು।

Verse 9

दशार्णराजं युध्यंतं दृष्ट्वा युद्धे सुदुःसहम् । तमेव तरसा वव्रुः सर्वे मागधसैनिकाः

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತಿದುರ್ಧರ್ಷನಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ದಶಾರ್ಣರಾಜನನ್ನು ಕಂಡು, ಎಲ್ಲಾ ಮಾಗಧಸೈನಿಕರು ವೇಗದಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆಯೇ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು।

Verse 10

कृत्वा तु सुचिरं युद्धं मागधा दृढविक्रमाः । तत्सैन्यं नाशयामासुर्लेभिरे च जयश्रियम्

ದೀರ್ಘಕಾಲ ಯುದ್ಧಮಾಡಿ, ದೃಢಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ಮಾಘಧರು ಆ ರಾಜನ ಸೇನೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ವಿಜಯಶ್ರೀಯನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 11

केचित्तस्य रथं जघ्नुः केचित्तद्धनुराच्छिनम् । सूतं तस्य जघानैकस्त्वपरः खड्गमाच्छिनत्

ಕೆಲವರು ಅವನ ರಥವನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡಿದರು, ಕೆಲವರು ಅವನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದರು. ಒಬ್ಬನು ಅವನ ಸೂತನನ್ನು ಕೊಂದನು, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಅವನ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಛೇದಿಸಿದನು।

Verse 12

संछिन्नखड्गधन्वानं विरथं हतसारथिम् । बलाद्गृहीत्वा बलिनो बबंधुर्नृपतिं रुषा

ಖಡ್ಗಧನುಸ್ಸು ಛೇದಿತವಾಗಿ, ರಥವಿಲ್ಲದೆ, ಸೂತನು ಹತನಾಗಿ ಉಳಿದ ಆ ನೃಪತಿಯನ್ನು ಬಲಿಷ್ಠ ಯೋಧರು ಕೋಪದಿಂದ ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಬಂಧಿಸಿದರು।

Verse 13

तस्य मंत्रिगणं सर्वं तत्सैन्यं च विजित्य ते । मागधास्तस्य नगरीं विविशुर्जयकाशिनः

ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಮಂತ್ರಿಗಣವನ್ನೂ ಸೇನೆಯನ್ನೂ ಜಯಿಸಿ, ವಿಜಯಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದ ಮಾಘಧರು ಅವನ ನಗರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು।

Verse 14

अश्वान्नरान्गजानुष्ट्रान्पशूंश्चैव धनानि च । जगृहुर्युवतीः सर्वाश्चार्वंगीश्चैव कन्यकाः

ಅವರು ಕುದುರೆಗಳು, ಪುರುಷರು, ಆನೆಗಳು, ಒಂಟೆಗಳು, ಪಶುಗಳು ಹಾಗೂ ಧನಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕಬಳಿಸಿದರು; ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಯುವತಿಯರನ್ನೂ ಸುಂದರಾಂಗಿಯರಾದ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನೂ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು।

Verse 15

राज्ञो बबंधुर्महिषीर्दासीश्चैव सहस्रशः । कोशं च रत्नसंपूर्णं जह्रुस्तेऽप्याततायिनः

ಅವರು ರಾಜನ ಮಹಿಷಿಯರನ್ನೂ ಸಾವಿರಾರು ದಾಸಿಯರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಿದರು; ರತ್ನಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಕೋಶವನ್ನೂ ಆ ಆತತಾಯಿಗಳು ದೋಚಿಕೊಂಡು ಹೋದರು।

Verse 16

एवं विनाश्य नगरीं हृत्वा स्त्रीगोधनादिकम् । वज्रबाहुं बलाद्बद्ध्वा रथे स्थाप्य विनिर्ययुः

ಹೀಗೆ ನಗರಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ಸ್ತ್ರೀ-ಗೋಧನಾದಿಗಳನ್ನು ಕಸಿದು, ವಜ್ರಬಾಹುವನ್ನು ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿ ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿಸಿ ಅವರು ಹೊರಟರು।

Verse 17

एवं कोलाहले जाते राष्ट्रनाशे च दारुणे । राजपुत्रोऽथ भद्रायुस्तद्वार्तामशृणोद्बली

ಹೀಗೆ ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾಗಿ ರಾಜ್ಯನಾಶವೂ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಜಪುತ್ರ ಭದ್ರಾಯು ಆ ವಾರ್ತೆ ಕೇಳಿದನು।

