Rig Veda 8.45.31: Mandala 8, Sukta 45, Mantra 31
Sukta 8.45
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
यद्दधिषे मनस्यसि मन्दानः प्रेदियक्षसि । मा तत्करिन्द्र मृळय ॥
Transliteration
yád dadhíṣe manasyási mandānáḥ prá id iyákṣasi | mā tát kar indra mṛḷáya ||
Translation
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನೀನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೀಯೋ, ಮದೋನ್ಮತ್ತನಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸುತ್ತೀಯ; ಅದು ನಮಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಗದಿರಲಿ—ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ತೋರಿ, ಮೃಳಯ (ಶಮನ-ಚಿಕಿತ್ಸೆ) ಮಾಡು.
Word by Word
यत्when / that which
यत्:
Adhikaraṇa (काल/सम्बन्ध-निर्देश) / सम्बन्धसूचक
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) अथवा यद्-सम्बन्धी अव्यय
दधिषेyou place / you set
दधिषे:
Kriyā (मुख्य क्रिया) — कर्ता: त्वम् (इन्द्र)
TypeVerb
Rootधा (धातु) — (वेद. ‘दधि-’ पुनरुक्त/अभ्यास-रूप)
मनसिin (your) mind
मनसि:
Adhikaraṇa (आधार/अधिकरण) — ‘in the mind’
TypeNoun
Rootमनस् (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
Kriyā (सहायक क्रिया) — कर्ता: त्वम्
TypeVerb
Rootअस् (धातु) ‘to be’
मदानःrejoicing / exhilarated
मदानः:
Kartā-विशेषण (कर्तृविशेषण) — इन्द्रस्य
TypeAdjective
Rootमद् (धातु) → ‘मद’ (उन्माद/हर्ष) + शानच् (वेद. -आन) कृदन्त
प्रforth / forward
प्र:
Kriyā-विशेषक (प्रवृत्ति/प्रागर्थ) — ‘forth’
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
इयक्षसिyou worship / you perform sacrifice
इयक्षसि:
Kriyā (मुख्य क्रिया) — कर्ता: त्वम् (इन्द्र)
TypeVerb
Rootयज् (धातु) ‘to worship/sacrifice’ (वेद. इ-आगम/इयक्ष- रूप)
माdo not
मा:
Kriyā-निषेधक
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म) — ‘that (deed/act)’
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
करिdo (not do)
करि:
Kriyā (आज्ञा/निषेध) — कर्ता: त्वम् (इन्द्र)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) ‘to do/make’
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मृळयbe gracious / show mercy
मृळय:
Kriyā (आज्ञा/प्रार्थना) — कर्ता: त्वम् (इन्द्र)
TypeVerb
Rootमृळ्/मृड् (धातु) ‘to be gracious, to show mercy’
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.