Rig Veda 9.93.4 — Mandala 9, Sukta 93, Mantra 4

Sukta 9.93

Devata: Soma Pavamāna (Indu)

Samhita Patha (Devanagari)

स नो देवेभिः पवमान रदेन्दो रयिमश्विनं वावशानः । रथिरायतामुशती पुरंधिरस्मद्र्यगा दावने वसूनाम् ॥

Transliteration

sá no devébhiḥ pavamāna rádéndo rayím aśvínam vāvaśānáḥ | rathirāyátām uśatī́ purandhír asmadryàg ā́ dā́vane vásūnām ||

Translation

ಹೇ ಪವಮಾನ ಇಂದೂ, ದೇವರೊಂದಿಗೆ ನಮಗೆ ಆ ರಯಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು—ಅಶ್ವಿನ (ವೇಗವಂತ) ಮತ್ತು ದೀಪ್ತಿಮಂತ, ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟವಾದದು. ಉತ್ಸುಕ ಪುರಂಧಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ರಥದಂತೆ ನಮ್ಮತ್ತ ಓಡಿಬರಲಿ, ಸತ್ಯ ವಸುಗಳ ದಾನಕ್ಕಾಗಿ.

Word by Word

• सः: he (that one)
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (स-आदेशः)

• नः: to us / for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• देवेभिः: with the gods
• देवेभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: देव

• पवमान: O purifying one (Soma)
• पवमान: Kartā
• Type: Adjective (participle)
• Root: पव् (धातु) → पवमान (शतृ/शानच्-प्रत्ययः; present participle middle)

• रदे: in/at the tooth (i.e., in the pressing/chewing; figurative)
• रदे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: रद (दन्त) / रद- (प्रातिपदिक)

• इन्दो: O Indu (Soma-drop)
• इन्दो: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: इन्दु

• रयिम्: wealth
• रयिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रयि

• अश्विनम्: having horses; horse-rich
• अश्विनम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अश्विन्

• वावशानः: eagerly desiring / striving
• वावशानः: Kartā
• Type: Adjective (participle)
• Root: वा√वश् (वश्/वश् ‘इच्छ्/काम्’), desiderative/intensive-like reduplication; participle

• रथिरायता: moving with chariots / chariot-borne
• रथिरायता: Kartā
• Type: Adjective
• Root: रथिर (रथयुक्त/रथसम्बद्ध) + आयत (आ√यम् ‘to extend/come’) → रथिर-आयत

• उशती: desiring, eager
• उशती: Kartā
• Type: Adjective (participle)
• Root: उशत् (उश् ‘to desire’) → उशती (स्त्री. शतृ)

• पुरंधिः: bounty; liberality (personified)
• पुरंधिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: पुरंधि

• अस्मत्: from us
• अस्मत्: Apādāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• र्यगा: coming/going swiftly (towards)
• र्यगा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: ऋ√यग्/यग् (वेदिक ‘to go/come, move swiftly’) → र्यग (kṛdanta/adj.)

• दावने: for giving, for bestowal
• दावने: Sampradāna
• Type: Noun (verbal noun)
• Root: दा (धातु) → दावन (gift, giving) / दावने (dat.)

• वसूनाम्: of goods/treasures
• वसूनाम्: Sambandha
• Type: Noun
• Root: वसु