Verse 18

पितरं शत्रुनिर्बद्धं पितृपत्नीस्तथा हृताः । नष्टं दशार्णराष्ट्रं च श्रुत्वा चुक्रोश सिंहवत्

ಶತ್ರುಗಳು ತಂದೆಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಪಿತೃಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ದಶಾರ್ಣ ರಾಜ್ಯವೂ ನಾಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿ ಅವನು ಸಿಂಹದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಿದನು।

Verse 19

स खड्गशंखावादाय वैश्यपुत्रसहायवान् । दंशितो हयमारुह्य कुमारो विजिगीषया

ಆ ಕುಮಾರನು ವೈಶ್ಯಪುತ್ರನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಖಡ್ಗ-ಶಂಖನಾದವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದನು; ನಂತರ ಸನ್ನದ್ಧನಾಗಿ ವಿಜಯೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಕುದುರೆಯೇರಿದನು।

Verse 20

जवेनागत्य तं देशं मागधैरभिपूरितम् । दह्यमानं क्रंदमानं हृतस्त्रीसुतगोधनम्

ಅವನು ವೇಗದಿಂದ ಧಾವಿಸಿ ಮಾಗಧ ಸೇನೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಅದು ದಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಅಳಲಿನ ಕೂಗುಗಳಿಂದ ಗಂಭೀರವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಮಕ್ಕಳು, ಗೋಧನ ಹಾಗೂ ಸಂಪತ್ತು ಅಪಹೃತವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 21

दृष्ट्वा राजजनं सर्वं राज्यं शून्यं भयाकुलम् । क्रोधाध्मातमनास्तूर्णं प्रविश्य रिपुवाहिनीम् । आकर्णाकृष्टकोदंडो ववर्ष शरसंततीः

ಎಲ್ಲ ರಾಜಜನರನ್ನೂ ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ಶೂನ್ಯವಾಗಿ ಭಯದಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉಬ್ಬಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಶತ್ರುಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿದನು; ಕಿವಿವರೆಗೆ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎಳೆದು ನಿರಂತರ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಸಿದನು।

Verse 22

ते हन्यमाना रिपवो राजपुत्रेण सायकैः । तमभिद्रुत्य वेगेन शरैर्विव्यधुरुल्बणैः

ರಾಜಪುತ್ರನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆತಗೊಂಡ ಶತ್ರುಗಳು ವೇಗದಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿ, ಭಯಂಕರ ಶರಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ ಭೇದಿಸಿದರು।

Verse 23

हन्यमानोऽस्त्रपूगेन रिपुभिर्युद्धदुर्मदैः । न चचाल रणे धीरः शिववर्माभिरक्षितः

ಯುದ್ಧದ ಮದದಿಂದ ಮದಿಸಿದ ಶತ್ರುಗಳ ಅಸ್ತ್ರವೃಂದದಿಂದ ಹೊಡೆತಗೊಂಡರೂ, ಶಿವವರ್ಮದಿಂದ ರಕ್ಷಿತನಾದ ಆ ಧೀರನು ರಣದಲ್ಲಿ ಕದಲಲಿಲ್ಲ।

Verse 24

सोऽस्त्रकर्षं प्रसह्याशु प्रविश्य गजलीलया । जघानाशु रथान्नागान्पदातीनपि भूरिशः

ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಸಹಿಸಿ ಚೀರಿಕೊಂಡು ಅವನು ಗಜಲೀಲೆಯಂತೆ ಒಳನುಗ್ಗಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ರಥಗಳನ್ನೂ ಆನೆಗಳನ್ನೂ ಅನೇಕ ಪದಾತಿಗಳನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 25

तत्रैकं रथिनं हत्वा ससूतं नृपनंदनः । तमेव रथमास्थाय वैश्यनंदनसारथिः । विचचार रणे धीरः सिंहो मृगकुलं यथा

ಅಲ್ಲಿ ರಾಜಕುಮಾರನು ಸಾರಥಿಯೊಡನೆ ಒಬ್ಬ ರಥಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಅದೇ ರಥವನ್ನು ಏರಿದನು; ವೈಶ್ಯಪುತ್ರನು ಸಾರಥಿಯಾದನು. ಧೀರನು ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಜಿಂಕೆಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸಿಂಹದಂತೆ ಸಂಚರಿಸಿದನು.

Verse 26

अथ सर्वे सुसंरब्धाः शूराः प्रोद्यतकार्मुकाः । अभिसस्रुस्तमेवैकं चमूपा बलशालिनः

ನಂತರ ಎಲ್ಲ ಶೂರರೂ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೋಧದಿಂದ, ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಬಲಶಾಲಿ ಸೇನಾನಾಯಕರು ಆ ಒಬ್ಬನೇ ಯೋಧನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದರು.

