Rig Veda 3.22.1: Mandala 3, Sukta 22, Mantra 1

Sukta 3.22

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Agni (with Indra as associated actor)

Chandas: Triṣṭubh (probable; long verse)

Samhita Patha (Devanagari)

अयं सो अग्निर्यस्मिन्त्सोममिन्द्रः सुतं दधे जठरे वावशानः । सहस्रिणं वाजमत्यं न सप्तिं ससवान्त्सन्त्स्तूयसे जातवेदः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.22.1

Transliteration

ayáṃ só agnír yásmint sómam índraḥ sutáṃ dadhé jaṭháre vāvaśānáḥ | sahasríṇaṃ vā́jam átyaṃ ná saptíṃ sasavā́nt sán stū́yase jātavedāḥ ||

Translation

ಇದು ಆ ಅಗ್ನಿಯೇ; ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಸುತ ಸೋಮವನ್ನು, ಹರ್ಷದಿಂದ, ತನ್ನ ಜಠರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸಹಸ್ರಿಣ (ಸಾವಿರಪಟ್ಟು) ವಾಜ (ಬಲ-ಸಮೃದ್ಧಿ)ವನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನೇ—ವೇಗದ ಅಶ್ವದಂತೆ, ಓಡುವ ಸಪ್ತಿಯಂತೆ—ಓ ಜಾತವೇದಸ್, ವಿಜಯೀ ವಾಹಕನಾಗಿ ನೀನು ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತೀ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अयम्: this (one)
• अयम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सः: he/that
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni (fire-god)
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• यस्मिन्: in whom/wherein
• यस्मिन्: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सोमम्: Soma (the pressed drink)
• सोमम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सुतम्: pressed, expressed
• सुतम्: Karma
• Type: Adjective/Participle
• Root: सु (धातु) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त) अथवा सुत (विशेषण)

• दधे: has placed/has put
• दधे: Kriyā
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• जठरे: in the belly
• जठरे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: जठर (प्रातिपदिक)

• वावशानः: eagerly desiring, yearning
• वावशानः: Kartā
• Type: Participle
• Root: वाश्/वश् (धातु; ‘to desire/long for’, वेदिक) → वावशान (कृदन्त; लिट्-प्रत्ययान्त वर्तमान-भावक/आत्मनेपदीय)

• सहस्रिणम्: thousand-fold, possessing a thousand
• सहस्रिणम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सहस्रिन् (प्रातिपदिक; ‘having a thousand’)

• वाजम्: prize, strength, winning power
• वाजम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• अत्यम्: a steed
• अत्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अत्य (प्रातिपदिक; ‘steed’)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• सप्तिम्: a steed (swift horse)
• सप्तिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सप्ति (प्रातिपदिक; ‘horse/steed’, वेदिक)

• ससवान्: having won/produced (victorious)
• ससवान्: Kartā
• Type: Participle
• Root: सू (धातु; ‘to press/impel/bring forth’) → ससवान् (कृदन्त; लिट्-परफेक्ट-भागवत्/क्वसु)

• सन्: being
• सन्: Kartā
• Type: Participle
• Root: अस् (धातु) → सन् (शतृ/वर्तमान कृदन्त)

• स्तूयसे: you are praised
• स्तूयसे: Kriyā
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)

• जातवेदः: O Jātavedas (Agni, knower of births/all beings)
• जातवेदः: Sambodhana
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: जातवेदस् (प्रातिपदिक; अग्नेः नाम)