Rig Veda 8.90.5: Mandala 8, Sukta 90, Mantra 5

Sukta 8.90

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

त्वमिन्द्र यशा अस्यृजीषी शवसस्पते । त्वं वृत्राणि हंस्यप्रतीन्येक इदनुत्ता चर्षणीधृता ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.90.5

Transliteration

tvám indra yaśā́ asy ṛjīṣī́ śavasaspate | tváṃ vṛtrā́ṇi haṃsy apratī́ny éka íd anuttā́ carṣaṇīdhṛ́tā ||

Translation

ಇಂದ್ರನೇ! ನೀನೇ ಯಶಸ್ಸು; ಋಜೀಷೀ—ನೆಟ್ಟಗೆ ಸಾಗುವವನು—ಶವಸಸ್ಪತಿ, ಬಲದ ಅಧಿಪತಿ. ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ ಅಪ್ರತೀನಿ—ಎದುರಿಸಲಾಗದ—ವೃತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತೀಯ; ಅನುತ್ತ, ಅಜೇಯನಾಗಿ, ಚರ್ಷಣೀಧೃತ—ಜನರನ್ನು ಧರಿಸುವವನು—ನೀನು; ಸತ್ಯದ ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಮಾನವ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತೀಯ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वम्: thou (you)
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• यशाः: glorious; fame (as predicate: ‘(thou) art glorious’)
• यशाः: कर्तृ-समनाधिकरण (त्वम्-सम्बन्धि विशेषण/समासार्थ)
• Type: Noun
• Root: यशस् (प्रातिपदिक)

• असि: art (are)
• असि: (अस्ति-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• ऋजीषी: O bearer of the pressed soma (ṛjīṣin)
• ऋजीषी: सम्बोधन
• Type: Adjective (epithet)
• Root: ऋजीषिन् (प्रातिपदिक)

• शवसः: of might/strength
• शवसः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: शवस् (प्रातिपदिक)

• पते: O lord
• पते: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• त्वम्: thou
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वृत्राणि: Vṛtras; obstructing foes
• वृत्राणि: कर्म
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• हंसि: thou slayest
• हंसि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)

• अप्रतीनि: unopposed; without resistance
• अप्रतीनि: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: अ-प्रतीन (प्रातिपदिक; नञ्-पूर्वक)

• एकः: alone; single
• एकः: कर्तृ-समनाधिकरण (त्वम्-सम्बन्धि)
• Type: Numeral/Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• इत्: indeed
• इत्: (निपात; बल/निश्चयार्थ)
• Type: Indeclinable (particle)
• Root: इत् (निपात)

• अनुत्ता: unsurpassed; unequalled
• अनुत्ता: कर्तृ-समनाधिकरण (त्वम्-सम्बन्धि, विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनुत्त (प्रातिपदिक; नञ् + उत्त)

• चर्षणीधृता: supporter of the peoples (men)
• चर्षणीधृता: कर्तृ-समनाधिकरण (त्वम्-सम्बन्धि)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: चर्षणी-धृत् (प्रातिपदिक; ‘men/peoples’ + ‘supporting’)