Verse 27

तेषामापततामग्रे खड्गमुद्यम्य दारुणम् । अभ्युद्ययौ महावीरान्दर्शयन्निव पौरुषम्

ಅವರು ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಭಯಂಕರ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಮಹಾವೀರರ ಕಡೆಗೆ ಜಿಗಿದು ಹೋದನು; ತನ್ನ ಪೌರುಷವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಂತೆ.

Verse 28

करालांतकजिह्वाभं तस्य खड्गं महोज्ज्वलम् । दृष्ट्वैव सहसा मम्रुश्च मूपास्तत्प्रभावतः

ಅವನ ಖಡ್ಗವು ಭೀಕರ ಅಂತಕನ ನಾಲಿಗೆಯಂತೆ ಮಹಾಜ್ವಲವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು; ಅದನ್ನು ಕಂಡಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸೇನಾನಾಯಕರು ಅಚಾನಕ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದರು.

Verse 29

येये पश्यंति तं खड्गं प्रस्फुरंतं रणांगणे । ते सर्वे निधनं जग्मुर्वज्रं प्राप्येव कीटकः

ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆ ಮಿನುಗುವ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಯಾರು ಯಾರು ನೋಡಿದರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ವಜ್ರಾಘಾತಗೊಂಡ ಕೀಟಗಳಂತೆ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದರು.

Verse 30

अथासौ सर्वसैन्यानां विनाशाय महाभुजः । शंखं दध्मौ महारावं पूरयन्निव रोदसी

ಅಂದು ಆ ಮಹಾಬಾಹು ವೀರನು ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆಯ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ, ಮಹಾರವದಿಂದ ಶಂಖವನ್ನು ಊದಿದನು; ಅದರ ನಾದವು ಆಕಾಶ-ಭೂಮಿಗಳನ್ನು ತುಂಬಿದಂತೆ ತೋಚಿತು।

Verse 31

तेन शंखनिनादेन विषाक्तेनैव भूयसा । श्रुतमात्रेण रिपवो मूर्च्छिताः पतिता भुवि

ಆ ಶಂಖನಿನಾದವು—ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಬಲ ವಿಷದಂತೆ—ಕೇಳಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಶತ್ರುಗಳು ಮೂರ್ಚ್ಛಿತರಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದರು।

Verse 32

येऽश्वपृष्ठे रथे ये च ये च दंतिषु संस्थिताः । ते विसंज्ञाः क्षणात्पेतुः शंखनादहतौजसः

ಕುದುರೆಮೇಲೆ, ರಥದಲ್ಲಿ, ಆನೆಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದವರು—ಶಂಖನಾದದಿಂದ ಅವರ ಓಜಸ್ಸು ಹತವಾದುದರಿಂದ—ಎಲ್ಲರೂ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಸಂಜ್ಞೆ ಕಳೆದು ಬಿದ್ದರು।

Verse 33

तान्भूमौ पतितान्सर्वान्नष्टसंज्ञा न्निरायुधान् । विगणय्य शवप्रायाननावधीद्धर्मशास्त्रवित्

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ, ಸಂಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ, ನಿರಾಯುಧರಾದ ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಶವಪ್ರಾಯರೆಂದು ಎಣಿಸಿ, ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರವಿದನು ಅವರನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಸಂಹರಿಸಲಿಲ್ಲ।

Verse 34

आत्मनः पितरं बद्धं मोचयित्वा रणाजिरे । तत्पत्नीः शत्रुवशगाः सर्वाः सद्यो व्यमोचयत्

ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತನಾಗಿದ್ದ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿ, ಶತ್ರುವಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಪತ್ನಿಯರನ್ನೂ ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ವಿಮೋಚಿಸಿದನು।

Verse 35

पत्नीश्च मंत्रिमुख्यानां तथान्येषां पुरौकसाम् । स्त्रियो बालांश्च कन्याश्च गोधनादीन्यनेकशः

ಅವನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಹಾಗೂ ಇತರ ನಗರವಾಸಿಗಳ ಪತ್ನಿಯರನ್ನೂ—ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಮಕ್ಕಳು, ಕನ್ಯೆಯರನ್ನೂ—ಮತ್ತು ಗೋಧಾನದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ಪುನಃ ಪಡೆದುಕೊಂಡನು।

