Rig Veda 9.53.3: Mandala 9, Sukta 53, Mantra 3

Sukta 9.53

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

अस्य व्रतानि नाधृषे पवमानस्य दूढ्या । रुज यस्त्वा पृतन्यति ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.53.3

Transliteration

ásya vratā́ni nā́dhṛṣe pávamānasya dūḍhyā́ | rúja yás tvā pṛtányati ||

Translation

ಈ ಪವಮಾನ ಸೋಮದ ದೃಢ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲಾರರು; ಅವನ ಅಚಲ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವವನನ್ನು ಮುರಿದುಹಾಕು—ಶತ್ರುವಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಚೂರುಚೂರಾಗಿಸು.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अस्य: of him/its (of this one)
• अस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य (षष्ठी एकवचन)

• व्रतानि: vows, ordinances, sacred observances
• व्रतानि: कर्म (of नाधृषे) / विषय
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: निषेध (negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)

• आधृषे: you dare/assail
• आधृषे: क्रिया (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: धृष् (धातु; ‘to dare, assail’) with preverb आ-; Vedic injunctive/imperf.-like form

• पवमानस्य: of Pavamāna (the purifying Soma)
• पवमानस्य: सम्बन्ध (Genitive: of Pavamāna Soma)
• Type: Noun (epithet)
• Root: पवमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पू ‘to purify’ → पवमान ‘purifying, flowing (Soma)’)

• दूढ्या: by (his) firm strength/support
• दूढ्या: करण (instrument/means) / हेतु
• Type: Noun
• Root: दूढ्य (प्रातिपदिक; ‘firm/strong support, stronghold’; from √दृढ्/दृह् ‘to make firm’)

• रुज: shatter, break
• रुज: क्रिया (आदेश)
• Type: Verb
• Root: रुज् (धातु; ‘to break, shatter’)

• यः: who
• यः: कर्तृ (of पृतन्यति)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वा: you
• त्वा: कर्म (object of पृतन्यति)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्वा (द्वितीया एकवचन, enclitic)

• पृतन्यति: fights against, attacks
• पृतन्यति: क्रिया (relative-clause verb)
• Type: Verb
• Root: पृतन्य (धातु; denominative from पृतना ‘battle’) ‘to fight, contend’