Rig Veda 8.1.7 — Mandala 8, Sukta 1, Mantra 7

Sukta 8.1

Rishi: Kāṇva (Kāṇva lineage; traditional attribution for RV 8.1)

Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī (primary; hymn foregrounds ‘gāyatrāḥ’ explicitly)

Samhita Patha (Devanagari)

क्वेयथ क्वेदसि पुरुत्रा चिद्धि ते मनः । अलर्षि युध्म खजकृत्पुरंदर प्र गायत्रा अगासिषुः ॥

Transliteration

kvéyatha kvédasi purutrā́ ciddhí té manaḥ | álarṣi yudhma khajakṛt-purandara prá gā́yatrā́ agāsiṣuḥ ||

Translation

ನೀನು ಎಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೀ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತೀ? ಏಕೆಂದರೆ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು (ಚೇತನ) ಅನೇಕ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಹೇ ಯುದ್ಧಮ, ಉಗ್ರ, ಖಜಕೃತ್, ಪುರಂದರ (ಆವರಣಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುವವನೇ), ಗಾಯತ್ರೀ-ಶಕ್ತಿಗಳು ಗೀತಿಯಾಗಿ ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಉಕ್ಕಿಬಂದಿವೆ—ನಮ್ಮೊಳಗೆ ನಿನ್ನ ಬಲವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಲು.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• क्व: where?
• क्व: Adhikaraṇa (प्रश्नरूपेण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (प्रश्नाव्यय)

• इयथ: have you gone? / did you go?
• इयथ: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इ (धातु) / इयथ (वेदिक-रूप)

• क्व: where?
• क्व: Adhikaraṇa (प्रश्नरूपेण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (प्रश्नाव्यय)

• इद्: indeed, just
• इद्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इद् (निपात)

• असि: you are
• असि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• पुरुत्रा: in many places, widely
• पुरुत्रा: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: पुरुत्रा (अव्यय; पुरु + -त्रा)

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• हि: for, indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• ते: of you, your
• ते: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मनः: mind, intention
• मनः: Kartā (यथासन्दर्भं) / Karma (यथासन्दर्भं)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• अलर्षि: you have rushed/started forth (Vedic)
• अलर्षि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अलर्षि (वेदिक-क्रियापद; √ऋष्/√लर्ष् इत्यादि-सम्बद्ध)

• युध्म: O warrior, battle-strong
• युध्म: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: युध्म (प्रातिपदिक; √युध्)

• खजकृत्: O maker of ‘khaja’ (crusher/striker; epithet)
• खजकृत्: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: खजकृत् (समास; खज + कृत् < √कृ)

• पुरंदर: O fort-destroyer (Indra)
• पुरंदर: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: पुरंदर (प्रातिपदिक; पुरं + दर < √दॄ/√दर्)

• प्र: forth
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• गायत्राः: the Gāyatra-singers / chanters of the gāyatrī
• गायत्राः: Kartā
• Type: Noun
• Root: गायत्र (प्रातिपदिक)

• अगासिषुः: they have sung/intoned
• अगासिषुः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गा (धातु)