Verse 36

मोचयित्वा रिपुभयात्तमाश्वासयदाकुलः । अथारिसैन्येषु चरंस्तेषां जग्राह योषितः

ಶತ್ರುಭಯದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ, ತಾನೂ ಅಶಾಂತನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿದನು. ನಂತರ ಶತ್ರುಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಅವರ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು।

Verse 37

मरुन्मनोजवानश्वान्मातंगान्गिरिसन्निभान् । स्यंदनानि च रौक्माणि दासीश्च रुचिराननाः

ಅವನು ಗಾಳಿಯಂತೆಯೂ ಮನಸ್ಸಿನಂತೆಯೂ ವೇಗವಿರುವ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು, ಪರ್ವತಸಮಾನ ಆನೆಗಳನ್ನು, ಸುವರ್ಣ ರಥಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಸುಂದರಮುಖದ ದಾಸಿಯರನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಂಡನು।

Verse 38

युग्मम् । सर्वमाहृत्य वेगेन गृहीत्वा तद्धनं बहु । मागधेशं हेमरथं निर्बबंध पराजितम्

ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವೇಗವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಆ ಅಪಾರ ಧನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಸೋತ ಮಾಗಧರಾಜ ಹೇಮರಥನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದನು।

Verse 39

तन्मंत्रिणश्च भूपांश्च तत्र मुख्यांश्च नायकान् । गृहीत्वा तरसा बद्ध्वा पुरीं प्रावेशयद्द्रुतम्

ಅವನ ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನೂ ರಾಜರನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ನಾಯಕರನ್ನೂ ಹಿಡಿದು, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿ, ಕೂಡಲೇ ಅವರನ್ನು ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 40

पूर्वं ये समरे भग्ना विवृत्ताः सर्वतोदिशम् । ते मंत्रिमुख्या विश्वस्ता नायकाश्च समाययुः

ಹಿಂದೆ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಸೋತು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಚದುರಿದ್ದವರು ಈಗ ಮತ್ತೆ ಬಂದರು—ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು, ವಿಶ್ವಾಸಪಾತ್ರ ಸಹಚರರು ಮತ್ತು ಸೇನಾನಾಯಕರು—ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿದರು।

Verse 41

कुमारविक्रमं दृष्ट्वा सर्वे विस्मितमानसाः । तं मेनिरे सुरश्रेष्ठं कारणादागतं भुवम्

ಕುಮಾರನ ವಿಕ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿತು; ಅವನನ್ನು ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು, ಯಾವುದೋ ದಿವ್ಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದವನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು।

Verse 42

अहो नः सुमहाभाग्यमहो नस्तपसः फलम् । केनाप्यनेन वीरेण मृताः संजीविताः खलु

“ಅಹೋ! ನಮ್ಮ ಮಹಾಭಾಗ್ಯ; ಅಹೋ! ಇದು ನಮ್ಮ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲ—ಈ ವೀರನು ಮೃತಪ್ರಾಯರಾದವರನ್ನೂ ನಿಜವಾಗಿ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ।”

Verse 43

एष किं योगसिद्धो वा तपःसिद्धो ऽथवाऽमरः । अमानुषमिद कर्म यदनेन कृतं महत्

“ಇವನು ಯೋಗಸಿದ್ಧನೋ, ತಪಸ್ಸಿದ್ಧನೋ—ಅಥವಾ ದೇವನೇ? ಏಕೆಂದರೆ ಇವನು ಮಾಡಿದ ಈ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯ ಮಾನವಮಿತಿಗೆ ಮೀರಿದೆ।”

Verse 44

नूनमस्य भवेन्माता सा गौरीति शिवः पिता । अक्षौहिणीनां नवकं जिगायानंतशक्तिधृक्

“ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇವನ ತಾಯಿ ಗೌರಿ, ತಂದೆ ಶಿವನೇ; ಏಕೆಂದರೆ ಅನಂತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ ಇವನು ಒಂಬತ್ತು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದಾನೆ।”

Verse 45

इत्याश्चर्ययुतैर्हृष्टैः प्रशंसद्भिः परस्परम् । पृष्टोऽमात्यजनेनासावात्मानं प्राह तत्त्वतः

ಹೀಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಹಾಗೂ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಮಾತ್ಯರು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು; ಆಗ ಅವನು ತನ್ನ ವಿಷಯದ ಸತ್ಯವನ್ನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು।

Verse 46

समागतं स्वपितरं विस्मयाह्लादविप्लुतम् । मुंचंतमानंदजलं ववंदे प्रेमविह्वलः

ತನ್ನ ತಂದೆ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ—ಆಶ್ಚರ್ಯಾನಂದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಆನಂದಾಶ್ರು ಸುರಿಸುತ್ತಿದ್ದವರನ್ನು—ಅವನು ಪ್ರೇಮವಿಹ್ವಲನಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ವಂದಿಸಿದನು।

Verse 47

स राजा निजपुत्रेण प्रणयादभिवंदितः । आश्लिष्य गाढं तरसा बभाषे प्रेमकातरः

ಆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಪುತ್ರನಿಂದ ಪ್ರಣಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಭಿವಂದಿತನಾದನು; ಅವನನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಪ್ರೇಮಕಾತರನಾಗಿ ಕೂಡಲೇ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 48

कस्त्वं देवो मनुष्यो वा गन्धर्वो वा महामते । का माता जनकः को वा को देशस्तव नाम किम्

ಹೇ ಮಹಾಮತೇ! ನೀನು ಯಾರು—ದೇವನಾ, ಮನುಷ್ಯನಾ, ಗಂಧರ್ವನಾ? ನಿನ್ನ ತಾಯಿ ಯಾರು, ತಂದೆ ಯಾರು; ನಿನ್ನ ದೇಶ ಯಾವುದು, ನಿನ್ನ ಹೆಸರು ಏನು?

Verse 49

कस्मान्न शत्रुभिर्बद्धान्मृतानिव हतौजसः । कारुण्यादिह संप्राप्य सपत्नीकान्मुमोच यः

ಅವನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿ ಶಕ್ತಿ ಕುಗ್ಗಿ ಮೃತರಂತೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದವರನ್ನು—ಪತ್ನಿಯರೊಡನೆ—ಏಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು?

Verse 50

कुतो लब्धमिदं शौर्यं धैर्यं तेजो बलोन्नतिः । जिगीषसीव लोकांस्त्रीन्सदेवासुरमानुषान्

ಈ ಶೌರ್ಯ, ಈ ಧೈರ್ಯ, ಈ ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬಲೋನ್ನತಿ ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಲಭಿಸಿದೆ? ಇದರ ಬಲದಿಂದ ನೀನು ದೇವ‑ಅಸುರ‑ಮಾನವರೊಡನೆ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೇ ಜಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವವನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೀಯೆ.

Verse 51

अपि जन्मसहस्रेण तवानृण्यं महौजसः । कर्तुं नाहं समर्थोस्मि सहैभिर्दारबांधवैः

ಹೇ ಮಹೌಜಸ್ವಿ! ಸಾವಿರ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು—ನನ್ನ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಬಂಧುಬಾಂಧವರೊಡನೆ—ನಿನ್ನ ಉಪಕಾರದ ಋಣವನ್ನು ತೀರಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಲ್ಲ.

Verse 52

इमान्पुत्रानिमाः पत्नीरिदं राज्यमिदं पुरम् । सर्वं विहाय मच्चित्तं त्वय्येव प्रेमबंधनम्

ಈ ಪುತ್ರರು, ಈ ಪತ್ನಿಯರು, ಈ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಈ ನಗರ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ—ನನ್ನ ಚಿತ್ತವು ಪ್ರೇಮಬಂಧನದಿಂದ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 53

सर्वं कथय मे तात मत्प्राणपरिरक्षक । एतासां मम पत्नीनां त्वदधीनं हि जीवितम्

ಹೇ ತಾತ, ನನ್ನ ಪ್ರಾಣರಕ್ಷಕ! ನನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳು; ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಈ ಪತ್ನಿಯರ ಜೀವಿತವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ.

Verse 54

सूत उवाच । इति पृष्टः स भद्रायुः स्वपित्रा तमभाषत । एष वैश्यसुतो राजन्सुनयो नाम मत्सखा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ತನ್ನ ತಂದೆಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭದ್ರಾಯು ಉತ್ತರಿಸಿದನು—“ಹೇ ರಾಜನ್! ಇವನು ವೈಶ್ಯಪುತ್ರ; ಇವನ ಹೆಸರು ಸುನಯ, ಇವನು ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನು.”

Verse 55

अहमस्य गृहे रम्ये वसामि सहमातृकः । भद्रायुर्नाम मद्वृत्तं पश्चाद्विज्ञापयामि ते

ನಾನು ಅವನ ರಮ್ಯವಾದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಾಯಿಯೊಡನೆ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಹೆಸರು ಭದ್ರಾಯು; ನಂತರ ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಿನಗೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವೆನು.

Verse 56

पुरं प्रविश्य भद्रं ते सदारः ससुहृज्जनः । त्यक्त्वा भयमरातिभ्यो विहरस्व यथासुखम्

ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸು—ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಹಾಗೂ ಸುಹೃದ್ಜನರೊಡನೆ. ಶತ್ರುಗಳ ಭಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಯಥಾಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿ ವಿಹರಿಸು.

Verse 57

नैतान्मुंच रिपूंस्तावद्यावदागमनं मम । अहमद्य गमिष्यामि शीघ्रमात्मनिवेशनम्

ನನ್ನ ಮರಳುವವರೆಗೆ ಈ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಬಿಡಬೇಡ. ನಾನು ಇಂದು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನನ್ನ ಸ್ವನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು.

Verse 58

इत्युक्त्वा नृपमामंत्र्य भद्रायुर्नृपनंदनः । आजगाम स्वभवनं मात्रे सर्वं न्यवेदयत्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ರಾಜನಿಗೆ ವಿದಾಯ ಪಡೆದು, ರಾಜಕುಮಾರ ಭದ್ರಾಯು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ನಡೆದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಾಯಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿದನು.

Verse 59

सापि हृष्टा स्वतनयं परिरेभेऽश्रुलोचना । स च वैश्यपतिः प्रेम्णा परिष्वज्याभ्यपूजयत्

ಅವಳೂ ಹರ್ಷಗೊಂಡು ಅಶ್ರುಪೂರ್ಣ ನೇತ್ರಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು. ಆ ವೈಶ್ಯ ಗೃಹಪತಿಯೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 60

वज्रबाहुश्च राजेंद्रः प्रविष्टो निजमंदिरम् । स्त्रीपुत्रामात्य सहितः प्रहर्षमतुलं ययौ

ರಾಜೇಂದ್ರ ವಜ್ರಬಾಹು ತನ್ನ ಸ್ವಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಪತ್ನಿ, ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಅಮಾತ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅವನು ಅತುಲ ಹರ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 61

तस्यां निशायां व्युष्टायामृषभो योगिनां वरः । चंद्रांगदं समागत्य सीमंतिन्याः पतिं नृपम्

ಆ ರಾತ್ರಿಯು ಕಳೆದಿಟ್ಟು ಪ್ರಭಾತವಾದಾಗ, ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಋಷಭನು ಬಂದು ಸೀಮಂತಿನಿಯ ಪತಿಯಾದ ನೃಪ ಚಂದ್ರಾಂಗದನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು।

Verse 62

भद्रायुषः समुत्पत्तिं तस्य कर्माप्यमानुषम् । आवेद्य रहसि प्रेम्णा त्वत्सुतां कीर्तिमालिनीम्

ಅವನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾಯುಷನ ಉದ್ಭವವನ್ನೂ ಅವನ ಅಮಾನುಷ ಕರ್ಮವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಪುತ್ರಿ ಕೀರ್ತಿಮಾಲಿನಿಯ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಹೇಳಿದನು।

Verse 63

भद्रायुषे प्रयच्छेति बोधयित्वा च नैषधम् । ऋषभो निर्जगामाथ देशकालार्थतत्त्ववित्

‘ಅವಳನ್ನು ಭದ್ರಾಯುಷನಿಗೆ ನೀಡು’ ಎಂದು ನೈಷಧ ನೃಪನಿಗೆ ಬೋಧಿಸಿ, ದೇಶ-ಕಾಲ-ಪ್ರಯೋಜನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದ ಋಷಭನು ಅಲ್ಲಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದನು।

Verse 64

विशेषकम् । अथ चंद्रांगदो राजा मुहूर्त्ते मंगलोचिते । भद्रायुषं समाहूय प्रायच्छत्कीर्त्तिमालिनीम्

ನಂತರ ರಾಜ ಚಂದ್ರಾಂಗದನು ಮಂಗಳಕರ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾಯುಷನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಕೀರ್ತಿಮಾಲಿನಿಯನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 65

कृतोद्वाहः स राजेंद्रतनयः सह भार्यया । हेमासनस्थः शुशुभे रोहिण्येव निशाकरः

ವಿವಾಹಸಂಸ್ಕಾರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಆ ರಾಜೇಂದ್ರತನಯನು ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಸ್ವರ್ಣಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ, ರೋಹಿಣಿಯೊಡನೆ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಶೋಭಿಸಿದನು।

Verse 66

वज्रबाहुं तत्पितरं समाहूय स नैषधः । पुरं प्रवेश्य सामात्यः प्रत्युद्गम्याभ्यपूजयत्

ನೈಷಧ ರಾಜನು ಭದ್ರಾಯುಷನ ತಂದೆ ವಜ್ರಬಾಹುವನ್ನು ಕರೆಸಿ, ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ಅವನನ್ನು ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಗೊಳಿಸಿ, ತಾನೇ ಎದುರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದನು।

Verse 67

तत्रापश्यत्कृतोद्वाहं भद्रायुषमरिंदमम् । पादयोः पतितं प्रेम्णा हर्षात्तं परिषस्वजे

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ವಿವಾಹ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಶತ್ರುದಮನ ಭದ್ರಾಯುಷನನ್ನು ಕಂಡನು. ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ವಜ್ರಬಾಹು ಹರ್ಷದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿದನು।

Verse 68

एष मे प्राणदो वीर एष शत्रुनिषूदनः । अथाप्यज्ञातवंशोऽयं मयानंतपराक्रमः

‘ಈ ವೀರನು ನನಗೆ ಪ್ರಾಣದಾತ, ಈತ ಶತ್ರುನಿಷೂದಕ; ಆದರೂ ಇದರ ವಂಶ ಅಜ್ಞಾತ—ನಾನು ಕಂಡಂತೆ ಇದರ ಪರಾಕ್ರಮ ಅನಂತ.’

Verse 69

एष ते नृप जामाता चंद्रांगद महाबलः । अस्य वंशमथोत्पत्तिं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः

‘ಹೇ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ನೃಪ ಚಂದ್ರಾಂಗದಾ! ಇವನು ಈಗ ನಿನ್ನ ಜಾಮಾತ. ಇದರ ವಂಶವನ್ನೂ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಕಥೆಯನ್ನೂ ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಕೇಳಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.’

Verse 70

इत्थं दशार्णराजेन प्रार्थितो निषधाधिपः । विविक्त उपसंगम्य प्रहसन्निदमब्रवीत्

ಇಂತೆ ದಶಾರ್ಣರಾಜನಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿತನಾದ ನಿಷಧಾಧಿಪತಿ ಏಕಾಂತಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಸ್ಮಿತಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 71

एष ते तनयो राजञ्छैशवे रोगपीडितः । त्वया वने परित्यक्तः सह मात्रा रुजार्तया

ಓ ರಾಜನೇ! ಇವನು ನಿನ್ನ ಮಗನೇ—ಶೈಶವದಿಂದಲೇ ರೋಗಪೀಡಿತ. ನೀನು ಅವನನ್ನು ವನದಲ್ಲಿ, ನೋವಿನಿಂದ ಕಂಗಾಲಾದ ಅವನ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಪರಿತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೆ।

Verse 72

परिभ्रमंती विपिने सा नारी शिशुनामुना । दैवाद्वैश्यगृहं प्राप्ता तेन वैश्येन रक्षिता

ಆ ಶಿಶುವಿನೊಂದಿಗೆ ವನದಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಸ್ತ್ರೀ ದೈವವಶಾತ್ ಒಬ್ಬ ವೈಶ್ಯನ ಮನೆಗೆ ತಲುಪಿದಳು; ಆ ವೈಶ್ಯನು ಅವಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು।

Verse 73

अथासौ बहुरोगार्तो मृतस्तव कुमारकः । केनापि योगिराजेन मृतः संजीवितः पुनः

ನಂತರ ಅನೇಕ ರೋಗಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ನಿನ್ನ ಆ ಚಿಕ್ಕ ಮಗನು ಮರಣವಾಯಿತು; ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಯೋಗಿರಾಜನು, ಸತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 74

ऋषभाख्यस्य तस्यैव प्रभावाच्छिवयोगिनः । रूपं च देवसदृशं प्राप्तौ मातृकुमारकौ

ಋಷಭನೆಂಬ ಆ ಶಿವಯೋಗಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗ—ಇಬ್ಬರೂ ದೇವಸಮಾನವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 75

तेन दत्तेन खड्गेन शंखेन रिपुघातिना । जिगाय समरे शत्रूञ्छिववर्माभिरक्षितः

ಆ ಯೋಗಿಯು ದತ್ತಿಸಿದ ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘಾತಕ ಶಂಖದಿಂದ, ಶಿವಕವಚದಿಂದ ರಕ್ಷಿತನಾಗಿ, ಅವನು ಸಮರದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು।

Verse 76

द्विषट्सहस्रनागानां बलमेको बिभर्त्यसौ । सर्वविद्यासु निष्णातो मम जामातृतां गतः

ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳ ಬಲವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸರ್ವವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತನಾಗಿ ನನ್ನ ಜಾಮಾತನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 77

अत एनं समादाय मातरं चास्य सुव्रताम् । गच्छस्व नगरीं राजन्प्राप्स्यसि श्रेय उत्तमम्

ಆದುದರಿಂದ ಇವನನ್ನೂ ಇವನ ಸುವ್ರತೆಯಾದ ತಾಯಿಯನ್ನೂ ಕರೆದುಕೊಂಡು, ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ನಗರಿಗೆ ಹೋಗು; ನೀನು ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ।

Verse 78

इति चंद्रांगदः सर्वमाख्यायांतर्गृहे स्थिताम् । तस्याग्र पत्नीमाहूय दर्शयामास भूषिताम्

ಹೀಗೆ ಚಂದ್ರಾಂಗದನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿ, ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅವನ ಅಗ್ರ್ಯ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕರೆಸಿ, ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು।

Verse 79

इत्यादि सर्वमाकर्ण्य दृष्ट्वा च स महीपतिः । व्रीडितो नितरां मौढ्यात्स्वकृतं कर्म गर्हयन्

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳಿ ನೋಡಿ ಆ ಭೂಪತಿ ತನ್ನ ಮೋಹಜನ್ಯ ಮೂಢತ್ವದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಲಜ್ಜಿತನಾಗಿ, ತಾನೇ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಗರ್ಹಿಸಿದನು।

Verse 80

प्राप्तश्च परमानन्दं तयोर्दर्शनकौतुकात् । पुलकांकितसर्वांगस्तावुभौ परिषस्वजे

ಅವರಿಬ್ಬರ ದರ್ಶನದ ಆನಂದೋತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ ಅವನು ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಪಡೆದನು. ರೋಮಾಂಚದಿಂದ ಅವನ ಸರ್ವಾಂಗವೂ ಪುಲಕಿತವಾಗಿ, ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಆಲಿಂಗಿಸಿದನು.

Verse 81

युग्मम् । एवं निषधराजेन पूजितश्चाभिनन्दितः । स भोजयित्वा तं सम्यक्स्वयं च सह मंत्रिभिः

ಈ ರೀತಿ ನಿಷಧರಾಜನಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗಿ ಅಭಿನಂದಿತನಾದ ಅವನು, ಅವನಿಗೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿದನು; ತಾನೂ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ಭುಂಜಿಸಿದನು.

Verse 82

तामात्मनोग्रमहिषीं पुत्रं तमपि तां स्नुषाम् । आदाय सपरीवारो वज्रबाहुः पुरीं ययौ

ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹಿಷಿ ರಾಣಿಯನ್ನು, ಆ ಪುತ್ರನನ್ನೂ, ಆ ಸೊಸೆಯನ್ನೂ ಕೂಡ ಕರೆದುಕೊಂಡು, ಪರಿವಾರಸಹಿತ ವಜ್ರಬಾಹು ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

Verse 83

स संभ्रमेण महता भद्रायुः पितृमंदिरम् । संप्राप्य परमानंदं चक्रे सर्वपुरौकसाम्

ಮಹಾ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಭದ್ರಾಯು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮಂದಿರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ಸರ್ವ ನಗರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು.

Verse 84

कालेन दिवमारूढे पितरि प्राप्तयौवनः । भद्रायुः पृथिवीं सर्वां शशासाद्भुतविक्रमः

ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ, ಯೌವನಪ್ರಾಪ್ತನಾದ ಭದ್ರಾಯು ಅద్భುತ ವಿಕ್ರಮದಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಿದನು.

Verse 85

मागधेशं हेमरथं मोचयामास बंधनात् । संधाय मैत्रीं परमां ब्रह्मर्षीणां च सन्निधौ

ಅವನು ಮಗಧದ ಅಧಿಪತಿ ಹೇಮರಥನನ್ನು ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದನು; ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಪರಮ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 86

इत्थं त्रिलोकमहितां शिवयोगिपूजां कृत्वा पुरातनभवेऽपि स राजसूनुः । निस्तीर्य दुःसहविपद्गणमाप्तराज्यश्चंद्रांगदस्य सुतया सह साधु रेमे

ಹೀಗೆ, ಆ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ರಾಜಪುತ್ರನು ತ್ರಿಲೋಕಮಹಿತವಾದ ಶಿವಯೋಗಿಗಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ದುಃಸಹ ವಿಪತ್ತುಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ದಾಟಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದು, ಚಂದ್ರಾಂಗದನ ಪುತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಧರ್ಮವಾಗಿ ಸುಖದಿಂದ ವಾಸಿಸಿದನು।